Thứ ba, 07 Tháng tám 2007, 22:35 GMT+7

Người tình thơ của Hàn Mặc Tử

Nguoi tinh tho cua Han Mac Tu Nguoi tinh tho cua Han Mac Tu
Mộng Cầm lúc quen Hàn Mặc Tử Hàn Mặc Tử - Ảnh tư liệu
TS - Một buổi sáng cuối tháng ba, những năm đầu thập kỷ 90 tôi được bà Mộng Cầm mời đến tiếp chuyện tại nhà người dì ruột - bà Ngọc Sương, chị của thi sĩ Bích Khê, đồng thời cũng là người bạn tình trong thi ca thuở nào của Hàn Mặc Tử.

>> “Người tình thơ” của Hàn Mặc Tử qua đời

Đã quá nửa thế kỷ, nhưng dấu vết thời gian vẫn không xóa nhòa được nét đẹp rực rỡ của "nàng thơ" ám ảnh cả cuộc đời nhà thơ bất hạnh. Câu chuyện sáng hôm ấy diễn ra ở số nhà 7, Nam Quốc Cang, quận 1, TP.HCM.

Tình thư gửi người chưa quen

Ngồi đối diện tôi là người đàn bà với vẻ mặt đôn hậu có một trí nhớ minh mẫn kỳ lạ, so với tuổi tác của bà. Nhìn mái tóc bạc trắng của bà Mộng Cầm, lòng tôi không khỏi bồi hồi nhớ hình ảnh cô thiếu nữ Mộng Cầm và khối tình riêng mà Hàn Mặc Tử tha thiết thể hiện trong những bài thơ đầy mộng ảo của mình:

Lệ Kiều ơi! em còn giữ ý thơ
Trong đôi mắt mùa thu trong leo lẻo
Ở xa xôi lặng nhìn anh khô héo
Bên kia trời hãy chụp cả hồn anh
Trường tương tư

Thật ra Mộng Cầm chỉ là bút danh muốn gửi gắm vào cái biệt hiệu của mình những suy tưởng, kỷ niệm. Bà tên thật là Huỳnh Thị Nghệ, sinh vào tháng 5 năm 1917 tại Nghệ An, nhưng quê quán lại là một làng ven biển trù phú ở tỉnh Quảng Ngãi.

Chỉ mấy dòng vỏn vẹn như vậy trên tờ giấy trích lục khai sinh, nhưng cuộc đời của cô bé Nghệ lại không phẳng lặng như biết bao bạn bè cùng trang lứa khác. Cha cô, Thị độc học sĩ Huỳnh Quang Long, một kẻ sĩ cuối mùa của thời kỳ Nho học suy tàn, không gặp thời trên con đường hoạn lộ.

Mười mấy năm nhận một chức quan rất nhỏ là mười mấy năm cay đắng truân chuyên. Sau khi bất hòa vời viên chủ sự người Pháp ở tòa sứ Quảng Ngãi, ông bị đổi ra Nghệ An. Ở Nghệ An ít lâu ông lại bị đổi ra Thanh Hóa. Hết Thanh Hoá lại chuyển về Đồng Hới rồi Nghệ An, cho đến khi ông lâm bạo bệnh, mất ở Quảng Bình vào năm 1926. Năm ấy Nghệ vừa lên 9.

Sau cái tang lớn ấy, cuộc sống bình lặng của gia đình Nghệ chao nghiêng. Suốt cuộc đời làm viên chức, gia sản của quan Thị độc chỉ là dăm ba cuốn sách lẫn lộn Tây Tàu, không một mảnh ruộng, không một nếp nhà. Nghệ phải theo mẹ về Quảng Ngãi và lên tàu vào Phan Thiết sống nhờ gia đình người cậu ruột.

Phan Thiết thuở ấy, những năm 1930, chỉ là một thị tứ nhỏ quẩn quanh vài con đường lộ đá chạy dọc con sông Cà Ty trong xanh. Mọi sinh hoạt tập trung quanh khu xóm chài, nơi hàng ngày những chiếc thuyền buồm đánh cá dong đuổi ra khơi. Khu nhà ga nằm gần tháp nước là nơi những người dân tỉnh lẻ ngong ngóng chờ tiếng còi tàu lúc 7 giờ tối từ Sài Gòn ra mang theo những chuyện chính trị, thời sự, văn hóa lạ lẫm của thành đô.

Nghệ làm thơ từ rất sớm, khi còn ngồi trên ghế nhà trường Ecole Plein Exerria Phan Thiết, năm 16 tuổi có thơ đăng ở báo Công Luận và báo Sài Gòn với bút hiệu Mộng Cầm. Những bài thơ đường luật như bài Vịnh Lầu ông Hoàng và bài Tết mặc dầu không thoát khỏi những khuôn sáo cổ điển trong thi pháp và nội dung nhưng vẫn được một số người ưa thích.

Nước nước non non một cõi này
Lâu đài ai dựng tháp ai xây
Sương dầm nắng dãi lờ gan đá
Gió dập mưa dồn tủi phận cây
Tuồng thế tang thương bao lớp sóng
Cuộc đời thành bại mấy chòm mây
Đường lên cõi phúc tìm đâu thấy
Thấy cảnh đau lòng khách tỉnh say.
Vịnh Lầu Ông Hoàng

Tết nhất làm cho khéo rộn ràng
Nhà nhà bánh mứt dọn nghênh ngang
Bạc bài tấp nập ba anh điếm
Rượu thịt say sưa mấy bác làng
Pháo đốt nổ hoài vui dạ trẻ
Lễ dâng thâu mãi nhọc lòng quan..
.
Tết

Một tháng sau khi bài thơ được đăng, Mộng Cầm chợt nhận được một bức thư gửi đi từ Sài Gòn. Đối với một cô nữ sinh lớp Năm trường Ecole còn xa lạ với chuyện tình ái, bức thư của một người không quen biết nhưng lại chứa đựng những tình cảm dạt dào và dữ dội đã khiến cô không khỏi bàng hoàng. Cô cứ đọc đi đọc lại mãi dòng chữ “Anh yêu em" từ đấy...

"Xuân mỗi tuần" thuở ấy

Dòng chữ của một nhà thơ bắt đầu nổi tiếng trên văn đàn gửi cho một người con gái mà mình chỉ biết tên qua trang báo giống như một cơn bão thổi ập vào cuộc đời cô nữ sinh tỉnh lẻ. Mừng vui và lo âu nhưng Mộng Cầm không dám viết thư trả lời cho Hàn Mặc Tử dù trong thâm tâm cô cũng muốn biết thêm về người thanh niên táo tợn có biệt hiệu Lệ Thanh, Phong Trần hay Hàn Mặc Tử.

Thi xong primaire, trong khi chờ công bố kết quả, Mộng Cầm theo người cậu ruột ra làm việc tại bệnh viện Mũi Né. Gọi là bệnh viện cho sang trọng, thật ra đây chỉ là một trạm xá nhỏ ở vùng đồi cát hẻo lánh chập chùng, với một phòng khám bệnh phát thuốc và mấy căn nhà nhỏ thấp lè tè làm nhà hộ sinh cho bà con trong vùng.

Vốn không phải chuyên môn ngành y, công việc của Mộng Cầm đơn giản chỉ là phát thuốc, chăm sóc một vài thứ bệnh thông thường. Bao nhiêu thời giờ cô dồn vào việc sáng tác và chép những bài thơ ưa thích vào sổ tay.

Cuộc đời sẽ trôi qua bình lặng và yên ả nếu không có một lần Mộng Cầm tình cờ đọc tờ báo Sài Gòn của một bệnh nhân đem đến có dòng nhắn tin: ”Mộng Cầm em ở đâu, cho tôi biết địa chỉ - Hàn Mặc Tử“. Dòng chữ ngắn ngủi thực sự làm Mộng Cầm xúc động khi biết người thi sĩ táo tợn kia vẫn dành những tình cảm nồng nhiệt, sôi nổi cho người thiếu nữ chưa quen biết. Đêm ấy Mộng Cầm thức suốt đêm suy nghĩ và quyết định viết thư cho Hàn Mặc Tử. Đúng một tuần lễ sau, Hàn Mặc Tử đi xe lửa ra Phan Thiết. Từ Phan Thiết, anh đón ghe đi suốt đêm đến sáng hôm sau vội vã đến bệnh viện...

Người đàn bà ngồi trước mặt tôi chợt ngừng câu chuyện, đôi mắt u buồn của bà chợt loé lên những tia sáng ấm áp. Có lẽ bà đang hồi tưởng lại lần gặp gỡ đầu tiên trong đời với nhà thơ Hàn Mặc Tử: “Tôi không thể nào quên được dù buổi sáng ấy cách đây đã gần 60 năm. Đang phát thuốc cho bệnh nhân thì người tuỳ phái chạy vào báo có khách ở Sài Gòn đến tìm, dù đoán chắc chắn là anh ấy, nhưng khi cầm tầm thiếp tôi không khỏi lặng người xúc động.

Trên người vẫn khoác chiếc áo choàng trắng của bệnh viện, tôi băng vội qua mấy gian nhà. Người thanh niên đang đứng đợi dưới mái hiên, dáng người dong dỏng cao, bận bộ đồ tuýt-xo com-lê trắng, hoàn toàn khác với hình dung của tôi. Anh không táo tợn như tôi nghĩ. Anh chỉ nhỏ nhẹ hỏi: ”Cầm đấy ư. Tôi đi ghe suốt từ tối đến giờ mới tới”. Cả hai chúng tôi đều lúng túng, không ai nói với ai câu nào mãi cho đến khi cậu tôi mời vào phòng khách tiếp chuyện.

Câu chuyện sáng hôm ấy chỉ quẩn quanh chuyện thơ ca, chuyện thời tiết chứ anh tuyệt nhiên không nhắc gì đến tình cảm của mình. Mãi đến gần xế trưa, chuẩn bị lên đò về Phan Thiết để kịp chuyến xe lửa trở lại Sài Gòn, anh mới nhìn tôi hồi lâu và nói tuần sau anh trở lại thăm. Khi chiếc đò dần khuất sau những cồn cát sáng lấp loá, tôi linh cảm rằng cuộc đời tôi từ nay sẽ bước sang một khúc rẽ khác".

Bà Mộng Cầm vốn kín đáo, bà không nói nhiều về những lần gặp gỡ giữa bà với Hàn Mặc Tử ở Phan Thiết, bà không xác nhận cũng không phủ nhận chuyến đi chơi oan nghiệt vào một buổi chiều mưa dưới bãi tha ma mà sau này nhiều bài báo, vỡ tuồng đã khai thác và quy kết là nguyên nhân căn bệnh nan y mà Hàn Mặc Tử mắc phải. Bà chỉ kể một vài câu chuyện vui, chẳng hạn khi cùng Hàn Mặc Tử băng qua bãi cát để đến trường Hồng Đức nơi người cậu ruột Cầm, nhà thơ Bích Khê đang dạy học, bà trách Hàn Mặc Tử ít chú ý đến chuyện ăn mặc. Hàn Mặc Tử nhanh nhẩu ứng khẩu ngay:

“Người sao như tỉnh lại như say
Xác rác xơ rơ cái mặt mày
Chỉ thích cái đời làm thi sĩ
Cho nên quần áo chẳng buồn thay”

Sau đó, suốt mấy năm ròng, hàng tuần vào chiều thứ sáu, Mộng Cầm xin phép cậu lên Phan Thiết đón chuyến xe lửa cuối tuần lúc 7 giờ chiều thứ bảy để rồi chiều ngày hôm sau họ quyến luyến chia tay nhau.

Trong bài thơ “Chan Chứa “ Mộng Cầm đã nhắc nhiều đến những ki niệm của cái thuở ban đầu, cái thuở "xuân mỗi tuần".

Nếu anh đếm được những vì sao
Thì hiểu em yêu đến bậc nào
Tinh tú trên trời không đếm được
Tình yêu càng với lại càng cao
Cả năm chỉ có một lần xuân
Nhưng với lòng em xuân mỗi tuần
Thơ thẩn tâm hồn hoa nở nhuỵ
Cạn dòng tâm sự được bao lần.
Em cứ tưởng rằng anh với em
Như hình với bóng dưới màn đêm
Hoàng hôn đã khóc niềm chung thuỷ
Đau đớn tình anh khắng khít thêm.
Cho nên không thể nói không yêu
Mà nói rằng yêu, yêu rất nhiều
Trời đất ngập tràn thơ vĩnh biệt
Lòng em chan chứa biết bao nhiêu
(Chan Chứa)

Bà chợt nhắm mắt lại mệt mỏi, giọng như có ngấn nước bên trong “Báo chí viết nhiều về chuyện tình của tôi với Hàn Mặc Tử, nhưng phần lớn đều sai sự thật. Tình yêu của chúng tôi trong sáng và rạch ròi".

Tôi ngồi im lặng tôn trọng những phút giây thiêng liêng khi người đàn bà có mái tóc trắng xoá xúc động hồi tưởng lại cái thuở ban đầu đã trôi qua nhanh hơn nửa thế kỷ...

NGÔ QUANG HIỂN

Việt Báo

Nhận xét tin Người tình thơ của Hàn Mặc Tử

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Người tình thơ của Hàn Mặc Tử bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nguoi tinh tho cua Han Mac Tu ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Người tình thơ của Hàn Mặc Tử ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

The love poetry of Han Mac Tu
Han Mac Tu, Mong Cam, Bich Khe, Quang Ngai, Jade Dew, Nghe An, woman, Phan Thiet, lover, life, Saigon, just, poem, to, you

One morning last March, the early 90s she was invited to speak Mong Cam at her aunt intestine - Disappear in Light, Bich Khe poet's sister, also a your partner in any poetry of Han Mac Tu childhood. u003eu003e "The situation ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su trong ngay Danh ghen tren may bay
    Thời sự trong ngày: Đánh ghen trên máy bay

    Bến Tre, TPHCM thu hồi đất, dỡ nhà ông Trần Văn Truyền; Bộ trưởng Thăng: Sự cố mất điện có phải phá hoại?; SGK tiếng Anh: "Làm ầm ĩ là...không biết gì"; "Hố tử thần" sụt lún trở lại; "2 bà, 1 ông" đánh nhau trên máy bay...

  • Thoi su 24h2111 Thu hoi nha dat cua ong Tran Van Truyen
    Thời sự 24h(21/11): Thu hồi nhà đất của ông Trần Văn Truyền

    Thu hồi nhà, đất của ông Trần Văn Truyền; Gói quà 20/11 phát nổ, 1 phụ nữ tử vong; VTV xin lỗi vụ phát sóng "Nhặt xương cho thầy"; Hà Hồ bật khóc, nêu lời giải cho quan hệ với Cường đô la; Từ 1/1/2015 tăng mức phạt xe quá tải... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/11.

  • Thoi su 24h2010 2 may bay suyt dam nhau tai SG
    Thời sự 24h(20/10): 2 máy bay suýt đâm nhau tại SG

    Đổi chứng minh thư thành thẻ căn cước công dân;Hai máy bay suýt đụng nhau trên không;Thuê người giả mạo Thứ trưởng Y tế để lừa tiền tỷ; Sát hại con tin để quỵt nợ 50 triệu đồng; "100 nghìn/cô" - cuộc định giá đau xót trong ngày 20/11?... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/11.

  • Thoi su 24h1911 Chang trai dam cuoi co tich qua doi
    Thời sự 24h(19/11): Chàng trai "đám cưới cổ tích" qua đời

    Phạt 252 triệu đồng NXB in hình Công Lý cởi trần; Chơi ngông Tàng "Keangnam": Mời ca sỹ ngoại về đãi cả bản; Nữ phượt thủ 9x tử nạn trên cung đường Hà Giang; Chàng trai trong "đám cưới cố tích" đột ngột qua đời...

  • Thoi su 24h1811 BS quen kim mo trong bung benh nhan
    Thời sự 24h(18/11): BS quên kim mổ trong bụng bệnh nhân

    Đường sắt trên cao "tuyệt đối an toàn"; Mổ đẻ, BS ‘quên’ kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bé sơ sinh văng khỏi bụng mẹ ra viện; Lật mặt hàng chục cửa hàng xăng dầu lắp đặt IC giả; Mạo nhận con trai Bí thư HN "quỵt" hàng trăm triệu... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/11.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 162211
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 16-22/11)

    Hà Tĩnh: Mổ đẻ, BS "quên" kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bình Dương: Một phụ nữ chết tức tưởi sau khi chích thuốc tại phòng khám tư nhân; Trứng gà thật - giả, phân biệt thế nào?; 83% đàn ông "thả rông" trong lần quan hệ đầu tiên; Mẹo chăm sóc da cho trẻ vào mùa đông; Lý do không ngờ khiến mẹ chậm mang thai; Người hay lo lắng dễ bị mất trí nhớ; Cách giảm cân hiệu quả trong 1 tuần... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1611 2211
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/11 - 22/11)

    Nghị trường QH nóng chuyện chạy chức, chạy quyền; Ước vọng của Hai lúa được phong Đại tướng quân; Sách Luật in hình nghệ sỹ Công Lý: Luật pháp không phải trò hề; Làm khu nghỉ dưỡng trên núi Hải Vân: Quá nhạy cảm quốc phòng!; Phát phim phản cảm,VTV nên có lời với các thầy cô giáo ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1611 2211
    Toàn cảnh Showbiz tuần (16/11 – 22/11)

    Mỹ Tâm được vinh danh giải thưởng 'Huyền thoại âm nhạc', Hình nghệ sĩ Công Lý bị xuất hiện phản cảm trên bìa sách luật, Tranh cãi số lượng khán giả trong live concert Heartbeat của Mỹ Tâm,

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1611 2211
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/11 - 22/11)

    "Tội phạm axit" và câu chuyện về quản lý; Kết cục thảm của những mối tình đồng tính nữ lệch lạc; Điểm tựa hoàn lương của 9X sát hại người yêu; 14 năm tù cho cơn ghen tuông mù quáng; Vụ TMV Cát Tường: Tội danh của bị cáo Tường và Khánh sẽ thay đổi?; Cảnh giác với chiêu lừa đảo tinh vi qua điện thoại;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 16112211
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (16/11-22/11)

    Tổng hợp diễn biến vụ nghi ngờ Công Phượng gian lận tuổi; Tổng hợp thông tin trước thềm AFF Cup của ĐT Việt Nam và các đội bóng cùng bảng; Tổng hợp các trận cầu hay cuối tuần... là những tin tức sẽ có trong bản tin Bóng đá cuối tuần của Việt Báo.

1