Nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ: "Tôi đã gieo tôi cằn kiệt đến không ngờ"

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Nha tho Lam Thi My Da Toi da gieo toi can kiet den khong ngo

"Cuộc sống cho tôi tình yêu luôn luôn mới..."
Trong cuộc đời làm thơ có rất nhiều kỷ niệm sâu sắc, nhưng tôi không thể kể ra hết được. Tôi chỉ muốn nhắc đến hai câu chuyện nhỏ có tính nghề nghiệp:

Một ngày trong chiến tranh, đi thực tế trên tuyến đường 10, tôi đã sống hai ngày với một tổ thanh niên xung phong. Họ có 7 cô gái, người tiểu đội trưởng có vẻ luống tuổi so với các bạn mình, tôi hỏi: "Sao chị chưa giải ngũ?". Người phụ nữ có khuôn mặt gầy, rắn rỏi, giọng chậm rãi: "Em đã được giải ngũ cách đây 5 năm. Lúc đó 25 tuổi. Trở về quê Thanh Hóa, thấy nhà mình chỉ còn là một hố bom. Tất cả người thân đều đã chết. Em quay trở lại cùng đồng đội ngay lúc đó. Bây giờ, em sẽ ở lại mãi trong gia đình này...". Sau này, trở lại con đường đó, tôi gặp những hố bom đọng lại những khoảng trời đầy nước. Trong tiểu đội họ ai còn, ai mất? Có bao nhiêu người con gái đã hy sinh để cứu con đường? Bài thơ Khoảng trời hố bom của tôi đã được viết từ cảm xúc đó.

Đội ngũ thơ trẻ của ta hiện nay rất đông, nhưng tìm cho được những tiếng nói riêng thì còn hiếm. Các cây bút nữ mới xuất hiện có vài người tôi rất thích. Họ táo bạo, quyết liệt, đầy trăn trở trong sáng tạo, nhưng có người làm thơ còn quá dễ dãi, làm dáng đến khó chịu...

Nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ

...Đến bây giờ, tôi cũng không thể hiểu được làm sao mình lại có thể thoát chết khi đi hơn 500 km từ Đồng Hới (Quảng Bình) ra đến Hà Nội để dự khóa bồi dưỡng những người viết trẻ. Hồi đó, tôi có quen với một người bạn trai, anh quý tôi tới mức cái gì tôi làm, cái gì tôi có, anh cũng đều khen. Dù chỉ thuần túy là tình bạn, nhưng ngồi ngẫm nghĩ, tự dưng tứ thơ Anh đừng khen em bất chợt đến và tôi viết luôn một mạch. Đọc lại thấy nghi ngờ, không biết đây có phải thơ hay không? (Ngày đó, tôi ít tin vào khả năng thơ phú của mình). Chị Phan Thị Thanh Nhàn ở cùng phòng "bắt" được, đọc xong, bảo: "Đây là bài thơ hay, có tứ lạ. Tao nói thiệt đó, thơ đây mà!". Bài thơ Anh đừng khen em sau đó được thầy Xuân Diệu trích dẫn để bình trong các buổi nói chuyện, thầy cho rằng đó là nét đẹp trong phong cách thơ lớp trẻ.

Những kỷ niệm đẹp ấy tôi không thể nào quên được. Tôi hiểu rằng, tình yêu không có trong tôi trước. Cuộc sống cho tôi tình yêu luôn luôn mới...".

"Hãy sống đến tận cùng..."

"Tôi đồng ý với nữ sĩ Blaga Đimitrôva: "Sự nổi loạn cá tính là điều kiện chủ yếu cho sự tồn tại của một nhà thơ". Bởi vì, nhà thơ bao giờ cũng khát vọng về một thế giới hoàn mỹ. Cho nên, "sự nổi loạn cá tính" là biểu hiện khước từ của nhà thơ trước cái xấu, cái bất toàn, cái vô nghĩa... Theo tôi, cần thêm một điều kiện nữa, nhà thơ phải có một trái tim hết sức nhạy cảm, không được chai lì trước nỗi khổ cũng như hạnh phúc của đồng loại. Cảm xúc bao giờ cũng từ đó để khẳng định rằng mình có đúng là nhà thơ đích thực hay không.

Riêng tôi nghĩ rằng, phải sống thật với chính mình - thật đến nỗi vắt kiệt chính mình, phơi bày tận cùng cái xấu, cái tốt, cái đẹp, cái phù phiếm của chính mình. Và lúc đó, thơ là tấm gương soi, phản chiếu tâm hồn mình vô cùng chân thực. Tôi soi thấy tôi trong thơ tôi trước khi những người khác bắt gặp chính họ trong thơ tôi. Hãy sống đến tận cùng cái tôi của ta và cái ta của mọi người - có thể có thơ hay...".

"Hành trình chân thật và dữ dội..."

Đó là từ dùng của Tiến sĩ Văn học Hồ Thế Hà khi bình về "những rung cảm mới trong thơ Lâm Thị Mỹ Dạ". Ông nhận xét: "Sau Trái tim nỗi nhớ (1974), Bài thơ không năm tháng (1983), thơ chị lặng lẽ đi theo một hướng mới với ý thức cần có tiếng nói mới, trước hết cho chính mình. Hái tuổi em đầy tay (1988), Đề tặng một giấc mơ (1998) và những bài thơ gần đây chính là sự quay về gấp gáp và quyết liệt với nhu cầu khám phá những giá trị vĩnh hằng của con người và cuộc sống. Hành trình ấy chân thật, dữ dội nhưng đầy trách nhiệm, đến nỗi nhà thơ phải trải lòng mình, trải hết vui buồn, tốt xấu của chính mình để từ đó nhìn ra tha nhân, tâm tình cùng tha nhân...".

Không cần nói nhiều, bạn đọc có thể tìm thấy tất cả điều đó trong thơ chị:

Trên cánh đồng của chính mình

Tôi gieo vãi, bón chăm và thu lượm

Những hạt giống nhiệm mầu cất kỹ

Ngỡ mùa sau thành cây trái vàng mơ

Nhưng ngoảnh lại

giật mình

hoang vắng

Tôi đã gieo tôi cằn kiệt đến không ngờ

Ám ảnh vỡ tan luôn xuất hiện trong thơ chị như một điệp khúc. Nhưng sự đớn đau đó như là một niềm trăn trở, như một khát vọng để vươn lên, không chỉ của chị mà của con người: "Ôi trái tim/Sao em lại mang dáng lưỡi cày/Để suốt đời không bao giờ yên ổn/Để suốt đời cày lên/Cày lên/Đớn đau và hạnh phúc".

Mong ước giản đơn...

Là đồng hương, tôi đọc thơ chị từ lúc còn ngồi ghế nhà trường, thời các ấn phẩm chưa nhiều, những bài thơ được thầy chép và chuyền tay cho học trò. Mãi đến sau này, ở Huế, người bạn thân, nhà văn Nguyễn Quang Lập và tôi may mắn mỗi chiều lại được hầu rượu nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường (chồng chị), rồi cũng được gặp chị nhiều lần. Tôi hiểu, làm vợ một người luôn đau đáu về thế sự, về những điều lớn lao, một người có trí tuệ mẫn tiệp và kiến thức uyên bác như anh quả không dễ, trong lúc anh hầu như không màng với chuyện cơm áo hàng ngày.

Nha tho Lam Thi My Da Toi da gieo toi can kiet den khong ngo

Vợ chồng nhà thơ Lâm Thị Vỹ Dạ, nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường (ngồi) và các thân hữu

Sau cơn đột quỵ cách đây 6 năm, khi anh còn nằm viện ở Đà Nẵng hay ra Hà Nội, lên Hướng Hóa (Quảng Trị) chữa bệnh, hay sau đó về Huế, mỗi lần đến thăm anh, trò chuyện với chị, dù không nhiều, tôi bỗng phát hiện ở chị có một con người khác được cất kỹ trong vẻ bề ngoài khiến chị chịu không ít tiếng tăm của thiên hạ - sự kiên nhẫn đến cam chịu của một người phụ nữ. Bây giờ, hàng ngày, chị dậy từ sáng sớm để tập cho anh. Hàng đêm, chị thức dậy nhiều lần giúp anh làm mọi việc cá nhân. Những việc đó, anh không muốn ai giúp ngoài chị. 4 tập sách in ra, trong đó có tác phẩm vừa được trao giải A Giải thưởng Văn học cố đô vừa qua, rồi những bút ký, bài báo trong thời gian này của anh đều qua tay chị chép, hầu như chỉ có chị mới nghe rõ tiếng và hiểu được anh. Chị bảo rằng, bây giờ chỉ có một mong ước, mong ước thật giản đơn là có sức khỏe, để chăm anh, để sống và bước tiếp trên con đường thi ca mà mình đã lựa chọn...

Chị từng "thú nhận": "Tôi thành trái mà hồn còn như lá". Không chỉ "hồn", chị vẫn còn rất trẻ.

Nguyễn Thế Thịnh
(thực hiện)

Lâm Thị Mỹ Dạ sinh ngày 18/9/1949. Quê quán: Lộc Thủy, Lệ Thủy, Quảng Bình.

Tốt nghiệp khoa Viết văn (khóa I) Đại học Văn hóa

Cao học Văn học - Học viện Gorki (Liên Xô)

Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Hội viên Hội Văn học - Nghệ thuật Thừa Thiên - Huế

Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam (khóa 3).

Tác phẩm:

- Trái tim sinh nở (thơ - 1974)

- Bài thơ không năm tháng (thơ - 1983)

- Hái tuổi em đầy tay (thơ - 1990)

- Mẹ và con (thơ - 1995)

- Đề tặng một giấc mơ (thơ - 1998)

- Danh ca của đất (truyện thiếu nhi - 1984)

- Nhạc sĩ Phượng Hoàng (truyện thiếu nhi - 1986)

- Nai con và dòng suối (truyện thiếu nhi - 1987)

Giải thưởng:

- Giải nhất cuộc thi thơ Tuần báo Văn Nghệ (1972-1973)

- Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam (1981-1983) tập thơ Bài thơ không năm tháng

- Giải A thơ năm 1999 của Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các hội VHNT Việt Nam.

Việt Báo
Comment :Nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ: "Tôi đã gieo tôi cằn kiệt đến không ngờ"
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ: "Tôi đã gieo tôi cằn kiệt đến không ngờ" bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nha tho Lam Thi My Da Toi da gieo toi can kiet den khong ngo ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ: "Tôi đã gieo tôi cằn kiệt đến không ngờ" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
poet Lam Thi My Da: "I have planted I incredibly exhausted"
Lam Thi My Da, Vietnam, the House, children's story, his own, the poet, the poem, the literature, no doubt, life, love, come, sister, brother, new
"Life for me is always a new love ..." In life there are many poems celebrating deep, but I can not all be cited. I just want to mention two small stories professionalism.
  • Thoi su 24h2306 Cha om con 28 thang tuoi nhay lau tu tu
    Thời sự 24h(23/06): Cha ôm con 28 tháng tuổi nhảy lầu tự tử

    Tai nạn thảm khốc trên đèo Prenn: Cấm xe lưu thông vào ban đêm; Nhân viên BV Bạch Mai "buôn" điện thoại: "Buôn" 4 phút; Cặp bồ với "chồng nhà người ta", cô gái trẻ bị lột áo ngay tại nơi làm việc; Thảm sát Bình Phước: Gian nan nộp tiền khắc phục hậu quả; Thanh Hoá: Phát hiện nhầm con sau 4 năm vì cha mẹ trắng trẻo, con ngăm đen

  • Thoi su 24h2206 Hung thu giet hai nu sinh lop 12
    Thời sự 24h(22/06): Hung thủ giết hại nữ sinh lớp 12

    Nhận đỡ đầu con của Đại tá Trần Quang Khải tới năm 18 tuổi; Đằng sau người đàn bà chạy xe ôm 'ghê gớm' ở bến xe Gia Lâm; Nữ sinh trường Cao đẳng Công thương mất tích bí ẩn hơn nửa tháng; Trục lợi từ video khoe thân qua Facebook Live ở Việt Nam; Tai nạn kinh hoàng, xe cứu thương nát đầu, 10 người thương vong

  • Thoi su 24h2106 100 dan choi phe ma tuy trong khach san
    Thời sự 24h(21/06): 100 dân chơi phê ma túy trong khách sạn

    Hàng loạt bé trai Hà Nội dưới 5 tuổi dễ trở thành “thái giám”; Phạt nặng xe không treo khẩu hiệu: Nặng bệnh hình thức; Đã có ‘vòng kim cô’, chủ dự án BOT hết thời ‘tay không bắt giặc’; TNGT 7 người chết: Hàng nghìn HS nghẹn ngào tiễn đưa 3 cô giáo; Hi hữu ở HN: Chủ say rượu ngủ giữa đường, chó nhất quyết đứng trông

  • Thoi su 24h2006 Co dau xinh dep mat tich khi tam
    Thời sự 24h(20/06): Cô dâu xinh đẹp mất tích khi tắm

    Máy bay CASA 212 bị nạn: Ngóng đợi tin các anh trở về đất Mẹ; Tai nạn ở đèo Prenn 7 người chết: Nhiều sai phạm cần khởi tố vụ án ; Vỡ hồ chứa nước đãi titan: Hàng loạt sai phạm chỉ được coi là "thiếu sót"?; Vụ đánh ghen tại bigc quận Hà Đông, Hà Nội: Hành vi “có tổ chức” sẽ bị xử lý nghiêm!;

  • Thoi su 24h1706 Phan no co giao tat bom bop vao mat tre
    Thời sự 24h(17/06): Phẫn nộ cô giáo tát bôm bốp vào mặt trẻ

    Máy bay chở chín người tìm Su-30MK2 mất tích; Nửa đêm, bị kẻ lạ mặt ném mắm tôm vào nhà "khủng bố" tinh thần?; Đã tìm được thi thể phi công Trần Quang Khải; Phẫn nộ clip cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi; Bùng nổ các vụ đánh ghen: Trước hả hê, sau hối hận; CSGT phạt lỗi lốp mòn, đèn mờ bằng... mắt: Bức xúc!

  • Thoi su 24h1606 Danh ghen kinh hoang o Ha Dong
    Thời sự 24h(16/06): Đánh ghen kinh hoàng ở Hà Đông

    CSGT phạt lỗi lốp mòn, đèn mờ bằng... mắt; Mẹ 9x bỏ xác con gái ở bụi keo: Bán xe máy, quay lại xin làm phụ hồ; Cuộc sống hiện tại của 3 cha con bé trai bị bỏ rơi ở quán phở; Hơn 1.000 người tìm phi công Su-30 từ Hà Tĩnh đến Thái Bình; Gia cảnh của mẹ trẻ bị tố giả khổ lên mạng xin sữa cho con rồi đem bán

  • Thoi su 24h1506 Con rai vang ma quanh dam cuoi bo
    Thời sự 24h(15/06): Con rải vàng mã quanh đám cưới bố

    Chốt hạn đường sắt Cát Linh-Hà Đông:Phi thường hay phi thực tế?; Dòi trong cơm KTX ĐHQG: Chắc nuốt vài chục con vào bụng rồi!; Sữa Meiji Nhật Bản ở Việt Nam có thể là hàng giả; "Cò" dịch vụ đăng ký xe máy: Đưa 3,8 triệu đồng, 30 phút sau có giấy tờ!; Bé trai bị cắn tím người: Hiệu trưởng trường MN đến tận nhà xin lỗi

  • Thoi su 24h1406 MB tiem kich Su30MK2 mat lien lac
    Thời sự 24h(14/06): MB tiêm kích Su30-MK2 mất liên lạc

    Đường sắt Cát Linh-Hà Đông lại thất hứa: Lỗi phía Việt Nam?; Phượt thủ người Anh mắc sai lầm gì khi leo núi ở Sa Pa?; Máy bay tiêm kích Su30-MK2 mất liên lạc trong khi bay huấn luyện; Nữ sinh tử vong sau truyền nước: Phòng khám Thành Mỹ chịu trách nhiệm?; Rò rỉ khí độc amoniac ở hãng nước đá, nhiều người chạy tán loạn;

  • Thoi su 24h1306 Co gai bi sat hai nhet trong bao tai
    Thời sự 24h(13/06): Cô gái bị sát hại, nhét trong bao tải

    Tranh cãi về chất phenol "cực độc" trên cá nục; Báo động giới trẻ hồn nhiên mua "bóng cười" bằng mạng sống; Chồng nổi máu ghen dùng dao kề cổ vợ gây náo loạn Hà Nội; Đã xác định nguyên nhân nữ sinh 20 tuổi tử vong sau khi truyền nước; Dân xếp hàng chờ nhân viên BV Bạch Mai "buôn" điện thoại

  • Nghin le chuyen tuan qua 1906 25062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 19/06 - 25/06/2016

    9 quân nhân trên Casa 212 đã hy sinh; Tai nạn thảm khốc ở đèo Prenn - Đà Lạt; An toàn hàng không sân bay Nội Bài bị uy hiếp vì tia lazer; Một giáo viên “phản pháo” việc tuyển dụng vợ phi công Khải; Những vụ đánh ghen lột trần tình địch giữa phố ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 196 256
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (19/6 - 25/6)

    Căn bệnh cướp mạng gần 5.000 phụ nữ Việt mỗi năm; Sử dụng điều hòa quá lạnh làm tăng nguy cơ đột quỵ và tử vong; 10 thực phẩm Trung Quốc chuyên gia Mỹ khuyên tránh xa; Chuyên gia chia sẻ bài thuốc hạ sốt cho trẻ bằng cây nhà lá vườn;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 196256
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/6-25/6)

    Người Anh lựa chọn rời EU; bão tử thần tấn công Trung Quốc, 898 người thương vong; Chủ tịch Kim Jong Un tự tin tên lửa Triều Tiên đã có thể đánh trúng Mỹ'; Tổng thống Indonesia họp kín bàn cách phá 'đường lưỡi bò'... là những tin đáng chú ý trong tuần này.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 126 186
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (12/6 - 18/6)

    Cô gái 20 tuổi tử vong sau khi được truyền dịch; Cá nục nhiễm chất cực độc phenol; Bé gái 5 tuổi liệt mặt vì mẹ bật điều hoà suốt đêm; Con bị tật bẩm sinh, đừng chậm trễ... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1206 18062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 12/06 - 18/06/2016

    Máy bay Su-30, CASA gặp nạn trên biển; Bé trai 2 tuổi bị bỏ rơi cùng lá thư tuyệt vọng; Cá nục nghi nhiễm chất Phenol cực độc; Hot girl bị đánh ghen lột đồ tại siêu thị Big C Hà Đông; Cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1206 1806
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/06 - 18/06)

    Đánh ghen "hội đồng" trước BigC Hà Đông; Toàn cảnh vụ dùng ô tô truy sát, nã đạn ở Hải Dương; Những bí mật đường dây cá độ nghìn tỷ của chủ salon ôtô; Từ chối chuyện chăn gối, chồng bị vợ đánh đến chết; Thầy tu trẻ vướng chuyện ái tình đẫm máu và nước mắt;....là những tin đáng chú ý.

  • Su kien quoc te noi bat 56116
    Sự kiện quốc tế nổi bật (5/6-11/6)

    Trung Quốc ráo riết xây dựng hải đăng ở Trường Sa; Nga có thể đánh bại NATO trong 60 giờ; Tổng thống Obama hậu thuẫn mạnh mẽ cho bà Hillary Clinton; Trung Quốc sẽ xây trạm nghiên cứu khổng lồ dưới Biển Đông... là những tin đáng chú ý trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 0506 11062016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (05/06 - 11/06/2016)

    Bộ Tài chính tiếp tục yêu cầu BIDV, Vietinbank phải trả cổ tức bằng tiền mặt; Vinalines xin thanh lý 6 con tàu; Bầu Đức viết tâm thư xin cổ đông thời gian vượt khó; lãi suất cho vay mua nhà ở xã hộixuống còn 4,8%...Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện

  • Nghin le chuyen tuan qua 0506 11062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 05/06 - 11/06/2016

    Phượt thủ người anh tử nạn khi leo Fansipan; Chìm tàu du lịch trên sông Hàn; Cá chết nổi trắng hồ Hoàng Cầu; Cột điện mọc xuyên nhà dân giữa Hà Nội; Ớn lạnh thứ ma dược mới núp bóng thuốc lá thơm; Lộ diện đường dây mua chứng chỉ tiếng Anh có 1-0-2 tại Ninh Bình... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.