Những người Khmer yêu văn hóa cổ truyền

Nhung nguoi Khmer yeu van hoa co truyen
Gia đình nghệ nhân Danh Thiên trong một buổi đàn ca tài tử tại nhà.
Họ là những người nông dân một trăm phần trăm. Tuy nhiên, cuộc sống nhọc nhằn không làm mất đi lòng yêu thích và ước muốn gìn giữ bản sắc văn hóa của dân tộc. Họ đã bỏ nhiều công sức, tâm huyết cho niềm đam mê ấy...

Chuyện ông già 45 năm đi gầy dựng bộ môn dì-kê

Đến phủ thờ Tà Ponh, sóc Sà Lôn xã Lương Phi (Tri Tôn, An Giang) tìm thăm ông Châu Nhâm cùng gia đình tá túc ở đây. Ông Nhâm là một nông dân Khmer nghèo, nhưng cả cuộc đời ông gắn bó bảo lưu môn nghệ thuật dì-kê (ca kịch) độc đáo của ĐBSCL. Ông đã 67 tuổi, bệnh nằm tại nhà nhưng khi bàn đến dì-kê, ông Nhâm quên mọi đau đớn bệnh tật ngồi dậy tiếp chuyện cùng chúng tôi. Với giọng lơ lớ không rành tiếng Việt ông Nhâm kể: lúc còn nhỏ đã say mê dì-kê, ở đâu tổ chức là ông tìm cách đi xem cho được, ông không chỉ đi xem như người khác mà xem để học. Vùng Bảy Núi này có bao nhiêu thầy ông đều thọ giáo như thầy Tờ Âm, Tờ Chao, Tà Néc. Đến năm 17 tuổi thì ông Châu Nhâm là diễn viên giỏi, vừa sử dụng nhạc cụ thành thạo vừa là thầy tuồng. Và vậy là dù cuộc sống có cực khổ cách mấy, ông Châu Nhâm vẫn tìm đủ mọi cách để bảo tồn môn ca kịch cổ xưa này. Đó cũng là nguyên cớ để ông chọn người bạn đời của ông là Neang Beth - một ca sĩ trong đoàn dì-kê.

Nhung nguoi Khmer yeu van hoa co truyen

Bà Neang Beth (trước đây là ca sĩ) vợ ông Châu Nhâm cùng các con
đang luyện âm.

Là một gia đình nông dân nghèo, cuộc sống rau cháo qua ngày vậy mà những người con của ông đều được ông huấn luyện dì-kê và dàn nhạc như đàn cò, đàn khum và đánh trống skor... Năm 1982, gia đình ông thành lập đoàn dì-kê Khmer đầu tiên của huyện Tri Tôn gồm 32 người. Khi diễn viên đến nhà ông luyện tập, ông đều lo cơm ăn nước uống, chẳng nhận tiền của ai. Ông đã sáng tạo hơn 100 tuồng trong diễn suất, hình thức biểu diễn chân chất của người lao động. Nhiều tiết mục do ông dàn dựng đã được Bộ Văn hóa - Thông tin tặng huy chương vàng. Ông Châu Danh, một thành viên trong đoàn cho biết: “Ông Châu Nhâm gắn bó và yêu nghề lắm. Chỉ lo ông đến tuổi già bệnh tật rồi đây không còn lực lượng kế thừa. Người theo nghề chỉ đếm được trên đầu ngón tay, kể cả bốn người con của ông Nhâm. Nhưng vẫn chưa ai đủ khả năng thay thế vai trò của ông Châu Nhâm đâu”.

Sau hơn 45 năm, cố gắng phát huy và gìn giữ những vốn quý đặc sắc văn hóa dân gian Khmer, giờ đây ông Châu Nhâm đã như ngọn đèn lay lắt trước gió. Chỉ mong sao đốm lửa ấy chuyển tiếp được cho lớp trẻ hiện nay.

