Nguyễn Bính - Thi sĩ giang hồ - kỳ 7: Rong ruổi đất phương Nam

Nguyen Binh Thi si giang ho ky 7 Rong ruoi dat phuong Nam
Thi sĩ Nguyễn Bính.

Kỳ 6: Nỗi buồn ở xóm Ngự Viên

Sống là sống để mà đi/Chuyến tàu bạn hữu, chiếc xe nhân tình
(Nửa đêm nghe tiếng còi tàu)

Câu thơ "triết lý sống" đó của Nguyễn Bính trong bài thơ viết tặng Hoàng Tấn vào khoảng năm 1941 cho ta thấy rõ tâm trạng chung của ông cũng như của một lớp văn nghệ sĩ lúc bấy giờ.

Bởi vì bắt đầu từ năm 1940 trở đi, thời thế đã có những dấu hiệu cho thấy sẽ có sự thay đổi lớn. Nhưng thay đổi theo hướng nào thì không phải ai cũng nhận ra được. Sự ngột ngạt khó chịu khiến người ta muốn thoát ra khỏi nơi chốn quá quen thuộc của mình. Sinh kế chỉ là một. Phần còn lại là ước muốn tự giải thoát mình khỏi sự bế tắc trong tư tưởng.

Với Nguyễn Bính, ngoài tâm trạng chung đó ra, ông còn là một nhà thơ thèm đi từ trong máu thịt. Ông muốn đi, muốn đến, muốn lang thang khắp đất trời:

Nửa đêm nghe tiếng còi tàu/Ngày mai ta lại bắt đầu ra đi/Sông ngang núi trái quản gì(Nửa đêm nghe tiếng còi tàu)

Vì thế vào tháng 9/1943, Nguyễn Bính cùng Tô Hoài, Vũ Trọng Can rủ nhau làm chuyến "hành phương Nam". Đây là chuyến đi thứ hai của Nguyễn Bính nhưng với Tô Hoài thì là chuyến đầu tiên. Trước đó, vào khoảng năm 1939 Nguyễn Bính đã đến Sài Gòn, lê gót ở Chợ Quán, Đa Kao rồi về Biên Hòa, Mỹ Tho, Vĩnh Long.

Đến Sài thành trong một chuyến tàu chiều ngơ ngác, "nhà văn của những chú dế mèn" đã cảm thấy choáng ngợp khi nhìn cảnh "người ăn uống rào rào như tằm ăn rỗi" ở cái bùng binh trước chợ Bến Thành. Tuy thế ba chàng văn thi sĩ vẫn quyết tâm "kiếm ăn lương thiện". Nhưng cuối cùng phải chia tay nhau, hai chàng văn sĩ xuôi về Bắc, chỉ còn một mình Nguyễn Bính ở lại. Là vì thật ra không có máu giang hồ cũng khó mà lăn lóc nơi xứ người.

Giang hồ còn lại mình tôi/Quê người đắng khói, quê người cay men

Nam Kỳ rồi lại Cao Miên/Tắm trong một cái biển tiền người ta

Biển tiền, ôi biển bao la/Mình không bẩn được vẫn là tay không (Thôn Vân)

Mấy câu thơ này Nguyễn Bính viết tặng Bùi Hạnh Cẩn trong một lần chia tay người bạn thơ đồng thời là người anh em cô cậu nhưng nó cũng nói lên tâm trạng của ông trong nhiều cuộc chia tay với các bạn hữu văn nghệ khác như Tô Hoài, Vũ Trọng Can.

Tuy vậy ở lại Nam Kỳ, Nguyễn Bính cũng không phải đến nỗi là "giang hồ còn lại mình tôi". Ông được nhiều anh em văn nghệ sĩ đón nhận thật chân tình. Lại viết báo, làm thơ để kiếm sống như thời kỳ ở Hà Nội. Sài Gòn từ khá lâu đã dần vươn lên để trở thành một trung tâm văn hóa của phía Nam, không thua kém Hà Nội là mấy. Vì thế nên nhiều văn nghệ sĩ đất Bắc tìm thấy ở đây đất dụng võ. Trước đó Tản Đà, Ngô Tất Tố cũng đã từng bỏ đất Bắc vào Sài Gòn - cái nơi mà Nguyễn Bính nhận xét là Kinh kỳ bụi quá xuân không đến (Xóm dừa) - kiếm sống bằng nghề viết lách.

Nguyễn Bính đến ở với các bạn hữu trong một căn nhà thuê bằng gỗ nhỏ lợp ngói ở khu vực đường Nguyễn Văn Cừ, Q.1, TP.HCM ngày nay. Căn nhà có vườn hoa cùng cây ăn trái bao bọc chung quanh. Nguyễn Bính thích thú đặt tên cho nơi ở này là Lan Chi Viên. Từ khi Nguyễn Bính đến ở, nhiều anh em văn nghệ thường ghé chơi vườn nhỏ Lan Chi để chuyện trò về văn chương, thế sự. Ngoài ra, còn có một số sinh viên học sinh yêu mến Nguyễn Bính, tác giả Lỡ bước sang ngang, cũng thường xuyên lui tới.

Vào thời gian đó, thơ Nguyễn Bính là một thứ thời thượng của báo chí. Nhiều tờ báo muốn có thơ ông để đăng. Có một lần chủ nhiệm tờ Dân Báo thông qua một người đặt Nguyễn Bính viết một bài thơ để đăng vào số đặc biệt. Đó là bài Xóm dừa. Bài thơ không thuộc loại quá đặc sắc như một số bài thơ đã dẫn tuy nhiên nó lại liên quan đến một câu chuyện thú vị, cho ta thấy một phần tính cách của Nguyễn Bính. Hoàng Tấn cho biết, khổ thơ thứ hai của bài thơ này nguyên gốc Nguyễn Bính viết như sau:

Ở mãi kinh kỳ với bút nghiên/Đêm đêm quán trọ thức thi đèn

Làm thơ bán lẻ cho thiên hạ/Thiên hạ đem thơ đọ với tiền

Khổ thơ này, khi đem đến tòa soạn thì ông chủ nhiệm không đồng ý. Là vì hai câu thơ cuối có vẻ ám chỉ. Ông đề nghị sửa hai câu này nhưng Nguyễn Bính nhất định không chịu sửa. Căng thẳng xảy ra. Nhưng bởi tờ báo đã lỡ quảng cáo trong số đặc biệt sẽ có bài thơ của Nguyễn Bính, nên nếu rút bài thơ ra thì không được mà để như thế cũng không ổn. Người môi giới "bán thơ" cho Nguyễn Bính là Tế Xuyên, vốn cũng là anh em văn nghệ chơi thân với nhau, phải đến thuyết phục mãi thì Nguyễn Bính mới chịu sửa lại khổ thơ này.

Ở Lan Chi Viên mãi cũng cảm thấy chán. Căn bệnh thèm đi lại nổi lên. Cũng như thời kỳ ở Hà Nội vào những năm 1936 - 1939, Nguyễn Bính cũng chỉ muốn xem Sài Gòn như là một "đại bản doanh" để từ đó thực hiện những chuyến đi ra các vùng xa như Đông Nam Bộ hoặc Tây Nam Bộ mà thôi. Nguyễn Bính cũng đã làm vài chuyến loanh quanh Sài Gòn rồi. Có lúc đi vài ba ngày, có lúc đi cả tuần mới về lại chỗ trọ. Một hôm Nguyễn Bính nhận được một phong thư từ xứ Hà Tiên gửi đến Lan Chi Viên. Đó là thư của thi sĩ Đông Hồ, mời Nguyễn Bính về miền đất cuối cùng đất nước để thăm chơi. Vài hôm sau, Nguyễn Bính khăn gói lên đường.

Tại Hà Tiên, Nguyễn Bính bắt tay vào sáng tác một trường ca, lấy cảm hứng từ cô cháu gái của Mộng Tuyết. Chẳng rõ thế nào mà nửa đường đứt gánh, Nguyễn Bính vội vã bỏ xứ Hà Tiên, bỏ luôn trường ca đang dang dở, ai cản thế nào cũng không được. Theo nữ sĩ Mộng Tuyết thì trường ca lấy tên một loài cây là Thạch sương bồ, Nguyễn Bính đã viết được đến mấy trăm trang. Có lẽ do nhân vật gợi nên cảm hứng cho ông là cô cháu gái của nữ sĩ Mộng Tuyết đỏng đảnh sao đó khiến ông không còn cảm hứng để viết tiếp. Kể lại chuyện này, nhà thơ Mộng Tuyết vẫn lấy làm tiếc.

Từ giã Hà Tiên, Nguyễn Bính lại quay về Lan Chi Viên để tiếp tục làm thơ viết báo. Và những vần thơ hay lại tiếp tục ra đời để ngày nay còn lại với chúng ta.

(Còn tiếp)

Đình Thu (Thanh Niên)

Việt Báo

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Cách phạt con gây tranh cãi của ông bố đầu bếp nổi tiếng nhất nước Anh

Gần đây, đầu bếp nổi tiếng ở Anh, được nhiều người yêu mến Jamie Oliver tiết lộ trên một chương trình tivi, anh đã phạt con gái Poppy 12 tuổi bằng cách cho ớt scotch bonnet (một loại ớt cực cay) vào quả táo của cô bé.

Ly kỳ chuyện săn "ma gà" giữa đại ngàn Xuân Sơn

Vào những ngày cuối năm, tại bản Cỏi nằm sâu trong vườn quốc gia Xuân Sơn, thuộc huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ, người dân ở khắp nơi đổ xô về săn lùng và tìm mua gà chín cựa.

Run rẩy giấu ma túy khi gặp 141

Đang điều khiển xe máy trên đường, bất ngờ gặp lực lượng 141 và bị yêu cầu kiểm tra hành chính, Nguyễn Hoàng Anh, SN 1978, trú tại phường Đội Cấn, quận Ba Đình, Hà Nội tái mặt nhưng vẫn cố giấu “hàng” vào vùng kín để qua mặt lực lượng chức năng…

Nhận xét tin Nguyễn Bính - Thi sĩ giang hồ - kỳ 7: Rong ruổi đất phương Nam

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nguyễn Bính - Thi sĩ giang hồ - kỳ 7: Rong ruổi đất phương Nam bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nguyen Binh Thi si giang ho ky 7 Rong ruoi dat phuong Nam ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nguyễn Bính - Thi sĩ giang hồ - kỳ 7: Rong ruổi đất phương Nam ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Nguyen Binh - Poet Wanderer - period 7: southern land roamed
Nguyen Binh, Saigon, Tuyet Mong Ha Tien, Hanoi, Hoai, writers, artists, Wanderer, poets, all poetry, the South, traveling, midnight, period, to

u003eu003e States 6: Ngu Vien Sadness in the neighborhood to live a life that goes / friends train, car lover (Midnight hear the horn ship).

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h282 Dam dai phan cach o to bi xuyen toac
    Thời sự 24h(28/2): Đâm dải phân cách, ô tô bị xuyên toạc

    'Để công an xã điều tra dễ bỏ lọt, oan sai'; Đâm vào dải phân cách, ô tô bị xuyên toạc trên cao tốc; Tịch thu bán đấu giá hòn đá gần 30 tấn, giá chục tỷ đồng;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 27/2.

  • Thoi su 24h272 Giang chuc 2 PGD So
    Thời sự 24h(27/2): Giáng chức 2 PGĐ Sở

    Giảm gần 3 tỷ USD xây sân bay Long Thành; Bán sân bay Phú Quốc lấy vốn xây sân bay Long Thành; Thanh Hóa bắt xe giường nằm ‘nhồi" 117 khách; Hai PGĐ sở đánh nhau bị giáng chức, cảnh cáo;Đắk Nông: Đào được hòn đá quý 27 tấn...

