vietbao

Nỗi niềm "ông già Bến Ngự"

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Noi niem ong gia Ben Ngu
Bức tượng chân dung cụ Phan đã trở nên gò bó trong khu vườn chật chội
Hiện vật sơ sài. Kinh phí thường xuyên không có để tu bổ. Các di tích của chí sĩ Phan Bội Châu ở Huế đang đối diện với tình trạng xuống cấp từng ngày, dù từ năm 1990 di tích này đã được xếp hạng quốc gia.

Trống trải

Nhà lưu niệm Phan Bội Châu (nằm trên dốc Bến Ngự) vào một sáng chủ nhật đẹp trời. Như thường lệ, chị Châu lại dậy sớm, quét vườn thật sạch, mở cổng đón du khách. Suốt buổi sáng hôm ấy, ngoài chúng tôi, chỉ có Kyo - một du khách Nhật đến từ làng Umêđa - nơi cụ Phan từng hoạt động cùng phong trào Đông Du. Chị Châu giải thích: "Khi mô có học trò đến tham quan ngoại khóa thì bận rộn lắm. Còn thì chỉ có dăm ba khách lẻ tẻ".

Đến nay di tích Phan Bội Châu - gồm nhà lưu niệm và một nghĩa trang mang tên cụ Phan - vẫn chưa đưa vào tour, tuyến du lịch nào ở Huế.

Nơi ở của cụ Phan là ngôi nhà tranh ba gian vách đất được phục dựng vào năm 1997. Nó là điểm trung tâm của di tích, gợi cho đời sau hình ảnh của "ông già Bến Ngự" với những câu thơ dậy sóng. Tuy nhiên, ngôi nhà vỏn vẹn chỉ có hai tủ nhỏ mà cụ Phan từng dùng để đựng sách báo, tài liệu. Ngoài ra không còn bất cứ vật dụng gì khác.

Cạnh đó là nhà bia Âu Triệu do cụ Phan dựng để thờ một nữ đồng chí của cụ đã hi sinh trong tù. Cuối vườn là bức tượng chân dung cụ Phan do nhà điêu khắc Lê Thành Nhơn thực hiện năm 1973, bằng tiền quyên góp của người dân.

Người sống sống cùng người chết

Từ nhà lưu niệm Phan Bội Châu, đi nửa cây số là đến khu nghĩa trang rộng 4.000m2

do cụ Phan lập từ đầu thế kỷ XX. Theo tâm nguyện của cụ Phan, nghĩa trang là nơi an nghỉ cho các chí sĩ yêu nước, có chí hướng cách mạng.

Ngôi mộ đầu tiên của nghĩa trang là của Nguyễn Chí Diễu, do cụ Phan chôn cất từ năm 1939. Sau đó một số đồng chí, danh nhân nữa được đón về như nữ sĩ Đạm Phương, nhà văn Hải Triều, liệt sĩ Lê Tự Nhiên, nhà thơ Thanh Hải...

Lối chính vào nghĩa trang um tùm cỏ dại. Ngay sau cánh cổng chính khóa kín là hè nhà của một hộ gia đình. Dây phơi quần áo, giẻ lau nhà, xoong nồi... nằm ngay mặt tiền nghĩa trang. Ông Lê Văn Thế - người trông coi nghĩa trang, chủ nhân ngôi nhà - giải thích: "Cổng chính chỉ mở vào các ngày lễ, khách vào thăm nghĩa trang đi lối khác".

Bên trong nghĩa trang cây cối rậm rạp như rừng, hàng chục ngôi mộ lẫn lộn, không theo trật tự nào. Ông Thế cho biết hiện nghĩa trang có 45 mộ, trong đó chưa đến một nửa là mộ của những người đủ tiêu chuẩn mà cụ Phan đặt ra; còn lại thì... tùm lum, đặc biệt có 10 mộ vô chủ. Ngay trong khuôn viên nghĩa trang, người ta dùng một phần diện tích đất trống để làm xưởng thi công panô quảng cáo.

Noi niem ong gia Ben Ngu
Ngôi nhà của cụ Phan quá trống trải vì thiếu hiện vật
Theo tư liệu, ngôi nhà cụ Phan Bội Châu được cụ Huỳnh Thúc Kháng và cụ Lê Sỹ Liêm trực tiếp mua, tổ chức xây dựng cho cụ Phan từ năm 1925-1927 bằng tiền quyên góp của đồng bào ba miền ủng hộ cụ Phan được phát động trong toàn quốc thời bấy giờ. Ngôi nhà này cụ Phan dùng làm nơi ăn ở, diễn thuyết, dạy học trò, sáng tác văn thơ và gặp gỡ bạn hữu trong suốt 15 năm (1925-1940) cuối đời khi bị thực dân Pháp giam lỏng tại Huế.
Ông Thế thật thà: "Đó là của con trai tôi. Năm trước dựng lều làm hẳn hoi nhưng Bảo tàng Tổng hợp tỉnh buộc phải tháo dỡ nên bây giờ làm tạm như thế".

Thân sinh của ông Thế vốn là người giúp việc cho cụ Phan, được cụ cho phép dựng một nhà tranh nhỏ cuối vườn và trông coi nghĩa trang. Bây giờ đến lượt ông Thế tuy không được ai giao nhưng vẫn kế tục việc trông coi nghĩa trang không lương.

Và ngôi nhà tranh cuối vườn thuở nào giờ đã dời ra mặt tiền từ lâu, ximăng cốt sắt, choán hết một nửa mặt tiền nghĩa trang! Năm ngoái, Bảo tàng Tổng hợp tỉnh (đơn vị quản lý di tích) phải vất vả lắm mới dỡ được một gara, giải tỏa một ngôi nhà xây cất trái phép, một xưởng sản xuất ngay trên đất nghĩa trang. Những công trình lấn chiếm đó đều là của con cháu người trông coi nghĩa trang.

Không có cả kinh phí... làm cỏ

Ông Văn Đình Thanh, giám đốc Bảo tàng Tổng hợp tỉnh, nói năm 2004 vốn để trùng tu tôn tạo các di tích do đơn vị quản lý vẫn chưa được phân bổ. Ở di tích Phan Bội Châu, cả hai năm nay thậm chí không có cả kinh phí làm cỏ nên cỏ dại đang dần lấn phủ di tích. Mức trợ cấp dành cho chị Châu hiện chỉ 100.000 đồng/tháng để chăm nom di tích và mở cửa phục vụ bốn ngày trong tuần.

Chị nói: "Tôi cũng không muốn nhận. Làm con cháu (chị Châu là cháu nội dâu của cụ Phan), được giới thiệu về một nhân sĩ lỗi lạc như cụ Phan là vinh hạnh lắm rồi". Cũng vì mắc bài toán kinh phí nên chiếc bàn thờ chật chội của cụ đã ọp ẹp vẫn chưa thay được.

Về khoảng trống trong di tích nhà ở của cụ Phan, ông Thanh giải thích hiện vật gốc mất mát, thất lạc hết. Nhân chứng sống thì gần như không còn ai. Việc bổ sung hiện vật do đó không phải dễ. Nhưng khó không có nghĩa là không làm được.

Ông Thanh cho biết thêm đầu năm 2004, Bảo tàng Tổng hợp tỉnh đã làm tờ trình gửi Sở Văn hóa - thông tin, UBND tỉnh cho phép lập dự án trùng tu, tôn tạo di tích Phan Bội Châu. Cụ thể sẽ nghiên cứu bổ sung hiện vật, nhất là tại nhà ở cụ Phan; làm tường rào cho nhà lưu niệm và nghĩa trang mang tên cụ Phan; qui hoạch lại nghĩa trang, kiến nghị chính sách và đặc biệt là thuyết phục di dời những ngôi mộ vô chủ, những mộ ăn theo. Đặc biệt, không thể để tình trạng người sống tranh đất với người chết như lâu nay, làm mất mỹ quan, ảnh hưởng giá trị của di tích...

Vậy khi nào thì dự án có thể triển khai? Ông Thanh dè dặt: "Phải chờ được đồng ý rồi mới tiến hành lập dự án. Tiếp đến là trình duyệt dự án. Và quan trọng nhất là kinh phí được phân bổ như thế nào, nhanh hay chậm, ít hay nhiều nữa". Đó sẽ là một hành trình quá dài!

KIM OANH

Việt Báo
Comment :Nỗi niềm "ông già Bến Ngự"
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nỗi niềm "ông già Bến Ngự" bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Noi niem ong gia Ben Ngu ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nỗi niềm "ông già Bến Ngự" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
feeling "old man Ben Ngu"
Phan Boi Chau, Ben Ngu, degradation, memorial houses, faces, ongoing fees, are ranked, cemeteries, monuments, houses and exhibits, funding, did not have, and year
The sketchy character. No regular funding for the renovation. The ruins of Mr. Phan Boi Chau in Hue who are facing degradation every day, although since 1990 this monument has been ranked the country ..
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