Những người Khmer yêu văn hóa cổ truyền

Nhung nguoi Khmer yeu van hoa co truyen
Gia đình nghệ nhân Danh Thiên trong một buổi đàn ca tài tử tại nhà.
Họ là những người nông dân một trăm phần trăm. Tuy nhiên, cuộc sống nhọc nhằn không làm mất đi lòng yêu thích và ước muốn gìn giữ bản sắc văn hóa của dân tộc. Họ đã bỏ nhiều công sức, tâm huyết cho niềm đam mê ấy...

Chuyện ông già 45 năm đi gầy dựng bộ môn dì-kê

Đến phủ thờ Tà Ponh, sóc Sà Lôn xã Lương Phi (Tri Tôn, An Giang) tìm thăm ông Châu Nhâm cùng gia đình tá túc ở đây. Ông Nhâm là một nông dân Khmer nghèo, nhưng cả cuộc đời ông gắn bó bảo lưu môn nghệ thuật dì-kê (ca kịch) độc đáo của ĐBSCL. Ông đã 67 tuổi, bệnh nằm tại nhà nhưng khi bàn đến dì-kê, ông Nhâm quên mọi đau đớn bệnh tật ngồi dậy tiếp chuyện cùng chúng tôi. Với giọng lơ lớ không rành tiếng Việt ông Nhâm kể: lúc còn nhỏ đã say mê dì-kê, ở đâu tổ chức là ông tìm cách đi xem cho được, ông không chỉ đi xem như người khác mà xem để học. Vùng Bảy Núi này có bao nhiêu thầy ông đều thọ giáo như thầy Tờ Âm, Tờ Chao, Tà Néc. Đến năm 17 tuổi thì ông Châu Nhâm là diễn viên giỏi, vừa sử dụng nhạc cụ thành thạo vừa là thầy tuồng. Và vậy là dù cuộc sống có cực khổ cách mấy, ông Châu Nhâm vẫn tìm đủ mọi cách để bảo tồn môn ca kịch cổ xưa này. Đó cũng là nguyên cớ để ông chọn người bạn đời của ông là Neang Beth - một ca sĩ trong đoàn dì-kê.

Nhung nguoi Khmer yeu van hoa co truyen

Bà Neang Beth (trước đây là ca sĩ) vợ ông Châu Nhâm cùng các con
đang luyện âm.

Là một gia đình nông dân nghèo, cuộc sống rau cháo qua ngày vậy mà những người con của ông đều được ông huấn luyện dì-kê và dàn nhạc như đàn cò, đàn khum và đánh trống skor... Năm 1982, gia đình ông thành lập đoàn dì-kê Khmer đầu tiên của huyện Tri Tôn gồm 32 người. Khi diễn viên đến nhà ông luyện tập, ông đều lo cơm ăn nước uống, chẳng nhận tiền của ai. Ông đã sáng tạo hơn 100 tuồng trong diễn suất, hình thức biểu diễn chân chất của người lao động. Nhiều tiết mục do ông dàn dựng đã được Bộ Văn hóa - Thông tin tặng huy chương vàng. Ông Châu Danh, một thành viên trong đoàn cho biết: “Ông Châu Nhâm gắn bó và yêu nghề lắm. Chỉ lo ông đến tuổi già bệnh tật rồi đây không còn lực lượng kế thừa. Người theo nghề chỉ đếm được trên đầu ngón tay, kể cả bốn người con của ông Nhâm. Nhưng vẫn chưa ai đủ khả năng thay thế vai trò của ông Châu Nhâm đâu”.

Sau hơn 45 năm, cố gắng phát huy và gìn giữ những vốn quý đặc sắc văn hóa dân gian Khmer, giờ đây ông Châu Nhâm đã như ngọn đèn lay lắt trước gió. Chỉ mong sao đốm lửa ấy chuyển tiếp được cho lớp trẻ hiện nay.

Lão nông Hậu Giang chuyên làm nhạc cụ cổ truyền

Đi dọc theo ngã năm kinh Đào rẽ về kinh chùa Sóc Bà Mai là nhà nghệ nhân Danh Thiên ở ấp 8, xã Vị Thủy, huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang. Gặp ông trong giờ lao động, đã 71 tuổi rồi mà vai vác cây chuối lớn, tay mang thêm cây chuối nhỏ, đi nhanh lẹ về nhà, mặt vẫn không đổi sắc, miệng nở nụ cười méo mó chào chúng tôi. Thì ra ông có tật ở miệng. Mà có tật nên ông thật nhiều tài.

