vietbao

Nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ: "Tôi đã gieo tôi cằn kiệt đến không ngờ"

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Nha tho Lam Thi My Da Toi da gieo toi can kiet den khong ngo

"Cuộc sống cho tôi tình yêu luôn luôn mới..."
Trong cuộc đời làm thơ có rất nhiều kỷ niệm sâu sắc, nhưng tôi không thể kể ra hết được. Tôi chỉ muốn nhắc đến hai câu chuyện nhỏ có tính nghề nghiệp:

Một ngày trong chiến tranh, đi thực tế trên tuyến đường 10, tôi đã sống hai ngày với một tổ thanh niên xung phong. Họ có 7 cô gái, người tiểu đội trưởng có vẻ luống tuổi so với các bạn mình, tôi hỏi: "Sao chị chưa giải ngũ?". Người phụ nữ có khuôn mặt gầy, rắn rỏi, giọng chậm rãi: "Em đã được giải ngũ cách đây 5 năm. Lúc đó 25 tuổi. Trở về quê Thanh Hóa, thấy nhà mình chỉ còn là một hố bom. Tất cả người thân đều đã chết. Em quay trở lại cùng đồng đội ngay lúc đó. Bây giờ, em sẽ ở lại mãi trong gia đình này...". Sau này, trở lại con đường đó, tôi gặp những hố bom đọng lại những khoảng trời đầy nước. Trong tiểu đội họ ai còn, ai mất? Có bao nhiêu người con gái đã hy sinh để cứu con đường? Bài thơ Khoảng trời hố bom của tôi đã được viết từ cảm xúc đó.

Đội ngũ thơ trẻ của ta hiện nay rất đông, nhưng tìm cho được những tiếng nói riêng thì còn hiếm. Các cây bút nữ mới xuất hiện có vài người tôi rất thích. Họ táo bạo, quyết liệt, đầy trăn trở trong sáng tạo, nhưng có người làm thơ còn quá dễ dãi, làm dáng đến khó chịu...

Nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ

...Đến bây giờ, tôi cũng không thể hiểu được làm sao mình lại có thể thoát chết khi đi hơn 500 km từ Đồng Hới (Quảng Bình) ra đến Hà Nội để dự khóa bồi dưỡng những người viết trẻ. Hồi đó, tôi có quen với một người bạn trai, anh quý tôi tới mức cái gì tôi làm, cái gì tôi có, anh cũng đều khen. Dù chỉ thuần túy là tình bạn, nhưng ngồi ngẫm nghĩ, tự dưng tứ thơ Anh đừng khen em bất chợt đến và tôi viết luôn một mạch. Đọc lại thấy nghi ngờ, không biết đây có phải thơ hay không? (Ngày đó, tôi ít tin vào khả năng thơ phú của mình). Chị Phan Thị Thanh Nhàn ở cùng phòng "bắt" được, đọc xong, bảo: "Đây là bài thơ hay, có tứ lạ. Tao nói thiệt đó, thơ đây mà!". Bài thơ Anh đừng khen em sau đó được thầy Xuân Diệu trích dẫn để bình trong các buổi nói chuyện, thầy cho rằng đó là nét đẹp trong phong cách thơ lớp trẻ.

Những kỷ niệm đẹp ấy tôi không thể nào quên được. Tôi hiểu rằng, tình yêu không có trong tôi trước. Cuộc sống cho tôi tình yêu luôn luôn mới...".

"Hãy sống đến tận cùng..."

"Tôi đồng ý với nữ sĩ Blaga Đimitrôva: "Sự nổi loạn cá tính là điều kiện chủ yếu cho sự tồn tại của một nhà thơ". Bởi vì, nhà thơ bao giờ cũng khát vọng về một thế giới hoàn mỹ. Cho nên, "sự nổi loạn cá tính" là biểu hiện khước từ của nhà thơ trước cái xấu, cái bất toàn, cái vô nghĩa... Theo tôi, cần thêm một điều kiện nữa, nhà thơ phải có một trái tim hết sức nhạy cảm, không được chai lì trước nỗi khổ cũng như hạnh phúc của đồng loại. Cảm xúc bao giờ cũng từ đó để khẳng định rằng mình có đúng là nhà thơ đích thực hay không.

Riêng tôi nghĩ rằng, phải sống thật với chính mình - thật đến nỗi vắt kiệt chính mình, phơi bày tận cùng cái xấu, cái tốt, cái đẹp, cái phù phiếm của chính mình. Và lúc đó, thơ là tấm gương soi, phản chiếu tâm hồn mình vô cùng chân thực. Tôi soi thấy tôi trong thơ tôi trước khi những người khác bắt gặp chính họ trong thơ tôi. Hãy sống đến tận cùng cái tôi của ta và cái ta của mọi người - có thể có thơ hay...".

"Hành trình chân thật và dữ dội..."

Đó là từ dùng của Tiến sĩ Văn học Hồ Thế Hà khi bình về "những rung cảm mới trong thơ Lâm Thị Mỹ Dạ". Ông nhận xét: "Sau Trái tim nỗi nhớ (1974), Bài thơ không năm tháng (1983), thơ chị lặng lẽ đi theo một hướng mới với ý thức cần có tiếng nói mới, trước hết cho chính mình. Hái tuổi em đầy tay (1988), Đề tặng một giấc mơ (1998) và những bài thơ gần đây chính là sự quay về gấp gáp và quyết liệt với nhu cầu khám phá những giá trị vĩnh hằng của con người và cuộc sống. Hành trình ấy chân thật, dữ dội nhưng đầy trách nhiệm, đến nỗi nhà thơ phải trải lòng mình, trải hết vui buồn, tốt xấu của chính mình để từ đó nhìn ra tha nhân, tâm tình cùng tha nhân...".

Không cần nói nhiều, bạn đọc có thể tìm thấy tất cả điều đó trong thơ chị:

Trên cánh đồng của chính mình

Tôi gieo vãi, bón chăm và thu lượm

Những hạt giống nhiệm mầu cất kỹ

Ngỡ mùa sau thành cây trái vàng mơ

Nhưng ngoảnh lại

giật mình

hoang vắng

Tôi đã gieo tôi cằn kiệt đến không ngờ

Ám ảnh vỡ tan luôn xuất hiện trong thơ chị như một điệp khúc. Nhưng sự đớn đau đó như là một niềm trăn trở, như một khát vọng để vươn lên, không chỉ của chị mà của con người: "Ôi trái tim/Sao em lại mang dáng lưỡi cày/Để suốt đời không bao giờ yên ổn/Để suốt đời cày lên/Cày lên/Đớn đau và hạnh phúc".

Mong ước giản đơn...

Là đồng hương, tôi đọc thơ chị từ lúc còn ngồi ghế nhà trường, thời các ấn phẩm chưa nhiều, những bài thơ được thầy chép và chuyền tay cho học trò. Mãi đến sau này, ở Huế, người bạn thân, nhà văn Nguyễn Quang Lập và tôi may mắn mỗi chiều lại được hầu rượu nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường (chồng chị), rồi cũng được gặp chị nhiều lần. Tôi hiểu, làm vợ một người luôn đau đáu về thế sự, về những điều lớn lao, một người có trí tuệ mẫn tiệp và kiến thức uyên bác như anh quả không dễ, trong lúc anh hầu như không màng với chuyện cơm áo hàng ngày.

Nha tho Lam Thi My Da Toi da gieo toi can kiet den khong ngo

Vợ chồng nhà thơ Lâm Thị Vỹ Dạ, nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường (ngồi) và các thân hữu

