Nhà giáo ưu tú - nghệ sĩ Mạnh Dung: Giang hồ từ thuở nằm nôi

Nha giao uu tu nghe si Manh Dung Giang ho tu thuo nam noi
Nghệ sĩ Mạnh Dung trong phim Đất phương Nam
Khán giả xem phim thường thấy một ông già Nam Bộ thật đẹp lão, khi thì nhập vai ông Ba bắt rắn trong phim Đất phương Nam, khi lại là cha vợ của Bác Tôn trong Tổ quốc tiếng gà trưa, hoặc ông già người Chăm yêu cách mạng trong Những người con thành phố, ông Nam Sơn trong Bình minh châu thổ, sắp tới sẽ là ông già chống Tây trong Người Bình Xuyên...

Biết bao nhiêu phim nhưng khán giả ít ai ngờ ông là một người thầy hơn 20 năm đứng trên bục giảng của trường sân khấu, đặc biệt lại là một "người Bắc" chính hiệu nhưng từng làm kép chánh cải lương suốt mấy chục năm! Quả thật, "lão tiền bối" này nội lực thâm hậu, "môn phái" nào cũng chơi được! Lão tiền bối thường cười khà khà, rung cả bộ râu bạc cực kỳ... ăn ảnh!

Giang hồ từ thuở nằm nôi

Lão nghệ sĩ Mạnh Dung có một quãng đời khá giống nhà ảo thuật Mạc Can của đất phương Nam. Ấy là khai sinh hổng biết ghi quê quán... ở đâu! Nếu Mạc Can được sinh ra trên một chiếc ghe bầu trôi theo sông nước, bến nào cũng là quê, là nhà thì Mạnh Dung được sinh ra trên một toa xe lửa, cũng trôi dọc dải đất Việt Nam hình chữ S, ga nào cũng gọi là quê. Cha ông là nhân viên xe lửa, dẫn vợ con theo, tới ga Khánh Hòa đẻ một đứa thì đặt tên Khánh, tới ga Vinh đẻ một đứa thì đặt tên Vinh, nhưng gọi trại ra là Dung. Từ năm 1940 cho tới 1952, cậu bé Dung đón mười mấy mùa xuân trên chuyến tàu lang bạt kỳ hồ. Đó vừa là nhà, vừa là trường học của cậu, vừa là căn cứ kháng chiến của cha tham gia chống Pháp. Năm 1952, Mạnh Dung mới được về Hà Nội "định cư", và 1954 giải phóng thủ đô, bắt đầu mở ra một con đường nghệ thuật mà ông theo đuổi cho đến tận bây giờ.

“Dòng dõi” cách tân

Cái duyên cải lương đến thật tự nhiên cứ như trời định. Được về Hà Nội, Mạnh Dung mê ngay những đêm hát cải lương, tối nào cũng chờ xả dàn vô coi màn chót. Hà Nội hồi ấy cải lương rộn ràng không thể tả. Bà bầu Kim Chung lập đoàn Chuông Vàng thuộc hàng "đại bang", sau này vô Nam bà mới đổi tên thành Công ty Kim Chung. Còn các tỉnh thì nơi nào cũng có đoàn, kéo về Hà Nội hát suốt. Mạnh Dung coi tất tần tật cả "đại bang" lẫn đoàn tỉnh lẻ, riết thuộc luôn bài ca, nét diễn. Và năm 1957, ông xin vào học ở Chuông Vàng. Đến năm 1959 mới thành lập Trường Sân khấu Việt Nam, và Mạnh Dung chuyển sang học chính thức. Những bậc thầy nổi tiếng của miền Nam ra tập kết đã đào tạo nên những thế hệ nghệ sĩ cải lương tài danh phía Bắc, đó là thầy Tám Danh, Ba Du, Ngọc Bạch, Chi Lăng, Thanh Hương... Cho nên, ra trường Mạnh Dung và Thanh Dậu (vợ ông) đều trở thành đào kép chánh của đoàn Chuông Vàng. Hơn thế nữa, lớp nghệ sĩ của ông được nhóm của thầy Tám Danh cho thể nghiệm một dòng cải lương mới, cách tân cho hợp với tiết tấu của thời đại.

Năm 1969, Mạnh Dung lại làm một cuộc cách tân nữa với chính mình. Ông về đoàn cải lương Nam Bộ, một "đại bang" nổi tiếng của Nhà nước. Ở đây, dứt khoát không nói giọng Bắc, thế là Mạnh Dung phải tập tiếng Nam muốn... trẹo lưỡi. Ông cười: "Ý trời, y như học ngoại ngữ vậy. Nhưng tôi lại thích lao mình vào thử thách vì cải lương thì phải thuần phong cách Nam Bộ như thế". Nhờ vậy, sau năm 1975, ông lưu diễn suốt các tỉnh phía Nam. Rồi ông trở về Bắc tham gia xây dựng Nhà hát Cải lương T.Ư, học đạo diễn, lại quay vô Sài Gòn bắt đầu cái nghiệp làm "thầy", gắn luôn với nghiệp cải lương mà ông trót đeo mang.

Nỗi niềm phấn trắng

Mấy năm trước, tôi thường đến tham quan những buổi lên lớp của thầy Mạnh Dung. Ông vừa làm chủ nhiệm vừa dạy môn Kỹ thuật biểu diễn. Ông không hề già yếu, chậm rãi như mấy nhân vật trong phim, mà nhanh nhẹn, khỏe mạnh, thậm chí rất... mô-đen! Ông "dợt" tụi nhỏ ra trò, "dợt chừng nào tụi bây làm được mới nghe"! Ông dạy từng ly từng tí, hò hét khản cổ trên sàn tập ồn ào và chỉnh liền những biểu hiện kém đạo đức trong lớp trẻ. Ông thở dài: "Dạy học như đãi cát tìm vàng! Có em mê nghề nhưng không năng khiếu. Có em năng khiếu nhưng không chịu rèn luyện hết mình và tu dưỡng đạo đức. Tiêu chí của tôi là cân bằng giữa đức và tài. Nếu không ý thức được thiên chức nghệ sĩ cao quý thì sẽ mau thui chột tài năng. Tôi khuyên các em phải tôn trọng khán giả, kính trên nhường dưới với đồng nghiệp, rèn luyện trong ứng xử, hành vi... Rốt cuộc, những đứa tôi la mắng nhiều nhất sau này ra đời lại quay về thăm tôi nhiều nhất". Hỏi về những đóa hồng trong ngày nhà giáo, ông mỉm cười: "Đời sống mỗi thời mỗi khác, phải chấp nhận thôi. Nhưng tôi vẫn vui khi nhìn thấy học trò sống đượåc bằng nghề chứ học xong rồi lang thang thì buồn lắm! Cho nên, ngay từ trong trường tôi đã bảo các em viết tiểu phẩm để nếu ra trường không có đoàn hát thì sẽ làm sân khấu quần chúng, cổ động. Quả thật, nhiều em đã về các nhà văn hóa quận, huyện coi như không uổng công thầy trò vất vả mấy năm trời".

Và chính cái nghiệp "phấn trắng" cũng làm ông phải cân nhắc khi nhận vai đóng phim. Là gương mặt khá ăn ảnh, ông được mời liên tục nhưng phim nào làm cẩu thả hoặc sinh hoạt bê bối bị phản ánh là ông dứt khoát rút lui. "Thầy cô không làm gương thì khó dạy học trò lắm. Làm nghệ sĩ thì làm, nhưng rốt cuộc cũng không được quên mình là nhà giáo".

Chuyện vui điện ảnh

Lão tiền bối quả là "người của điện ảnh" vì rất giàu cảm xúc. Chỉ ngồi kể lại một phân đoạn quay trong rừng Sác, khi ông già ôm đứa con gái bị giặc giết chết mà Mạnh Dung đã chảy nước mắt. Thảo nào, đạo diễn chỉ cho quay một lần là xong. Mà rừng Sác thường xuyên âm u, chờ được chút nắng muốn dài cổ, nếu quay không đạt nghĩa là phải chờ tiếp tục. Lão tiền bối làm đạo diễn khoái quá chừng!

Đạo diễn phim Đội bóng ước mơ còn khoái hơn nữa khi ông già Mạnh Dung chịu chơi tập patin để vào vai ngọt xớt. Sáng sáng, Mạnh Dung mặc quần soọc, vác đôi giày ra sân Tao Đàn "lướt sóng" cùng tụi con nít, té oành oạch. Một cặp vợ chồng đi ngang, hứ: "Đồ cha già... mắc dịch!". Lão tiền bối giận tím mặt: "Nói gì dzậy?". Bà vợ liếc xéo một cái, hổng thèm trả lời. Nhưng nhìn kỹ lại... thấy quen quen. Bà Thanh Dậu vợ ông phải chạy tới giải thích: "Ổng sắp đóng phim đó mà!". Khán giả liền cười rối rít.

Vậy đó, mà bây giờ Mạnh Dung đang được trường phân công dạy môn Kỹ thuật biểu diễn cho lớp điện ảnh. Vốn nghề, vốn sống có thừa. Và 65 tuổi, ông vẫn khỏe re "chiến đấu". Bao nhiêu người béo ù, bụng phệ còn ông vẫn mình hạc xương mai, quả là "của hiếm" cho các đạo diễn "săn" người!

Hoàng Kim

Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

Hương ước làng trái với đạo lý con người
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Khác biệt ‘đỉnh’ của đôi ta

Theo quan điểm của các nhà khoa học, “đỉnh” của các chị em có nhiều khác biệt so với nam giới và còn là một vấn đề cần được nghiên cứu nhiều hơn nữa.

Nhận xét tin Nhà giáo ưu tú - nghệ sĩ Mạnh Dung: Giang hồ từ thuở nằm nôi

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nhà giáo ưu tú - nghệ sĩ Mạnh Dung: Giang hồ từ thuở nằm nôi bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nha giao uu tu nghe si Manh Dung Giang ho tu thuo nam noi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nhà giáo ưu tú - nghệ sĩ Mạnh Dung: Giang hồ từ thuở nằm nôi ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa.

Teacher of Merit - Manh Dung: Giang lake since he was the baby-| Manh Dung, Vietnam


CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h0402 Virus Zika teo nao lay qua duong quan he
    Thời sự 24h(04/02): Virus Zika teo não lây qua đường quan hệ

    Những lần “trảm tướng” nhanh như chớp của Bộ trưởng Thăng; Hành trình vây bắt đối tượng có lệnh truy nã đặc biệt nguy hiểm; Hành lý của khách bị rạch ở sân bay: Thanh tra Bộ GTVT vào cuộc; Phá trọng án trong những ngày Tết nguyên đán đã cận kề;Câu chuyện giảm nghèo chưa bao giờ dừng lại;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 04/02/2016.

  • Thoi su 24h0302 Dot phao no co the bi tu den 7 nam
    Thời sự 24h(03/02): Đốt pháo nổ có thể bị tù đến 7 năm

    Sửa tàu Cát Linh-Hà Đông, Trung Quốc chưa nghe: Tội hình thức; “Ngáo đá” khống chế hai cháu bé, dọa dội nước sôi; "Choáng" với quy trình sản xuất chè Đinh 3 triệu đồng/kg; Sự thật sau lời đồn về cái chết bí ẩn của nam sinh trên cầu; Liên tiếp có nhiều trẻ em nhập viện vì ngộ độc chì trong thuốc cam;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 03/02/2016.

  • Thoi su 24h0202 sap bay lua doi 3 trieu lay 12 trieu
    Thời sự 24h(02/02): sập bẫy lừa đổi 3 triệu lấy 12 triệu

    3/14 mẫu thực phẩm phục vụ Tết không đạt chất lượng; 102 người đi bộ bị xử phạt trong ngày đầu: "Cần nhưng chưa đủ"?; Bị phát hiện bột ngọt từ nguyên liệu TQ, chốt cửa tẩu tán; WHO ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu về virus Zika;

  • Thoi su 24h0102 Dao mo moi chon trom di 1 phan co the
    Thời sự 24h(01/02): Đào mộ mới chôn, trộm đi 1 phần cơ thể

    Kẻ gian đào mộ mới chôn, trộm đi một phần cơ thể; Đã tháo dỡ hết biển báo dưới 50km/h sau 10 ngày; CSGT trưng dụng tài sản cá nhân, tổ chức: Luật quy định thế nào?; "Người dân đừng trộm hoa ven hồ Gươm nữa"; Đã có kết quả xét nghiệm gạo từ thiện gây ngộ độc;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 01/02/2016.

  • Thoi su 24h2901 Nghi pham giet vo chong dai gia o TG
    Thời sự 24h(29/01): Nghi phạm giết vợ chồng đại gia ở TG

    Nghi “ăn gạo từ thiện… ngộ độc”: Hội nạn nhân chất độc da cam lên tiếng; Hành trình phá đường dây ma túy hội quý tử con nhà giàu; Việt Nam lên phương án đối phó với virus Zika gây teo não; Sân bay Nội Bài lên tiếng vụ "vòi vĩnh": Người tố trên Facebook nói gì?; Coi chừng lỡ chuyến tàu Tết vì... vé không hợp lệ!;... là những tin tức thời sự nổi bật

  • Tet binh than 2016
    Tết bính thân 2016

    Người Việt có thói quen quan tâm tới cuộc sống cá nhân của nhau. Nhưng điều này không phải phù hợp, thậm chí thành khiếm nhã. Tết là dịp điều này thể hiện rõ nhất.

  • Xu phat nguoi di bo vi pham giao thong o HN
    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN

    Tai nạn giao thông chết người do người đi bộ gây ra ở TP.HCM và Hà Nội đáng báo động.

  • Hari Won Tran Thanh Yeu that hay PR
    Hari Won - Trấn Thành: Yêu thật hay PR?

    Showbiz Việt hôm qua (3/2) dậy sóng sau khi hình ảnh MC đắt show bậc nhất hiện nay "khóa môi", cõng người yêu cũ Đinh Tiến Đạt xuất hiện trên mạng.

  • Virus Zika gay tat dau nho o tre so sinh
    Virus Zika gây tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh

    Mỹ vừa ghi nhận ca lây nhiễm virus Zika gây bệnh teo não đầu tiên không phải do muỗi đốt mà dường như từ quan hệ tình dục.

  • Tien gia cong khai rao ban tren facebook
    Tiền giả công khai rao bán trên facebook

    Lợi dùng lòng tham và sự nhẹ dạ cả tin của người dân, một số đối tượng đã dùng thủ đoạn đổi tiền thật lấy tiền giả để chiếm đoạt tài sản. ------------ Xem thêm: Tiền giả công khai rao bán trên facebook, http://vietbao.vn/tp/Tien-gia-cong-khai-rao-ban-tren-facebook/13583762/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 31162
    Sự kiện quốc tế nổi bật (31/1-6/2)

    Lệnh Hoàn Thành tiết lộ cho tình báo Mỹ bí mật thâm cung của Bắc Kinh; Hoà đàm Syria tạm ngừng do giao tranh khốc liệt trên chiến trường; Bà Clinton chính thức giành chiến thắng 'sít sao nhất lịch sử'; Viễn cảnh nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu đã cận kề.... là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 3101 06022016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 31/01 – 06/02/2016

    Ngày 2/2/2016 diễn ra buổi họp báo Công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2014, ông Đinh Quang Tri – Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẳng định chưa có kế hoạch tăng giá điện, tuy nhiên tới mùa cao điểm, doanh nghiệp 'chưa nói trước được điều gì'. Cũng trong buổi họp này, tổng kết hoạt động kinh doanh của tập đoàn này, EVN lãi hơn

  • Nghin le chuyen tuan qua 0102 05022016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 01/02 - 05/02/2016

    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN; CSGT trưng dụng tài sản của dân gây tranh cãi; Đề xuất mua tàu Trung Quốc cũ; Hoa trang trí ở hồ Gươm bị ăn trộm; Các điểm bắn pháo hoa giao thừa Tết Bính Thân 2016 tại 64 tỉnh, thành... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 3101 0602
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (31/01 - 06/02)

    Cảnh báo nạn trộm cắp, cướp giật dịp Tết; Phận tù 'mồ côi', Tết về rưng rưng nước mắt; Tiền giả công khai rao bán trên facebook; Rượu bia ngày Tết và những hệ lụy: Từ rượu giả đến tai nạn giao thông; Hành trình cảm động của người cha qua 15 tỉnh, thành đi tìm con; Phá án là trách nhiệm chứ không phải chiến công;.....là những tin đáng chú ý.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 311 62
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (31/1 - 6/2)

    Thái Lan phát hiện virus Zika, Bộ Y tế Việt Nam họp khẩn; Ăn tiết canh ngày Tết, dễ chết như chơi; Trẻ nhập viện liên tiếp vì ngộ độc chì từ thuốc cam; Không biết bị lạc nội mạc tử cung: Nhiều phụ nữ vô sinh;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.