Trên vách nhà của ông thấy treo vô số nhạc cụ của dàn nhạc ngũ âm. Ông Thiên cho biết: “Tôi rất mê thích âm nhạc, nhất là nhạc cổ truyền dân tộc Khmer. Cha mẹ mất từ khi mới 11 tuổi, sống nương tựa ở chùa chiền, từ đó học đờn cò, đờn sến, đờn gáo, trống skor, đàn rô-niêt-et trong dàn nhạc ngũ âm góp phần văn nghệ trong các lễ hội”.

Để bảo tồn nhạc cụ và có đủ nhạc cụ để sinh hoạt trong văn nghệ, nghệ nhân Danh Thiên đã tự mày mò chế ra các nhạc cụ hết sức công phu. Như để có cây đàn gáo ông làm mất 3 ngày, đàn cò phải đục bằng cây làm 7 ngày, đàn kìm 6 ngày, sến 6 ngày... Đặc biệt, năm 1996 đã sáng kiến làm ra được cây đàn Rô-niêt-et của dân tộc Khmer, một nhạc cụ cơ bản trong 9 nhạc cụ của dàn nhạc ngũ âm. Khi nghệ nhân Danh Thiên dùng 2 cây gõ đánh đàn Rô-niêt-et, âm thanh trầm bổng lúc dìu dặt, lúc thôi thúc, đưa chúng tôi vào thế giới âm thanh nhạc cổ truyền rất đặc sắc. Ông thố lộ: “Tôi quyết làm cây đàn Rô-niêt-et này để có đủ nhạc cụ trong dàn nhạc ngũ âm và lưu lại cho con cháu. Mà phải tìm cho đúng âm sắc trên từng thanh tre thì thanh âm mới có hồn được”. Nói về cách làm cây đàn Rô-niêt-et ông cho biết: lấy tre mạnh tông cưa những lóng già, đem phơi thật khô chẻ ra làm tư rồi mới vót đều nhau, chọn 21 thanh tre phù hợp âm sắc, tiếng kêu thanh, âm chuẩn đúng nhịp, đúng vị trí căng trên khung gỗ có khi phải mất 7-8 cây tre. Thanh ngắn nhất thường là lóng gốc số 1. Các thanh trên dài hơn và được nối lại 21 thanh căng trên khung gỗ. Khung gỗ làm bằng cây tốt âm thanh mới đạt chất lượng, thời gian làm cây đàn Rô-niêt-et phải mất gần 2 tháng.

Nìềm vui của ông là khi biếu cho bạn bè một nhạc cụ tự tay ông làm để bạn bè giải trí trong những lúc nhàn rỗi hoặc là nhạc cụ của ông dùng vào những đêm lễ hội phục vụ văn nghệ trong phum sóc. Ông Danh Thiên có vợ cùng tuổi ông là Thị Kim Lên và 7 cô con gái trong đó có 2 cô thường đi cùng ông giúp vui văn nghệ cho bà con phum sóc. Rất nhiều đoàn nghệ thuật ở tỉnh Sóc Trăng và Cần Thơ đều sử dụng các nhạc cụ của ông. Vậy nhưng ông luôn từ tốn nói: “Làm nhạc cụ để vui chơi trong phum sóc, để giữ gìn bản sắc vốn có, chứ âm thanh làm sao bì kịp các tay thợ lành nghề”.

Thụy Mẫn

Việt Báo

Video nổi bật

Giáo sư Xoay hát rap về đồng phục Vietnam Airlines, lễ hội đâm trâu, chém lợn
00:00 / --:--

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Nguyên nhân con gái dậy thì muộn?

Chào bác sĩ, con gái tôi năm nay đã 17 tuổi rồi, nhưng tôi chưa thấy cháu có dấu hiện nào của tuổi dậy thì như chưa có kinh nguyệt, ngực thì vẫn như trẻ con.

Video quay cảnh Airbus 320 sắp đâm vào núi

Theo báo "Bild" của Đức ngày 31/3, phóng viên của báo này và tạp chí Pháp "Paris Match" đã được xem một đoạn video do một người trên chuyến bay 4U 9525 của hãng hàng không Đức Germanwings quay được cảnh khi máy bay chuẩn bị đâm vào núi. Đây là một bằng chứng quan trọng cho các nhà điều tra.

