Những người Khmer yêu văn hóa cổ truyền

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Nhung nguoi Khmer yeu van hoa co truyen
Gia đình nghệ nhân Danh Thiên trong một buổi đàn ca tài tử tại nhà.
Họ là những người nông dân một trăm phần trăm. Tuy nhiên, cuộc sống nhọc nhằn không làm mất đi lòng yêu thích và ước muốn gìn giữ bản sắc văn hóa của dân tộc. Họ đã bỏ nhiều công sức, tâm huyết cho niềm đam mê ấy...

Chuyện ông già 45 năm đi gầy dựng bộ môn dì-kê

Đến phủ thờ Tà Ponh, sóc Sà Lôn xã Lương Phi (Tri Tôn, An Giang) tìm thăm ông Châu Nhâm cùng gia đình tá túc ở đây. Ông Nhâm là một nông dân Khmer nghèo, nhưng cả cuộc đời ông gắn bó bảo lưu môn nghệ thuật dì-kê (ca kịch) độc đáo của ĐBSCL. Ông đã 67 tuổi, bệnh nằm tại nhà nhưng khi bàn đến dì-kê, ông Nhâm quên mọi đau đớn bệnh tật ngồi dậy tiếp chuyện cùng chúng tôi. Với giọng lơ lớ không rành tiếng Việt ông Nhâm kể: lúc còn nhỏ đã say mê dì-kê, ở đâu tổ chức là ông tìm cách đi xem cho được, ông không chỉ đi xem như người khác mà xem để học. Vùng Bảy Núi này có bao nhiêu thầy ông đều thọ giáo như thầy Tờ Âm, Tờ Chao, Tà Néc. Đến năm 17 tuổi thì ông Châu Nhâm là diễn viên giỏi, vừa sử dụng nhạc cụ thành thạo vừa là thầy tuồng. Và vậy là dù cuộc sống có cực khổ cách mấy, ông Châu Nhâm vẫn tìm đủ mọi cách để bảo tồn môn ca kịch cổ xưa này. Đó cũng là nguyên cớ để ông chọn người bạn đời của ông là Neang Beth - một ca sĩ trong đoàn dì-kê.

Nhung nguoi Khmer yeu van hoa co truyen

Bà Neang Beth (trước đây là ca sĩ) vợ ông Châu Nhâm cùng các con
đang luyện âm.

Là một gia đình nông dân nghèo, cuộc sống rau cháo qua ngày vậy mà những người con của ông đều được ông huấn luyện dì-kê và dàn nhạc như đàn cò, đàn khum và đánh trống skor... Năm 1982, gia đình ông thành lập đoàn dì-kê Khmer đầu tiên của huyện Tri Tôn gồm 32 người. Khi diễn viên đến nhà ông luyện tập, ông đều lo cơm ăn nước uống, chẳng nhận tiền của ai. Ông đã sáng tạo hơn 100 tuồng trong diễn suất, hình thức biểu diễn chân chất của người lao động. Nhiều tiết mục do ông dàn dựng đã được Bộ Văn hóa - Thông tin tặng huy chương vàng. Ông Châu Danh, một thành viên trong đoàn cho biết: “Ông Châu Nhâm gắn bó và yêu nghề lắm. Chỉ lo ông đến tuổi già bệnh tật rồi đây không còn lực lượng kế thừa. Người theo nghề chỉ đếm được trên đầu ngón tay, kể cả bốn người con của ông Nhâm. Nhưng vẫn chưa ai đủ khả năng thay thế vai trò của ông Châu Nhâm đâu”.

Sau hơn 45 năm, cố gắng phát huy và gìn giữ những vốn quý đặc sắc văn hóa dân gian Khmer, giờ đây ông Châu Nhâm đã như ngọn đèn lay lắt trước gió. Chỉ mong sao đốm lửa ấy chuyển tiếp được cho lớp trẻ hiện nay.

Lão nông Hậu Giang chuyên làm nhạc cụ cổ truyền

Đi dọc theo ngã năm kinh Đào rẽ về kinh chùa Sóc Bà Mai là nhà nghệ nhân Danh Thiên ở ấp 8, xã Vị Thủy, huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang. Gặp ông trong giờ lao động, đã 71 tuổi rồi mà vai vác cây chuối lớn, tay mang thêm cây chuối nhỏ, đi nhanh lẹ về nhà, mặt vẫn không đổi sắc, miệng nở nụ cười méo mó chào chúng tôi. Thì ra ông có tật ở miệng. Mà có tật nên ông thật nhiều tài.

Trên vách nhà của ông thấy treo vô số nhạc cụ của dàn nhạc ngũ âm. Ông Thiên cho biết: “Tôi rất mê thích âm nhạc, nhất là nhạc cổ truyền dân tộc Khmer. Cha mẹ mất từ khi mới 11 tuổi, sống nương tựa ở chùa chiền, từ đó học đờn cò, đờn sến, đờn gáo, trống skor, đàn rô-niêt-et trong dàn nhạc ngũ âm góp phần văn nghệ trong các lễ hội”.

Để bảo tồn nhạc cụ và có đủ nhạc cụ để sinh hoạt trong văn nghệ, nghệ nhân Danh Thiên đã tự mày mò chế ra các nhạc cụ hết sức công phu. Như để có cây đàn gáo ông làm mất 3 ngày, đàn cò phải đục bằng cây làm 7 ngày, đàn kìm 6 ngày, sến 6 ngày... Đặc biệt, năm 1996 đã sáng kiến làm ra được cây đàn Rô-niêt-et của dân tộc Khmer, một nhạc cụ cơ bản trong 9 nhạc cụ của dàn nhạc ngũ âm. Khi nghệ nhân Danh Thiên dùng 2 cây gõ đánh đàn Rô-niêt-et, âm thanh trầm bổng lúc dìu dặt, lúc thôi thúc, đưa chúng tôi vào thế giới âm thanh nhạc cổ truyền rất đặc sắc. Ông thố lộ: “Tôi quyết làm cây đàn Rô-niêt-et này để có đủ nhạc cụ trong dàn nhạc ngũ âm và lưu lại cho con cháu. Mà phải tìm cho đúng âm sắc trên từng thanh tre thì thanh âm mới có hồn được”. Nói về cách làm cây đàn Rô-niêt-et ông cho biết: lấy tre mạnh tông cưa những lóng già, đem phơi thật khô chẻ ra làm tư rồi mới vót đều nhau, chọn 21 thanh tre phù hợp âm sắc, tiếng kêu thanh, âm chuẩn đúng nhịp, đúng vị trí căng trên khung gỗ có khi phải mất 7-8 cây tre. Thanh ngắn nhất thường là lóng gốc số 1. Các thanh trên dài hơn và được nối lại 21 thanh căng trên khung gỗ. Khung gỗ làm bằng cây tốt âm thanh mới đạt chất lượng, thời gian làm cây đàn Rô-niêt-et phải mất gần 2 tháng.

Nìềm vui của ông là khi biếu cho bạn bè một nhạc cụ tự tay ông làm để bạn bè giải trí trong những lúc nhàn rỗi hoặc là nhạc cụ của ông dùng vào những đêm lễ hội phục vụ văn nghệ trong phum sóc. Ông Danh Thiên có vợ cùng tuổi ông là Thị Kim Lên và 7 cô con gái trong đó có 2 cô thường đi cùng ông giúp vui văn nghệ cho bà con phum sóc. Rất nhiều đoàn nghệ thuật ở tỉnh Sóc Trăng và Cần Thơ đều sử dụng các nhạc cụ của ông. Vậy nhưng ông luôn từ tốn nói: “Làm nhạc cụ để vui chơi trong phum sóc, để giữ gìn bản sắc vốn có, chứ âm thanh làm sao bì kịp các tay thợ lành nghề”.

Thụy Mẫn

Việt Báo
Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Video được xem nhiều nhất

Bắt cóc cô gái Mông lên xe ô tô để về làm vợ
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Mật vụ Mỹ uống cà phê vỉa hè bảo vệ ông Obama

Mật vụ Mỹ khảo sát tòa nhà GEM Center và khu dân cư trước đó một tháng. Một nhân viên GEM Center cho biết họ suốt ngày đi dạo, uống cà phê cóc, trò chuyện với người dân xung quanh.

Tết thiếu nhi 1/6: Phụ huynh Việt hoang mang chọn đồ chơi cho trẻ

Súng, gươm, đao, kiếm,... những món đồ chơi bạo lực lại là sở thích của nhiều trẻ em Việt. Dù bị cấm nhưng đồ chơi mang tính bạo lực vẫn len lỏi trên thị trường và rất đắt hàng.

Nhận xét tin Những người Khmer yêu văn hóa cổ truyền

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Những người Khmer yêu văn hóa cổ truyền bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nhung nguoi Khmer yeu van hoa co truyen ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Những người Khmer yêu văn hóa cổ truyền ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa.

Those who love traditional cultural Khmer
Chau Nham, New God, hundred percent, farmers, musical instruments, culture, people, traditional, sir, ethnic, love, age, care , years, child

They are one hundred percent of farmers. However, the hardship of life as not to lose his love and desire to preserve the cultural identity of the nation. They spent a lot of effort, enthusiasm for passion ....

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h2705 Tu choi loi moi di choi bi danh rot rang
    Thời sự 24h(27/05): Từ chối lời mời đi chơi bị đánh rớt răng

    Cả gia đình nhập viện vì quá kích động sau khi ăn rau lạ; "Ngọc ếch" đến "cát lợn": Thực hư những vật thể lạ giá hàng tỉ đồng; Phụ huynh bức xúc con bị thâm tím người khi từ trường mầm non về; Công bố kết quả điều tra vụ xe khách cháy 13 người chết; Mại dâm Đồ Sơn và luật ngầm nhốt chân dài sống trong lầm lũi

  • Thoi su 24h2605 Nhung an mang rung ron trong con mong du
    Thời sự 24h(26/05): Những án mạng rùng rợn trong cơn mộng du

    Cháu gái ngã xuống hồ đang xả nước, ông tử nạn khi lao theo cứu cháu; Uẩn khúc khám bệnh nhận quà khuyến mãi ở phòng khám tư nhân; Mảnh giấy sót lộ tẩy chiêu đóng giả người thân đoạt tiền người già; Giảm hóa đơn nước tiền triệu cho dân: Tình thương ngành nước

  • Thoi su 24h2505 Cong tu cuong buc nhieu co gai tren oto
    Thời sự 24h(25/05): Công tử cưỡng bức nhiều cô gái trên ôtô

    Bị "tố" từ chối cấp cứu bệnh nhân, bác sĩ trạm y tế nói gì?; Hà Nội ngập nặng, dân leo lên xe ủi, chèo xuồng "lướt" phố; Vợ tố bị chồng đánh đến mức phải nhập viện, sảy thai 3 tháng; Vụ tai nạn thảm khốc ở Bình Thuận: Đã có 13 nạn nhân tử vong; Đã giải cứu thành công cá voi nặng 15 tấn mắc cạn

  • Thoi su 24h2405 Loi khai cua hung thu sat hai be gai 11T
    Thời sự 24h(24/05): Lời khai của hung thủ sát hại bé gái 11T

    Chết cháy vì không có búa thoát hiểm: Nhà xe kêu khách lấy trộm; Những lần ông Obama tháo nhẫn để bắt tay gây tranh cãi; Hà Nội tiếp tục kiểm tra hoạt động bán hàng đa cấp; Cứu sống bệnh nhân bị gần 20 viên đạn găm khắp người; Cần xử lý thông tin bịa đặt, vu khống trên mạng xã hội

  • Thoi su 24h2305 Tai nan tham khoc o Binh Thuan 12 nguoi chet
    Thời sự 24h(23/05): Tai nạn thảm khốc ở Bình Thuận 12 người chết

    Chuyện những "dân chơi" đặt mua đồ nhưng thản nhiên... quên trả tiền; Vụ tai nạn thảm khốc 12 người chết: Tang thương quê nghèo; Truy sát kinh hoàng ở Cà Mau, nạn nhân bị chém khâu gần 30 mũi; Bê tông hầm chui như "kẹo lạc không đường": Nhiều giả thiết;

  • Tai nan kinh hoang o Binh Thuan
    Tai nạn kinh hoàng ở Bình Thuận

    Những vụ tai nạn liên quan đến xe khách thường gây ra thương vong lên đến hàng chục người khiến nhiều người thấy bất an, ám ảnh đối với loại phương tiện này.

  • Chuyen tham Viet Nam cua Tong thong Obama
    Chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Obama

    Nhà Trắng công bố lịch trình chuyến thăm chính thức tới Việt Nam và Nhật Bản của Tổng thống Barack Obama, chuyến thăm thứ 10 của ông tới châu Á.

  • Phong chong xam hai tinh duc tre em
    Phòng chống xâm hại tình dục trẻ em

    Từ đầu năm đến nay, hàng loạt vụ học sinh bị xâm hại tình dục khiến nhiều phụ huynh, học sinh hoang mang, lo sợ

  • Toan canh vu Dong phuc bien hieu
    Toàn cảnh vụ 'Đồng phục biển hiệu'

    Việc đồng bộ bảng, biển quảng cáo đã mang lại diện mạo khác hẳn với vẻ nhếch nhác của nhiều tuyến phố ở Hà Nội hay các đô thị lớn. Tuy nhiên, có không ít ý kiến không đồng tình với việc làm này.

  • Nu sinh tat ban 52 cai chay mau mui
    Nữ sinh tát bạn 52 cái, chảy máu mũi

    Một vụ bạo lực học đường nghiêm trọng đã xảy ra tại trường THCS 15/10 (Mộc Châu, Sơn La), trong đó một nữ sinh đã thẳng tay tát bạn 52 cái, hộc máu mũi đang thu hút sự quan tâm của dư luận.

  • Su kien quoc te noi bat 225285
    Sự kiện quốc tế nổi bật (22/5-28/5)

    Những hoạt động cũng như các tuyên bố của Tổng thống Obama tại Việt Nam là thông tin nổi bật nhất trên các mặt báo trong tuần vừa qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2205 28052016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 22/05 - 28/05/2016

    Tai nạn giao thông kinh hoàng ở Bình Thuận; Hà Nội mưa lớn, nhiều tuyến phố biến thành sông; Phụ huynh bức xúc con bị thâm tím người khi từ trường mầm non về; Hình ảnh ấn tượng tại lễ đón chính thức Tổng thống Mỹ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2205 2805
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/05 - 28/05)

    Giết người vì tưởng hiếp dâm; Vụ cướp bánh mỳ bị truy tố; Gia đình Minh Béo không phải trả tiền bảo lãnh 100.000 USD; Vụ trộm ô tô vàng chấn động Hà Nội; Dã tâm 'chiều chồng' lúc nửa đêm của người đàn bà ngoại tình; Giả hotgirl khoe thân qua mạng, lừa tiền người háo sắc;....là những tin đáng chú ý.

  • Toan canh kinh te tuan 2205 28052016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (22/05- 28/05/2016)

    Chuyến thăm của Tổng thống Mỹ mang lại hiệu ứng lâu dài cho DN Việt; CPI tháng 5 tăng 0,54%, cao nhất trong 5 năm qua; Chính thức mở lại cho vay ngoại tệ từ 1/6; dự án sống lay lắt vì nhà thầu Trung Quốc chậm tiến độ;Tổng số tiền nợ thuế cả nước đã lên ngưỡng 76.000 tỷ đồng... Cùng với đó là những thông tin tài chính- ngân hàng,

  • Nghin le chuyen tuan qua 1505 21052016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 15/05 - 21/05/2016

    Bố vợ chém chết con rể rồi chở xác đến Công an đầu thú; Ông Tây dọn cống thối ở Nguyễn Khang, Hà Nội; Choáng với hóa đơn tiền nước khủng ở Hà Nội; Cá chết ngửa bụng trên kênh Nhiêu Lộc ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.