Lão nông Hậu Giang chuyên làm nhạc cụ cổ truyền

Đi dọc theo ngã năm kinh Đào rẽ về kinh chùa Sóc Bà Mai là nhà nghệ nhân Danh Thiên ở ấp 8, xã Vị Thủy, huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang. Gặp ông trong giờ lao động, đã 71 tuổi rồi mà vai vác cây chuối lớn, tay mang thêm cây chuối nhỏ, đi nhanh lẹ về nhà, mặt vẫn không đổi sắc, miệng nở nụ cười méo mó chào chúng tôi. Thì ra ông có tật ở miệng. Mà có tật nên ông thật nhiều tài.

Trên vách nhà của ông thấy treo vô số nhạc cụ của dàn nhạc ngũ âm. Ông Thiên cho biết: “Tôi rất mê thích âm nhạc, nhất là nhạc cổ truyền dân tộc Khmer. Cha mẹ mất từ khi mới 11 tuổi, sống nương tựa ở chùa chiền, từ đó học đờn cò, đờn sến, đờn gáo, trống skor, đàn rô-niêt-et trong dàn nhạc ngũ âm góp phần văn nghệ trong các lễ hội”.

Để bảo tồn nhạc cụ và có đủ nhạc cụ để sinh hoạt trong văn nghệ, nghệ nhân Danh Thiên đã tự mày mò chế ra các nhạc cụ hết sức công phu. Như để có cây đàn gáo ông làm mất 3 ngày, đàn cò phải đục bằng cây làm 7 ngày, đàn kìm 6 ngày, sến 6 ngày... Đặc biệt, năm 1996 đã sáng kiến làm ra được cây đàn Rô-niêt-et của dân tộc Khmer, một nhạc cụ cơ bản trong 9 nhạc cụ của dàn nhạc ngũ âm. Khi nghệ nhân Danh Thiên dùng 2 cây gõ đánh đàn Rô-niêt-et, âm thanh trầm bổng lúc dìu dặt, lúc thôi thúc, đưa chúng tôi vào thế giới âm thanh nhạc cổ truyền rất đặc sắc. Ông thố lộ: “Tôi quyết làm cây đàn Rô-niêt-et này để có đủ nhạc cụ trong dàn nhạc ngũ âm và lưu lại cho con cháu. Mà phải tìm cho đúng âm sắc trên từng thanh tre thì thanh âm mới có hồn được”. Nói về cách làm cây đàn Rô-niêt-et ông cho biết: lấy tre mạnh tông cưa những lóng già, đem phơi thật khô chẻ ra làm tư rồi mới vót đều nhau, chọn 21 thanh tre phù hợp âm sắc, tiếng kêu thanh, âm chuẩn đúng nhịp, đúng vị trí căng trên khung gỗ có khi phải mất 7-8 cây tre. Thanh ngắn nhất thường là lóng gốc số 1. Các thanh trên dài hơn và được nối lại 21 thanh căng trên khung gỗ. Khung gỗ làm bằng cây tốt âm thanh mới đạt chất lượng, thời gian làm cây đàn Rô-niêt-et phải mất gần 2 tháng.

Nìềm vui của ông là khi biếu cho bạn bè một nhạc cụ tự tay ông làm để bạn bè giải trí trong những lúc nhàn rỗi hoặc là nhạc cụ của ông dùng vào những đêm lễ hội phục vụ văn nghệ trong phum sóc. Ông Danh Thiên có vợ cùng tuổi ông là Thị Kim Lên và 7 cô con gái trong đó có 2 cô thường đi cùng ông giúp vui văn nghệ cho bà con phum sóc. Rất nhiều đoàn nghệ thuật ở tỉnh Sóc Trăng và Cần Thơ đều sử dụng các nhạc cụ của ông. Vậy nhưng ông luôn từ tốn nói: “Làm nhạc cụ để vui chơi trong phum sóc, để giữ gìn bản sắc vốn có, chứ âm thanh làm sao bì kịp các tay thợ lành nghề”.

