vietbao

Nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ: "Tôi đã gieo tôi cằn kiệt đến không ngờ"

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Nha tho Lam Thi My Da Toi da gieo toi can kiet den khong ngo

"Cuộc sống cho tôi tình yêu luôn luôn mới..."
Trong cuộc đời làm thơ có rất nhiều kỷ niệm sâu sắc, nhưng tôi không thể kể ra hết được. Tôi chỉ muốn nhắc đến hai câu chuyện nhỏ có tính nghề nghiệp:

Một ngày trong chiến tranh, đi thực tế trên tuyến đường 10, tôi đã sống hai ngày với một tổ thanh niên xung phong. Họ có 7 cô gái, người tiểu đội trưởng có vẻ luống tuổi so với các bạn mình, tôi hỏi: "Sao chị chưa giải ngũ?". Người phụ nữ có khuôn mặt gầy, rắn rỏi, giọng chậm rãi: "Em đã được giải ngũ cách đây 5 năm. Lúc đó 25 tuổi. Trở về quê Thanh Hóa, thấy nhà mình chỉ còn là một hố bom. Tất cả người thân đều đã chết. Em quay trở lại cùng đồng đội ngay lúc đó. Bây giờ, em sẽ ở lại mãi trong gia đình này...". Sau này, trở lại con đường đó, tôi gặp những hố bom đọng lại những khoảng trời đầy nước. Trong tiểu đội họ ai còn, ai mất? Có bao nhiêu người con gái đã hy sinh để cứu con đường? Bài thơ Khoảng trời hố bom của tôi đã được viết từ cảm xúc đó.

Đội ngũ thơ trẻ của ta hiện nay rất đông, nhưng tìm cho được những tiếng nói riêng thì còn hiếm. Các cây bút nữ mới xuất hiện có vài người tôi rất thích. Họ táo bạo, quyết liệt, đầy trăn trở trong sáng tạo, nhưng có người làm thơ còn quá dễ dãi, làm dáng đến khó chịu...

Nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ

...Đến bây giờ, tôi cũng không thể hiểu được làm sao mình lại có thể thoát chết khi đi hơn 500 km từ Đồng Hới (Quảng Bình) ra đến Hà Nội để dự khóa bồi dưỡng những người viết trẻ. Hồi đó, tôi có quen với một người bạn trai, anh quý tôi tới mức cái gì tôi làm, cái gì tôi có, anh cũng đều khen. Dù chỉ thuần túy là tình bạn, nhưng ngồi ngẫm nghĩ, tự dưng tứ thơ Anh đừng khen em bất chợt đến và tôi viết luôn một mạch. Đọc lại thấy nghi ngờ, không biết đây có phải thơ hay không? (Ngày đó, tôi ít tin vào khả năng thơ phú của mình). Chị Phan Thị Thanh Nhàn ở cùng phòng "bắt" được, đọc xong, bảo: "Đây là bài thơ hay, có tứ lạ. Tao nói thiệt đó, thơ đây mà!". Bài thơ Anh đừng khen em sau đó được thầy Xuân Diệu trích dẫn để bình trong các buổi nói chuyện, thầy cho rằng đó là nét đẹp trong phong cách thơ lớp trẻ.

Những kỷ niệm đẹp ấy tôi không thể nào quên được. Tôi hiểu rằng, tình yêu không có trong tôi trước. Cuộc sống cho tôi tình yêu luôn luôn mới...".

"Hãy sống đến tận cùng..."

"Tôi đồng ý với nữ sĩ Blaga Đimitrôva: "Sự nổi loạn cá tính là điều kiện chủ yếu cho sự tồn tại của một nhà thơ". Bởi vì, nhà thơ bao giờ cũng khát vọng về một thế giới hoàn mỹ. Cho nên, "sự nổi loạn cá tính" là biểu hiện khước từ của nhà thơ trước cái xấu, cái bất toàn, cái vô nghĩa... Theo tôi, cần thêm một điều kiện nữa, nhà thơ phải có một trái tim hết sức nhạy cảm, không được chai lì trước nỗi khổ cũng như hạnh phúc của đồng loại. Cảm xúc bao giờ cũng từ đó để khẳng định rằng mình có đúng là nhà thơ đích thực hay không.

Riêng tôi nghĩ rằng, phải sống thật với chính mình - thật đến nỗi vắt kiệt chính mình, phơi bày tận cùng cái xấu, cái tốt, cái đẹp, cái phù phiếm của chính mình. Và lúc đó, thơ là tấm gương soi, phản chiếu tâm hồn mình vô cùng chân thực. Tôi soi thấy tôi trong thơ tôi trước khi những người khác bắt gặp chính họ trong thơ tôi. Hãy sống đến tận cùng cái tôi của ta và cái ta của mọi người - có thể có thơ hay...".

"Hành trình chân thật và dữ dội..."

Đó là từ dùng của Tiến sĩ Văn học Hồ Thế Hà khi bình về "những rung cảm mới trong thơ Lâm Thị Mỹ Dạ". Ông nhận xét: "Sau Trái tim nỗi nhớ (1974), Bài thơ không năm tháng (1983), thơ chị lặng lẽ đi theo một hướng mới với ý thức cần có tiếng nói mới, trước hết cho chính mình. Hái tuổi em đầy tay (1988), Đề tặng một giấc mơ (1998) và những bài thơ gần đây chính là sự quay về gấp gáp và quyết liệt với nhu cầu khám phá những giá trị vĩnh hằng của con người và cuộc sống. Hành trình ấy chân thật, dữ dội nhưng đầy trách nhiệm, đến nỗi nhà thơ phải trải lòng mình, trải hết vui buồn, tốt xấu của chính mình để từ đó nhìn ra tha nhân, tâm tình cùng tha nhân...".

Không cần nói nhiều, bạn đọc có thể tìm thấy tất cả điều đó trong thơ chị:

Trên cánh đồng của chính mình

Tôi gieo vãi, bón chăm và thu lượm

Những hạt giống nhiệm mầu cất kỹ

Ngỡ mùa sau thành cây trái vàng mơ

Nhưng ngoảnh lại

giật mình

hoang vắng

Tôi đã gieo tôi cằn kiệt đến không ngờ

Ám ảnh vỡ tan luôn xuất hiện trong thơ chị như một điệp khúc. Nhưng sự đớn đau đó như là một niềm trăn trở, như một khát vọng để vươn lên, không chỉ của chị mà của con người: "Ôi trái tim/Sao em lại mang dáng lưỡi cày/Để suốt đời không bao giờ yên ổn/Để suốt đời cày lên/Cày lên/Đớn đau và hạnh phúc".

Mong ước giản đơn...

Là đồng hương, tôi đọc thơ chị từ lúc còn ngồi ghế nhà trường, thời các ấn phẩm chưa nhiều, những bài thơ được thầy chép và chuyền tay cho học trò. Mãi đến sau này, ở Huế, người bạn thân, nhà văn Nguyễn Quang Lập và tôi may mắn mỗi chiều lại được hầu rượu nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường (chồng chị), rồi cũng được gặp chị nhiều lần. Tôi hiểu, làm vợ một người luôn đau đáu về thế sự, về những điều lớn lao, một người có trí tuệ mẫn tiệp và kiến thức uyên bác như anh quả không dễ, trong lúc anh hầu như không màng với chuyện cơm áo hàng ngày.

Nha tho Lam Thi My Da Toi da gieo toi can kiet den khong ngo

Vợ chồng nhà thơ Lâm Thị Vỹ Dạ, nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường (ngồi) và các thân hữu

Sau cơn đột quỵ cách đây 6 năm, khi anh còn nằm viện ở Đà Nẵng hay ra Hà Nội, lên Hướng Hóa (Quảng Trị) chữa bệnh, hay sau đó về Huế, mỗi lần đến thăm anh, trò chuyện với chị, dù không nhiều, tôi bỗng phát hiện ở chị có một con người khác được cất kỹ trong vẻ bề ngoài khiến chị chịu không ít tiếng tăm của thiên hạ - sự kiên nhẫn đến cam chịu của một người phụ nữ. Bây giờ, hàng ngày, chị dậy từ sáng sớm để tập cho anh. Hàng đêm, chị thức dậy nhiều lần giúp anh làm mọi việc cá nhân. Những việc đó, anh không muốn ai giúp ngoài chị. 4 tập sách in ra, trong đó có tác phẩm vừa được trao giải A Giải thưởng Văn học cố đô vừa qua, rồi những bút ký, bài báo trong thời gian này của anh đều qua tay chị chép, hầu như chỉ có chị mới nghe rõ tiếng và hiểu được anh. Chị bảo rằng, bây giờ chỉ có một mong ước, mong ước thật giản đơn là có sức khỏe, để chăm anh, để sống và bước tiếp trên con đường thi ca mà mình đã lựa chọn...

