Nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ: "Tôi đã gieo tôi cằn kiệt đến không ngờ"

Nha tho Lam Thi My Da Toi da gieo toi can kiet den khong ngo

"Cuộc sống cho tôi tình yêu luôn luôn mới..."
Trong cuộc đời làm thơ có rất nhiều kỷ niệm sâu sắc, nhưng tôi không thể kể ra hết được. Tôi chỉ muốn nhắc đến hai câu chuyện nhỏ có tính nghề nghiệp:

Một ngày trong chiến tranh, đi thực tế trên tuyến đường 10, tôi đã sống hai ngày với một tổ thanh niên xung phong. Họ có 7 cô gái, người tiểu đội trưởng có vẻ luống tuổi so với các bạn mình, tôi hỏi: "Sao chị chưa giải ngũ?". Người phụ nữ có khuôn mặt gầy, rắn rỏi, giọng chậm rãi: "Em đã được giải ngũ cách đây 5 năm. Lúc đó 25 tuổi. Trở về quê Thanh Hóa, thấy nhà mình chỉ còn là một hố bom. Tất cả người thân đều đã chết. Em quay trở lại cùng đồng đội ngay lúc đó. Bây giờ, em sẽ ở lại mãi trong gia đình này...". Sau này, trở lại con đường đó, tôi gặp những hố bom đọng lại những khoảng trời đầy nước. Trong tiểu đội họ ai còn, ai mất? Có bao nhiêu người con gái đã hy sinh để cứu con đường? Bài thơ Khoảng trời hố bom của tôi đã được viết từ cảm xúc đó.

Đội ngũ thơ trẻ của ta hiện nay rất đông, nhưng tìm cho được những tiếng nói riêng thì còn hiếm. Các cây bút nữ mới xuất hiện có vài người tôi rất thích. Họ táo bạo, quyết liệt, đầy trăn trở trong sáng tạo, nhưng có người làm thơ còn quá dễ dãi, làm dáng đến khó chịu...

Nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ

...Đến bây giờ, tôi cũng không thể hiểu được làm sao mình lại có thể thoát chết khi đi hơn 500 km từ Đồng Hới (Quảng Bình) ra đến Hà Nội để dự khóa bồi dưỡng những người viết trẻ. Hồi đó, tôi có quen với một người bạn trai, anh quý tôi tới mức cái gì tôi làm, cái gì tôi có, anh cũng đều khen. Dù chỉ thuần túy là tình bạn, nhưng ngồi ngẫm nghĩ, tự dưng tứ thơ Anh đừng khen em bất chợt đến và tôi viết luôn một mạch. Đọc lại thấy nghi ngờ, không biết đây có phải thơ hay không? (Ngày đó, tôi ít tin vào khả năng thơ phú của mình). Chị Phan Thị Thanh Nhàn ở cùng phòng "bắt" được, đọc xong, bảo: "Đây là bài thơ hay, có tứ lạ. Tao nói thiệt đó, thơ đây mà!". Bài thơ Anh đừng khen em sau đó được thầy Xuân Diệu trích dẫn để bình trong các buổi nói chuyện, thầy cho rằng đó là nét đẹp trong phong cách thơ lớp trẻ.

Những kỷ niệm đẹp ấy tôi không thể nào quên được. Tôi hiểu rằng, tình yêu không có trong tôi trước. Cuộc sống cho tôi tình yêu luôn luôn mới...".

"Hãy sống đến tận cùng..."

"Tôi đồng ý với nữ sĩ Blaga Đimitrôva: "Sự nổi loạn cá tính là điều kiện chủ yếu cho sự tồn tại của một nhà thơ". Bởi vì, nhà thơ bao giờ cũng khát vọng về một thế giới hoàn mỹ. Cho nên, "sự nổi loạn cá tính" là biểu hiện khước từ của nhà thơ trước cái xấu, cái bất toàn, cái vô nghĩa... Theo tôi, cần thêm một điều kiện nữa, nhà thơ phải có một trái tim hết sức nhạy cảm, không được chai lì trước nỗi khổ cũng như hạnh phúc của đồng loại. Cảm xúc bao giờ cũng từ đó để khẳng định rằng mình có đúng là nhà thơ đích thực hay không.

Riêng tôi nghĩ rằng, phải sống thật với chính mình - thật đến nỗi vắt kiệt chính mình, phơi bày tận cùng cái xấu, cái tốt, cái đẹp, cái phù phiếm của chính mình. Và lúc đó, thơ là tấm gương soi, phản chiếu tâm hồn mình vô cùng chân thực. Tôi soi thấy tôi trong thơ tôi trước khi những người khác bắt gặp chính họ trong thơ tôi. Hãy sống đến tận cùng cái tôi của ta và cái ta của mọi người - có thể có thơ hay...".

"Hành trình chân thật và dữ dội..."

Đó là từ dùng của Tiến sĩ Văn học Hồ Thế Hà khi bình về "những rung cảm mới trong thơ Lâm Thị Mỹ Dạ". Ông nhận xét: "Sau Trái tim nỗi nhớ (1974), Bài thơ không năm tháng (1983), thơ chị lặng lẽ đi theo một hướng mới với ý thức cần có tiếng nói mới, trước hết cho chính mình. Hái tuổi em đầy tay (1988), Đề tặng một giấc mơ (1998) và những bài thơ gần đây chính là sự quay về gấp gáp và quyết liệt với nhu cầu khám phá những giá trị vĩnh hằng của con người và cuộc sống. Hành trình ấy chân thật, dữ dội nhưng đầy trách nhiệm, đến nỗi nhà thơ phải trải lòng mình, trải hết vui buồn, tốt xấu của chính mình để từ đó nhìn ra tha nhân, tâm tình cùng tha nhân...".

Không cần nói nhiều, bạn đọc có thể tìm thấy tất cả điều đó trong thơ chị:

Trên cánh đồng của chính mình

Tôi gieo vãi, bón chăm và thu lượm

Những hạt giống nhiệm mầu cất kỹ

Ngỡ mùa sau thành cây trái vàng mơ

Nhưng ngoảnh lại

giật mình

hoang vắng

Tôi đã gieo tôi cằn kiệt đến không ngờ

Ám ảnh vỡ tan luôn xuất hiện trong thơ chị như một điệp khúc. Nhưng sự đớn đau đó như là một niềm trăn trở, như một khát vọng để vươn lên, không chỉ của chị mà của con người: "Ôi trái tim/Sao em lại mang dáng lưỡi cày/Để suốt đời không bao giờ yên ổn/Để suốt đời cày lên/Cày lên/Đớn đau và hạnh phúc".

Mong ước giản đơn...

Là đồng hương, tôi đọc thơ chị từ lúc còn ngồi ghế nhà trường, thời các ấn phẩm chưa nhiều, những bài thơ được thầy chép và chuyền tay cho học trò. Mãi đến sau này, ở Huế, người bạn thân, nhà văn Nguyễn Quang Lập và tôi may mắn mỗi chiều lại được hầu rượu nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường (chồng chị), rồi cũng được gặp chị nhiều lần. Tôi hiểu, làm vợ một người luôn đau đáu về thế sự, về những điều lớn lao, một người có trí tuệ mẫn tiệp và kiến thức uyên bác như anh quả không dễ, trong lúc anh hầu như không màng với chuyện cơm áo hàng ngày.

Nha tho Lam Thi My Da Toi da gieo toi can kiet den khong ngo

Vợ chồng nhà thơ Lâm Thị Vỹ Dạ, nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường (ngồi) và các thân hữu

Sau cơn đột quỵ cách đây 6 năm, khi anh còn nằm viện ở Đà Nẵng hay ra Hà Nội, lên Hướng Hóa (Quảng Trị) chữa bệnh, hay sau đó về Huế, mỗi lần đến thăm anh, trò chuyện với chị, dù không nhiều, tôi bỗng phát hiện ở chị có một con người khác được cất kỹ trong vẻ bề ngoài khiến chị chịu không ít tiếng tăm của thiên hạ - sự kiên nhẫn đến cam chịu của một người phụ nữ. Bây giờ, hàng ngày, chị dậy từ sáng sớm để tập cho anh. Hàng đêm, chị thức dậy nhiều lần giúp anh làm mọi việc cá nhân. Những việc đó, anh không muốn ai giúp ngoài chị. 4 tập sách in ra, trong đó có tác phẩm vừa được trao giải A Giải thưởng Văn học cố đô vừa qua, rồi những bút ký, bài báo trong thời gian này của anh đều qua tay chị chép, hầu như chỉ có chị mới nghe rõ tiếng và hiểu được anh. Chị bảo rằng, bây giờ chỉ có một mong ước, mong ước thật giản đơn là có sức khỏe, để chăm anh, để sống và bước tiếp trên con đường thi ca mà mình đã lựa chọn...

Chị từng "thú nhận": "Tôi thành trái mà hồn còn như lá". Không chỉ "hồn", chị vẫn còn rất trẻ.

Nguyễn Thế Thịnh
(thực hiện)

Lâm Thị Mỹ Dạ sinh ngày 18/9/1949. Quê quán: Lộc Thủy, Lệ Thủy, Quảng Bình.

Tốt nghiệp khoa Viết văn (khóa I) Đại học Văn hóa

Cao học Văn học - Học viện Gorki (Liên Xô)

Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Hội viên Hội Văn học - Nghệ thuật Thừa Thiên - Huế

Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam (khóa 3).

Tác phẩm:

- Trái tim sinh nở (thơ - 1974)

- Bài thơ không năm tháng (thơ - 1983)

- Hái tuổi em đầy tay (thơ - 1990)

- Mẹ và con (thơ - 1995)

- Đề tặng một giấc mơ (thơ - 1998)

- Danh ca của đất (truyện thiếu nhi - 1984)

- Nhạc sĩ Phượng Hoàng (truyện thiếu nhi - 1986)

- Nai con và dòng suối (truyện thiếu nhi - 1987)

Giải thưởng:

- Giải nhất cuộc thi thơ Tuần báo Văn Nghệ (1972-1973)

- Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam (1981-1983) tập thơ Bài thơ không năm tháng

- Giải A thơ năm 1999 của Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các hội VHNT Việt Nam.

Việt Báo

Video nổi bật

Nghệ thuật làm gốm sứ khiến bạn phải lóa mắt
00:00 / --:--

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Bộ ảnh cưới với dàn phù dâu nhí nhảnh

Bộ ảnh cưới của cặp đôi Hoàng Sơn – Hồng Nhung khiến bất cứ cô gái trẻ nào cũng thầm ghen tị với khung cảnh tuyệt đẹp của hai địa điểm Đà Nẵng và Hội An cùng sự góp mặt của dàn phù dâu nhí nhảnh, xinh như hoa.

ẢNH CHẾ: Liverpool bị “hớ”, HAGL đối diện nguy cơ lớn

Liverpool trả giá quá cao trong thương vụ mua Firmino, thành tích “bết bát” của HAGL, sao Arsenal “cưa đổ” con gái thợ cắt tóc hay Messi nổi giận khi Ronaldo được đặt tên cho dải thiên hà mới… là những bức ảnh thú vị trong chùm hình chế dưới đây.

Nhận xét tin Nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ: "Tôi đã gieo tôi cằn kiệt đến không ngờ"

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ: "Tôi đã gieo tôi cằn kiệt đến không ngờ" bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nha tho Lam Thi My Da Toi da gieo toi can kiet den khong ngo ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ: "Tôi đã gieo tôi cằn kiệt đến không ngờ" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

poet Lam Thi My Da: "I have planted I incredibly exhausted"
Lam Thi My Da, Vietnam, the House, children's story, his own, the poet, the poem, the literature, no doubt, life, love, come, sister, brother, new

"Life for me is always a new love ..." In life there are many poems celebrating deep, but I can not all be cited. I just want to mention two small stories professionalism.

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su tuan qua Dai gia bi tat axit tren xe Lexus
    Thời sự tuần qua: Đại gia bị tạt axit trên xe Lexus

    VTC chính thức trực thuộc VOV; GDP tăng 6,28%, cao nhất 5 năm; Đại gia đất Cảng bị tạt a xít trên xe Lexus; Bão số 1 làm 11 người chết, mất tích; Sông Hồng đoạn qua Hà Nội bất ngờ bị lấp chui; Mẹ già ngất xỉu khi con trai "biếu" quan tài; Tiếp viên múa thoát y trong nhà hàng ở Sài Gòn ... là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h276 Nuoc beo bun pho lam tu mo bo thoi
    Thời sự 24h(27/6): Nước béo bún phở làm từ mỡ bò thối

    Tàu hỏa BắcNam tông ôtô văng xuống hồ nước; Phát hiện thi thể sơ sinh bị vứt trong sọt rác; Nước béo bún phở làm từ mỡ bò thối... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 27/6.

  • Thoi su 24h266 CSGT chi duoc dung xe 5 truong hop
    Thời sự 24h(26/6): CSGT chỉ được dừng xe 5 trường hợp

    GDP tăng 6,28%, cao nhất 5 năm; TP.HCM: Ngày 1/7 thu phí đường bộ đối với xe máy; Án mạng rúng động làng quê: Kẻ thủ ác là con rể?; CSGT chỉ được dừng xe trong 5 trường hợp; Lý giải đường sắt trên cao HN “uốn lượn" mềm mại...

  • Thoi su 24h256 Rung dong vi an mang luc rang sang
    Thời sự 24h(25/6): Rúng động vì án mạng lúc rạng sáng

    Sơn La chìm trong biển nước, 11 người chết và mất tích; Bán trà đá vỉa hè: Siêu cò đất kiếm 500 triệu/tháng; Làng quê rúng động vì án mạng lúc rạng sáng; Thi thể 2 nữ sinh trôi trên sông sau 2 ngày mất tích; 30 thanh niên hỗn chiến, gây náo động trung tâm TP HCM...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 25/6.

  • Thoi su 24h246 Bao do bo 1 gia dinh bi lu cuon
    Thời sự 24h(24/6): Bão đổ bộ, 1 gia đình bị lũ cuốn

     Bão đổ bộ, một gia đình bị lũ cuốn; Hóa đơn ăn chơi 1 đêm "choáng váng" của người đẹp Việt;  Một thai phụ tại Hà Nội bị sét đánh nguy kịch; Truy tố 6 quan chức đường sắt nhận "bôi trơn" 11 tỷ; 

  • Nhung dam cuoi dat vang gay xon xao
    Những đám cưới "dát vàng" gây xôn xao

    Hình ảnh một số cô dâu đeo đầy vàng trong đám cưới ở một số nơi ở Việt Nam không chỉ khiến nhiều người trầm trồ mà còn là tâm điểm của các cuộc tranh luận trên mạng xã hội.

  • Nu sinh tu tu vi bi tung clip sex
    Nữ sinh tự tử vì bị tung clip sex

    Chưa bao giờ chuyện lạm dụng Internet, mạng xã hội để bêu xấu, hạ nhục nhau, tung ảnh nóng, clip riêng tư của người khác lên cho bàn dân thiên hạ xem lại phổ biến như hiện nay.

  • Ha Noi sap xu ly nguoi noi tuc
    Hà Nội sắp “xử lý” người nói tục

    Để đẩy lùi nạn mất dạy trong quần chúng nhân dân, chúng ta phải trao tặng các danh hiệu cá nhân không mất dậy, gia đình không mất dậy...cho người không nói bậy.

  • Su that tro thoi mien bo thuoc me gay an
    Sự thật trò "thôi miên, bỏ thuốc mê" gây án

    Cộng đồng mạng đang lan truyền hàng loạt hình ảnh về hai người phụ nữ nhờ mở iPhone rồi thôi miên lấy trộm tài sản. PV đã tìm đến địa bàn được cho là hai người này "làm việc". ------------ Xem thêm: Sự thật trò "thôi miên, bỏ thuốc mê" gây án, http://vietbao.vn/tp/Su-that-tro-thoi-mien-bo-thuoc-me-gay-an/11824364/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Hoa don tien dien tang
    Hoá đơn tiền điện tăng

    Thời tiết nắng nóng kỷ lục lên tới 40 – 45 độ C những ngày tháng 5, cộng với ảnh hưởng từ việc điều chỉnh tăng giá bán điện kể từ ngày 16/3 khiến cho hoá đơn tiền điện không ngừng tăng vọt.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2106 2706
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (21/06 - 27/06)

    Hoàn lưu bão số 1 làm 15 người chết và mất tích; Xe khách lao xuống vực ở đèo Lò Xo; Sóng lạ đè sóng không lưu Tân Sơn Nhất; Miễn nhiệm bác sĩ giẫm chân lên giường: Nên hay không?; Mạng xã hội và ‘chiếc phanh’ của tình người; Đầu năm 2016 sẽ được hưởng BHXH một lần... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2106 27062015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015

    Giá điện tăng bất thường được lý giải do mức sử dụng điện năng tăng khiến lượng tiêu thụ điện tăng, thiết bị đo đếm, công tơ điện có vấn đề hay sự tù mù trong cách tính của “nhà đèn”… ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2106-27062015/2147573276/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2106 2706
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (21/06 - 27/06)

    Nữ sinh tự tử vì bị tung clip sex; Tội phạm hoạt động theo kiểu "xã hội đen"; Nạn trộm chó và những vụ xử “cẩu tặc” rúng động; Tình trạng tội phạm dùng axit để gây án; Trùm ma túy Tàng Keangnam bị bắt giữ như thế nào?; Điều khiển xe tang vật "đi nhầm" vào chốt 141;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (21/06 - 27/06), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2106-2706/2147573264/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 1406 20062015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 14/06 - 20/06/2015

    Giá xăng tiếp tục được điều chỉnh tăng thêm 275 đồng/lít vào chiều ngày 19/6, hóa đơn tiền điện sinh hoạt tháng 5 ở Hà Nội tăng gấp đôi, gấp ba, khiến nhiều hộ dân phát hoảng,trong hơn 1 tháng lại đây lãi suất huy động có tăng trở lại khéo theo khả năng lãi suất cho vay cũng có thể điều chỉnh tăng theo, việc nhiều loại phí, lệ phí bất hợp lý “đánh” lên gia

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1406 2006
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (14/06 - 20/06)

    'Thánh cô cô bóc' hay căn bệnh ảo tưởng quyền lực mạng?; Những vụ bắt cóc trẻ nhỏ gây ám ảnh nhất trong lịch sử; Tình hình tội phạm ma túy diễn biến phức tạp; 'Nóng' chuyện va chạm giao thông rồi xử nhau: Kinh nghiệm xử lý; Chiếc xe gian “4 tuổi” chạm mặt cảnh sát 141;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (14/06 - 20/06), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-1406-2006/2147571368/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn