Những bức tranh vẽ trên giấy đầu tiên của nhân loại

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Vẽ lên giấy là chuyện phổ biến, ngày nay vì giấy sẵn, màu sẵn nên ai cũng vẽ được (chỉ khác nhau là đẹp hay xấu mà thôi). Thế nhưng thuở xưa, ai vẽ ra giấy đầu tiên? Câu trả lời chính là những điểm khởi đầu quan trọng của lịch sử mỹ thuật.

Nhung buc tranh ve tren giay dau tien cua nhan loai

Bức "Nghi lễ mở miệng"

Ai "chế" ra giấy đầu tiên?

Từ “giấy” trong tiếng Pháp là “paiper”, trong tiếng Anh là “paper”, cả hai đều bắt nguồn từ chữ “papyrus” trong tiếng La Tinh và chữ này lại bắt nguồn từ chữ gốc của Ai Cập “papyri” – tên của một loài lau sậy mọc trên vùng ven sông Nin.

Người Ai Cập cổ đại đã cắt xén, ép rồi phơi khô để làm thành một loại giấy cổ xưa nhất,còn rõ thớ sậy nhưng khá phẳng phiu để có thể viết chữ và vẽ tranh lên.

Nhung buc tranh ve tren giay dau tien cua nhan loai
Kỷ lục thế giới thuộc về cuốn “Châm ngôn của Ptahoteb” viết trên giấy papyrus khoảng 2.500 năm trước Công nguyên (cách đây gần 4500 năm) được mệnh danh là “cuốn sách tối cổ của nhân loại”.

2.300 năm sau cuốn sách tối cổ đó, người Trung Quốc chế ra giấy nhưng loại giấy này còn thô, mặt chưa phẳng, khó viết chữ lên trên. Mãi đến đầu thế kỷ thứ II sau Công nguyên, giấy mới chính thức ra đời ở Trung Quốc (Lịch sử Văn hoá Trung Quốc – NXB Khoa học Xã hội Hà Nội).

Đương thời với Ai Cập và Trung Quốc cổ đại, các nền văn minh khác nhau sớm của nhân loại cũng chỉ khắc văn tự lên đá, gỗ, đồng và viết lên da thuộc. Như vậy, không nghi ngờ gì nữa, người Ai Cập cổ đại đã chế ra giấy đầu tiên trên thế giới.

Ai vẽ tranh lên giấy đầu tiên?

Nhung buc tranh ve tren giay dau tien cua nhan loai

"Phán xử người chết" - Tranh cổ Ai Cập trên giấy papyrus

Đương nhiên lại vẫn là người Ai Cập. Họ làm giấy để viết chữ nhưng chữ cổ Ai Cập là chữ tượng hình nên viết cũng là vẽ, tuy không thể nói đó là tranh.

Bức tranh thực sự trên giấy chỉ thực sự xuất hiện khi người Ai Cập cổ đại quyết định làm sách “Hướng dẫn người chết sống lại để tiếp tục kiếp sau”. Các học giả phương Tây gọi đó là “Tử thư” hay “Sách của người chết” (Book of the dead – Livre des morts).

Đúng ra căn chuẩn tiếng Ai Cập cổ, tên sách phải là “Từ cái chết bước ra ban ngày” (Theo Nhật Chiêu – Câu chuyện văn chương phương Đông).

Người Ai Cập cổ đại tin rằng chết chưa phải là hết, mà là chuẩn bị chuyển sang kiếp sống khác. Muốn cho việc chuyển kiếp được trót lọt thì phải bảo quản tốt thi hài – do đó mà có tục ướp xác.

Chu đáo hơn người ta còn bỏ vào quan tài những cuốn cẩm nang hướng dẫn cho người chết để sang kiếp sau người chết có thể ra khỏi bóng tối địa ngục, vượt sa mạc mênh mông, tránh được các quái vật, tìm đúng cửa công đường của thần Osiris – vua của địa ngục.

Tiếp đó người chết phải biện minh công - tội trước Osiris và 42 vị phán quan (đại diện cho 42 quận cổ của Ai Cập).

Trái tim của ông ta sẽ được Anubis (vị thần chuyên ướp xác có thân hình mang đầu chó rừng) đem cân. Oái ăm thay, “quả cân” lại là một chiếc lông chim đà điểu nhẹ bay do nữ thần công minh chính trực Maat điều khiển.

Nếu quả cân thăng bằng tức là Thiện, người tốt sẽ bất tử và sống hạnh phúc. Quả cân lệch tức là Ác, kẻ xấu sẽ lập tức bị hung thần Sobek có thân hình mang đầu cá sấu nuốt chửng…

Để cho kẻ mù chữ cũng có thể hiểu, người ta phải vẽ tranh minh hoạ. Khoảng 1.500 năm trước Công nguyên (cách đây 3.500 năm), các sách của người chết đã được “sản xuất” nhiều và buôn bán khắp cõi Ai Cập (theo Nhật Chiêu sách đã dẫn).

Vẻ đẹp của những bức tranh tối cổ

Nhung buc tranh ve tren giay dau tien cua nhan loai

Hai vợ chồng đang ca ngợi thần Osiris

Gọi là tối cổ vì quá xa xưa. Bạn hãy ngẫm mà xem, 26 thế kỷ trước khi Thái Luân – viên quan Trung Quốc chế ra giấy thì người Ai Cập cổ đại đã hoàn thành “Cuốn sách tối cổ của nhân loại” rồi cuốn “Châm ngôn của Ptahoteb.

Người ta có thể chê giấy papyrus chưa hoàn hảo nhưng rõ ràng đó là loại giấy có thể viết và vẽ lên thoải mái.

Về việc chế tạo sách của người chết, Ai Cập cổ đại quan niệm phải vẽ đẹp và dễ hiểu bởi phục vụ người chết là ưu tiên số một của xã hội thời đó.

Theo họ cuộc sống hiện tại là tạm bợ, chỉ có kiếp sau - nếu được chuẩn bị tốt mới là vĩnh cửu. Do đó cần phải viết và vẽ đẹp thì hiệu quả càng cao. Chỉ có điều trớ trêu là cho người chết chứ không phải cho người sống chiêm ngưỡng.

Tất nhiên, suy xét chất lượng nghệ thuật cổ Ai Cập thì tranh trên giấy papyrus không được xếp ở hàng đỉnh cao như Kim tự tháp (kiến trúc), tượng và chạm nổi (điêu khắc), tranh tường (bích hoạ).

Các tranh trong “Sách của người chết” chỉ được xếp loại nghệ thuật hạng hai vì nó mang tính trang trí với các chỉ dẫn tỉ mỉ, chất lượng biểu cảm chưa đặc sắc.

Tuy vậy, công bằng mà nói thì loại tranh này cũng có một số giá trị riêng, không thể phủ nhận, đáng được ca ngợi.

- Mặt giất papyrus không trắng mà ngà ngà, tạo thành độ nền trung gian rất thuận tiện cho loại hoà sắc trang trí ít màu. Thớ sậy cũng rất gợi cảm (tương tự nền giấy Điệp của tranh Đông Hồ - Việt Nam).

- Bảng màu Ai Cập cổ ít màu: chỉ có trắng, đen, nâu, đỏ, xanh cây, vàng nghệ (đôi khi là vàng dát), xanh chàm nhưng vẫn hấp dẫn do màu sắc để tông đậm - nhạt -mạnh, phối màu khéo.

- Màu tô khá tinh tế. Kết hợp giữa các sắc màu với nhau một cách chủ ý phân theo cấp bậc, vị trí và tầm quan trọng của nhân vật.

- Bố cục tranh Ai Cập rất chặt chẽ với các khoảng đặc - rỗng hợp lý nhưng không kém phần sáng tạo, thậm chí táo bạo do cách phân tầng, phân đoạn và nhấn mạnh trọng tâm câu chuyện.

- Nhịp điệu động tác là cách mà các nghệ nhân vô danh ngàn xưa đã làm cho tranh papyrus Ai Cập trở nên sinh động.

- Nét không chỉ là đường viền hình thể mà nét còn thay đổi màu và đậm nhạt, có lúc tỉa rõ tinh vi, lại có lúc chỉ gợi tả và buông lơi. Đặc biệt có những tập hợp nét vạch, chấm làm cho bức tranh đỡ đơn điệu.

Mấy nghìn năm trôi qua nhưng những bức tranh đầu tiên trên giấy của lịch sử văn minh nhân loại do các hoạ sĩ vô danh Ai Cập vẽ vẫn hấp dẫn, đáng được quan tâm và nghiên cứu.

Chỉ xin lưu ý giá trị kinh tế của nó ở thị trường du lịch - một trong hai nguồn thu cơ bản của ngân sách quốc gia Ai Cập (du lịch và kênh đào Xuy – ê).

Ngày nay người Ai Cập sản xuất ra giấy papyrus theo công thức xưa rồi in hoặc vẽ lại các trích đoạn trong “Sách của người chết” và cuối cùng bán cho du khách vốn đông nườm nượp chiêm ngưỡng các Kim tự tháp. X

in đơn cử: một miếng tranh papyrus in mẫu tự cổ Ai Cập cổ, chế thành cái đánh dấu sách rất xinh xắn có giá 1USD, du khách nào cũng thích mua, kể cả các du khách Việt Nam sang Ai Cập mới đây - đầu 2004.

Theo Đức Hoà
Mỹ thuật và Nhiếp ảnh

Việt Báo
Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Video được xem nhiều nhất

Cảnh bắt vợ của người H'Mông
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Nhận xét tin Những bức tranh vẽ trên giấy đầu tiên của nhân loại

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Những bức tranh vẽ trên giấy đầu tiên của nhân loại bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nhung buc tranh ve tren giay dau tien cua nhan loai ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Những bức tranh vẽ trên giấy đầu tiên của nhân loại ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa.

The paintings on the first paper of mankind
China, Egypt ancient, Ancient Egypt, the starting point, the answer, first, the dead, on paper, humanity, painting, history, books, colors, words

Drawing on paper is common nowadays because paper available, colors are available should anyone draw (only difference is only good or bad). But in those days for anyone to draw it out first? The answer is an important starting point of art history ..

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h2704 Be trai bi me ep uong thuoc doc da chet
    Thời sự 24h(27/04): Bé trai bị mẹ ép uống thuốc độc đã chết

    Cá chết bất thường ở Vũng Áng: Thêm 5 thợ lặn nhập viện; Thảm án ở Hải Dương: Bé trai 8 tuổi bị mẹ đẻ ép uống thuốc độc đã chết; Giả mạo facebook nữ sinh bị cưa chân để lừa đảo: Lỗi tại nhà hảo tâm; Dân "tố" nước có mùi hôi, GĐ nước sạch bảo "Đun lên là hết"; Hành trình 18 năm vật vã tìm "tiếng người" cho con gái

  • Thoi su 24h2604 Nam thanh nien o HN bi sat hai da man
    Thời sự 24h(26/04): Nam thanh niên ở HN bị sát hại dã man

    Người nhái lặn 200m dưới kênh đen ngòm ô nhiễm để tìm két sắt; Có nên ăn hải sản khi cá chết hàng loạt ở miền Trung?; Thủy ngân trong không khí Hà Nội: "Khói xe chỉ là nghi ngờ"; Bỏ chất cấm độc hại: Thái Lan mất 6-7 năm, Việt Nam chỉ 6-7 tháng; Hà Nội: Lại một chung cư có nước sạch "sạch" như... nước cống!

  • Thoi su 24h2504 Tre bi bao hanh Noi dau tinh than
    Thời sự 24h(25/04): Trẻ bị bạo hành - Nỗi đau tinh thần

    Những cô gái bị xử tội... hiếp dâm; ‘Ai đầu độc cá cũng phải bị xử lý’!; Nằm rạp xuống đất khi thanh niên quăng mìn ra đường; Trẻ em bị bạo hành: Những nỗi đau về thể xác và tinh thần; Từ những vụ tống tình, tiền bằng ảnh 'nóng': Bài học cho giới trẻ... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 25/04/2016.

  • Thoi su 24h2204 Thanh nien lay bua giet nguoi yeu
    Thời sự 24h(22/04): Thanh niên lấy búa giết người yêu

    Công an nóng vội bỏ qua, còn ta nóng vội thì ra vào tù; Vì sao có những miếng thịt bò lại ánh lên màu 7 sắc cầu vồng?; Mỗi ngày cả trăm người đi taxi "thất lạc hành lý"; Số phận như bóng ma của các cô gái Việt bị bán sang Trung Quốc; Lún vào đa cấp liên tỉnh, tiền tỉ bốc hơi

  • Thoi su 24h2104 Nhung ly do khien gioi tre tu tu lang xet
    Thời sự 24h(21/04): Những lý do khiến giới trẻ tự tử lãng xẹt

    Rau phun thần dược siêu tăng trưởng: ‘Cả làng sai cũng phải xử’; Mổ ruột thừa xong bệnh nhân bị liệt luôn hai chân?; Anh bán phở và ông “quan”: Ai nên rút kinh nghiệm?; Phát hiện chất bột màu trắng tại trang trại nuôi 3.000 con heo; Hà Nội có thể thiếu 60.000m3 nước sạch mỗi ngày mùa hè

  • Xon xao nhung vu chong danh vo gay phan no
    Xôn xao những vụ chồng đánh vợ gây phẫn nộ

    Bạo lực gia đình từ lâu là một vấn đề nhức nhối trong xã hội, trong đó đáng báo động nhất là tình trạng bạo lực phụ nữ.

  • Sot virus trieu chung va cach dieu tri
    Sốt virus - triệu chứng và cách điều trị

    Bệnh nhân sốt virus có thể khỏi sau 5-7 ngày điều trị. Tuy nhiên, nếu không phát hiện sớm và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. ------------ Xem thêm: Sốt virus - triệu chứng và cách điều trị, http://vietbao.vn/tp/Sot-virus-trieu-chung-va-cach-dieu-tri/13168970/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Dan ba Viet kho nhat the gioi
    Đàn bà Việt khổ nhất thế giới?

    Trên đời này, chỉ có cha mẹ mới có thể hi sinh vì con cái! Đừng nghĩ mình có thể thay đổi được người khác. Sống vì mình đi, thương mình đi, sáng suốt lên, đừng vì sợ thị phi, sợ không làm được mà sống chịu đựng cả đời. Ai bị..

  • Vu chu quan bi xu ly hinh su
    Vụ 'chủ quán bị xử lý hình sự"

    Ông Tấn thuê mặt bằng ở huyện Bình Chánh để bán cà phê, ăn sáng, cơm trưa... nhưng lại bị phạt tiền vì nhiều lý do rồi bị truy tố vì chậm đăng ký kinh doanh...

  • Tang thue moi truong voi xang dau
    Tăng thuế môi trường với xăng dầu?

    Đại diện Bộ Tài chính khẳng định, hiện Bộ Tài chính chưa có kế hoạch trình Chính phủ về điều chỉnh tăng thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1704 23042016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/04 - 23/04/2016

    9 học sinh chết đuối thương tâm ở Quảng Ngãi; 4 phu vàng chết do ngạt khí ở Quảng Nam; Cá chết hàng loạt tại vùng biển miền Trung; U50 Hà Nội treo biển tuyển vợ mới... đạt yêu cầu; Thảm án mẹ giết con ở Hải Dương ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1704 23042016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 17/04 – 23/04/2016

    Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các ngân hàng xây dựng kế hoạch xử lý nợ xấu năm 2016, gửi về Ngân hàng Nhà nước trước ngày 28/4. Công ty Idemitsu Kosa - Nhật Bản và Công ty Dầu khí Quốc tế Kuwait (KPC) đã thành lập công ty liên doanh Dầu khí Idemitsu Q8 tại Việt Nam. 7,3 tỷ USD đươc gửi ở nước ngoài liệu có phải diễn biến bất thường?

  • Su kien quoc te noi bat 174234
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/4-23/4)

    Động đất kinh hoàng ở Ecuador; Trung Quốc có thể xây nhà máy điện hạt nhân phục vụ mưu đồ Biển Đông; Giám đốc FBI thừa nhận chi hơn 1 triệu USD cho hacker để bẻ khóa iPhone; Vương quốc Anh tổ chức mừng sinh nhật Nữ hoàng Elizabeth II... là những tin chính trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1704 2304
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (17/04 - 23/04)

    Vụ kề dao vào cổ, bắt cóc ở Nghệ An; Thảm án mẹ giết 2 con ở Hải Dương; Ám ảnh những vụ bắt cóc trẻ em và cách đối phó; Cảnh báo: Những vụ trộm điện thoại táo bạo trong chớp mắt; Toàn cảnh vụ chủ quán cà phê Xin chào bị khởi tố; Bảo vệ Thẩm mỹ viện Cát Tường ra tù trước thời hạn;.....là những tin đáng chú ý.

  • Nghin le chuyen tuan qua 0304 09042016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 03/04 - 09/04/2016

    Kinh hãi hành trình mỡ trộn phân, hóa chất... lên bàn ăn; Hủy thầu đường ống nước sông Đà 2 với nhà thầu TQ; Phở đùi gà 300.000 ở Hà Nội gây tranh cãi; Phẫn nộ con gái “báo hiếu” mẹ già yếu bằng...cán chổi; Nữ sinh bị tạt axít gửi tâm thư lạc quan đến cộng đồng... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.