Nhận xét tin Những người Khmer yêu văn hóa cổ truyền

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Những người Khmer yêu văn hóa cổ truyền bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nhung nguoi Khmer yeu van hoa co truyen ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Những người Khmer yêu văn hóa cổ truyền ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Those who love traditional cultural Khmer
Chau Nham, New God, hundred percent, farmers, musical instruments, culture, people, traditional, sir, ethnic, love, age, care , years, child

They are one hundred percent of farmers. However, the hardship of life as not to lose his love and desire to preserve the cultural identity of the nation. They spent a lot of effort, enthusiasm for passion ....

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h313 Xe khach doi dau 5 nguoi chet
    Thời sự 24h(31/3): Xe khách đối đầu, 5 người chết

    Đề xuất bắt buộc ghi âm, ghi hình khi hỏi cung; Bờ kè 1.000 tỷ đổ sụp: Trảm hàng loạt nhà thầu, tư vấn; Sập giàn giáo: Cấm xuất cảnh 44 người Hàn Quốc; Hà Nội: Xe khách đối đầu kinh hoàng, 5 người chết; Khánh Thi nhập viện khẩn cấp; Cán bộ kho bạc Nhà nước đánh vợ tử vong...là những tin bài nổi bật trong ngày 30/3.

  • Thoi su tuan qua 13 nguoi chet trong vu sap gian giao
    Thời sự tuần qua: 13 người chết trong vụ sập giàn giáo

    Tạm ngừng thi công lấn sông Đồng Nai; Công an HN không can thiệp phát ngôn của ĐH Lâm nghiệp; Khánh Thi bức xúc về tin đồn "yêu người kém 12 tuổi"; Vụ ly hôn 1.500 lượng vàng của đại gia Miền Tây; Sập giàn giáo ở Formosa: Kết thúc cứu nạn, 13 người chết; Máy bay rơi và gãy đôi ở Bình Thuận...là những tin tức thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su trong ngay May bay roi o Binh Thuan
    Thời sự trong ngày: Máy bay rơi ở Bình Thuận

    Thứ trưởng Bộ Tài nguyên lên tiếng vụ Đồng Nai lấp sông; Sập giàn giáo ở Formosa: Kết thúc cứu nạn, 13 người chết; Máy bay rơi và gãy đôi ở Bình Thuận;Thực hư ca phẫu thuật toàn đỉa tại BV Bạch Mai; Thanh niên làm 'chuyện người lớn' với 2 nữ sinh lớp 8...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 26/3.

  • Thoi su tuan qua Dinh chi can bo vu chat cay xanh
    Thời sự tuần qua: Đình chỉ cán bộ vụ chặt cây xanh

    Lại lùi luật Biểu tình sang 2016; Vụ chặt cây: Đình chỉ hàng loạt cán bộ Sở Xây dựng; Học sinh Trà Vinh đánh bạn: Đình chỉ cả hiệu trưởng, hiệu phó; Công bố 10 gương mặt trẻ tiêu biểu 2014; Vớ được clip sex trong máy tính cũ, đòi chuộc 5 tỷ; Bắt tạm giam hoa hậu người Việt tại Nga...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h213 Ha Noi trong nham cay vang tam
    Thời sự 24h(21/3): Hà Nội trồng nhầm cây vàng tâm?

    Vụ bất thường dự án triệu đô: Công an vào cuộc; Hàng cây mới vừa được thay thế trên phố Hà Nội; Đại gia bị hoa hậu lừa 16 tỷ đồng là ai?; Thủy quái Mekong trong nồi lẩu trăm triệu đại gia Sài Gòn; Vũ Hoàng Điệp: Kinh tởm với mối tình đầu dài 2 năm!; Bất ngờ gục chết khi CSGT kiểm tra giấy tờ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/3.

  • Hang loat nu sinh hoc sinh mat tich bi an
    Hàng loạt nữ sinh, học sinh mất tích bí ẩn

    Chỉ trong vòng 10 ngày đã có 3 nữ sinh viên (SV) mất tích, trong đó một nữ sinhđã tử vong. Chiều 26/3, Ths Trịnh Hữu Chung, Trưởng phòng Công tác học sinh sinh viên (HSSV) Trường ĐH quốc tế Hồng Bàng cho biết: Riêng SV Ng. Tr...

  • Sap gian giao o Formosa
    Sập giàn giáo ở Formosa

    Vào lúc 10h ngày 27/3/2015, tại hội trường Tỉnh uỷ Hà Tĩnh diễn ra cuộc họp báo về vụ sập giàn giáo ở Hà Tĩnh gây thương vong hàng chục người tại công trường Formosa.

  • Viet Nam tieu thu gan 70 tan vang
    Việt Nam tiêu thụ gần 70 tấn vàng?

    Chúng ta phải hiểu rằng việc nhập vàng vào Việt Nam không phải chỉ để tăng dự trữ tiền tệ mà còn có nhiều mục đích khác nữa.

  • Coi do Thao bo luon nhan cach
    Cởi đồ - Tháo bỏ luôn nhân cách

    Chỉ trong vòng 4 ngày (12/3 - 15/3) dân mạng được một phen "choáng váng" khi chứng kiến 2 màn "tự nguyện" cởi đồ giữa chốn đông người của 2 cô gái trẻ.

  • Ha noi chat ha 6700 cay xanh
    Hà nội chặt hạ 6.700 cây xanh

    Chứng kiến những hàng cây bị đốn hạ nhóm Trắng đã chế lại lời ca khúc Một “rừng” người – một đời cây gây xúc động. ------------ Xem thêm: Hà nội chặt hạ 6.700 cây xanh, http://vietbao.vn/tp/Ha-noi-chat-ha-6700-cay-xanh/8770793/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 223 283
    Sự kiện quốc tế nổi bật (22/3 - 28/3)

    Israel do thám các cuộc hội đàm chương trình hạt nhân Iran; Người cha sáng lập nước Singapore, ông Lý Quang Diệu qua đời ở tuổi 91; Tai nạn máy bay Airbus 320 mang số hiệu 4U9525 rơi ở Pháp khiến 150 người bỏ mạng... là những tin chính trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Sự kiện quốc tế nổi bật (22/3 - 28/3), http://vietbao.vn/The-gioi/Su-kien-quoc-te-noi-bat-223-283/2147548631/433/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh Showbiz tuan 2203 2803
    Toàn cảnh Showbiz tuần (22/03 – 28/03)

    Vũ Ngọc Đãng làm phim 18 tỷ của Ngọc Trinh, Tin đồn Phương Nga vướng vòng lao lý vì...'ngải quật', Bằng Kiều bị chỉ trích vì ‘rũ bỏ’ 13 năm công sức của vợ cũ, Nhiều bằng chứng cho thấy Khánh Thi - Phan Hiển yêu nhau, Đám cưới Bebe Phạm và Dustin Nguyễn, Lee Min Ho và Suzy (MissA) đang hẹn hò, Zayn Malik chính thức rời One Direction sau 5 năm gắn bó, Miley Cyrus và bạn trai tình cảm, bác bỏ tin đồn chia tay, Angelina Jolie truyền can đảm cho phụ nữ ung thư, ... là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh Showbiz tuần (22/03 – 28/03), http://vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Toan-canh-Showbiz-tuan-2203-2803/2147548589/49/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Luot nhanh nhieu tin suc khoe quan trong tuan qua 23293
    Lướt nhanh nhiều tin sức khỏe quan trọng tuần qua (23-29/3)

    Vụ việc "Bác sĩ từ chối mổ vì biết bệnh nhân là người viết báo" thu hút sự chú ý của dư luận, công tác y tế cứu nạn nhanh chóng cho sự cố sập giàn giáo ở Vũng Áng, nhiều cảnh báo các bệnh mùa hè bắt đầu "vào mùa", thêm những lời khuyên bổ ích bảo vệ sức khỏe lúc giao mùa... là những thông tin sức khỏe quan trọng tuần qua. ------------ Xem thêm: Lướt nhanh nhiều tin sức khỏe quan trọng tuần qua (23-29/3), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Luot-nhanh-nhieu-tin-suc-khoe-quan-trong-tuan-qua-23293/2147548577/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2203 2803
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/03 - 28/03)

    Hàng loạt nữ sinh, học sinh mất tích bí ẩn; “Mượn danh” lãnh đạo cấp cao để lừa đảo; Đằng sau câu chuyện Hoa hậu Trương Hồ Phương Nga bị bắt; Trùm ma túy thời Youtube; Tử tù Hồ Duy Hải: Có đủ 4 căn cứ để kháng nghị; Lời xin lỗi muộn của nhóm côn đồ tại phiên tòa;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/03 - 28/03), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2203-2803/2147548553/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nghin le chuyen tuan qua 2203 2803
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (22/03 - 28/03)

    Toàn cảnh sập giàn giáo công trường Formosa - Hà Tĩnh; Trực thăng rơi ở đảo Phú Quý- Bình Thuận; Toàn văn 21 câu trả lời vụ chặt hạ cây xanh của Hà Nội; Bác sĩ từ chối mổ cho người viết báo; Học sinh bắt buộc đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp điện... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (22/03 - 28/03), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2203-2803/2147548574/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn