vietbao

Những người Khmer yêu văn hóa cổ truyền

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Nhung nguoi Khmer yeu van hoa co truyen
Gia đình nghệ nhân Danh Thiên trong một buổi đàn ca tài tử tại nhà.
Họ là những người nông dân một trăm phần trăm. Tuy nhiên, cuộc sống nhọc nhằn không làm mất đi lòng yêu thích và ước muốn gìn giữ bản sắc văn hóa của dân tộc. Họ đã bỏ nhiều công sức, tâm huyết cho niềm đam mê ấy...

Chuyện ông già 45 năm đi gầy dựng bộ môn dì-kê

Đến phủ thờ Tà Ponh, sóc Sà Lôn xã Lương Phi (Tri Tôn, An Giang) tìm thăm ông Châu Nhâm cùng gia đình tá túc ở đây. Ông Nhâm là một nông dân Khmer nghèo, nhưng cả cuộc đời ông gắn bó bảo lưu môn nghệ thuật dì-kê (ca kịch) độc đáo của ĐBSCL. Ông đã 67 tuổi, bệnh nằm tại nhà nhưng khi bàn đến dì-kê, ông Nhâm quên mọi đau đớn bệnh tật ngồi dậy tiếp chuyện cùng chúng tôi. Với giọng lơ lớ không rành tiếng Việt ông Nhâm kể: lúc còn nhỏ đã say mê dì-kê, ở đâu tổ chức là ông tìm cách đi xem cho được, ông không chỉ đi xem như người khác mà xem để học. Vùng Bảy Núi này có bao nhiêu thầy ông đều thọ giáo như thầy Tờ Âm, Tờ Chao, Tà Néc. Đến năm 17 tuổi thì ông Châu Nhâm là diễn viên giỏi, vừa sử dụng nhạc cụ thành thạo vừa là thầy tuồng. Và vậy là dù cuộc sống có cực khổ cách mấy, ông Châu Nhâm vẫn tìm đủ mọi cách để bảo tồn môn ca kịch cổ xưa này. Đó cũng là nguyên cớ để ông chọn người bạn đời của ông là Neang Beth - một ca sĩ trong đoàn dì-kê.

Nhung nguoi Khmer yeu van hoa co truyen

Bà Neang Beth (trước đây là ca sĩ) vợ ông Châu Nhâm cùng các con
đang luyện âm.

Là một gia đình nông dân nghèo, cuộc sống rau cháo qua ngày vậy mà những người con của ông đều được ông huấn luyện dì-kê và dàn nhạc như đàn cò, đàn khum và đánh trống skor... Năm 1982, gia đình ông thành lập đoàn dì-kê Khmer đầu tiên của huyện Tri Tôn gồm 32 người. Khi diễn viên đến nhà ông luyện tập, ông đều lo cơm ăn nước uống, chẳng nhận tiền của ai. Ông đã sáng tạo hơn 100 tuồng trong diễn suất, hình thức biểu diễn chân chất của người lao động. Nhiều tiết mục do ông dàn dựng đã được Bộ Văn hóa - Thông tin tặng huy chương vàng. Ông Châu Danh, một thành viên trong đoàn cho biết: “Ông Châu Nhâm gắn bó và yêu nghề lắm. Chỉ lo ông đến tuổi già bệnh tật rồi đây không còn lực lượng kế thừa. Người theo nghề chỉ đếm được trên đầu ngón tay, kể cả bốn người con của ông Nhâm. Nhưng vẫn chưa ai đủ khả năng thay thế vai trò của ông Châu Nhâm đâu”.

Sau hơn 45 năm, cố gắng phát huy và gìn giữ những vốn quý đặc sắc văn hóa dân gian Khmer, giờ đây ông Châu Nhâm đã như ngọn đèn lay lắt trước gió. Chỉ mong sao đốm lửa ấy chuyển tiếp được cho lớp trẻ hiện nay.

Lão nông Hậu Giang chuyên làm nhạc cụ cổ truyền

Đi dọc theo ngã năm kinh Đào rẽ về kinh chùa Sóc Bà Mai là nhà nghệ nhân Danh Thiên ở ấp 8, xã Vị Thủy, huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang. Gặp ông trong giờ lao động, đã 71 tuổi rồi mà vai vác cây chuối lớn, tay mang thêm cây chuối nhỏ, đi nhanh lẹ về nhà, mặt vẫn không đổi sắc, miệng nở nụ cười méo mó chào chúng tôi. Thì ra ông có tật ở miệng. Mà có tật nên ông thật nhiều tài.

Trên vách nhà của ông thấy treo vô số nhạc cụ của dàn nhạc ngũ âm. Ông Thiên cho biết: “Tôi rất mê thích âm nhạc, nhất là nhạc cổ truyền dân tộc Khmer. Cha mẹ mất từ khi mới 11 tuổi, sống nương tựa ở chùa chiền, từ đó học đờn cò, đờn sến, đờn gáo, trống skor, đàn rô-niêt-et trong dàn nhạc ngũ âm góp phần văn nghệ trong các lễ hội”.

Để bảo tồn nhạc cụ và có đủ nhạc cụ để sinh hoạt trong văn nghệ, nghệ nhân Danh Thiên đã tự mày mò chế ra các nhạc cụ hết sức công phu. Như để có cây đàn gáo ông làm mất 3 ngày, đàn cò phải đục bằng cây làm 7 ngày, đàn kìm 6 ngày, sến 6 ngày... Đặc biệt, năm 1996 đã sáng kiến làm ra được cây đàn Rô-niêt-et của dân tộc Khmer, một nhạc cụ cơ bản trong 9 nhạc cụ của dàn nhạc ngũ âm. Khi nghệ nhân Danh Thiên dùng 2 cây gõ đánh đàn Rô-niêt-et, âm thanh trầm bổng lúc dìu dặt, lúc thôi thúc, đưa chúng tôi vào thế giới âm thanh nhạc cổ truyền rất đặc sắc. Ông thố lộ: “Tôi quyết làm cây đàn Rô-niêt-et này để có đủ nhạc cụ trong dàn nhạc ngũ âm và lưu lại cho con cháu. Mà phải tìm cho đúng âm sắc trên từng thanh tre thì thanh âm mới có hồn được”. Nói về cách làm cây đàn Rô-niêt-et ông cho biết: lấy tre mạnh tông cưa những lóng già, đem phơi thật khô chẻ ra làm tư rồi mới vót đều nhau, chọn 21 thanh tre phù hợp âm sắc, tiếng kêu thanh, âm chuẩn đúng nhịp, đúng vị trí căng trên khung gỗ có khi phải mất 7-8 cây tre. Thanh ngắn nhất thường là lóng gốc số 1. Các thanh trên dài hơn và được nối lại 21 thanh căng trên khung gỗ. Khung gỗ làm bằng cây tốt âm thanh mới đạt chất lượng, thời gian làm cây đàn Rô-niêt-et phải mất gần 2 tháng.

Nìềm vui của ông là khi biếu cho bạn bè một nhạc cụ tự tay ông làm để bạn bè giải trí trong những lúc nhàn rỗi hoặc là nhạc cụ của ông dùng vào những đêm lễ hội phục vụ văn nghệ trong phum sóc. Ông Danh Thiên có vợ cùng tuổi ông là Thị Kim Lên và 7 cô con gái trong đó có 2 cô thường đi cùng ông giúp vui văn nghệ cho bà con phum sóc. Rất nhiều đoàn nghệ thuật ở tỉnh Sóc Trăng và Cần Thơ đều sử dụng các nhạc cụ của ông. Vậy nhưng ông luôn từ tốn nói: “Làm nhạc cụ để vui chơi trong phum sóc, để giữ gìn bản sắc vốn có, chứ âm thanh làm sao bì kịp các tay thợ lành nghề”.

Thụy Mẫn

Việt Báo
Comment :Những người Khmer yêu văn hóa cổ truyền
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Những người Khmer yêu văn hóa cổ truyền bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nhung nguoi Khmer yeu van hoa co truyen ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Những người Khmer yêu văn hóa cổ truyền ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
Those who love traditional cultural Khmer
Chau Nham, New God, hundred percent, farmers, musical instruments, culture, people, traditional, sir, ethnic, love, age, care , years, child
They are one hundred percent of farmers. However, the hardship of life as not to lose his love and desire to preserve the cultural identity of the nation. They spent a lot of effort, enthusiasm for passion ....
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Thoi su 24h087 Chu ho chem 2 chau tu vong
    Thời sự 24h(08/7): Chú họ chém 2 cháu tử vong

    Khách sạn giam khách: Quan ứng tiền giữ thể diện Cửa Lò; Treo biển cam kết "không khiêu dâm, kích dục": Nỗi khổ kép; Ai đã “đầu độc” tôm cá ở thượng nguồn sông Đà?; Sau vụ bảo vệ bệnh viện Nhi: Bộ Y tế chấn chỉnh việc vận chuyển người bệnh; Tiêm thuốc khiến bệnh nhân tử vong, bác sỹ bị... khiển trách

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