Sau cơn đột quỵ cách đây 6 năm, khi anh còn nằm viện ở Đà Nẵng hay ra Hà Nội, lên Hướng Hóa (Quảng Trị) chữa bệnh, hay sau đó về Huế, mỗi lần đến thăm anh, trò chuyện với chị, dù không nhiều, tôi bỗng phát hiện ở chị có một con người khác được cất kỹ trong vẻ bề ngoài khiến chị chịu không ít tiếng tăm của thiên hạ - sự kiên nhẫn đến cam chịu của một người phụ nữ. Bây giờ, hàng ngày, chị dậy từ sáng sớm để tập cho anh. Hàng đêm, chị thức dậy nhiều lần giúp anh làm mọi việc cá nhân. Những việc đó, anh không muốn ai giúp ngoài chị. 4 tập sách in ra, trong đó có tác phẩm vừa được trao giải A Giải thưởng Văn học cố đô vừa qua, rồi những bút ký, bài báo trong thời gian này của anh đều qua tay chị chép, hầu như chỉ có chị mới nghe rõ tiếng và hiểu được anh. Chị bảo rằng, bây giờ chỉ có một mong ước, mong ước thật giản đơn là có sức khỏe, để chăm anh, để sống và bước tiếp trên con đường thi ca mà mình đã lựa chọn...

Chị từng "thú nhận": "Tôi thành trái mà hồn còn như lá". Không chỉ "hồn", chị vẫn còn rất trẻ.

Nguyễn Thế Thịnh
(thực hiện)

Lâm Thị Mỹ Dạ sinh ngày 18/9/1949. Quê quán: Lộc Thủy, Lệ Thủy, Quảng Bình.

Tốt nghiệp khoa Viết văn (khóa I) Đại học Văn hóa

Cao học Văn học - Học viện Gorki (Liên Xô)

Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Hội viên Hội Văn học - Nghệ thuật Thừa Thiên - Huế

Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam (khóa 3).

Tác phẩm:

- Trái tim sinh nở (thơ - 1974)

- Bài thơ không năm tháng (thơ - 1983)

- Hái tuổi em đầy tay (thơ - 1990)

- Mẹ và con (thơ - 1995)

- Đề tặng một giấc mơ (thơ - 1998)

- Danh ca của đất (truyện thiếu nhi - 1984)

- Nhạc sĩ Phượng Hoàng (truyện thiếu nhi - 1986)

- Nai con và dòng suối (truyện thiếu nhi - 1987)

Giải thưởng:

- Giải nhất cuộc thi thơ Tuần báo Văn Nghệ (1972-1973)

- Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam (1981-1983) tập thơ Bài thơ không năm tháng

- Giải A thơ năm 1999 của Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các hội VHNT Việt Nam.

Việt Báo
Comment :Nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ: "Tôi đã gieo tôi cằn kiệt đến không ngờ"
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ: "Tôi đã gieo tôi cằn kiệt đến không ngờ" bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nha tho Lam Thi My Da Toi da gieo toi can kiet den khong ngo ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ: "Tôi đã gieo tôi cằn kiệt đến không ngờ" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
poet Lam Thi My Da: "I have planted I incredibly exhausted"
Lam Thi My Da, Vietnam, the House, children's story, his own, the poet, the poem, the literature, no doubt, life, love, come, sister, brother, new
"Life for me is always a new love ..." In life there are many poems celebrating deep, but I can not all be cited. I just want to mention two small stories professionalism.
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h287 Bao quet o Ha Noi Cay do la liet
    Thời sự 24h(28/7): Bão quét ở Hà Nội: Cây đổ la liệt

    Thắt tim cảnh người cha kiệt sức gục chết giữa cánh đồng; Bão quét tới Hà Nội: Cây đè ô tô, xe máy đổ cả loạt; Góc khuất nghề đẻ thuê: Nỗi ân hận tột cùng của người đàn bà dẫn gái về cho chồng; Sập giàn giáo cao ốc Dream Home Luxury, 3 người thương vong; Vụ Formosa: 9 dòng kiểm điểm và quyết tâm của Chính phủ

  • Thoi su 24h277 co gai tre tu vong duoi song To Lich
    Thời sự 24h(27/7): cô gái trẻ tử vong dưới sông Tô Lịch

    Formosa chôn chất thải: Nghi vấn bao che sai phạm cho cán bộ các cấp; Thương bé tròn một tuổi mà phẫu thuật chân 12 lần chưa khỏi; “Người mẹ ma” ở TP HCM: 'Ước gì tôi biết vì sao mình bị tạt axit'; Nỗi đau khôn cùng của người cha chôn 12 con trong cát trắng; Vợ chết, chồng bị thương: Nạn nhân nhắn gì cho bố mẹ trước lúc mất?

  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