vietbao

Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm nói về thơ Tố Hữu

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Nhà thơ Tố Hữu.
Nhà thơ Tố Hữu.

Tròn một năm anh đi xa

, chúng tôi bồi hồi thương nhớ, có những lúc chợt nhớ, chợt quên, tôi cứ tưởng anh chưa về cõi vĩnh hằng. Vẫn ngày ngày còn đó, anh dõi theo, động viên, cổ vũ chúng tôi tiếp tục con đường anh đã "dấn thân vô", anh đã trải qua và sáng mãi niềm tin.

Khi chúng tôi còn ấu thơ, Tố Hữu đã ở tuổi trưởng thành, dấn mình trong cuộc cách mạng của dân tộc, từng trải lao tù đế quốc, từng là Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban khởi nghĩa Thừa Thiên - Huế, Xứ ủy viên lâm thời Trung Bộ, thuộc lớp cha, chú về tuổi đời, bậc tiền bối cách mạng. Nhưng với Tố Hữu, cũng như bao người vừa hoạt động cách mạng vừa hoạt động nghệ thuật, tôi muốn gọi là "anh" để được gần gũi hơn.

Cả đời anh đam mê thơ ca, nhưng đối với anh, làm thơ chủ yếu để giãi bày lòng mình với đời. Gần 70 năm hoạt động cách mạng, hầu hết thời gian và tâm lực, anh dành cho công tác tư tưởng, tuyên truyền, công tác văn hóa, văn nghệ của Đảng. Anh là một học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, người cộng sự, trợ thủ đắc lực của đồng chí tổng bí thư Trường Chinh, Lê Duẩn suốt hai cuộc chiến tranh vĩ đại chống xâm lược, đầy cam go, hy sinh, thử thách.

Các tầng lớp văn nghệ sĩ, trong đó rất nhiều người thuộc thế hệ đàn anh, tìm thấy ở Tố Hữu một người bạn chân thành, gần gũi, người kiên trì đường lối văn hóa, đấu tranh không khoan nhượng với quan điểm văn hóa thù địch, trước sau như một khẳng định mục tiêu phụng sự tổ quốc, phục vụ nhân dân. Các nhà thơ Thế Lữ, Xuân Diệu, Nguyễn Bính, Chế Lan Viên, Huy Cận, Tế Hanh, Anh Thơ, Hoàng Trung Thông, Xuân Sanh, Thôi Hữu, Chính Hữu...; các nhà văn Tô Hoài, Nguyễn Tuân, Nguyễn Công Hoan, Nguyên Hồng, Nguyễn Đình Thi, Hoài Thanh, Nam Cao, Võ Huy Tâm, Kim Lân, Nguyễn Khải...; các nhạc sĩ Văn Cao, Lưu Hữu Phước, Nguyễn Xuân Khoát, Đỗ Nhuận, Nguyễn Đức Toàn, Hoàng Hiệp, Xuân Hồng, Phạm Minh Tuấn, Trần Hoàn... các họa sĩ Nguyễn Phan Chánh, Trần Văn Cẩn, Tô Ngọc Vân..., các nhà điêu khắc, nhiếp ảnh, kiến trúc sư, nhà quay phim, nghiên cứu, giảng dạy văn học, nghệ thuật đến với Tố Hữu không chỉ là chỗ dựa tin cậy ở buổi đầu "nhận đường", người đồng hành am hiểu, mà còn nhận được ở anh lòng kính trọng, tin yêu thật sự, sự cổ vũ, động viên suốt cuộc đời hiến dâng, sáng tạo. Anh chăm lo phát hiện, bồi dưỡng các tài năng trẻ, khuyến khích họ sáng tác để tự khẳng định mình. Anh đặc biệt quan tâm đến bộ máy điều hành, điều kiện làm việc của văn học, nghệ thuật. Tuy vậy, anh vẫn khẳng định: "Tác phẩm nghệ thuật chủ yếu là sản phẩm của cá nhân. Cá nhân không hứng thú thì chịu thôi. Bộ máy quản lý dù có tốt đến đâu cũng chỉ có thể giúp cho người nghệ sĩ nhiều nhất 30%... Đối với chúng ta, cách mạng là bà đỡ quan trọng nhất. Đảng chỉ có thể giúp các đồng chí về quan điểm và đường lối. Ngoài ra là sự nỗ lực của từng người".

Tố Hữu là một nghệ sĩ lớn thực hiện nhất quán phương châm: Nay ở trong thơ nên có thép/ Nhà thơ cũng phải biết xung phong..., Dùng cán bút làm đòn xoay chế độ/ Mỗi vần thơ bom đạn phá cường quyền của Hồ Chí Minh và Sóng Hồng. Sau này, thể hiện quan điểm, lập trường của mình về thơ ca, Tố Hữu cũng theo phương châm ấy, dẫu một cây chông trừ giặc, hơn nghìn trang giấy luận văn chương. Nhà nghiên cứu Đặng Thai Mai nói: "Với Tố Hữu, thơ là vũ khí đấu tranh cách mạng. Vinh dự của thi sĩ là đã ghi được một thành công chắc chắn cho văn học của nước nhà, cho văn học cách mạng, văn học xây dựng theo nguyên tắc của Đảng". Cây đại thụ thơ tình Xuân Diệu nói về đồng nghiệp của mình: "Tố Hữu đã đưa thơ chính trị đến trình độ là thơ rất trữ tình, trong từng giai đoạn gay go của cuộc đấu tranh, thơ chính trị đạt đến thơ hay, là niềm vui sướng cho tâm và trí của người đọc".

Không ít người phiến diện cho thơ chính trị "khô khan", "minh họa đường lối". Thật ra đường lối chính trị mà chắp cánh được hồn thơ thì chỉ có đường lối phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, đắm mình trong tiến trình của dân tộc và ngược lại, một hồn thơ đón nhận được đầy đủ đường lối chính trị đó phải là một hồn thơ lớn.

Tố Hữu là một trường hợp như vậy. Ngay từ buổi đầu khi đứng vào đội ngũ tiên phong, lãnh đạo toàn xã hội, Tố Hữu đã tự cho mình "là con của vạn nhà/ Là em của vạn kiếp phôi pha/ Là anh của vạn đầu em nhỏ". Nhân dân, quần chúng lao động thuộc lòng thơ Tố Hữu, coi đó là phương châm suy nghĩ và hành động. Trước cách mạng có nhà thơ nào cùng đồng hành, cùng cảm thông, chia sẻ vui buồn, bất hạnh, đau thương, nâng niu từng số phận như trong các bài thơ Tố Hữu: Mồ côi, Hai đứa bé, Tương tri, Lão đày tớ, Đi đi em, Vú em, Tiếng hát sông Hương... Trong thơ anh, mỗi số phận, mỗi mảnh đời đều được ôm ấp trong tình đồng loại, được nâng lên trong tâm hồn nhân ái thanh cao.

Trong lao tù đế quốc, anh có cả loạt bài thơ cổ vũ tinh thần đấu tranh cách mạng, tinh thần lạc quan phơi phới niềm tin, "Ngày mai đây tất cả sẽ là chung/ Tất cả sẽ là vui và ánh sáng!", vì vậy mà "đầu sắp rơi mà môi vẫn cười tươi", như các bài: Hầm người, Lao Bảo, Liên hiệp lại, Những người không chết, Như những con tàu, Giờ quyết định, Tranh đấu, Châu Ro, Trăng trối, Con cá chột nưa, Dậy mà đi...

Rất nhiều người, rất nhiều thế hệ gọi Tố Hữu là "nhà thơ của lý tưởng", là nhà thơ lãng mạn cách mạng, đầy lạc quan, nhiệt huyết "Như những con tàu giữa biển mênh mông/ Còn xa đất vẫn tin ngày cập bến". Cha anh chúng ta, thế hệ chúng ta và con em ta đã đi vào cách mạng với niềm say sưa ngây ngất bởi những vần thơ bốc lửa từ trái tim mình:

Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lý chói qua tim.
Hồn tôi là một vườn hoa lá
Rất đượm hương và rộn tiếng chim...

... Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước
Mà lòng phơi phới dậy tương lai...

Nhiều thế hệ coi đó là tuyên ngôn, là hành trang đi suốt cuộc đời. Hỏi nhà thơ nào có được sức lan tỏa, sự cuốn hút, niềm đam mê như thế?

Có thể nói Tố Hữu là người làm thơ nhiều nhất về miền Nam, bởi lịch sử đã khắc sâu trong mỗi chúng ta nỗi đau xé lòng ngày đất nước bị chia cắt, miền nam đi trước về sau. Mở đầu là Bà má Hậu Giang (1941) kết thúc là Bài ca quê hương (1975) ngày miền nam toàn thắng. Giữa mở đầu và kết thúc là loạt bài: Quê mẹ, Người con gái Việt Nam, Thù không đời muôn kiếp không tan, Có thể nào yên, Lá thư Bến Tre, Miền Nam, Đường vào, Việt Nam máu và hoa, Toàn thắng về ta... Tất cả là tình thương, là ý chí Việt Nam, là quyết tâm giải phóng để có khúc khải hoàn của ngày vui giang sơn về một mối. Vì lẽ đó, nhiều người thừa nhận, Tố Hữu là nhà thơ của Đảng, của dân tộc, nhà thơ của miền nam và của mọi miền đất nước.

Cả cuộc đời Tố Hữu đã hiến dâng cho tổ quốc, cho Đảng và nhân dân. Khi biết sắp phải đi xa, Anh cũng chỉ nghĩ là về một nơi mà ta vẫn gọi là "cõi tạm". Anh mong muốn tiếp tục được hiến dâng:

Tạm biệt đời ta yêu quý nhất
Còn mấy vần thơ, một nắm tro.
Thơ gửi bạn đường. Tro bón đất
Sống là cho. Chết cũng là cho.

Nguyễn Khoa Điềm

(Theo Nhân Dân)


Comment :Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm nói về thơ Tố Hữu
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm nói về thơ Tố Hữu bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nha tho Nguyen Khoa Diem noi ve tho To Huu ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm nói về thơ Tố Hữu ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
poet Nguyen Khoa Diem said Huu poetry
Huu, Nguyen Khoa Diem, Vietnam, have experienced, one year, eternity, poet, revolutionary, we are, talking about, writing learning, line, people, dates, life
Round a year he goes away, remember we pay in trade, there are times when suddenly remembered, suddenly forgot, I have not thought about him for eternity. Still on the day there, watching him, encourage, inspire us to continue the path he was "very committed", he has been through ...
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