Người giữ gìn bản sắc văn hóa Chơro
Hun đúc "lửa" đam mê từ tuổi thơ nghèo khó
Là con thứ 5 trong một gia đình có 8 anh chị em, tuổi thơ của Củng là những tháng ngày thiếu thốn; bữa đói, bữa no. Lên chín tuổi mới được đi học, mười tuổi mồ côi mẹ khiến tuổi thơ của anh càng thêm cơ cực. Mấy anh, chị của Củng học hết lớp 4 thì nghỉ, đi làm nuôi các em. Gia cảnh khó khăn, người cha buộc lòng phải cầm cố mảnh đất tổ tiên để lại, và bắt anh nghỉ học. Nhưng cậu bé ấy đã nói với cha rằng: "Con sẽ tự đi làm thuê, làm mướn kiếm tiền ăn học!".
Nói là làm, mười tuổi Củng đã phải đi lượm ve chai, lên rừng hái lá sâm, đào củ bán, mùa đến thì đi mót đậu, bắp trên nương kiếm thêm tiền ăn học. Củng kể, Cha của anh chính là một nghệ nhân đàn Goong K\'la và thuộc rất nhiều truyện cổ, hò vè, hát lối... Sau này, vì những lo toan cuộc sống mà phải gạt bỏ niềm đam mê nghệ thuật. Nhưng mỗi khi có khách quý tới chơi ông vẫn mang đàn ra biểu diễn, nghe tiếng đàn của ông, thường thì ai cũng phải trầm trồ khen ngợi.
 |
|
Anh Dương Văn Củng và bộ chiêng quý đang lưu giữ tại Nhà văn hóa xã Phước Bình.
|
Năm 1995, cơ may lớn đã đến với anh khi được địa phương tạo điều kiện cho đi học tại Trường dân tộc nội trú Bà Rịa - Vũng Tàu. Ở đây, anh vừa học văn hóa, vừa tích cực tham gia họat động văn hóa, văn nghệ của trường. Thành tích đầu tiên là giải nhất hội thi hát văn các Trường Dân tộc nội trú (DTNT) tổ chức tại Sông Bé (cũ) vào tháng 7/1995.
Bằng một sự nỗ lực, vừa học vừa sáng tạo chỉ sau một năm anh đã trở thành trụ cột không thể thiếu của đội văn nghệ trường. Cũng tại ngôi trường này Củng đã nhận được sự quan tâm, chỉ bảo tận tình của nhiều thầy, cô giáo trong đó có thầy Đào Phước - nghệ nhân, Nhà giáo ưu tú. Anh đã cùng thầy dàn dựng nhiều chương trình và gặt hái nhiều thành công.
Điển hình là giải ba cuộc thi các Trường DTNT toàn quốc tổ chức tại Bắc Giang (2008)... Rồi các cuộc thi cấp tỉnh, các hội thi giao lưu văn nghệ giữa huyện Long Thành và huyện Châu Đức, giải nào anh cũng có mặt và có thành tích. Tuần nào anh cũng có suất diễn tại các nhà văn hóa xã: Ngãi Giao, Hắc Dịch, Bồ Chinh…
Giở xấp giấy khen đã bạc màu của tỉnh, của huyện anh giành được trong các cuộc thi, giọng anh run run xúc động: "Nếu không được học ở Trường DTNT tỉnh có lẽ tôi không được như ngày hôm nay. Nhờ đi diễn mà tôi đã có dịp ra Hà Nội viếng thăm lăng Bác", Củng khoe với chúng tôi.
Nặng lòng với con em đồng bào Chơro
Đi nhiều, biểu diễn nhiều nơi, đóng góp nhiều thành tích cho phong trào văn hóa, văn nghệ huyện nhà nhưng khi nhìn lại quê hương mình anh không khỏi xót xa... Anh thấy mình phải có trách nhiệm vực dậy phong trào văn nghệ của làng, vừa là gìn giữ những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc mình, vừa giúp bà con đỡ thiệt thòi.
 |
|
Anh Dương Văn Củng đang dạy múa cho con em làng dân tộc Chrâu-jo.
|
Vậy là anh phải từ chối nhiều lời mời hợp tác với các đơn vị bạn để chuyên tâm vào dạy múa, dạy hát cho lớp trẻ ngay tại nhà mình. Khóa học đầu tiên sau gần một năm dưới sự dìu dắt của anh đã "ra nghề", thỉnh thoảng đi biểu diễn ở các hội thi, những đêm hội làng phục vụ đồng bào. Mới đây, một lớp hơn chục học viên được mở, ban ngày tới trường học chữ, buổi tối học múa.
Anh dạy mà không nhận một đồng thù lao, anh bảo: "Nhà mấy đứa nghèo lắm, mình không lỡ lấy tiền, chỉ mong bọn trẻ có ý thức học hành chăm chỉ. Mình đi diễn đây đó thì được tiếng tăm cho bản thân, nhưng sau này sẽ không có ai nối nghiệp, nên chỉ bảo thế hệ đi sau cũng là trách nhiệm của mình". Nhìn các em hăng say tập luyện, tôi hiểu rằng anh đang góp công rất lớn trong việc khôi phục những làn điệu múa dân gian của dân tộc.
Đồng bào Dân tộc Chơro đã có chữ viết từ năm 1973, do Trung tâm học liệu Bộ Giáo dục - Đào tạo xuất bản. Nhưng do nhiều nguyên nhân khách quan, những tư liệu ấy bị thất lạc và đồng bào chỉ có tiếng nói mà không có chữ viết. May thay, còn một số bản vẫn được lưu giữ, người trong làng tín nhiệm giao lại cho anh và cử anh đi học một khóa tập huấn do ngành Giáo dục đào tạo địa phương tổ chức. Nhờ vậy mà anh có tư liệu để truyền đạt cho lớp trẻ. "Nhờ khôi phục lại được chữ viết, chắc chắn nhiều người dân Chơro ở đây sẽ được tiếp xúc với nền văn hóa tri thức", Củng khẳng định với chúng tôi.
Dạo này anh rất bận, ngoài việc dạy múa bên Nhà văn hóa xã Phước Bình, xã Hắc Dịch, anh đang cùng với nghệ sĩ Hoàng Quý làm biên đạo múa cho chương trình văn nghệ. Anh luôn tâm niệm một điều: Mong muốn mọi người có ý thức giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa.
Nói như lời nhận xét của bác Dương Văn Thành, Bí thư ấp 1, xã Hắc Dịch: "Củng là một người hết lòng với quê hương, một trong những người tiến bộ nhất của tộc người Chrâu-jo ở đây. Nhờ có Củng mà những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Chơro ở đây không bị mai một, để lớp trẻ thêm yêu văn hóa của dân tộc mình…".
Việt Báo (Theo CAND)
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Người giữ gìn bản sắc văn hóa Chơro bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nguoi giu gin ban sac van hoa Choro ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Người giữ gìn bản sắc văn hóa Chơro ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Bản Sắc của chuyên mục Văn Hóa.
The preservation of cultural identity Choro
Hac Dich, Duong Van Gong, Chau Duc, Ba Ria - Vung Tau, who preserve the culture, identity, ethnicity, people, here, villages, arts, he
Choro ethnic village in the territory of 8, Hamlet 1, Hac Dich, Chau Duc district, Ba Ria - Vung Tau, the people here live mainly on farming. The tool should live their cultural identity is gradually eroded. Seen in that situation, people with ...
- 12/03 - 17:02: Kỳ lạ những tục lệ cưới hỏi trên thế giới
- 10/02 - 09:54: Ngày Tết và những điều kiêng kỵ ở 3 miền
- 17/03 - 10:25: Thói xấu "đáng sợ" của người Việt
- 09/11 - 08:21: Sexy khó đỡ... thời trang của người Việt
- 06/05 - 22:28: Còn Cổ Đạm là còn ca trù
- “Ông Ðồ” làng Ninh Hiệp (22/03/2011).
- Chợ mây núi Cấm (21/03/2011).
- Lễ cúng “chè thần” ở Suối Giàng (17/03/2011).
- Lễ hội Rằm thiêng bản Nguồn (07/03/2011).
- Mùa cải trời quê mẹ (01/03/2011).
- “Thang trời” ở A-Xan (28/02/2011).
- Chụng đu bản Mường (24/02/2011).
- Trẩy hội đầu năm (17/02/2011).
- Hội Lim nhếch nhách, kém vui (15/02/2011).
- Kỳ lạ những tục lệ cưới hỏi trên thế giới (12/03/2013).
- Nguoi giu gin ban sac van hoa Choro (12/03/2013).
Có lẽ không quốc gia nào mà cuộc sống của giới công chức chứa nhiều điều nghịch lý như ở Việt Nam.
- Thời sự 24h: Phạt tù sinh viên vì tuyên truyền chống nhà nước
Phạt tù cựu sinh viên vì "tuyên truyền chống nhà nước"; Nữ "dị nhân" HN nói chuyện được với cụ rùa Hồ Gươm?; Beckham chính thức nói lời từ giã bóng đá; Đài Loan phớt lờ Trung Quốc, khuyến cáo Philippines; 20 cặp đồng tính linh đình diễu hành và tổ chức đám cưới... là những tin nóng nhất trong ngày 17/05.
- Thời sự 24h: Bịt mặt, giật trang sức thiếu nữ đang đi xe máy
Vụ "ép DN trả tiền nhậu": CSGT tạm thôi chức; Vụ vợ chồng giáo viên sát hại chủ nợ: Tình tiết rợn người; Trận derby "đắt đỏ" nhất châu Âu; "Đường lưỡi bò" là do một quan chức Trung Quốc tiện tay vẽ vào; Những vụ khoe ‘chiến tích bất hảo’ ầm ĩ của giới trẻ; Baggio và ‘gái một con’ Vân Hugo đang yêu nhau?... là những tin nóng nhất trong ngày 16/05.
- Thời sự 24h: Chồng dùng mìn giết vợ do nghi ngờ ngoại tình
Vụ nổ mìn giết vợ: Lời kể kinh hoàng của người đi cùng xe; Chelsea và sứ mệnh lịch sử; Trung Quốc xua tàu cá vào thềm lục địa Việt Nam; Nóng đỉnh điểm, người Hà Nội rủ nhau đi ‘tắm tiên’; Cảnh giác với thạch đen siêu bẩn; Sao Việt và những hành động "ý thức kém"... là những tin tức nóng nhất trong ngày 15/05.
- Thời sự 24h: Nhiều học sinh lớp 6 ở Đắc Lắc nghi bị chết đuối
Rúng động: Gần 20 học sinh lớp 6 ở Đắc Lắc nghi bị chết đuối; Bí ẩn thẩm mỹ viện hàng trăm người ra vào mỗi ngày; 32 tàu Trung Quốc chính thức xâm phạm Trường Sa; Thuốc kích dục nữ: “Thần tiên” hay trò bịp?; Clip tình yêu tuổi teen dễ thương nhận like ‘khủng’; Khi nghệ sĩ Việt bị lợi ích "quật ngã" yêu thương... là những tin nóng nhất trong ngày 14/05.
- Thời sự 24h: Thực hư “chiến tranh tin đồn” của Triều Tiên
Nhạc sĩ Ngọc Đại có thể bị truy cứu hình sự?; Dân mạng xúc động chuyện tình 2 cụ già trên xe bus; Sir Alex Ferguson nghẹn ngào chia tay NHM tại Old Trafford; Thực hư “chiến tranh tin đồn” của Triều Tiên; Bé gái sống sót trong vụ thảm án Lê Văn Luyện hiện ra sao?; Đột nhập thế giới ngầm của ông trùm Dũng "mặt sắt"... là những tin nóng nhất trong ngày 14/5.
- 1001 chiêu "chữa bách bệnh" quái gở
Các “thầy” có thể chữa được bách bệnh bằng những cách kỳ quái.
- "Nude để thiền" hay sự sa đọa của nhà sư?
Nude để thiền dù chỉ mới được đăng tải nhưng một số bức ảnh khác trong bộ ảnh này nhanh chóng được cư dân mạng lùng sục.
- Rộ tin đồn dùng dao lam “dính” HIV rạch đùi thiếu nữ
Thông tin cảnh báo rạch đùi nữ sinh khiến nhiều nữ sinh cũng như các bậc phụ huynh bất an, lo lắng.
- Alex Ferguson tuyên bố nghỉ hưu
Vậy là cuối cùng, hành trình huyền thoại của vị HLV người Scotland cũng đã kết thúc.
- Chuyện "ăn bớt" vắc xin tại TT Y tế dự phòng Hà Nội?
Số thuốc bị “ăn bớt” khoảng 40% so với 0,5ml chuẩn ban đầu.
- Toàn cảnh thể thao từ 12/5 – 18/5
Toàn cảnh thể thao từ 12/5 – 18/5
- Toàn cảnh Showbiz tuần (12/5 – 18/5)
Hot: Angelina Jolie viết tâm thư trải lòng chuyện cắt bỏ ngực; Lý Nhã Kỳ: Từ "đại sứ du lịch" đến "bà trùm scandal";
- Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/05 - 18/05)
Bàng hoàng vụ 4 học sinh chết đuối; CSGT bị tố ép doanh nghiệp trả tiền ăn nhậu; Bi hài chuyện kiều nữ "săn tình" ở bể bơi;
- Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (12/05 – 18/05)
Kinh hoàng người cha "khâu miệng, dội nước sôi lên đầu" con gái; Con đường vào tù của một tiến sĩ kinh tế;
- Tin công nghệ nổi bật tuần 12/05 - 18/05
Việt Nam đang là nơi sản xuất smartphone hàng đầu thế giới, 10 virus máy tính nguy hiểm nhất mọi thời đại, A
Viết phản hồi