"Nhạc đỏ" - một thời để nhớ...

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Nhac do mot thoi de nho
Những ca sĩ trẻ cũng hát rất nhiều ca khúc cách mạng... ảnh: D.L

Ngay từ khi nền tân nhạc mới chập chững những bước đi đầu tiên trên đất nước Việt Nam thì cũng là lúc Đảng Cộng sản Đông Dương phát động cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại và trong những ca khúc tân nhạc đầu tiên do người Việt sáng tác đã có bài hát hô hào, cổ súy lòng yêu nước, xông pha nơi chiến trường tiêu diệt quân thù... Nhạc truyền thống cách mạng ra đời từ đó và trải dài qua hai cuộc kháng chiến với hàng ngàn ca khúc...

Nhiều người gọi dòng nhạc truyền thống cách mạng này là "nhạc đỏ" để phân biệt với "nhạc vàng" là dòng nhạc tình cảm do các nhạc sĩ miền Nam viết trước năm 1975. "Nhạc đỏ" không chỉ là những bài hát hào hùng, thúc giục tinh thần chiến đấu mà còn là những bài hát trữ tình thể hiện tình yêu quê hương đất nước, tình yêu lứa đôi... Trải qua hai cuộc kháng chiến với hàng ngàn ca khúc, "nhạc đỏ" đã tạo nên một sắc thái riêng của chiến trường đầy máu và hoa. Những ca khúc ấy ra đời cách đây từ 30 đến... 65 năm, nhưng khi hát lại vẫn còn tươi nguyên những cảm xúc dạt dào...

Có lẽ đi "tiên phong" cho dòng nhạc cách mạng là những ca khúc của các nhạc sĩ: Lưu Hữu Phước (Tiếng gọi thanh niên, Lên đàng...), Hoàng Quý (Bóng cờ lau), Nguyễn Hữu Ba (Lửa rừng đêm, Thu khói lửa)... để bước vào cuộc kháng chiến chống Pháp. Trong cuộc kháng chiến 9 năm này, các nhạc sĩ - chiến sĩ khắp 3 miền đất nước đã cho ra đời những ca khúc tiêu biểu: Ở miền Bắc có Du kích sông Thao, Nhớ chiến khu (Đỗ Nhuận), Tiến quân ca, Đàn chim Việt (Văn Cao), Quê nghèo, Bà mẹ Gio Linh (Phạm Duy), Hò kéo pháo (Hoàng Vân)... Ở miền Trung có Bình Trị Thiên khói lửa (Nguyễn Văn Thương), Lời người ra đi (Trần Hoàn), Đoàn vệ quốc quân, Có một đàn chim (Phan Huỳnh Điểu), Du kích Ba Tơ (Dương Minh Viên)... và miền Nam có Nam bộ kháng chiến (Tạ Thanh Sơn), Lên ngàn, Nhạc rừng (Hoàng Việt), Con kênh xanh xanh (Ngô Huỳnh), Tình đồng chí (Chính Hữu - Minh Quốc), Tiểu đoàn 307 (Nguyễn Bính - Nguyễn Hữu Trí), Anh Ba Hưng (Trần Kiết Tường), An Phú Đông (Lê Bình)...

Nhac do mot thoi de nho

Đàm Vĩnh Hưng - ảnh: Dạ ly

Năm 1954, hiệp định Geneve chia đôi đất nước. Ngay tại vết cắt kéo dài 21 năm này, các nhạc sĩ Đằng Giao và Hoàng Hiệp đã cho ra đời tác phẩm bất hủ Câu hò bên bờ Hiền Lương. Từ thời điểm này cho đến cuối tháng 4.1975 là cuộc kháng chiến trường chinh chống Mỹ, cuộc chiến gắn liền với con đường Hồ Chí Minh huyền thoại. Con đường dài hàng ngàn km, xuất phát từ các tỉnh Bắc Trung Bộ men theo dãy Trường Sơn, có khi chạy qua đất bạn (Lào, Campuchia) và tập kết ở vùng Đông Nam Bộ. Biết bao đoàn quân với lương thực, khí tài từ miền Bắc chi viện cho miền Nam đã in dấu chân trên con đường này với muôn vàn gian khổ nhưng vượt thắng lên tất cả là... tiếng hát át tiếng bom với những Bài ca Trường Sơn (Gia Dũng - Trần Chung), Chiếc gậy Trường Sơn (Phạm Tuyên), Bước chân trên dãy Trường Sơn (Vũ Trọng Hối). Trường Sơn gian nan nghiệt ngã nhưng Trường Sơn cũng đầy tự hào, lãng mạn: Trên đỉnh Trường Sơn ta hát (Huy Du), Trường Sơn Đông-Trường Sơn Tây (Phạm Tiến Duật - Hoàng Hiệp), Lá đỏ (Hoàng Hiệp), Vui mùa chiến thắng (Văn Chừng - Lam Hương)... Trùng trùng những đoàn quân trẩy đi qua từng vùng miền của Tổ quốc mà mỗi nơi đi qua các nhạc sĩ đã để lại dấu ấn qua các ca khúc mang phong cách dân ca của từng địa phương Tình yêu trên những dòng sông quan họ (Phan Lạc Hoa), Một khúc tâm tình của người Hà Tĩnh (Nguyễn Văn Tý), Bóng cây Kơ nia (Ngọc Anh - Phan Huỳnh Điểu), Cô gái vót chông (Hoàng Hiệp), Rừng xanh vang tiếng Ta lư (Phương Nam), Tiếng đàn Ta lư (Huy Thục), Tiếng chày trên sóc Bom Bo, Bài ca may áo (Xuân Hồng), Rặng trâm bầu (Thái Cơ), Cô gái Sài Gòn đi tải đạn (Lư Nhất Vũ), Những cô gái đồng bằng sông Cửu Long (Huỳnh Thơ), Vàm Cỏ Đông (Hoài Vũ - Trương Quang Lục), Sông Dak Rông đón mùa xuân về (Tố Hải), Cùng hành quân giữa mùa xuân (Cẩm La)... Hành trình của người chiến sĩ Giải phóng quân cứ xuôi theo những chiến trường, những địa danh tiêu biểu trong Những bước ta đi (Thuận Yến) để Hát mãi khúc quân hành (Diệp Minh Tuyền). Có chiến thắng nhưng cũng có những đau thương mất mát được thể hiện bằng những câu hát da diết trong Thời hoa đỏ (Nguyễn Đức Mậu - Thuận Yến). Và trong đạn lửa hiểm nguy vẫn có những chuyện "râu ria" đầy tính lạc quan yêu đời. Đó là chuyện hậu cần với những Nổi lửa lên em (Lam Giang - Huy Thục), Lê Anh Nuôi, Con cua đá... Là những Anh quân bưu vui tính (Đàm Thanh), thắm thiết nghĩa tình đồng đội như 5 anh em trên một chiếc xe tăng (Dzoãn Nho)... Tháng 9.1969, đoàn quân Nam tiến và nhân dân cả nước đón nhận cái tin đớn đau: Hồ Chủ tịch qua đời. Nỗi đau không ngăn được ý chí tiến công, càng vững tin vào lời Bác: Đêm Trường Sơn nhớ Bác (Nguyễn Trung Thu), Tình Bác sáng đời ta (Long Hưng - Minh Tuyền - Lưu Hữu Phước), Miền Nam nhớ mãi ơn Người (Lưu Cầu), Hồ Chí Minh đẹp nhất tên người (Trần Kiết Tường)...
Nhac do mot thoi de nho

Khánh Ngọc - ảnh: Dạ ly

"Nhạc đỏ" không chỉ là những ca khúc được sáng tác ở hậu phương miền Bắc, trong chiến khu, trên chiến trường mà còn là những sáng tác từ ngay trong nội ô Sài Gòn với phong trào đấu tranh đô thị với một trời hào khí Dậy mà đi (Nguyễn Xuân Tân), Hát cho dân tôi nghe, Đồng lúa reo (Tôn Thất Lập), Người mẹ Bàn Cờ (Trần Long Ẩn), Thuyền em đi trong đêm (Nguyễn Phú Yên), Tự nguyện (Trương Quốc Khánh), Tin tưởng ca (Nguyễn Tuấn Kiệt), Tổ quốc ơi ta đã nghe, Không ai ngăn nổi lời ca (La Hữu Vang), Nối vòng tay lớn (Trịnh Công Sơn), Tình nghĩa Bắc Nam (Nguyễn Văn Sanh)... Phong trào này còn được sự "góp lửa" từ xa với Tiếng hát những đêm không ngủ (Phạm Tuyên), Xuống đường (Huỳnh Minh Siêng)... Không thể liệt kê hết những bài hát ấn tượng của dòng nhạc cách mạng truyền thống nhưng với chiến thắng lịch sử 30.4.1975 tạo "men" cho những ca khúc Đất nước trọn niềm vui (Hoàng Hà), Như có Bác trong ngày vui đại thắng (Phạm Tuyên), Mùa xuân trên thành phố Hồ Chí Minh (Xuân Hồng) như đã khép lại một thiên trường ca nhiều cung bậc tình cảm nhưng rất đỗi hào hùng từ hai cuộc kháng chiến vĩ đại kéo dài gần nửa thế kỷ của quân và dân Việt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.

"Khép lại" nhưng không có nghĩa là chìm dần vào quên lãng, sau hơn 30 năm, nhiều hãng băng đĩa vẫn sản xuất nhiều album nhạc truyền thống được thể hiện bởi những giọng ca rất trẻ (Đan Trường, Đàm Vĩnh Hưng, Khánh Ngọc, Đoan Trang, Hồ Bích Ngọc, Bonneur Trinh, Nam Khánh...). "Nhạc đỏ" vẫn xuất hiện đều đặn trên các kênh truyền hình, thậm chí cả trên những sân khấu ca nhạc và... cả người hát lẫn người nghe vẫn có những cảm xúc tươi nguyên.

Ý kiến khán giả

Nhac do mot thoi de nho
Đoan Trang - ảnh: C.T.V

Cô Ngọc Trân, giáo viên dạy nhạc: "Một ca khúc hay đáp ứng những nhu cầu thẩm mỹ không thua kém gì một bản giao hưởng. Nhìn từ góc độ đó, tôi cho rằng một bài nhạc phổ thơ có giá trị ngang bằng với mọi tác phẩm khác. Sự có mặt của ca khúc phổ thơ làm cho đời sống âm nhạc thêm phong phú hơn. Ca khúc phổ thơ đem đến cho người đọc một cảm giác thú vị khi cảm nhận mối duyên gặp gỡ đồng điệu của hai tâm hồn tri kỷ. Hai con người: một người làm nhạc, một người làm thơ thuộc hai thế giới khác nhau nhưng là tri kỷ của nhau về phương diện thẩm mỹ. Có khi họ thuộc hai thời đại khác nhau, hai đất nước khác nhau, hai vùng miền khác nhau vẫn có thể đồng điệu để tạo nên một tuyệt phẩm".

Thầy Quốc Nhật, giáo viên dạy văn: "Tôi nghĩ, ca khúc của một nhạc sĩ chưa chắc hoàn chỉnh 100% về ca từ lẫn giai điệu. Những trường hợp như nhạc sĩ Trịnh Công Sơn là rất hiếm. Tôi thích những ca khúc có ca từ đẹp. Mà ca từ muốn đẹp thì phải giàu chất thơ. Ca khúc phổ thơ có lợi thế là phần lời rất đầy đặn chất thơ này. Ngược lại, một nhà thơ tự làm nhạc sĩ sẽ có thể thiếu chuyên nghiệp về phần nhạc. Vì vậy, một ca khúc phổ thơ hay sẽ đáp ứng được nhu cầu chuyên nghiệp cả phần lời và nhạc. Người nghe vừa cảm nhận được nét đẹp của ca từ vừa cảm nhận được cái đẹp của giai điệu. Tuy nhiên, cũng phải nói thêm rằng không phải ca khúc phổ thơ nào cũng hay. Có những ca khúc giúp thơ hay thêm, có ca khúc khiến thơ trở nên... dở tệ !".

Vinh Nguyễn (ghi)

Hà Đình Nguyên

Việt Báo
Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Video được xem nhiều nhất

10 cử chỉ bị coi là thô bỉ khi đi du lịch nước ngoài
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Steve Jobs nhìn thấy iPhone trong bức hoạ 350 năm tuổi

Tim Cook cho rằng không chắc Steve Jobs sáng tạo ra iPhone, mà có thể lấy cảm hứng đâu đó, giống như cách Cook thường nhìn thấy iPhone khi xem bức tranh 350 tuổi.

Đại gia U50 đặt cọc cả nửa tỷ để "đẻ thuê" con trai bằng mọi giá

Ông H. là chủ của một doanh nghiệp khai thác và sản xuất gỗ rất lớn ở miền Bắc, bản thân ông đã có vợ và hai cô con gái xinh xắn, nhưng ông luôn bị ám ảnh bởi định kiến "phải có con trai bằng mọi giá".

Nhận xét tin "Nhạc đỏ" - một thời để nhớ...

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết "Nhạc đỏ" - một thời để nhớ... bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nhac do mot thoi de nho ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc "Nhạc đỏ" - một thời để nhớ... ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa.

"The Rolling Stone" - a time to remember ...
Truong Son, Hoang Hiep, Pham Tuyen, Ho Chi Minh, Great Patriotic War, the Indochinese Communist Party, the resistance, the country, Vietnam, patriotism, songs, war, music heroes, people

Right from the new modern music toddler's first steps the country is Vietnam, Indochina at the Communist Party launched the Great Patriotic War and in the first song of new songs composed by Vietnamese songs they have ...

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h2705 Tu choi loi moi di choi bi danh rot rang
    Thời sự 24h(27/05): Từ chối lời mời đi chơi bị đánh rớt răng

    Cả gia đình nhập viện vì quá kích động sau khi ăn rau lạ; "Ngọc ếch" đến "cát lợn": Thực hư những vật thể lạ giá hàng tỉ đồng; Phụ huynh bức xúc con bị thâm tím người khi từ trường mầm non về; Công bố kết quả điều tra vụ xe khách cháy 13 người chết; Mại dâm Đồ Sơn và luật ngầm nhốt chân dài sống trong lầm lũi

  • Thoi su 24h2605 Nhung an mang rung ron trong con mong du
    Thời sự 24h(26/05): Những án mạng rùng rợn trong cơn mộng du

    Cháu gái ngã xuống hồ đang xả nước, ông tử nạn khi lao theo cứu cháu; Uẩn khúc khám bệnh nhận quà khuyến mãi ở phòng khám tư nhân; Mảnh giấy sót lộ tẩy chiêu đóng giả người thân đoạt tiền người già; Giảm hóa đơn nước tiền triệu cho dân: Tình thương ngành nước

  • Thoi su 24h2505 Cong tu cuong buc nhieu co gai tren oto
    Thời sự 24h(25/05): Công tử cưỡng bức nhiều cô gái trên ôtô

    Bị "tố" từ chối cấp cứu bệnh nhân, bác sĩ trạm y tế nói gì?; Hà Nội ngập nặng, dân leo lên xe ủi, chèo xuồng "lướt" phố; Vợ tố bị chồng đánh đến mức phải nhập viện, sảy thai 3 tháng; Vụ tai nạn thảm khốc ở Bình Thuận: Đã có 13 nạn nhân tử vong; Đã giải cứu thành công cá voi nặng 15 tấn mắc cạn

  • Thoi su 24h2405 Loi khai cua hung thu sat hai be gai 11T
    Thời sự 24h(24/05): Lời khai của hung thủ sát hại bé gái 11T

    Chết cháy vì không có búa thoát hiểm: Nhà xe kêu khách lấy trộm; Những lần ông Obama tháo nhẫn để bắt tay gây tranh cãi; Hà Nội tiếp tục kiểm tra hoạt động bán hàng đa cấp; Cứu sống bệnh nhân bị gần 20 viên đạn găm khắp người; Cần xử lý thông tin bịa đặt, vu khống trên mạng xã hội

  • Thoi su 24h2305 Tai nan tham khoc o Binh Thuan 12 nguoi chet
    Thời sự 24h(23/05): Tai nạn thảm khốc ở Bình Thuận 12 người chết

    Chuyện những "dân chơi" đặt mua đồ nhưng thản nhiên... quên trả tiền; Vụ tai nạn thảm khốc 12 người chết: Tang thương quê nghèo; Truy sát kinh hoàng ở Cà Mau, nạn nhân bị chém khâu gần 30 mũi; Bê tông hầm chui như "kẹo lạc không đường": Nhiều giả thiết;

  • Tai nan kinh hoang o Binh Thuan
    Tai nạn kinh hoàng ở Bình Thuận

    Những vụ tai nạn liên quan đến xe khách thường gây ra thương vong lên đến hàng chục người khiến nhiều người thấy bất an, ám ảnh đối với loại phương tiện này.

  • Chuyen tham Viet Nam cua Tong thong Obama
    Chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Obama

    Nhà Trắng công bố lịch trình chuyến thăm chính thức tới Việt Nam và Nhật Bản của Tổng thống Barack Obama, chuyến thăm thứ 10 của ông tới châu Á.

  • Phong chong xam hai tinh duc tre em
    Phòng chống xâm hại tình dục trẻ em

    Từ đầu năm đến nay, hàng loạt vụ học sinh bị xâm hại tình dục khiến nhiều phụ huynh, học sinh hoang mang, lo sợ

  • Toan canh vu Dong phuc bien hieu
    Toàn cảnh vụ 'Đồng phục biển hiệu'

    Việc đồng bộ bảng, biển quảng cáo đã mang lại diện mạo khác hẳn với vẻ nhếch nhác của nhiều tuyến phố ở Hà Nội hay các đô thị lớn. Tuy nhiên, có không ít ý kiến không đồng tình với việc làm này.

  • Nu sinh tat ban 52 cai chay mau mui
    Nữ sinh tát bạn 52 cái, chảy máu mũi

    Một vụ bạo lực học đường nghiêm trọng đã xảy ra tại trường THCS 15/10 (Mộc Châu, Sơn La), trong đó một nữ sinh đã thẳng tay tát bạn 52 cái, hộc máu mũi đang thu hút sự quan tâm của dư luận.

  • Su kien quoc te noi bat 225285
    Sự kiện quốc tế nổi bật (22/5-28/5)

    Những hoạt động cũng như các tuyên bố của Tổng thống Obama tại Việt Nam là thông tin nổi bật nhất trên các mặt báo trong tuần vừa qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2205 28052016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 22/05 - 28/05/2016

    Tai nạn giao thông kinh hoàng ở Bình Thuận; Hà Nội mưa lớn, nhiều tuyến phố biến thành sông; Phụ huynh bức xúc con bị thâm tím người khi từ trường mầm non về; Hình ảnh ấn tượng tại lễ đón chính thức Tổng thống Mỹ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2205 2805
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/05 - 28/05)

    Giết người vì tưởng hiếp dâm; Vụ cướp bánh mỳ bị truy tố; Gia đình Minh Béo không phải trả tiền bảo lãnh 100.000 USD; Vụ trộm ô tô vàng chấn động Hà Nội; Dã tâm 'chiều chồng' lúc nửa đêm của người đàn bà ngoại tình; Giả hotgirl khoe thân qua mạng, lừa tiền người háo sắc;....là những tin đáng chú ý.

  • Toan canh kinh te tuan 2205 28052016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (22/05- 28/05/2016)

    Chuyến thăm của Tổng thống Mỹ mang lại hiệu ứng lâu dài cho DN Việt; CPI tháng 5 tăng 0,54%, cao nhất trong 5 năm qua; Chính thức mở lại cho vay ngoại tệ từ 1/6; dự án sống lay lắt vì nhà thầu Trung Quốc chậm tiến độ;Tổng số tiền nợ thuế cả nước đã lên ngưỡng 76.000 tỷ đồng... Cùng với đó là những thông tin tài chính- ngân hàng,

  • Nghin le chuyen tuan qua 1505 21052016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 15/05 - 21/05/2016

    Bố vợ chém chết con rể rồi chở xác đến Công an đầu thú; Ông Tây dọn cống thối ở Nguyễn Khang, Hà Nội; Choáng với hóa đơn tiền nước khủng ở Hà Nội; Cá chết ngửa bụng trên kênh Nhiêu Lộc ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.