Thụy Mẫn

Việt Báo

Video nổi bật

Gái Tây Hát Về Đâu Mái Tóc Người Thương Cực Ngọt
00:00 / --:--

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Cách đơn giản tìm game, ứng dụng miễn phí trên Google Play

Sử dụng tính năng mới của mạng xã hội chia sẻ ứng dụng ePlay, người dùng smartphone, tablet chạy Android sẽ dễ dàng tìm được những ứng dụng miễn phí, ứng dụng trả phí vừa giảm giá…

Trong năm 2015, sẽ xử lý 6-8 ngân hàng

Năm 2014 được coi là năm thành công của ngành ngân hàng khi đạt được tất cả các chỉ tiêu trong điều hành chính sách tiền tệ, tín dụng, góp phần giữ ổn định vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình

Dùng súng AK "hộ tống" 160 bánh heroin qua biên giới

Công an tỉnh Sơn La, Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động - Bộ Công an phát hiện, thu giữ 3 khẩu súng AK, 1 khẩu cacbin, 85 viên đạn, nhiều vỏ đạn, 10 balô bên trong đựng 160 bánh heroin cùng một số vật chứng liên quan khác.

Nhận xét tin Những người Khmer yêu văn hóa cổ truyền

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Những người Khmer yêu văn hóa cổ truyền bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nhung nguoi Khmer yeu van hoa co truyen ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Những người Khmer yêu văn hóa cổ truyền ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Those who love traditional cultural Khmer
Chau Nham, New God, hundred percent, farmers, musical instruments, culture, people, traditional, sir, ethnic, love, age, care , years, child

They are one hundred percent of farmers. However, the hardship of life as not to lose his love and desire to preserve the cultural identity of the nation. They spent a lot of effort, enthusiasm for passion ....

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su tuan qua Mit tinh dieu binh mung 40 nam thong nhat dat nuoc
    Thời sự tuần qua: Mít tinh, diễu binh mừng 40 năm thống nhất đất nước

    Thủ tướng: Vượt lên khác biệt, chân thành hòa hợp dân tộc; Truy điệu 2 phi công trong vụ máy bay Su-22 rơi; Bí mật 16 tấn vàng trong ngày giải phóng; Tàu chở 48 du khách bị đâm chìm trên vịnh Hạ Long; NSƯT Anh Dũng chia tay cõi trần, về với vợ Phương Thanh ..là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h294 Sa Pa xu phat khach san 46 trieudem
    Thời sự 24h(29/4): Sa Pa xử phạt khách sạn 46 triệu/đêm

    Hàng triệu người hành hương về đất Tổ; Giám đốc Công an TP.HCM được thăng hàm Trung tướng; Cửa ngõ Thủ đô chật cứng ngày đầu nghỉ lễ; Chủ tịch Sa Pa xử phạt vụ khách sạn 46 triệu/đêm; Xe khách 47 chỗ “nhồi” tới 105 người;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 28/4.

  • Thoi su tuan qua Can bo cam dau nhom toi pham
    Thời sự tuần qua: Cán bộ cầm đầu nhóm tội phạm

    Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Kinh hoàng Sapa: Khách sạn 3 sao chém 46 triệu ngủ đêm 30/4; Chi 120 triệu cho quản giáo để gọi điện trong tù; Hà Nội: Nữ giám đốc bị sát hại tại nhà; Hỗn loạn chưa từng có ngày công viên nước miễn phí; Cán bộ thuế cầm đầu ổ nhóm tội phạm...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h234 Dung chua benh kieu ban on
    Thời sự 24h(23/4): "Đừng chữa bệnh kiểu ban ơn!'

    Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Bê bết Phương Nam, Trầm Bê làm lớn ở Sacombank; Sai sót trong pano kỷ niệm ngày 30/4 tại Hà Nội; Chi 120 triệu cho quản giáo để gọi điện trong tù; Mất trộm 1,4 tỷ đồng trong két sắt siêu thị Maximart ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/4.

  • Thoi su 24h224 Can bo cam dau nhom toi pham
    Thời sự 24h(22/4): Cán bộ cầm đầu nhóm tội phạm

    Hà Nội: Đâm chết người giữa phố, xe khách bỏ chạy; Rúng động Hà Tĩnh: Vợ chồng 8X lừa đảo 120 tỷ; Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Nhóm thanh niên sàm sỡ tại CV nước Hồ Tây có thể bị xử lý; Xà cừ đổ trên phố Hà Nội, một nữ sinh bị thương; Bóc mẽ hoa hậu tự phong và người mẫu chém gió... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 22/4.

  • Ket cuc buon cua thu uong ruou trong gioi tre
    Kết cục buồn của “thú” uống rượu trong giới trẻ

    Giữa mâm chỉ bày vỏn vẹn bát nước chấm, hai chục chiếc chân vịt luộc vừa được mua với giá 20 nghìn đồng nhưng chai rượu voodka cỡ lớn của Thủy (nam sinh trường Đại học Xây dựng Hà Nội) và nhóm bạn đã vơi đi phân nửa...

  • Hon loan o cong vien nuoc Ho Tay
    Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây

    Chen lấn, xô đẩy, bất chấp nguy hiểm trèo rào chỉ vì được tắm miễn phí sẽ đem đến những bài học xấu xí cho trẻ nhỏ...

  • Tranh cai quy dinh nop tien de thoat an tu hinh
    Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình

    Nhận thức của xã hội và cả thẩm phán về mục đích áp dụng hình phạt là nhằm trừng trị, răn đe hơn là giáo dục phòng ngừa. ------------ Xem thêm: Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình, http://vietbao.vn/tp/Tranh-cai-quy-dinh-nop-tien-de-thoat-an-tu-hinh/10916606/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Phi cong va tiep vien VNA bi bat tai Han Quoc
    Phi công và tiếp viên VNA bị bắt tại Hàn Quốc

    Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..

  • Dieu chinh gia dich vu y te
    Điều chỉnh giá dịch vụ y tế

    Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1904 2504
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/04 - 25/04)

    Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình; “Ngáo đá” và những hành vi cuồng loạn; Đại gia mua dâm người mẫu: Có gan chơi không có gan chịu; Cảnh báo: Trộm đột nhập đã vào “mùa”; Tử hình sát thủ tuổi 20 liên tiếp cướp, giết 3 người; Phút ăn năn của nữ sinh cầm dao đâm bạn để trả thù cho em gái;......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tong hop Doi song tuan qua 194 254
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (19/4 - 25/4)

    Trào lưu nhắn tin "Em yêu anh" gửi chồng đang tạo nên cơn sốt khắp cộng đồng mạng; Vụ hỗn loạn ở CV nước Hồ Tây và những bài học rút ra cho các bậc phụ huynh; Những câu chuyện tình cảm động; Những tấm gương người tốt việc tốt trong đời sống; Nhiều câu chuyện đáng suy ngẫm cùng rất nhiều những thông tin an toàn thực phẩm đáng chú ý tuần qua...

  • Nghin le chuyen tuan qua 1904 2504
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/04 - 25/04)

    Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây; Ngành Y kỳ vọng đổi màu trang phục để bác sĩ không bị oan; Bộ Y tế đề xuất bổ sung quyền được chết; Công bố đường dây nóng phản ánh giao thông dịp nghỉ lễ 30/4; Những hình ảnh lịch sử ngày 30/4... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 194 254
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/4 - 25/4)

    Thảm họa lật thuyền khiến 900 người chết ở Địa Trung Hải; Thủ tướng Hàn Quốc, Lee Wan-koo đã tuyên bố từ chức; các hành động hung hăng của Trung Quốc trên biển Đông và phản ứng của Mỹ - Nhật.... là những tin tức chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1904 25042015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015

    Thanh tra Tổng Cục Thuế vừa yêu cầu Metro phải giảm lỗ 335 tỷ đồng, truy thu thuế tới 62 tỷ đồng theo đó tổng giá trị vi phạm cần xử lý đã lên tới 507 tỷ đồng, người dân đang rất "sốc" khi nhận được hóa đơn tiền điện tháng 4 vì số tiền phải trả thêm quá nhiều tiền so với tháng trước dù cùng số tiêu thụ, năm 2014 ngành đường sắt thu được 400 tỉ nhưng chi lên tới 2.000 tỉ đồng/năm gấp 5 lần khoản thu, ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-1904-25042015/2147556119/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn