vietbao

Người giữ gìn bản sắc văn hóa Chơro

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Làng dân tộc Chơro thuộc địa phận tổ 8, ấp 1, xã Hắc Dịch, huyện Châu Đức, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, đồng bào ở đây sống chủ yếu bằng nghề làm rẫy. Cuộc sống cộng cư nên bản sắc văn hóa của họ đang dần mai một. Thấy rõ thực trạng ấy, những người có tâm huyết với bản làng như anh Dương Văn Củng không khỏi lo lắng. Hơn 10 năm trước chàng trai trẻ ấy đã khăn gói ra đi "tầm sư, học đạo". Khi trở về quyết tâm khôi phục và gìn giữ bản sắc văn hóa của bản làng mình.


Hun đúc "lửa" đam mê từ tuổi thơ nghèo khó


Con đường trải nhựa phẳng lì chạy tận vào khu làng dân tộc, hai bên đường là những rẫy mì đang độ thu hoạch, những cây điều trĩu bông, thấp thoáng những ngôi nhà cấp 4 lợp mái tôn do Nhà nước hỗ trợ xây dựng theo chính sách tái định canh, định cư cho đồng bào dân tộc, vẫn còn thơm mùi vữa. Không khó khăn để hỏi đường vào nhà anh Dương Văn Củng. Tiếp chúng tôi, anh Củng hào hứng kể chuyện đời tư lẫn công việc mình đang làm vì cộng đồng…

Là con thứ 5 trong một gia đình có 8 anh chị em, tuổi thơ của Củng là những tháng ngày thiếu thốn; bữa đói, bữa no. Lên chín tuổi mới được đi học, mười tuổi mồ côi mẹ khiến tuổi thơ của anh càng thêm cơ cực. Mấy anh, chị của Củng học hết lớp 4 thì nghỉ, đi làm nuôi các em. Gia cảnh khó khăn, người cha buộc lòng phải cầm cố mảnh đất tổ tiên để lại, và bắt anh nghỉ học. Nhưng cậu bé ấy đã nói với cha rằng: "Con sẽ tự đi làm thuê, làm mướn kiếm tiền ăn học!".

Nói là làm, mười tuổi Củng đã phải đi lượm ve chai, lên rừng hái lá sâm, đào củ bán, mùa đến thì đi mót đậu, bắp trên nương kiếm thêm tiền ăn học. Củng kể, Cha của anh chính là một nghệ nhân đàn Goong K'la và thuộc rất nhiều truyện cổ, hò vè, hát lối... Sau này, vì những lo toan cuộc sống mà phải gạt bỏ niềm đam mê nghệ thuật. Nhưng mỗi khi có khách quý tới chơi ông vẫn mang đàn ra biểu diễn, nghe tiếng đàn của ông, thường thì ai cũng phải trầm trồ khen ngợi.

Nguoi giu gin ban sac van hoa Choro
Anh Dương Văn Củng và bộ chiêng quý đang lưu giữ tại Nhà văn hóa xã Phước Bình.
Không biết có phải được thừa hưởng từ người cha, mà ngay từ nhỏ Củng đã bộc lộ năng khiếu nghệ thuật. Anh thuộc rất nhiều những điệu múa dân gian như: Chim bay, đi hội, cúng thần, cây bông… và nhiều câu hát, truyện cổ do người cha truyền lại. Nhiều người thấy anh có năng khiếu, lại có niềm đam mê nên động viên gia đình cho anh đi học, giỏi cái chữ sau này sẽ có điều kiện phát huy tài năng. Nhưng vì quá nghèo, anh phải gác lại niềm đam mê ấy. Tiếp tục những ngày tháng lên nương làm mướn. Anh bảo: "Tuy không được đi học tiếp nhưng những ngày đi làm ấy đã giúp mình sáng tạo ra nhiều bài múa như: Trỉa bắp, bẫy chim…". Và chính tuổi thơ nghèo khó đã hun đúc cho Củng một ý chí quyết tâm thực hiện niềm đam mê.

Năm 1995, cơ may lớn đã đến với anh khi được địa phương tạo điều kiện cho đi học tại Trường dân tộc nội trú Bà Rịa - Vũng Tàu. Ở đây, anh vừa học văn hóa, vừa tích cực tham gia họat động văn hóa, văn nghệ của trường. Thành tích đầu tiên là giải nhất hội thi hát văn các Trường Dân tộc nội trú (DTNT) tổ chức tại Sông Bé (cũ) vào tháng 7/1995.

Bằng một sự nỗ lực, vừa học vừa sáng tạo chỉ sau một năm anh đã trở thành trụ cột không thể thiếu của đội văn nghệ trường. Cũng tại ngôi trường này Củng đã nhận được sự quan tâm, chỉ bảo tận tình của nhiều thầy, cô giáo trong đó có thầy Đào Phước - nghệ nhân, Nhà giáo ưu tú. Anh đã cùng thầy dàn dựng nhiều chương trình và gặt hái nhiều thành công.

Điển hình là giải ba cuộc thi các Trường DTNT toàn quốc tổ chức tại Bắc Giang (2008)... Rồi các cuộc thi cấp tỉnh, các hội thi giao lưu văn nghệ giữa huyện Long Thành và huyện Châu Đức, giải nào anh cũng có mặt và có thành tích. Tuần nào anh cũng có suất diễn tại các nhà văn hóa xã: Ngãi Giao, Hắc Dịch, Bồ Chinh…

Giở xấp giấy khen đã bạc màu của tỉnh, của huyện anh giành được trong các cuộc thi, giọng anh run run xúc động: "Nếu không được học ở Trường DTNT tỉnh có lẽ tôi không được như ngày hôm nay. Nhờ đi diễn mà tôi đã có dịp ra Hà Nội viếng thăm lăng Bác", Củng khoe với chúng tôi.

Nặng lòng với con em đồng bào Chơro

Đi nhiều, biểu diễn nhiều nơi, đóng góp nhiều thành tích cho phong trào văn hóa, văn nghệ huyện nhà nhưng khi nhìn lại quê hương mình anh không khỏi xót xa... Anh thấy mình phải có trách nhiệm vực dậy phong trào văn nghệ của làng, vừa là gìn giữ những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc mình, vừa giúp bà con đỡ thiệt thòi.

Nguoi giu gin ban sac van hoa Choro
Anh Dương Văn Củng đang dạy múa cho con em làng dân tộc Chrâu-jo.

Vậy là anh phải từ chối nhiều lời mời hợp tác với các đơn vị bạn để chuyên tâm vào dạy múa, dạy hát cho lớp trẻ ngay tại nhà mình. Khóa học đầu tiên sau gần một năm dưới sự dìu dắt của anh đã "ra nghề", thỉnh thoảng đi biểu diễn ở các hội thi, những đêm hội làng phục vụ đồng bào. Mới đây, một lớp hơn chục học viên được mở, ban ngày tới trường học chữ, buổi tối học múa.

Anh dạy mà không nhận một đồng thù lao, anh bảo: "Nhà mấy đứa nghèo lắm, mình không lỡ lấy tiền, chỉ mong bọn trẻ có ý thức học hành chăm chỉ. Mình đi diễn đây đó thì được tiếng tăm cho bản thân, nhưng sau này sẽ không có ai nối nghiệp, nên chỉ bảo thế hệ đi sau cũng là trách nhiệm của mình". Nhìn các em hăng say tập luyện, tôi hiểu rằng anh đang góp công rất lớn trong việc khôi phục những làn điệu múa dân gian của dân tộc.

Đồng bào Dân tộc Chơro đã có chữ viết từ năm 1973, do Trung tâm học liệu Bộ Giáo dục - Đào tạo xuất bản. Nhưng do nhiều nguyên nhân khách quan, những tư liệu ấy bị thất lạc và đồng bào chỉ có tiếng nói mà không có chữ viết. May thay, còn một số bản vẫn được lưu giữ, người trong làng tín nhiệm giao lại cho anh và cử anh đi học một khóa tập huấn do ngành Giáo dục đào tạo địa phương tổ chức. Nhờ vậy  mà anh có tư liệu để truyền đạt cho lớp trẻ. "Nhờ khôi phục lại được chữ viết, chắc chắn nhiều người dân Chơro ở đây sẽ được tiếp xúc với nền văn hóa tri thức", Củng khẳng định với chúng tôi.

Dạo này anh rất bận, ngoài việc dạy múa bên Nhà văn hóa xã Phước Bình, xã Hắc Dịch, anh đang cùng với nghệ sĩ Hoàng Quý làm biên đạo múa cho chương trình văn nghệ. Anh luôn tâm niệm một điều: Mong muốn mọi người có ý thức giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa.

Nói như lời nhận xét của bác Dương Văn Thành, Bí thư ấp 1, xã Hắc Dịch: "Củng là một người hết lòng với quê hương, một trong những người tiến bộ nhất của tộc người Chrâu-jo ở đây. Nhờ có Củng mà những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Chơro ở đây không bị mai một, để lớp trẻ thêm yêu văn hóa của dân tộc mình…".

Việt Báo (Theo CAND)

Comment :Người giữ gìn bản sắc văn hóa Chơro
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Người giữ gìn bản sắc văn hóa Chơro bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nguoi giu gin ban sac van hoa Choro ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Người giữ gìn bản sắc văn hóa Chơro ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
The preservation of cultural identity Choro
Hac Dich, Duong Van Gong, Chau Duc, Ba Ria - Vung Tau, who preserve the culture, identity, ethnicity, people, here, villages, arts, he
Choro ethnic village in the territory of 8, Hamlet 1, Hac Dich, Chau Duc district, Ba Ria - Vung Tau, the people here live mainly on farming. The tool should live their cultural identity is gradually eroded. Seen in that situation, people with ...
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h287 Bao quet o Ha Noi Cay do la liet
    Thời sự 24h(28/7): Bão quét ở Hà Nội: Cây đổ la liệt

    Thắt tim cảnh người cha kiệt sức gục chết giữa cánh đồng; Bão quét tới Hà Nội: Cây đè ô tô, xe máy đổ cả loạt; Góc khuất nghề đẻ thuê: Nỗi ân hận tột cùng của người đàn bà dẫn gái về cho chồng; Sập giàn giáo cao ốc Dream Home Luxury, 3 người thương vong; Vụ Formosa: 9 dòng kiểm điểm và quyết tâm của Chính phủ

  • Thoi su 24h277 co gai tre tu vong duoi song To Lich
    Thời sự 24h(27/7): cô gái trẻ tử vong dưới sông Tô Lịch

    Formosa chôn chất thải: Nghi vấn bao che sai phạm cho cán bộ các cấp; Thương bé tròn một tuổi mà phẫu thuật chân 12 lần chưa khỏi; “Người mẹ ma” ở TP HCM: 'Ước gì tôi biết vì sao mình bị tạt axit'; Nỗi đau khôn cùng của người cha chôn 12 con trong cát trắng; Vợ chết, chồng bị thương: Nạn nhân nhắn gì cho bố mẹ trước lúc mất?

  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 247307
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (24/7-30/7)

    Sản phụ từ chối điều trị ung thư để cứu con đã qua đời; Thực hư những cách chữa khỏi ung thư từ Đông y; 7 loại đồ ăn mà "chuyên gia ngộ độc" không bao giờ động đũa; 'Mẹ nhỏ, con to' nhờ ăn uống đúng cách khi mang bầu;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 240730072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (24/07-30/07/2016)

    Sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, câu chuyện tình mẫu tử thiêng liêng hay góc khuất gia đình làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 2407 30072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (24/07- 30/07/2016)

    Phi công, tiếp viên hàng không buôn lậu vàng, CPI tháng 7 tiếp tục tăng nhẹ, VASEP đề nghị đánh thuế thương lái TQ, tỷ giá tiếp tục tĩnh lặng đến bất ngờ, TP HCM công bố 77 dự án đang thế chấp ngân hàng, nông hải sản đứng đầu bảng về chứa chất cấm, kháng sinh... Cùng với đó là những thông tin bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu d

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.