Chị từng "thú nhận": "Tôi thành trái mà hồn còn như lá". Không chỉ "hồn", chị vẫn còn rất trẻ.

Nguyễn Thế Thịnh
(thực hiện)

Lâm Thị Mỹ Dạ sinh ngày 18/9/1949. Quê quán: Lộc Thủy, Lệ Thủy, Quảng Bình.

Tốt nghiệp khoa Viết văn (khóa I) Đại học Văn hóa

Cao học Văn học - Học viện Gorki (Liên Xô)

Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Hội viên Hội Văn học - Nghệ thuật Thừa Thiên - Huế

Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam (khóa 3).

Tác phẩm:

- Trái tim sinh nở (thơ - 1974)

- Bài thơ không năm tháng (thơ - 1983)

- Hái tuổi em đầy tay (thơ - 1990)

- Mẹ và con (thơ - 1995)

- Đề tặng một giấc mơ (thơ - 1998)

- Danh ca của đất (truyện thiếu nhi - 1984)

- Nhạc sĩ Phượng Hoàng (truyện thiếu nhi - 1986)

- Nai con và dòng suối (truyện thiếu nhi - 1987)

Giải thưởng:

- Giải nhất cuộc thi thơ Tuần báo Văn Nghệ (1972-1973)

- Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam (1981-1983) tập thơ Bài thơ không năm tháng

- Giải A thơ năm 1999 của Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các hội VHNT Việt Nam.

Việt Báo
Nhà 4 tầng đổ sập do sạt lở núi ở Lào Cai
Comment :Nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ: "Tôi đã gieo tôi cằn kiệt đến không ngờ"
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ: "Tôi đã gieo tôi cằn kiệt đến không ngờ" bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nha tho Lam Thi My Da Toi da gieo toi can kiet den khong ngo ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ: "Tôi đã gieo tôi cằn kiệt đến không ngờ" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
poet Lam Thi My Da: "I have planted I incredibly exhausted"
Lam Thi My Da, Vietnam, the House, children's story, his own, the poet, the poem, the literature, no doubt, life, love, come, sister, brother, new
"Life for me is always a new love ..." In life there are many poems celebrating deep, but I can not all be cited. I just want to mention two small stories professionalism.
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Thoi su 24h228 Nhung vu giet hai can bo tai tieng
    Thời sự 24h(22/8): Những vụ giết hại cán bộ tai tiếng

    TPHCM kiểm tra "lót tay" lấy sổ đỏ: Sẽ như Hà Nội?; Những vụ giết hại cán bộ bằng súng tai tiếng nhất từ trước tới nay; Hé lộ nguyên nhân ban đầu vụ nhóm côn đồ nổ súng truy sát 1 gia đình ở Thanh Hóa; Nước biển miền Trung 'đạt chuẩn' để tắm và nuôi thủy sản; Cán bộ điều tra đánh người nhưng vẫn có thư cảm ơn;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 22/8/2016.

  • Thoi su 24h178 Me nhan tam giet 3 con ruot roi bo tron
    Thời sự 24h(17/8): Mẹ nhẫn tâm giết 3 con ruột rồi bỏ trốn

    Hà Nội chi 53 tỷ đồng/năm cắt cỏ: Dừng là đúng; Rúng động thảm án mẹ sát hại 3 con, đốt nhà rồi trốn vào rừng; Sự thật đằng sau bức ảnh tố nhân viên y tế chơi điện thoại; Vợ công an đánh ghen kinh hoàng: Trên tình bạn một tí; Sân bay tắc nghẽn sao còn cắt đất làm sân golf?

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142072016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/7/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t

  • Toan canh kinh te tuan 1408 20082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/08- 20/08/2016)

    Những dự án lọc dầu lớn phải bù lỗ tới hàng nghìn tỷ đồng, Bộ Công thương phản hồi về bộ nhiệm tại Sabeco, bảo mật tại các NH lớn, giá xăng tăng trở lại...Cùng với đó là những thông tin bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuần qua.

  • Tong hop tin Doi song tuan qua 15218
    Tổng hợp tin Đời sống tuần qua (15-21/8)

    Mới đây, lời cảnh báo được một vị phụ huynh đưa ra cùng với hình ảnh được cắt ra từ camera của lớp học mẫu giáo cho thấy một bé trai đang cố làm chuyện người lớn với bé gái trong giờ nghỉ trưa khiến nhiều bậc cha mẹ phải suy ngẫm.