  • Thoi su 24h 262 Vietjet muon mua lai nua san bay Noi Bai
    Thời sự 24h (26/2): Vietjet muốn mua lại nửa sân bay Nội Bài

    ATM của Agribank bị phá, lấy đi gần 1 tỷ đồng; Vietjet muốn mua lại nửa sân bay quốc tế Nội Bài; Phá sàn vàng "hút" 180 tỷ đồng của nhà đầu tư; Ùn tắc kéo dài: Hà Nội tháo rào chắn; Tháng 3, có 4 đợt không khí lạnh...

  • Thoi su trong ngay Cuong do la len tieng ve vu tai nan
    Thời sự trong ngày: Cường đô la lên tiếng về vụ tai nạn

    Ông Nguyễn Quang Lập được tại ngoại điều tra; Siêu xe gây tai nạn đứng tên sở hữu Cường “đô la”; Sáp nhập ngân hàng: Những chuyện hậu trường; Cụ ông tử vong sau một giờ thuê khách sạn...

  • Thoi su 24h092 Hai xe khach tong nhau 10 nguoi chet
    Thời sự 24h(09/2): Hai xe khách tông nhau, 10 người chết

    Hai xe khách tông nhau, 10 người chết; Đề nghị cách chức TBT báo Người cao tuổi; Sập hầm khai thác đá xanh, 3 người tử vong; 2 người Việt lọt danh sách tỷ phú thế giới; Nơi củ sâm to bằng… củ sắn... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 9/2.

  • Su kien quoc te noi bat 222 282
    Sự kiện quốc tế nổi bật (22/2 - 28/2)

    Lãnh đạo Đảng đối lập Nga bị ám sát ngay tại Moscow; kết quả vòng đám phán thứ 2 giữa Mỹ và Cuba; Mỹ xác nhận thông tin Trung Quốc đang tiến hành xây dựng các cảng hải quân và sân bay trên các đảo trên Biển Đông... là những tin chính trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2202 2802
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (22/02 - 28/02)

    Hàng loạt tai nạn thảm khốc trong 9 ngày nghỉ Tết; Mùng 6 Tết, dân làng Ném Thượng vẫn chém lợn ở sân đình; Hỗn chiến tại Lễ hội Đền Gióng; Tiền lẻ, chen lấn: Nét đặc trưng “mới” của lễ hội Việt? ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------

  • Toan canh Showbiz tuan 2202 2802
    Toàn cảnh Showbiz tuần (22/02 – 28/02)

    ó nên chỉ trích hình ảnh GS Vũ Khiêu 'thơm' má hoa hậu Kỳ Duyên?,Vợ Baggio tiết lộ sảy thai 2 lần, bị 'cắm vài ba chục cái sừng', Các ngôi sao tranh cãi về “Chiếc váy màu gì?”, Kim Hyun Joong sắp có con với bạn gái bị hành hung, “Thiên thần” Karlie Kloss bỏ Victoria’s Secret,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2202 2802
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/02 - 28/02)

    Ly kỳ chuyện đời các tướng cướp; Bị cáo về nhà ăn tết với… người bị hại; Vụ án khó điều tra bậc nhất lịch sử phá án Công an Hải Phòng; Những lá thư xin lỗi nức nở từ trại giam; 200 bánh heroin và những người đón Tết muộn; Các tổ 141 bắt nhiều vụ vận chuyển ma túy trong dịp Tết;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/02 - 28/02), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2202-2802/2147540033/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tong hop Doi song tuan qua 232 292
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (23/2 - 29/2)

    Dư âm của Tết Nguyên Đán vẫn còn đọng lại trong những câu chuyện gia đình, không khí lễ hội khắp mọi nơi. Những phong tục thờ cúng, giải hạn đầu năm trong dân gian; Những câu chuyện về ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2; Nhiều tấm gương sáng trong đời sống... và những tin tức an toàn thực phẩm bẩn là những thông tin nổi bật tuần vừa qua... ------------ Xem thêm: Tổng hợp Đời sống tuần qua (23/2 - 29/2), http://vietbao.vn/Doi-song-Gia-dinh/Tong-hop-Doi-song-tuan-qua-232-292/2147540036/111/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn