vietbao

Nhà thơ Đỗ Trung Lai tâm sự về Đêm sông Cầu

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

"Đêm sông Cầu là bài thơ ngắn đầu tiên trong đời thơ của tôi, đó là những tình cảm tôi dành cho một thôn nữ Kinh Bắc xinh đẹp - sau này là vợ tôi. Thật tình cờ, bài thơ này đã lọt "mắt xanh" cố nhạc sỹ Phan Lạc Hoa và bài hát Tình yêu trên dòng sông quan họ được ra đời" - Nhà thơ, nhà báo Đỗ Trung Lai tâm sự.

Ảnh minh họa

Nhà thơ, nhà báo Đỗ Trung Lai

Phải khó khăn lắm chúng tôi mới hẹn gặp được với nhà báo, nhà thơ Đỗ Trung Lai. Mặc dù đã về hưu nhưng với ông, tìm một khoảng thời gian nào đó rảnh rỗi để nói chuyện, tâm sự cũng thật là khó. Miệt mài với công việc, với những câu thơ, với áng văn, ông bảo rằng nếu ai đó nói ông đang hành xác cũng chẳng sai.

Là người nghệ sỹ, khi mà đã yêu thì sẽ yêu một cách say đắm, như chính cái cách ông đến với văn thơ. Và trong câu chuyện của ông, cái cách ông đến với nghệ thuật, với thơ văn thật ngắn mà cũng thật dài.

- Được biết trước đây ông là 1 giáo viên vật lý. Vậy do đâu mà ông đến với văn học, nghệ thuật?

Thực ra lúc còn đang là 1 cậu học sinh, tôi cũng đã rất mê văn chương, thơ phú và nhiều khi tôi cũng đã định hướng cho mình đi theo con đường văn học nghệ thuật. Thế nhưng hồi trước, việc thi đại học không phải như bây giờ. Tốt nghiệp phổ thông, nếu anh đạt điểm cao thì người ta sẽ phân cho anh vào một trường đại học nào đấy. Cũng vì thế mà tôi vào khoa vật lý của trường Đại học sư phạm (Khóa 1968 - 1972).

Kết thúc đại học cũng là lúc chủ tịch Tôn Đức Thắng ra lời động viên cục bộ, kêu gọi thanh niên yêu nước lên đường nhập ngũ. Thế là thay vì kiếm 1 công việc, tôi lại mang ba lô lên đường nhập ngũ. Tôi được phân vào sư đoàn 338, đóng ở Quảng Bình và làm nhiệm vụ thông tin liên lạc vì tôi có kiến thức về vật lí. Lúc đó cũng đang là giai đoạn chiến tranh ác liệt với 81 ngày đêm ở thành cổ Quảng Trị mà chúng ta không bao giờ quên.

Đến năm 1974, tôi về giảng dạy vật lí tại trường Văn hóa Bộ Quốc phòng. Thời gian ở đây tôi cũng đã làm báo, làm thơ. Chính vì thế mà sau 8 năm giảng dạy, tôi được được Báo Quân đội Nhân dân nhận về làm phóng viên. Từ đó, tôi bước vào làm báo cũng như làm thơ, văn chuyên nghiệp.

- Ngoài thơ, văn, ông còn có hoạt động nghệ thuật nào khác?

Có chứ, hồi trẻ tôi đã không chỉ tham gia mà còn đi sâu vào lĩnh vực hội họa. Tiền bán tranh hồi đó còn giúp tôi mua đất và xây nhà. Tôi cũng đã từng tổ chức một cuộc triển lãm tranh gỗ lớn nhất Việt Nam và rất được công chúng đón nhận.

Ảnh minh họa

Trầm ngâm khi nghĩ về quá khứ

- Vậy tại sao ông không đi theo con đường hội họa mà lại đến với thơ, văn?


Tôi yêu thơ, văn và tôi thích sử dụng con chữ hơn là màu vẽ. Vì thế mà dần dần vẽ tranh chỉ còn đơn thuần là 1 thú vui. Còn thơ văn mới chính là con đường chính trong sự nghiệp của mình.

- Nhắc đến Đỗ Trung Lai, giới văn nghệ sỹ thường nhắc ngay đến bài thơ “Đêm sông Cầu”. Phải chăng đó là bài thơ ông tâm đắc nhất?

Nó là 1 trong những bài thơ tôi tâm đắc nhất. Nhưng lại là bài thơ có nhiều kỉ niệm nhất đối với tôi.

Đó là bài thơ ngắn đầu tiên của tôi. Còn trước đó, tôi chỉ toàn làm thơ dài, viết kịch bản, trường ca…Khi đưa cho anh Phạm Tiến Duật đọc 1 số bài thơ dài của tôi, anh gật gù khen được. Nhưng anh bảo tôi rằng sở trường của tôi phải là thơ ngắn. Và anh đã thách đố tôi viết 1 bài thơ ngắn cho thật hay, thật đặc sắc. Lời thách đố đã được tôi hoàn thành trong 1 tuần và được đăng lên trang nhất báo Văn nghệ. Bài Đêm sông Cầu ra đời như thế.

- Là bài thơ mang đậm “chất” Kinh Bắc. Trong khi ông lại là người Hà Đông, Hà Nội. Phải chăng vì lí do gì đó đặc biệt?

Đó là bài thơ tôi viết cho người tôi yêu, và là vợ tôi bây giờ. Cô ấy là người Bắc Ninh vì vậy mà cô ấy mang đậm những nét văn hóa của người con gái Kinh Bắc xưa.

Hơn thế nữa, từ nhỏ tôi đã rất say mê những câu chèo, những câu hát quan họ…và cũng chính vì thế mà vùng đất được coi là cái nôi của văn hóa Bắc Bộ này đã ám ảnh tôi rất nhiều, đặc biệt là khi sáng tác.

- Bài thơ đó đã được phổ nhạc thành bài hát nổi tiếng “Tình yêu bên dòng sông quan họ”?

Đêm sông Cầu ra đời được 1 năm thì cố nhạc sỹ Phan Lạc Hoa phổ nhạc thành bài hát Tình yêu trên dòng sông quan họ. Và việc phổ nhạc cũng rất đỗi tình cờ.

Hôm đó nhà thơ, nhạc sỹ Nguyễn Trọng Tạo và nhạc sỹ Nguyễn Thụy Kha đến nhà anh Phan Lạc Hoa chơi. Lúc đó anh Tạo đang rất nổi tiếng với bài hát “Làng quan họ quê tôi” phổ thơ Nguyễn Phan Hách. Nhà hết chè, anh Hoa chạy đi mua, trong thời gian chờ bà chủ gói chè, anh Hoa cầm tờ báo văn nghệ lên đọc và bắt gặp bài thơ “Đêm sông Cầu” của tôi. Thế là anh vội vã chạy về và nói với anh Tạo: “Tôi có bài đối trọng với bài hát của anh rồi”. Và 1 tuần sau bài thơ đã được phổ nhạc thành bài hát “Tình yêu bên dòng sông quan họ”. Bài hát được ca sỹ Thanh Hoa thu đĩa năm 1982.

Ảnh minh họa

... và bừng tỉnh khi nói chuyện thơ Đường

- Ông đã có thời gian rất lâu làm báo, và đã là phó tổng biên tập thường trực của tờ báo Tiếng nói Việt Nam. Thế nhưng ông đã xin nghỉ hưu trước 3 năm. Phải chăng vì lí do sức khỏe?

Không, không phải vì lí do sức khỏe. Tôi muốn nghỉ sớm để có nhiều thời gian hơn để thực hiện những kế hoạch của đời mình. Từ khi nghỉ hẳn, tôi hoàn toàn thoải mái để tập trung sáng tác. Và quan trọng hơn tất cả, mọi công sức, tâm huyết của tôi sẽ được dồn vào việc dịch các tác phẩm thơ Đường và in ra thành sách.

- Sao lại là thơ Đường mà không phải là 1 thể loại thơ nào khác?

Từ trước đến nay, tình yêu của tôi dành cho thơ Đường là rất lớn. Tình yêu đã được nhen nhóm từ thuở nhỏ, khi cha tôi, một nhà nho đã ru tôi bằng những bài thơ Đường và càng lớn, càng được học nhiều thì tình yêu với thể loại thơ này lại ngày một nhiều. Và tôi quyết tâm làm được 1 cái gì đó thật lớn lao về thơ Đường.

- Và thành quả mà ông đã đạt được với thơ Đường?

Sau mấy năm nghỉ hưu, đến giờ tôi đã in được nhiều đầu sách về Lý Bạch, Bạch Cư Dị và Đỗ Phủ.

Tôi luôn coi việc dịch và tổng hợp Đường thi là công việc lớn nhất của đời mình. Hiện tại tôi đang tập trung dịch những bài thơ Đường còn lại và dự định in 1 tuyển tập lên đến hàng nghìn trang.

- Làm báo, vẽ tranh, làm thơ, dịch thơ,…đó là những gì người ta biết về ông. Vậy ông muốn người ta gọi ông là gì?

Cái đó phụ thuộc vào cách nghĩ của mỗi người. Nhưng nếu được lựa chọn, tôi sẽ nhận mình là 1 nhà thơ bởi chính tình yêu đối với thơ, đặc biệt là thơ Đường của mình,

Xin cám ơn nhà thơ Đỗ Trung Lai về cuộc trò chuyện này!

Nhà thơ Đỗ Trung Lai

Tên thật: Đỗ Trung Lai
Sinh năm: 1950
Nơi sinh: Mỹ Đức - Hà Tây
Bút danh: Đỗ Trung Lai
Thể loại: Thơ
Nguyên Phó tổng biên tập báo Tiếng nói Việt Nam

Các tác phẩm:

- Đêm sông Cầu (1990)
- Anh em và những người khác (1990)
- Đắng chát và ngọt ngào (1991)

Giải thưởng văn chương:

- Giải thưởng văn chương Bộ Quốc phòng (1994)

Bài thơ: Đêm sông Cầu

Anh qua sông Hồng, sông Đuống
Mùa mưa giọt nước đỏ ngầu
Không biết ở nơi em ở
Êm êm một khúc sông Cầu.

Tiếng một con tôm búng nước
Vó bè ai cất sau lưng
Sao trời lọt qua mắt lưới
Rơi đầy xuống cả mặt sông

Con sông của người quan họ
Suốt đời nước chảy lơ thơ
Em ơi! Em là cô gái
Từ lâu anh đợi anh chờ.

Em là cô Tấm thảo hiền
Đến giữa đời anh trẩy hội
Tình đã trao nhau êm đềm
Mà vẫn mắt nhìn bối rối.

Sông Cầu khi đầy khi vơi
Chảy ngang qua câu quan họ
Ướt đầm vạt áo bao người
Vạt thương ướt cùng vạt nhớ.

Em nói nhẹ như hơi thở
Anh nghe để nhớ suốt đời:
- Giữ tình yêu như giữ lửa,
Đừng quên, đừng tàn, đừng nguôi!

Tình yêu có từ phương em
Đi qua năm tháng đợi chờ
Tình yêu cũng từ phương anh
Lửa rừng bồn chồn góc núi.

Tình yêu có từ hai ta
Chẳng đủ gần mà giận dỗi
Nhà xa, mặt trận càng xa
Gặp nhau lần nào cũng vội

Ngày mai chắc là nhiều nắng
Nên sao giăng khắp trên đầu
Ngày mai chặn miền ải Bắc
Tựa lưng vào đêm sông Cầu

Hoàng Đức Nhã (bài, ảnh)

Việt Báo
Comment :Nhà thơ Đỗ Trung Lai tâm sự về Đêm sông Cầu
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nhà thơ Đỗ Trung Lai tâm sự về Đêm sông Cầu bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nha tho Do Trung Lai tam su ve Dem song Cau ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nhà thơ Đỗ Trung Lai tâm sự về Đêm sông Cầu ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h287 Bao quet o Ha Noi Cay do la liet
    Thời sự 24h(28/7): Bão quét ở Hà Nội: Cây đổ la liệt

    Thắt tim cảnh người cha kiệt sức gục chết giữa cánh đồng; Bão quét tới Hà Nội: Cây đè ô tô, xe máy đổ cả loạt; Góc khuất nghề đẻ thuê: Nỗi ân hận tột cùng của người đàn bà dẫn gái về cho chồng; Sập giàn giáo cao ốc Dream Home Luxury, 3 người thương vong; Vụ Formosa: 9 dòng kiểm điểm và quyết tâm của Chính phủ

  • Thoi su 24h277 co gai tre tu vong duoi song To Lich
    Thời sự 24h(27/7): cô gái trẻ tử vong dưới sông Tô Lịch

    Formosa chôn chất thải: Nghi vấn bao che sai phạm cho cán bộ các cấp; Thương bé tròn một tuổi mà phẫu thuật chân 12 lần chưa khỏi; “Người mẹ ma” ở TP HCM: 'Ước gì tôi biết vì sao mình bị tạt axit'; Nỗi đau khôn cùng của người cha chôn 12 con trong cát trắng; Vợ chết, chồng bị thương: Nạn nhân nhắn gì cho bố mẹ trước lúc mất?

  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 247307
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (24/7-30/7)

    Sản phụ từ chối điều trị ung thư để cứu con đã qua đời; Thực hư những cách chữa khỏi ung thư từ Đông y; 7 loại đồ ăn mà "chuyên gia ngộ độc" không bao giờ động đũa; 'Mẹ nhỏ, con to' nhờ ăn uống đúng cách khi mang bầu;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 240730072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (24/07-30/07/2016)

    Sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, câu chuyện tình mẫu tử thiêng liêng hay góc khuất gia đình làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 2407 30072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (24/07- 30/07/2016)

    Phi công, tiếp viên hàng không buôn lậu vàng, CPI tháng 7 tiếp tục tăng nhẹ, VASEP đề nghị đánh thuế thương lái TQ, tỷ giá tiếp tục tĩnh lặng đến bất ngờ, TP HCM công bố 77 dự án đang thế chấp ngân hàng, nông hải sản đứng đầu bảng về chứa chất cấm, kháng sinh... Cùng với đó là những thông tin bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu d

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.