"Nhạc đỏ" - một thời để nhớ...

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Nhac do mot thoi de nho
Những ca sĩ trẻ cũng hát rất nhiều ca khúc cách mạng... ảnh: D.L

Ngay từ khi nền tân nhạc mới chập chững những bước đi đầu tiên trên đất nước Việt Nam thì cũng là lúc Đảng Cộng sản Đông Dương phát động cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại và trong những ca khúc tân nhạc đầu tiên do người Việt sáng tác đã có bài hát hô hào, cổ súy lòng yêu nước, xông pha nơi chiến trường tiêu diệt quân thù... Nhạc truyền thống cách mạng ra đời từ đó và trải dài qua hai cuộc kháng chiến với hàng ngàn ca khúc...

Nhiều người gọi dòng nhạc truyền thống cách mạng này là "nhạc đỏ" để phân biệt với "nhạc vàng" là dòng nhạc tình cảm do các nhạc sĩ miền Nam viết trước năm 1975. "Nhạc đỏ" không chỉ là những bài hát hào hùng, thúc giục tinh thần chiến đấu mà còn là những bài hát trữ tình thể hiện tình yêu quê hương đất nước, tình yêu lứa đôi... Trải qua hai cuộc kháng chiến với hàng ngàn ca khúc, "nhạc đỏ" đã tạo nên một sắc thái riêng của chiến trường đầy máu và hoa. Những ca khúc ấy ra đời cách đây từ 30 đến... 65 năm, nhưng khi hát lại vẫn còn tươi nguyên những cảm xúc dạt dào...

Có lẽ đi "tiên phong" cho dòng nhạc cách mạng là những ca khúc của các nhạc sĩ: Lưu Hữu Phước (Tiếng gọi thanh niên, Lên đàng...), Hoàng Quý (Bóng cờ lau), Nguyễn Hữu Ba (Lửa rừng đêm, Thu khói lửa)... để bước vào cuộc kháng chiến chống Pháp. Trong cuộc kháng chiến 9 năm này, các nhạc sĩ - chiến sĩ khắp 3 miền đất nước đã cho ra đời những ca khúc tiêu biểu: Ở miền Bắc có Du kích sông Thao, Nhớ chiến khu (Đỗ Nhuận), Tiến quân ca, Đàn chim Việt (Văn Cao), Quê nghèo, Bà mẹ Gio Linh (Phạm Duy), Hò kéo pháo (Hoàng Vân)... Ở miền Trung có Bình Trị Thiên khói lửa (Nguyễn Văn Thương), Lời người ra đi (Trần Hoàn), Đoàn vệ quốc quân, Có một đàn chim (Phan Huỳnh Điểu), Du kích Ba Tơ (Dương Minh Viên)... và miền Nam có Nam bộ kháng chiến (Tạ Thanh Sơn), Lên ngàn, Nhạc rừng (Hoàng Việt), Con kênh xanh xanh (Ngô Huỳnh), Tình đồng chí (Chính Hữu - Minh Quốc), Tiểu đoàn 307 (Nguyễn Bính - Nguyễn Hữu Trí), Anh Ba Hưng (Trần Kiết Tường), An Phú Đông (Lê Bình)...

Nhac do mot thoi de nho

Đàm Vĩnh Hưng - ảnh: Dạ ly

Năm 1954, hiệp định Geneve chia đôi đất nước. Ngay tại vết cắt kéo dài 21 năm này, các nhạc sĩ Đằng Giao và Hoàng Hiệp đã cho ra đời tác phẩm bất hủ Câu hò bên bờ Hiền Lương. Từ thời điểm này cho đến cuối tháng 4.1975 là cuộc kháng chiến trường chinh chống Mỹ, cuộc chiến gắn liền với con đường Hồ Chí Minh huyền thoại. Con đường dài hàng ngàn km, xuất phát từ các tỉnh Bắc Trung Bộ men theo dãy Trường Sơn, có khi chạy qua đất bạn (Lào, Campuchia) và tập kết ở vùng Đông Nam Bộ. Biết bao đoàn quân với lương thực, khí tài từ miền Bắc chi viện cho miền Nam đã in dấu chân trên con đường này với muôn vàn gian khổ nhưng vượt thắng lên tất cả là... tiếng hát át tiếng bom với những Bài ca Trường Sơn (Gia Dũng - Trần Chung), Chiếc gậy Trường Sơn (Phạm Tuyên), Bước chân trên dãy Trường Sơn (Vũ Trọng Hối). Trường Sơn gian nan nghiệt ngã nhưng Trường Sơn cũng đầy tự hào, lãng mạn: Trên đỉnh Trường Sơn ta hát (Huy Du), Trường Sơn Đông-Trường Sơn Tây (Phạm Tiến Duật - Hoàng Hiệp), Lá đỏ (Hoàng Hiệp), Vui mùa chiến thắng (Văn Chừng - Lam Hương)... Trùng trùng những đoàn quân trẩy đi qua từng vùng miền của Tổ quốc mà mỗi nơi đi qua các nhạc sĩ đã để lại dấu ấn qua các ca khúc mang phong cách dân ca của từng địa phương Tình yêu trên những dòng sông quan họ (Phan Lạc Hoa), Một khúc tâm tình của người Hà Tĩnh (Nguyễn Văn Tý), Bóng cây Kơ nia (Ngọc Anh - Phan Huỳnh Điểu), Cô gái vót chông (Hoàng Hiệp), Rừng xanh vang tiếng Ta lư (Phương Nam), Tiếng đàn Ta lư (Huy Thục), Tiếng chày trên sóc Bom Bo, Bài ca may áo (Xuân Hồng), Rặng trâm bầu (Thái Cơ), Cô gái Sài Gòn đi tải đạn (Lư Nhất Vũ), Những cô gái đồng bằng sông Cửu Long (Huỳnh Thơ), Vàm Cỏ Đông (Hoài Vũ - Trương Quang Lục), Sông Dak Rông đón mùa xuân về (Tố Hải), Cùng hành quân giữa mùa xuân (Cẩm La)... Hành trình của người chiến sĩ Giải phóng quân cứ xuôi theo những chiến trường, những địa danh tiêu biểu trong Những bước ta đi (Thuận Yến) để Hát mãi khúc quân hành (Diệp Minh Tuyền). Có chiến thắng nhưng cũng có những đau thương mất mát được thể hiện bằng những câu hát da diết trong Thời hoa đỏ (Nguyễn Đức Mậu - Thuận Yến). Và trong đạn lửa hiểm nguy vẫn có những chuyện "râu ria" đầy tính lạc quan yêu đời. Đó là chuyện hậu cần với những Nổi lửa lên em (Lam Giang - Huy Thục), Lê Anh Nuôi, Con cua đá... Là những Anh quân bưu vui tính (Đàm Thanh), thắm thiết nghĩa tình đồng đội như 5 anh em trên một chiếc xe tăng (Dzoãn Nho)... Tháng 9.1969, đoàn quân Nam tiến và nhân dân cả nước đón nhận cái tin đớn đau: Hồ Chủ tịch qua đời. Nỗi đau không ngăn được ý chí tiến công, càng vững tin vào lời Bác: Đêm Trường Sơn nhớ Bác (Nguyễn Trung Thu), Tình Bác sáng đời ta (Long Hưng - Minh Tuyền - Lưu Hữu Phước), Miền Nam nhớ mãi ơn Người (Lưu Cầu), Hồ Chí Minh đẹp nhất tên người (Trần Kiết Tường)...
Nhac do mot thoi de nho

Khánh Ngọc - ảnh: Dạ ly

"Nhạc đỏ" không chỉ là những ca khúc được sáng tác ở hậu phương miền Bắc, trong chiến khu, trên chiến trường mà còn là những sáng tác từ ngay trong nội ô Sài Gòn với phong trào đấu tranh đô thị với một trời hào khí Dậy mà đi (Nguyễn Xuân Tân), Hát cho dân tôi nghe, Đồng lúa reo (Tôn Thất Lập), Người mẹ Bàn Cờ (Trần Long Ẩn), Thuyền em đi trong đêm (Nguyễn Phú Yên), Tự nguyện (Trương Quốc Khánh), Tin tưởng ca (Nguyễn Tuấn Kiệt), Tổ quốc ơi ta đã nghe, Không ai ngăn nổi lời ca (La Hữu Vang), Nối vòng tay lớn (Trịnh Công Sơn), Tình nghĩa Bắc Nam (Nguyễn Văn Sanh)... Phong trào này còn được sự "góp lửa" từ xa với Tiếng hát những đêm không ngủ (Phạm Tuyên), Xuống đường (Huỳnh Minh Siêng)... Không thể liệt kê hết những bài hát ấn tượng của dòng nhạc cách mạng truyền thống nhưng với chiến thắng lịch sử 30.4.1975 tạo "men" cho những ca khúc Đất nước trọn niềm vui (Hoàng Hà), Như có Bác trong ngày vui đại thắng (Phạm Tuyên), Mùa xuân trên thành phố Hồ Chí Minh (Xuân Hồng) như đã khép lại một thiên trường ca nhiều cung bậc tình cảm nhưng rất đỗi hào hùng từ hai cuộc kháng chiến vĩ đại kéo dài gần nửa thế kỷ của quân và dân Việt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.

"Khép lại" nhưng không có nghĩa là chìm dần vào quên lãng, sau hơn 30 năm, nhiều hãng băng đĩa vẫn sản xuất nhiều album nhạc truyền thống được thể hiện bởi những giọng ca rất trẻ (Đan Trường, Đàm Vĩnh Hưng, Khánh Ngọc, Đoan Trang, Hồ Bích Ngọc, Bonneur Trinh, Nam Khánh...). "Nhạc đỏ" vẫn xuất hiện đều đặn trên các kênh truyền hình, thậm chí cả trên những sân khấu ca nhạc và... cả người hát lẫn người nghe vẫn có những cảm xúc tươi nguyên.

Ý kiến khán giả

Nhac do mot thoi de nho
Đoan Trang - ảnh: C.T.V

Cô Ngọc Trân, giáo viên dạy nhạc: "Một ca khúc hay đáp ứng những nhu cầu thẩm mỹ không thua kém gì một bản giao hưởng. Nhìn từ góc độ đó, tôi cho rằng một bài nhạc phổ thơ có giá trị ngang bằng với mọi tác phẩm khác. Sự có mặt của ca khúc phổ thơ làm cho đời sống âm nhạc thêm phong phú hơn. Ca khúc phổ thơ đem đến cho người đọc một cảm giác thú vị khi cảm nhận mối duyên gặp gỡ đồng điệu của hai tâm hồn tri kỷ. Hai con người: một người làm nhạc, một người làm thơ thuộc hai thế giới khác nhau nhưng là tri kỷ của nhau về phương diện thẩm mỹ. Có khi họ thuộc hai thời đại khác nhau, hai đất nước khác nhau, hai vùng miền khác nhau vẫn có thể đồng điệu để tạo nên một tuyệt phẩm".

Thầy Quốc Nhật, giáo viên dạy văn: "Tôi nghĩ, ca khúc của một nhạc sĩ chưa chắc hoàn chỉnh 100% về ca từ lẫn giai điệu. Những trường hợp như nhạc sĩ Trịnh Công Sơn là rất hiếm. Tôi thích những ca khúc có ca từ đẹp. Mà ca từ muốn đẹp thì phải giàu chất thơ. Ca khúc phổ thơ có lợi thế là phần lời rất đầy đặn chất thơ này. Ngược lại, một nhà thơ tự làm nhạc sĩ sẽ có thể thiếu chuyên nghiệp về phần nhạc. Vì vậy, một ca khúc phổ thơ hay sẽ đáp ứng được nhu cầu chuyên nghiệp cả phần lời và nhạc. Người nghe vừa cảm nhận được nét đẹp của ca từ vừa cảm nhận được cái đẹp của giai điệu. Tuy nhiên, cũng phải nói thêm rằng không phải ca khúc phổ thơ nào cũng hay. Có những ca khúc giúp thơ hay thêm, có ca khúc khiến thơ trở nên... dở tệ !".

Vinh Nguyễn (ghi)

Hà Đình Nguyên

Việt Báo
Comment :"Nhạc đỏ" - một thời để nhớ...
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết "Nhạc đỏ" - một thời để nhớ... bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nhac do mot thoi de nho ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc "Nhạc đỏ" - một thời để nhớ... ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
"The Rolling Stone" - a time to remember ...
Truong Son, Hoang Hiep, Pham Tuyen, Ho Chi Minh, Great Patriotic War, the Indochinese Communist Party, the resistance, the country, Vietnam, patriotism, songs, war, music heroes, people
Right from the new modern music toddler's first steps the country is Vietnam, Indochina at the Communist Party launched the Great Patriotic War and in the first song of new songs composed by Vietnamese songs they have ...
  • Thoi su 24h306 Formosa la thu pham gay ca chet
    Thời sự 24h(30/6): Formosa là thủ phạm gây cá chết

    Hà Nội 'cấm xe máy, không cấm mua bán sở hữu'; Tài xế container vi phạm chửi bới, xô ngã CSGT, "đại náo" đường phố; Chính thức kết luận Formosa là thủ phạm gây cá chết ở miền Trung; Cảnh báo tình trạng học sinh 'yêu đương hồn nhiên, phá thai dại dột'; 264 xe công được định giá 1,5 triệu đồng: Sự thật là...; là những tin tức thời sự nổi bật ngày 30/6/2016.

  • Thoi su 24h296 Ly ky chuyen bo xuong to ke giet nguoi
    Thời sự 24h(29/6): Ly kỳ chuyện bộ xương tố kẻ giết người

    Nâng lương, thăng quân hàm 9 quân nhân phi hành đoàn CASA-212; Gái trẻ bị giật túi xách ngã bất tỉnh "suýt chết" trên phố Hà Nội; Sự thật giật mình về xuất xứ của những gói bột màu nhuộm miến; Cô gái xinh như hotgirl bị tố lấy tiền từ thiện mưu lợi cá nhân; Vợ trẻ dùng mũ bảo hiểm “phang” túi bụi vào đầu chồng mặc con khóc thét giữa phố

  • Thoi su 24h286 Nguyen nhan phuot thu Anh thiet mang
    Thời sự 24h(28/6): Nguyên nhân phượt thủ Anh thiệt mạng

    Vụ cháy 4 người chết: Đau đớn dãy quan tài xếp cạnh nhau; Hộp đen máy bay quan trọng thế nào trong việc 'giải phẫu' tai nạn?; Từ 1/8: Trạm thu phí để xe ùn tắc sẽ bị phạt 70 triệu đồng; Shipper khốn đốn vì bị kẻ giả mạo nhân viên cửa hàng lừa mất gần 2 triệu đồng; Gia đình phượt thủ người Anh tử nạn ở Fansipan hé lộ nguyên nhân thiệt mạng

  • Thoi su 24h276 6 diem mo trong vu an o Binh Phuoc
    Thời sự 24h(27/6): 6 điểm mờ trong vụ án ở Bình Phước

    Thảm cảnh chung cư: Nước phun từ thang máy vào phòng ngủ tầng 21; Ngân hàng ưu tiên tuyển người cùng họ sếp: Vi phạm luật lao động?; 'Ngáo đá' có thể dẫn đến hành vi giết người chặt xác; Vợ xinh đẹp mất tích lúc đang tắm: Người yêu cũ bất ngờ lên tiếng; Hé lộ cuộc mua bán củ sâm Ngọc Linh "khủng" quý hiếm hơn 100 tuổi

  • Thoi su 24h2306 Cha om con 28 thang tuoi nhay lau tu tu
    Thời sự 24h(23/06): Cha ôm con 28 tháng tuổi nhảy lầu tự tử

    Tai nạn thảm khốc trên đèo Prenn: Cấm xe lưu thông vào ban đêm; Nhân viên BV Bạch Mai "buôn" điện thoại: "Buôn" 4 phút; Cặp bồ với "chồng nhà người ta", cô gái trẻ bị lột áo ngay tại nơi làm việc; Thảm sát Bình Phước: Gian nan nộp tiền khắc phục hậu quả; Thanh Hoá: Phát hiện nhầm con sau 4 năm vì cha mẹ trắng trẻo, con ngăm đen

  • Thoi su 24h2206 Hung thu giet hai nu sinh lop 12
    Thời sự 24h(22/06): Hung thủ giết hại nữ sinh lớp 12

    Nhận đỡ đầu con của Đại tá Trần Quang Khải tới năm 18 tuổi; Đằng sau người đàn bà chạy xe ôm 'ghê gớm' ở bến xe Gia Lâm; Nữ sinh trường Cao đẳng Công thương mất tích bí ẩn hơn nửa tháng; Trục lợi từ video khoe thân qua Facebook Live ở Việt Nam; Tai nạn kinh hoàng, xe cứu thương nát đầu, 10 người thương vong

  • Thoi su 24h2106 100 dan choi phe ma tuy trong khach san
    Thời sự 24h(21/06): 100 dân chơi phê ma túy trong khách sạn

    Hàng loạt bé trai Hà Nội dưới 5 tuổi dễ trở thành “thái giám”; Phạt nặng xe không treo khẩu hiệu: Nặng bệnh hình thức; Đã có ‘vòng kim cô’, chủ dự án BOT hết thời ‘tay không bắt giặc’; TNGT 7 người chết: Hàng nghìn HS nghẹn ngào tiễn đưa 3 cô giáo; Hi hữu ở HN: Chủ say rượu ngủ giữa đường, chó nhất quyết đứng trông

  • Thoi su 24h2006 Co dau xinh dep mat tich khi tam
    Thời sự 24h(20/06): Cô dâu xinh đẹp mất tích khi tắm

    Máy bay CASA 212 bị nạn: Ngóng đợi tin các anh trở về đất Mẹ; Tai nạn ở đèo Prenn 7 người chết: Nhiều sai phạm cần khởi tố vụ án ; Vỡ hồ chứa nước đãi titan: Hàng loạt sai phạm chỉ được coi là "thiếu sót"?; Vụ đánh ghen tại bigc quận Hà Đông, Hà Nội: Hành vi “có tổ chức” sẽ bị xử lý nghiêm!;

  • Thoi su 24h1706 Phan no co giao tat bom bop vao mat tre
    Thời sự 24h(17/06): Phẫn nộ cô giáo tát bôm bốp vào mặt trẻ

    Máy bay chở chín người tìm Su-30MK2 mất tích; Nửa đêm, bị kẻ lạ mặt ném mắm tôm vào nhà "khủng bố" tinh thần?; Đã tìm được thi thể phi công Trần Quang Khải; Phẫn nộ clip cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi; Bùng nổ các vụ đánh ghen: Trước hả hê, sau hối hận; CSGT phạt lỗi lốp mòn, đèn mờ bằng... mắt: Bức xúc!

  • Nghin le chuyen tuan qua 1906 25062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 19/06 - 25/06/2016

    9 quân nhân trên Casa 212 đã hy sinh; Tai nạn thảm khốc ở đèo Prenn - Đà Lạt; An toàn hàng không sân bay Nội Bài bị uy hiếp vì tia lazer; Một giáo viên “phản pháo” việc tuyển dụng vợ phi công Khải; Những vụ đánh ghen lột trần tình địch giữa phố ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 196 256
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (19/6 - 25/6)

    Căn bệnh cướp mạng gần 5.000 phụ nữ Việt mỗi năm; Sử dụng điều hòa quá lạnh làm tăng nguy cơ đột quỵ và tử vong; 10 thực phẩm Trung Quốc chuyên gia Mỹ khuyên tránh xa; Chuyên gia chia sẻ bài thuốc hạ sốt cho trẻ bằng cây nhà lá vườn;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 196256
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/6-25/6)

    Người Anh lựa chọn rời EU; bão tử thần tấn công Trung Quốc, 898 người thương vong; Chủ tịch Kim Jong Un tự tin tên lửa Triều Tiên đã có thể đánh trúng Mỹ'; Tổng thống Indonesia họp kín bàn cách phá 'đường lưỡi bò'... là những tin đáng chú ý trong tuần này.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 126 186
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (12/6 - 18/6)

    Cô gái 20 tuổi tử vong sau khi được truyền dịch; Cá nục nhiễm chất cực độc phenol; Bé gái 5 tuổi liệt mặt vì mẹ bật điều hoà suốt đêm; Con bị tật bẩm sinh, đừng chậm trễ... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1206 18062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 12/06 - 18/06/2016

    Máy bay Su-30, CASA gặp nạn trên biển; Bé trai 2 tuổi bị bỏ rơi cùng lá thư tuyệt vọng; Cá nục nghi nhiễm chất Phenol cực độc; Hot girl bị đánh ghen lột đồ tại siêu thị Big C Hà Đông; Cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1206 1806
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/06 - 18/06)

    Đánh ghen "hội đồng" trước BigC Hà Đông; Toàn cảnh vụ dùng ô tô truy sát, nã đạn ở Hải Dương; Những bí mật đường dây cá độ nghìn tỷ của chủ salon ôtô; Từ chối chuyện chăn gối, chồng bị vợ đánh đến chết; Thầy tu trẻ vướng chuyện ái tình đẫm máu và nước mắt;....là những tin đáng chú ý.

  • Su kien quoc te noi bat 56116
    Sự kiện quốc tế nổi bật (5/6-11/6)

    Trung Quốc ráo riết xây dựng hải đăng ở Trường Sa; Nga có thể đánh bại NATO trong 60 giờ; Tổng thống Obama hậu thuẫn mạnh mẽ cho bà Hillary Clinton; Trung Quốc sẽ xây trạm nghiên cứu khổng lồ dưới Biển Đông... là những tin đáng chú ý trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 0506 11062016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (05/06 - 11/06/2016)

    Bộ Tài chính tiếp tục yêu cầu BIDV, Vietinbank phải trả cổ tức bằng tiền mặt; Vinalines xin thanh lý 6 con tàu; Bầu Đức viết tâm thư xin cổ đông thời gian vượt khó; lãi suất cho vay mua nhà ở xã hộixuống còn 4,8%...Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện

  • Nghin le chuyen tuan qua 0506 11062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 05/06 - 11/06/2016

    Phượt thủ người anh tử nạn khi leo Fansipan; Chìm tàu du lịch trên sông Hàn; Cá chết nổi trắng hồ Hoàng Cầu; Cột điện mọc xuyên nhà dân giữa Hà Nội; Ớn lạnh thứ ma dược mới núp bóng thuốc lá thơm; Lộ diện đường dây mua chứng chỉ tiếng Anh có 1-0-2 tại Ninh Bình... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.