vietbao

Nhà thơ Đỗ Trung Lai tâm sự về Đêm sông Cầu

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

"Đêm sông Cầu là bài thơ ngắn đầu tiên trong đời thơ của tôi, đó là những tình cảm tôi dành cho một thôn nữ Kinh Bắc xinh đẹp - sau này là vợ tôi. Thật tình cờ, bài thơ này đã lọt "mắt xanh" cố nhạc sỹ Phan Lạc Hoa và bài hát Tình yêu trên dòng sông quan họ được ra đời" - Nhà thơ, nhà báo Đỗ Trung Lai tâm sự.

Ảnh minh họa

Nhà thơ, nhà báo Đỗ Trung Lai

Phải khó khăn lắm chúng tôi mới hẹn gặp được với nhà báo, nhà thơ Đỗ Trung Lai. Mặc dù đã về hưu nhưng với ông, tìm một khoảng thời gian nào đó rảnh rỗi để nói chuyện, tâm sự cũng thật là khó. Miệt mài với công việc, với những câu thơ, với áng văn, ông bảo rằng nếu ai đó nói ông đang hành xác cũng chẳng sai.

Là người nghệ sỹ, khi mà đã yêu thì sẽ yêu một cách say đắm, như chính cái cách ông đến với văn thơ. Và trong câu chuyện của ông, cái cách ông đến với nghệ thuật, với thơ văn thật ngắn mà cũng thật dài.

- Được biết trước đây ông là 1 giáo viên vật lý. Vậy do đâu mà ông đến với văn học, nghệ thuật?

Thực ra lúc còn đang là 1 cậu học sinh, tôi cũng đã rất mê văn chương, thơ phú và nhiều khi tôi cũng đã định hướng cho mình đi theo con đường văn học nghệ thuật. Thế nhưng hồi trước, việc thi đại học không phải như bây giờ. Tốt nghiệp phổ thông, nếu anh đạt điểm cao thì người ta sẽ phân cho anh vào một trường đại học nào đấy. Cũng vì thế mà tôi vào khoa vật lý của trường Đại học sư phạm (Khóa 1968 - 1972).

Kết thúc đại học cũng là lúc chủ tịch Tôn Đức Thắng ra lời động viên cục bộ, kêu gọi thanh niên yêu nước lên đường nhập ngũ. Thế là thay vì kiếm 1 công việc, tôi lại mang ba lô lên đường nhập ngũ. Tôi được phân vào sư đoàn 338, đóng ở Quảng Bình và làm nhiệm vụ thông tin liên lạc vì tôi có kiến thức về vật lí. Lúc đó cũng đang là giai đoạn chiến tranh ác liệt với 81 ngày đêm ở thành cổ Quảng Trị mà chúng ta không bao giờ quên.

Đến năm 1974, tôi về giảng dạy vật lí tại trường Văn hóa Bộ Quốc phòng. Thời gian ở đây tôi cũng đã làm báo, làm thơ. Chính vì thế mà sau 8 năm giảng dạy, tôi được được Báo Quân đội Nhân dân nhận về làm phóng viên. Từ đó, tôi bước vào làm báo cũng như làm thơ, văn chuyên nghiệp.

- Ngoài thơ, văn, ông còn có hoạt động nghệ thuật nào khác?

Có chứ, hồi trẻ tôi đã không chỉ tham gia mà còn đi sâu vào lĩnh vực hội họa. Tiền bán tranh hồi đó còn giúp tôi mua đất và xây nhà. Tôi cũng đã từng tổ chức một cuộc triển lãm tranh gỗ lớn nhất Việt Nam và rất được công chúng đón nhận.

Ảnh minh họa

Trầm ngâm khi nghĩ về quá khứ

- Vậy tại sao ông không đi theo con đường hội họa mà lại đến với thơ, văn?


Tôi yêu thơ, văn và tôi thích sử dụng con chữ hơn là màu vẽ. Vì thế mà dần dần vẽ tranh chỉ còn đơn thuần là 1 thú vui. Còn thơ văn mới chính là con đường chính trong sự nghiệp của mình.

- Nhắc đến Đỗ Trung Lai, giới văn nghệ sỹ thường nhắc ngay đến bài thơ “Đêm sông Cầu”. Phải chăng đó là bài thơ ông tâm đắc nhất?

Nó là 1 trong những bài thơ tôi tâm đắc nhất. Nhưng lại là bài thơ có nhiều kỉ niệm nhất đối với tôi.

Đó là bài thơ ngắn đầu tiên của tôi. Còn trước đó, tôi chỉ toàn làm thơ dài, viết kịch bản, trường ca…Khi đưa cho anh Phạm Tiến Duật đọc 1 số bài thơ dài của tôi, anh gật gù khen được. Nhưng anh bảo tôi rằng sở trường của tôi phải là thơ ngắn. Và anh đã thách đố tôi viết 1 bài thơ ngắn cho thật hay, thật đặc sắc. Lời thách đố đã được tôi hoàn thành trong 1 tuần và được đăng lên trang nhất báo Văn nghệ. Bài Đêm sông Cầu ra đời như thế.

- Là bài thơ mang đậm “chất” Kinh Bắc. Trong khi ông lại là người Hà Đông, Hà Nội. Phải chăng vì lí do gì đó đặc biệt?

Đó là bài thơ tôi viết cho người tôi yêu, và là vợ tôi bây giờ. Cô ấy là người Bắc Ninh vì vậy mà cô ấy mang đậm những nét văn hóa của người con gái Kinh Bắc xưa.

Hơn thế nữa, từ nhỏ tôi đã rất say mê những câu chèo, những câu hát quan họ…và cũng chính vì thế mà vùng đất được coi là cái nôi của văn hóa Bắc Bộ này đã ám ảnh tôi rất nhiều, đặc biệt là khi sáng tác.

- Bài thơ đó đã được phổ nhạc thành bài hát nổi tiếng “Tình yêu bên dòng sông quan họ”?

Đêm sông Cầu ra đời được 1 năm thì cố nhạc sỹ Phan Lạc Hoa phổ nhạc thành bài hát Tình yêu trên dòng sông quan họ. Và việc phổ nhạc cũng rất đỗi tình cờ.

Hôm đó nhà thơ, nhạc sỹ Nguyễn Trọng Tạo và nhạc sỹ Nguyễn Thụy Kha đến nhà anh Phan Lạc Hoa chơi. Lúc đó anh Tạo đang rất nổi tiếng với bài hát “Làng quan họ quê tôi” phổ thơ Nguyễn Phan Hách. Nhà hết chè, anh Hoa chạy đi mua, trong thời gian chờ bà chủ gói chè, anh Hoa cầm tờ báo văn nghệ lên đọc và bắt gặp bài thơ “Đêm sông Cầu” của tôi. Thế là anh vội vã chạy về và nói với anh Tạo: “Tôi có bài đối trọng với bài hát của anh rồi”. Và 1 tuần sau bài thơ đã được phổ nhạc thành bài hát “Tình yêu bên dòng sông quan họ”. Bài hát được ca sỹ Thanh Hoa thu đĩa năm 1982.

Ảnh minh họa

... và bừng tỉnh khi nói chuyện thơ Đường

- Ông đã có thời gian rất lâu làm báo, và đã là phó tổng biên tập thường trực của tờ báo Tiếng nói Việt Nam. Thế nhưng ông đã xin nghỉ hưu trước 3 năm. Phải chăng vì lí do sức khỏe?

Không, không phải vì lí do sức khỏe. Tôi muốn nghỉ sớm để có nhiều thời gian hơn để thực hiện những kế hoạch của đời mình. Từ khi nghỉ hẳn, tôi hoàn toàn thoải mái để tập trung sáng tác. Và quan trọng hơn tất cả, mọi công sức, tâm huyết của tôi sẽ được dồn vào việc dịch các tác phẩm thơ Đường và in ra thành sách.

- Sao lại là thơ Đường mà không phải là 1 thể loại thơ nào khác?

Từ trước đến nay, tình yêu của tôi dành cho thơ Đường là rất lớn. Tình yêu đã được nhen nhóm từ thuở nhỏ, khi cha tôi, một nhà nho đã ru tôi bằng những bài thơ Đường và càng lớn, càng được học nhiều thì tình yêu với thể loại thơ này lại ngày một nhiều. Và tôi quyết tâm làm được 1 cái gì đó thật lớn lao về thơ Đường.

- Và thành quả mà ông đã đạt được với thơ Đường?

Sau mấy năm nghỉ hưu, đến giờ tôi đã in được nhiều đầu sách về Lý Bạch, Bạch Cư Dị và Đỗ Phủ.

Tôi luôn coi việc dịch và tổng hợp Đường thi là công việc lớn nhất của đời mình. Hiện tại tôi đang tập trung dịch những bài thơ Đường còn lại và dự định in 1 tuyển tập lên đến hàng nghìn trang.

- Làm báo, vẽ tranh, làm thơ, dịch thơ,…đó là những gì người ta biết về ông. Vậy ông muốn người ta gọi ông là gì?

Cái đó phụ thuộc vào cách nghĩ của mỗi người. Nhưng nếu được lựa chọn, tôi sẽ nhận mình là 1 nhà thơ bởi chính tình yêu đối với thơ, đặc biệt là thơ Đường của mình,

Xin cám ơn nhà thơ Đỗ Trung Lai về cuộc trò chuyện này!

Nhà thơ Đỗ Trung Lai

Tên thật: Đỗ Trung Lai
Sinh năm: 1950
Nơi sinh: Mỹ Đức - Hà Tây
Bút danh: Đỗ Trung Lai
Thể loại: Thơ
Nguyên Phó tổng biên tập báo Tiếng nói Việt Nam

Các tác phẩm:

- Đêm sông Cầu (1990)
- Anh em và những người khác (1990)
- Đắng chát và ngọt ngào (1991)

Giải thưởng văn chương:

- Giải thưởng văn chương Bộ Quốc phòng (1994)

Bài thơ: Đêm sông Cầu

Anh qua sông Hồng, sông Đuống
Mùa mưa giọt nước đỏ ngầu
Không biết ở nơi em ở
Êm êm một khúc sông Cầu.

Tiếng một con tôm búng nước
Vó bè ai cất sau lưng
Sao trời lọt qua mắt lưới
Rơi đầy xuống cả mặt sông

Con sông của người quan họ
Suốt đời nước chảy lơ thơ
Em ơi! Em là cô gái
Từ lâu anh đợi anh chờ.

Em là cô Tấm thảo hiền
Đến giữa đời anh trẩy hội
Tình đã trao nhau êm đềm
Mà vẫn mắt nhìn bối rối.

Sông Cầu khi đầy khi vơi
Chảy ngang qua câu quan họ
Ướt đầm vạt áo bao người
Vạt thương ướt cùng vạt nhớ.

Em nói nhẹ như hơi thở
Anh nghe để nhớ suốt đời:
- Giữ tình yêu như giữ lửa,
Đừng quên, đừng tàn, đừng nguôi!

Tình yêu có từ phương em
Đi qua năm tháng đợi chờ
Tình yêu cũng từ phương anh
Lửa rừng bồn chồn góc núi.

Tình yêu có từ hai ta
Chẳng đủ gần mà giận dỗi
Nhà xa, mặt trận càng xa
Gặp nhau lần nào cũng vội

Ngày mai chắc là nhiều nắng
Nên sao giăng khắp trên đầu
Ngày mai chặn miền ải Bắc
Tựa lưng vào đêm sông Cầu

Hoàng Đức Nhã (bài, ảnh)

Việt Báo
Trộm xe máy bị phát hiện, đạo chích rút dao chống trả
Comment :Nhà thơ Đỗ Trung Lai tâm sự về Đêm sông Cầu
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nhà thơ Đỗ Trung Lai tâm sự về Đêm sông Cầu bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nha tho Do Trung Lai tam su ve Dem song Cau ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nhà thơ Đỗ Trung Lai tâm sự về Đêm sông Cầu ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h228 Nhung vu giet hai can bo tai tieng
    Thời sự 24h(22/8): Những vụ giết hại cán bộ tai tiếng

    TPHCM kiểm tra "lót tay" lấy sổ đỏ: Sẽ như Hà Nội?; Những vụ giết hại cán bộ bằng súng tai tiếng nhất từ trước tới nay; Hé lộ nguyên nhân ban đầu vụ nhóm côn đồ nổ súng truy sát 1 gia đình ở Thanh Hóa; Nước biển miền Trung 'đạt chuẩn' để tắm và nuôi thủy sản; Cán bộ điều tra đánh người nhưng vẫn có thư cảm ơn;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 22/8/2016.

  • Thoi su 24h178 Me nhan tam giet 3 con ruot roi bo tron
    Thời sự 24h(17/8): Mẹ nhẫn tâm giết 3 con ruột rồi bỏ trốn

    Hà Nội chi 53 tỷ đồng/năm cắt cỏ: Dừng là đúng; Rúng động thảm án mẹ sát hại 3 con, đốt nhà rồi trốn vào rừng; Sự thật đằng sau bức ảnh tố nhân viên y tế chơi điện thoại; Vợ công an đánh ghen kinh hoàng: Trên tình bạn một tí; Sân bay tắc nghẽn sao còn cắt đất làm sân golf?

  • Thoi su 24h168 Chi 53 tynam cat co dai lo Thang Long
    Thời sự 24h(16/8): Chi 53 tỷ/năm cắt cỏ đại lộ Thăng Long

    Vỡ toang ngực, lộ hết tim phổi vẫn được viện Việt Đức cứu sống; Ba trường hợp nhiễm virus Zika tại Việt Nam mang tính đơn lẻ; Chi 53 tỷ đồng cắt cỏ đại lộ Thăng Long: Ai cũng muốn làm nghề cắt cỏ; Bộ trưởng Y tế: “Không chấp nhận Giám đốc mổ giỏi nhưng quản lý kém”; Vượt biên giới chuộc con: Rùng rợn hành trình tìm con trên đất khách

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142072016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/7/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t

  • Toan canh kinh te tuan 1408 20082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/08- 20/08/2016)

    Những dự án lọc dầu lớn phải bù lỗ tới hàng nghìn tỷ đồng, Bộ Công thương phản hồi về bộ nhiệm tại Sabeco, bảo mật tại các NH lớn, giá xăng tăng trở lại...Cùng với đó là những thông tin bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuần qua.

  • Tong hop tin Doi song tuan qua 15218
    Tổng hợp tin Đời sống tuần qua (15-21/8)

    Mới đây, lời cảnh báo được một vị phụ huynh đưa ra cùng với hình ảnh được cắt ra từ camera của lớp học mẫu giáo cho thấy một bé trai đang cố làm chuyện người lớn với bé gái trong giờ nghỉ trưa khiến nhiều bậc cha mẹ phải suy ngẫm.