Ngôi làng nhiếp ảnh độc đáo

Ngoi lang nhiep anh doc dao
Lễ hội làng Lai Xá (15/2 hàng năm)
Cả nước Việt Nam có hàng ngàn làng nghề truyền thống nhưng có một làng nghề cực kỳ độc đáo. Đó là làng nhiếp ảnh Lai Xá (Kim Chung, Hoài Đức, Hà Tây). Độc đáo ở chỗ, nông dân Lai Xá làm một thứ nghề không giống ai, không "truyền thống" chút nào - nghề chụp ảnh. Lai Xá cũng là nơi "phát tích" nghề ảnh ra cả nước...

Ông tổ làng nghề...

Lai Xá nằm trên con đường 32 nối Hà Nội - Sơn Tây do Cuba giúp ta xây dựng từ thập kỷ 60 thế kỷ trước. Làng có 5 xóm và một phố nhỏ gọi là Phố Lai. Đây cũng là con phố tập trung nhiều hiệu ảnh nhất làng. Hóa ra thành hoàng làng không phải là người thường. Ông chính là An sinh vương Trần Liễu - anh trai Trần Cảnh và là phụ vương Trần Quốc Tuấn. Nghe nói khi có xích mích với triều đình, Trần Liễu rời kinh thành lánh tạm về Lai Xá làm nhiều điều công đức, cứu giúp dân Lai Xá thoát khỏi nạn đói, từ đó được suy tôn là thành hoàng làng.

Có một sự trùng lặp ngẫu nhiên nhưng linh ứng. Đó là năm Giáp Tuất (1214) là năm sinh An sinh vương. 660 năm sau - cũng năm Giáp Tuất (1874), ông Đặng Huy Trứ - người Việt đầu tiên du nhập nghề ảnh từ Trung Quốc vào nước ta qua đời. Rồi cũng năm này, ông Nguyễn Đình Khánh cất tiếng khóc chào đời tại làng Lai Xá. Năm 1890, ở tuổi 16, ông Khánh một thân một mình ra Hà thành học nghề ảnh ở hiệu ảnh Du Chương do một người Trung Quốc mở, sau 2 năm học lỏm ông đứng ra lập hiệu ảnh Khánh Ký ở phố Hàng Da. Từ đây mở ra thời kỳ người làng Lai Xá "làm mưa làm gió" trong nghề ảnh. Khánh Ký chú trọng dạy nghề, đào tạo thợ nên dịch vụ nhiếp ảnh phát triển mạnh. Học trò của ông không chỉ mở hiệu ảnh ở Lai Xá, ở Hà Nội, Sài Gòn mà còn hành nghề ở Lào, Campuchia, Trung Quốc, Myanmar, thậm chí ở tận châu Âu như hiệu ảnh Khánh Ký ở Toulouse (Pháp)... Sau này, trong Bách khoa thư Việt Nam ghi tên 4 danh nhân nhiếp ảnh thì có tên cả Đặng Huy Trứ và Khánh Ký (hai người còn lại là Võ An Ninh và Đinh Đăng Định). Như vậy, Đặng Huy Trứ là người đầu tiên du nhập nghề ảnh vào nước ta nhưng Khánh Ký mới là người phát triển nó, vì vậy ông chính là "tổ sư" làng nghề Lai Xá.

Ngoi lang nhiep anh doc dao

Một phó nháy trên phố Lai

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Hoàng Kim Đáng còn thống kê được chi tiết: Hà Nội có 33 hiệu ảnh của người Lai Xá, TP.HCM 34 hiệu, Hải Phòng 16 hiệu, còn tại Quảng Ninh, Nam Định, Hải Dương, Bắc Ninh... mỗi nơi người Lai Xá mở 4 - 5 cửa hiệu, cửa hiệu nào cũng làm ăn có tiếng, phát đạt và nói không ngoa, từ vùng cao phía Bắc đến tận đồng bằng Nam Bộ, ở đâu cũng có người Lai Xá mở hiệu ảnh. Để nhớ gốc gác, quê hương các hiệu ảnh thường đặt chữ "Lai" lên đầu như Phúc Lai, Kim Lai, Tân Lai, Đông Lai, Đức Lai...

Chúng tôi trở về Lai Xá được nghe những câu chuyện có hơi hướng "truyền kỳ" nhưng không phải không thật. Đầu tiên là chuyện Khánh Ký sau khi mở nghề ảnh ra khắp đất nước, năm 1911 - 1912 ông sang Pháp hành nghề. Năm 1913, Raymond Poincaré đắc cử Tổng thống Pháp. Trong số hàng ngàn tay máy chụp khoảnh khắc vị Tổng thống Pháp đăng quang có Khánh Ký. Rốt cuộc, bức ảnh ông thợ An Nam chụp được đánh giá là đẹp nhất, báo chí Pháp đăng tải đồng loạt, mấy tờ còn chọn làm ảnh bìa. Cụ Đặng Văn Tích - người con Lai Xá trước từng làm ở Ban Đối ngoại Trung ương Đảng, cuối đời lại về quê hành nghề vẽ, rửa ảnh thì kể một chuyện khác còn "truyền kỳ" hơn. Số là một người làng Lai Xá di cư sang Mỹ. Một lần, Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) tuyển thợ chụp ảnh, người này vượt qua hàng ngàn ứng cử viên nên được nhận vào làm việc tại CIA. Nhờ tay nghề cao, thông minh sau anh ta được nhắc lên làm một nhân vật cỡ "bự" của một tổ chức tình báo - dĩ nhiên "bự" nhất thế giới... Đúng sai của các câu chuyện trên chưa bàn, nhưng rõ ràng những người Lai Xá đã chứng tỏ được "đẳng cấp quốc tế" của họ trong nghề ảnh...

Ngôi làng của những người nổi tiếng

Ngoi lang nhiep anh doc dao

Cổng làng Lai Xá

Không chỉ thành đạt trên lĩnh vực nhiếp ảnh, Lai Xá đã sinh ra biết bao nghệ sĩ tên tuổi đủ mọi lĩnh vực như nghệ sĩ nhân dân, đạo diễn điện ảnh Bạch Diệp, liệt sĩ quay phim Nguyễn Văn Giá, đạo diễn trẻ Phi Tiến Sơn, họa sĩ Nam Sơn... Đặc biệt có 2 gia đình trí thức nổi tiếng Lai Xá là gia đình ông Nguyễn Văn Đính với 3 người con đều trở thành 3 nhà khoa học nổi tiếng (Nguyễn Quang Diệu, Nguyễn Quang Quyền, Nguyễn Quý Đạo) và gia đình cố Bộ trưởng Giáo dục Nguyễn Văn Huyên. Ông Huyên được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt đầu. Ở Hà Nội, GSTS Nguyễn Văn Huy - con trai ông làm Giám đốc Bảo tàng dân tộc học tọa lạc ngay trên con đường mang tên cha mình. Cô giáo Nguyễn Bích Hà - con gái ông Huyên cũng làm hiệu trưởng một trường học mang tên Nguyễn Văn Huyên nằm giữa thủ đô.

Lai Xá có 3 người con, ở ba thời điểm khác nhau đều ngẫu nhiên có liên quan đến Chủ tịch Hồ Chí Minh. Vào những năm 1916 - 1917, khi Khánh Ký đang mở hiệu ảnh ở Paris thì cũng trùng với thời gian Nguyễn Ái Quốc hoạt động cách mạng tại Pháp. Theo cuốn Nguyễn Ái Quốc tại Paris (1917 - 1923) (Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, 2002) thì thời gian đầu sang Pháp, Bác được các cụ Khánh Ký, Phan Châu Trinh... trợ giúp về tài chính, nơi ở và truyền cho Bác nghề ảnh để có tiền hoạt động. Cách mạng tháng Tám thành công, tháng 5/1946 cụ Khánh Ký viết thư cho Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa Hồ Chí Minh ngỏ ý muốn về nước nhưng không may, ngày 31/5/1946 cụ tạ thế tại Paris. Khi Bác sang Pháp dự Hội nghị Fontainebleau, Người đã dành thời gian đến viếng mộ cụ Khánh Ký như một người bạn vong niên. Người thứ hai là nghệ sĩ nhiếp ảnh Vũ Đình Hồng sinh ra tại Lai Xá, sau này chuyên chụp ảnh Bác trong Phủ Chủ tịch. Và đến khi Bác mất thì bác sĩ Nguyễn Quang Quyền - cũng là người con Lai Xá là một trong số vài người Việt Nam đầu tiên được giao nhiệm vụ ướp và giữ thi hài Bác. Đó là những sự trùng lặp mang lại vẻ vang cho Lai Xá.

Có thể khẳng định Lai Xá là một trong vài ngôi làng độc đáo nhất Việt Nam. Hà Tây - đất của trăm nghề nhưng Lai Xá là làng nghề không lẫn vào đâu được. Trải qua hơn 100 năm du nhập và phát triển nghề nhiếp ảnh, Lai Xá chưa phải là làng nghề có tuổi đời lâu nhất nước Việt nhưng ngôi làng này có quyền tự hào vì nó đã "đẻ" ra một thứ nghề không có ở bất cứ làng nghề nào khác.

Đức Anh

Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

10 cử chỉ bị coi là thô bỉ khi đi du lịch nước ngoài
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Tác hại của facebook và mối nguy của tâm lý đám đông

Có mỗi một vụ việc của 2 cô gái mâu thuẫn mà lôi kéo được hàng nghìn người tham gia, đây thực sự là một lời cảnh báo về tác hại của facebook, về sự nguy hiểm của tâm lý đám đông, độc giả Quỳnh Trần chia sẻ.

Tiếp tục đổi mới và bảo đảm chất lượng giáo dục

Tiếp tục đổi mới và tăng cường các điều kiện đảm bảo chất lượng giáo dục là những nhiệm vụ trọng tâm chủ yếu mà ngành giáo dục sẽ thực hiện trong năm học mới 2015 - 2016.

Nhận xét tin Ngôi làng nhiếp ảnh độc đáo

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Ngôi làng nhiếp ảnh độc đáo bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ngoi lang nhiep anh doc dao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Ngôi làng nhiếp ảnh độc đáo ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa.

Village unique photography
Lai Xa, Ha Tay, China, Hanoi, Hoai Duc, Kim Chung , Vietnam, Dang Huy Tru, professional photography, Ho Chi Minh City, photography, unique, Khanh Ky, villages, photography, Nguyen

There are thousands of Vietnam traditional village but there is a village extremely unique. It is the village photographer Lai Xa (Kim Chung, Hoai Duc, Ha Tay Province). unique in that, Lai Xa farmers do a job like none other, not "traditional" at all -. ..

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Xe may vo chu chua 1 6 ty dong
    Xe máy 'vô chủ' chứa 1,6 tỷ đồng

    Công an huyện Hương Sơn cho biết, mặc dù đã xác định được chủ đăng ký của chiếc xe máy có 1,6 tỉ đồng bỏ lại bên đường là ai. Tuy nhiên chủ chiếc xe cho biết đã chuyển chiếc xe lại cho chồng, người chồng đang thụ án tù về tội..

  • Be gai bi me tuoi xang thieu song
    Bé gái bị mẹ tưới xăng thiêu sống

    Chỉ vì bán không hết vé số, bé Nguyễn Thị Kim L. ( 13 tuổi ) bị mẹ ruột tưới xăng. Trong lúc bị phỏng nặng, cháu bé đã lao tới ôm lấy mẹ để cầu cứu.

  • Nghi van ban trai bi mat cua HH Ky Duyen
    Nghi vấn "bạn trai bí mật" của HH Kỳ Duyên

    Kỳ Duyên đã lên tiếng khi thông tin "bạn trai bí mật" bất ngờ được hé lộ.

  • Nhung vu canh sat giao thong bat cuop
    Những vụ cảnh sát giao thông bắt cướp

    Đã có rất nhiều trường hợp vận chuyển ma túy, đối tượng truy nã bị bắt giữ ngay trên đường di chuyển và dĩ nhiên ở góc độ này, Cảnh sát giao thông chính là những người đấu tranh trực tiếp với những kẻ phạm tội

  • Bangkok rung chuyen vi danh bom
    Bangkok rung chuyển vì đánh bom

    19 giờ tối 17/8, một quả bom được cài ngay bên trong khuôn viên ngôi đền Hindu giáo ở trung tâm thủ đô Bangkok của Thái Lan đã phát nổ, gây ra một cảnh tượng tang hoang, hỗn loạn. Chưa có tổ chức nào nhận trách nhiệm gây ra vụ..

  • Nghin le chuyen tuan qua 2308 2908
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (23/08 - 29/08)

    Lịch cấm đường tại Hà Nội để phục vụ Quốc Khánh 2/9; Bữa ăn 5.000 đồng của bệnh nhân tâm thần; Taxi điên gây náo loạn phố Hà Nội; Bé gái bị mẹ tưới xăng thiêu sống; Chuyện lạ về 40 chiếc ví rơi ở Đà Nẵng, Hội An; Người Việt đang đầu độc cả trí óc con trẻ...là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (23/08 - 29/08), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2308-2908/2147593370/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 2308 29082015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 23/08 - 29/08/2015

    Theo Cục Điều tiết điện lực, giá mua điện của EVN hiện là 1087,3 đ/kWh nhưng giá điện mà EVN bán ra thị trường tới 1.622,05 đồng/kW/h và từ năm 2016 thị trường bán buôn cạnh tranh sẽ chính thức vận hành nhưng mới chỉ là vận hành trên giấy; ngày 24/8 NHNN phát đi thông điệp khẳng định sẽ không tiến hành điều chỉnh tỉ giá nữa và sẽ áp dụng các biện pháp để ổn định tỉ giá cuối năm 2015 và đầu 2016; ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 23/08 - 29/08/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2308-29082015/2147593361/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2308 2908
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (23/08 - 29/08)

    Xe máy 'vô chủ' chứa 1,6 tỷ đồng; Rùng mình với những quái chiêu đòi nợ 'vô tiền khoáng hậu'; Trộm cắp tài sản dịp nghỉ Lễ: Giúp bạn đề phòng; Đại gia mua dâm trẻ em ở miền Tây được tại ngoại; Phạm nhân hồi hộp chờ ngày đặc xá; Số phận đau thương của bé gái bị mẹ dùng xăng đốt;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (23/08 - 29/08), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2308-2908/2147593334/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Diem lai tin Suc khoe quan trong tuan qua 2208 2908
    Điểm lại tin Sức khỏe quan trọng tuần qua (22/08 - 29/08)

    Việt Nam là điểm nóng của các bệnh truyền nhiễm mới nổi; Bé sơ sinh bị đâm xuyên sọ đã xuất viện; Thực hư thông tin xem điện thoại trong đêm bị ung thư mắt; Tiếp tục cảnh báo mối nguy về bệnh sốt xuất huyết; Những lưu ý không thể bỏ qua khi ăn bánh Trung thu; Cảnh báo lỗi của bố mẹ khiến con dậy thì sớm;... là những tin Sức khỏe quan trọng tuần qua. ------------ Xem thêm: Điểm lại tin Sức khỏe quan trọng tuần qua (22/08 - 29/08), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Diem-lai-tin-Suc-khoe-quan-trong-tuan-qua-2208-2908/2147593388/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 238298
    Sự kiện quốc tế nổi bật (23/8-29-8)

    Hai miền Triều Tiên đạt thỏa thuận 6 điểm nhằm giảm căng thẳng; Mỹ điều 3 máy bay ném bom tàng hình hỗ trợ Hàn Quốc; MC truyền hình Mỹ bị bắn chết khi đang dẫn trực tiếp; Xả súng kinh hoàng ở miền Bắc nước Pháp làm 7 người thương vong... là những tin chính trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Sự kiện quốc tế nổi bật (23/8-29-8), http://vietbao.vn/The-gioi/Su-kien-quoc-te-noi-bat-238298/2147593385/433/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn