Ngôi làng nhiếp ảnh độc đáo

Ngoi lang nhiep anh doc dao
Lễ hội làng Lai Xá (15/2 hàng năm)
Cả nước Việt Nam có hàng ngàn làng nghề truyền thống nhưng có một làng nghề cực kỳ độc đáo. Đó là làng nhiếp ảnh Lai Xá (Kim Chung, Hoài Đức, Hà Tây). Độc đáo ở chỗ, nông dân Lai Xá làm một thứ nghề không giống ai, không "truyền thống" chút nào - nghề chụp ảnh. Lai Xá cũng là nơi "phát tích" nghề ảnh ra cả nước...

Ông tổ làng nghề...

Lai Xá nằm trên con đường 32 nối Hà Nội - Sơn Tây do Cuba giúp ta xây dựng từ thập kỷ 60 thế kỷ trước. Làng có 5 xóm và một phố nhỏ gọi là Phố Lai. Đây cũng là con phố tập trung nhiều hiệu ảnh nhất làng. Hóa ra thành hoàng làng không phải là người thường. Ông chính là An sinh vương Trần Liễu - anh trai Trần Cảnh và là phụ vương Trần Quốc Tuấn. Nghe nói khi có xích mích với triều đình, Trần Liễu rời kinh thành lánh tạm về Lai Xá làm nhiều điều công đức, cứu giúp dân Lai Xá thoát khỏi nạn đói, từ đó được suy tôn là thành hoàng làng.

Có một sự trùng lặp ngẫu nhiên nhưng linh ứng. Đó là năm Giáp Tuất (1214) là năm sinh An sinh vương. 660 năm sau - cũng năm Giáp Tuất (1874), ông Đặng Huy Trứ - người Việt đầu tiên du nhập nghề ảnh từ Trung Quốc vào nước ta qua đời. Rồi cũng năm này, ông Nguyễn Đình Khánh cất tiếng khóc chào đời tại làng Lai Xá. Năm 1890, ở tuổi 16, ông Khánh một thân một mình ra Hà thành học nghề ảnh ở hiệu ảnh Du Chương do một người Trung Quốc mở, sau 2 năm học lỏm ông đứng ra lập hiệu ảnh Khánh Ký ở phố Hàng Da. Từ đây mở ra thời kỳ người làng Lai Xá "làm mưa làm gió" trong nghề ảnh. Khánh Ký chú trọng dạy nghề, đào tạo thợ nên dịch vụ nhiếp ảnh phát triển mạnh. Học trò của ông không chỉ mở hiệu ảnh ở Lai Xá, ở Hà Nội, Sài Gòn mà còn hành nghề ở Lào, Campuchia, Trung Quốc, Myanmar, thậm chí ở tận châu Âu như hiệu ảnh Khánh Ký ở Toulouse (Pháp)... Sau này, trong Bách khoa thư Việt Nam ghi tên 4 danh nhân nhiếp ảnh thì có tên cả Đặng Huy Trứ và Khánh Ký (hai người còn lại là Võ An Ninh và Đinh Đăng Định). Như vậy, Đặng Huy Trứ là người đầu tiên du nhập nghề ảnh vào nước ta nhưng Khánh Ký mới là người phát triển nó, vì vậy ông chính là "tổ sư" làng nghề Lai Xá.

Ngoi lang nhiep anh doc dao

Một phó nháy trên phố Lai

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Hoàng Kim Đáng còn thống kê được chi tiết: Hà Nội có 33 hiệu ảnh của người Lai Xá, TP.HCM 34 hiệu, Hải Phòng 16 hiệu, còn tại Quảng Ninh, Nam Định, Hải Dương, Bắc Ninh... mỗi nơi người Lai Xá mở 4 - 5 cửa hiệu, cửa hiệu nào cũng làm ăn có tiếng, phát đạt và nói không ngoa, từ vùng cao phía Bắc đến tận đồng bằng Nam Bộ, ở đâu cũng có người Lai Xá mở hiệu ảnh. Để nhớ gốc gác, quê hương các hiệu ảnh thường đặt chữ "Lai" lên đầu như Phúc Lai, Kim Lai, Tân Lai, Đông Lai, Đức Lai...

Chúng tôi trở về Lai Xá được nghe những câu chuyện có hơi hướng "truyền kỳ" nhưng không phải không thật. Đầu tiên là chuyện Khánh Ký sau khi mở nghề ảnh ra khắp đất nước, năm 1911 - 1912 ông sang Pháp hành nghề. Năm 1913, Raymond Poincaré đắc cử Tổng thống Pháp. Trong số hàng ngàn tay máy chụp khoảnh khắc vị Tổng thống Pháp đăng quang có Khánh Ký. Rốt cuộc, bức ảnh ông thợ An Nam chụp được đánh giá là đẹp nhất, báo chí Pháp đăng tải đồng loạt, mấy tờ còn chọn làm ảnh bìa. Cụ Đặng Văn Tích - người con Lai Xá trước từng làm ở Ban Đối ngoại Trung ương Đảng, cuối đời lại về quê hành nghề vẽ, rửa ảnh thì kể một chuyện khác còn "truyền kỳ" hơn. Số là một người làng Lai Xá di cư sang Mỹ. Một lần, Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) tuyển thợ chụp ảnh, người này vượt qua hàng ngàn ứng cử viên nên được nhận vào làm việc tại CIA. Nhờ tay nghề cao, thông minh sau anh ta được nhắc lên làm một nhân vật cỡ "bự" của một tổ chức tình báo - dĩ nhiên "bự" nhất thế giới... Đúng sai của các câu chuyện trên chưa bàn, nhưng rõ ràng những người Lai Xá đã chứng tỏ được "đẳng cấp quốc tế" của họ trong nghề ảnh...

Ngôi làng của những người nổi tiếng

Ngoi lang nhiep anh doc dao

Cổng làng Lai Xá

Không chỉ thành đạt trên lĩnh vực nhiếp ảnh, Lai Xá đã sinh ra biết bao nghệ sĩ tên tuổi đủ mọi lĩnh vực như nghệ sĩ nhân dân, đạo diễn điện ảnh Bạch Diệp, liệt sĩ quay phim Nguyễn Văn Giá, đạo diễn trẻ Phi Tiến Sơn, họa sĩ Nam Sơn... Đặc biệt có 2 gia đình trí thức nổi tiếng Lai Xá là gia đình ông Nguyễn Văn Đính với 3 người con đều trở thành 3 nhà khoa học nổi tiếng (Nguyễn Quang Diệu, Nguyễn Quang Quyền, Nguyễn Quý Đạo) và gia đình cố Bộ trưởng Giáo dục Nguyễn Văn Huyên. Ông Huyên được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt đầu. Ở Hà Nội, GSTS Nguyễn Văn Huy - con trai ông làm Giám đốc Bảo tàng dân tộc học tọa lạc ngay trên con đường mang tên cha mình. Cô giáo Nguyễn Bích Hà - con gái ông Huyên cũng làm hiệu trưởng một trường học mang tên Nguyễn Văn Huyên nằm giữa thủ đô.

Lai Xá có 3 người con, ở ba thời điểm khác nhau đều ngẫu nhiên có liên quan đến Chủ tịch Hồ Chí Minh. Vào những năm 1916 - 1917, khi Khánh Ký đang mở hiệu ảnh ở Paris thì cũng trùng với thời gian Nguyễn Ái Quốc hoạt động cách mạng tại Pháp. Theo cuốn Nguyễn Ái Quốc tại Paris (1917 - 1923) (Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, 2002) thì thời gian đầu sang Pháp, Bác được các cụ Khánh Ký, Phan Châu Trinh... trợ giúp về tài chính, nơi ở và truyền cho Bác nghề ảnh để có tiền hoạt động. Cách mạng tháng Tám thành công, tháng 5/1946 cụ Khánh Ký viết thư cho Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa Hồ Chí Minh ngỏ ý muốn về nước nhưng không may, ngày 31/5/1946 cụ tạ thế tại Paris. Khi Bác sang Pháp dự Hội nghị Fontainebleau, Người đã dành thời gian đến viếng mộ cụ Khánh Ký như một người bạn vong niên. Người thứ hai là nghệ sĩ nhiếp ảnh Vũ Đình Hồng sinh ra tại Lai Xá, sau này chuyên chụp ảnh Bác trong Phủ Chủ tịch. Và đến khi Bác mất thì bác sĩ Nguyễn Quang Quyền - cũng là người con Lai Xá là một trong số vài người Việt Nam đầu tiên được giao nhiệm vụ ướp và giữ thi hài Bác. Đó là những sự trùng lặp mang lại vẻ vang cho Lai Xá.

Có thể khẳng định Lai Xá là một trong vài ngôi làng độc đáo nhất Việt Nam. Hà Tây - đất của trăm nghề nhưng Lai Xá là làng nghề không lẫn vào đâu được. Trải qua hơn 100 năm du nhập và phát triển nghề nhiếp ảnh, Lai Xá chưa phải là làng nghề có tuổi đời lâu nhất nước Việt nhưng ngôi làng này có quyền tự hào vì nó đã "đẻ" ra một thứ nghề không có ở bất cứ làng nghề nào khác.

Đức Anh

Việt Báo

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Bộ trưởng Y tế trải lòng khi bị chê là… truyền thông kém

Sau những tin tức mới nhất về các sự cố xảy ra về tai nạn giao thông, tự tử, ngộ độc, thậm chí uống rượu, hút thuốc lá,… Bộ trưởng Bộ Y tế đã có những phút trải lòng về ngành Y tế.

HAGL bị ‘đánh hội đồng’, ai là kẻ hưởng lợi?

Không phải B.Bình Dương, cũng chẳng phải những đội bóng có sự đầu tư tốt trước mùa giải như Than Quảng Ninh, Hà Nội T&T hay Hải Phòng, mà HAGL mới là cái tên được chú ý nhất ở V.League 2015. Chính điều này khiến họ bị phần còn lại 'đánh hội đồng'.

Nhận xét tin Ngôi làng nhiếp ảnh độc đáo

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Ngôi làng nhiếp ảnh độc đáo bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ngoi lang nhiep anh doc dao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Ngôi làng nhiếp ảnh độc đáo ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Village unique photography
Lai Xa, Ha Tay, China, Hanoi, Hoai Duc, Kim Chung , Vietnam, Dang Huy Tru, professional photography, Ho Chi Minh City, photography, unique, Khanh Ky, villages, photography, Nguyen

There are thousands of Vietnam traditional village but there is a village extremely unique. It is the village photographer Lai Xa (Kim Chung, Hoai Duc, Ha Tay Province). unique in that, Lai Xa farmers do a job like none other, not "traditional" at all -. ..

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h2901 Vu trom xang may bay cuc lon
    Thời sự 24h(29/01): Vụ trộm xăng máy bay cực lớn

    'Trực thăng chao đảo rồi chúi xuống đất'; Bắt băng trộm xăng máy bay cực lớn ở TP.HCM; 20 xác linh trưởng khô bốc mùi trên xe khách; Lời khai rúng động của học sinh giết nam ca sĩ; Trung úy cảnh sát bị nghi phạm buôn ma túy bắn chết... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 29/1.

  • Thoi su 24h2801 Roi may bay 4 phi cong hy sinh
    Thời sự 24h(28/01): Rơi máy bay, 4 phi công hy sinh

    22 người vào quy hoạch Bộ Chính trị, Ban Bí thư; Trực thăng rơi ở TP.HCM, 4 phi công hy sinh; Bắt nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Hung thủ 15 tuổi giết hại nam ca sĩ ở Sài Gòn; Bắt lô ma túy 20 tỷ ở sân bay...

  • Thoi su 24h2701 Nam ca si bi sat hai da man
    Thời sự 24h(27/01): Nam ca sĩ bị sát hại dã man

    Xe cứu thương bỏ mặc thai phụ tử vong giữa đường?; Nam ca sĩ tử vong trong tình trạng khỏa thân; Vụ biệt thự trong rừng Hải Vân: Tướng công an xin lỗi; Mỹ Tâm nói gì về "người tình tin đồn" 70 tuổi?...

  • Thoi su 24h2601 Vu no rung dong ca pho
    Thời sự 24h(26/01): Vụ nổ rúng động cả phố

    Đà Nẵng có tân Chủ tịch UBND TP; "Nói không với nằm ghép: Dân lo bị xuất viện sớm; Nghệ An: Phát hiện xác hổ 140kg đang ướp lạnh; Không khởi tố vụ tai nạn thảm khốc 9 người chết; Bắt gần nửa tấn lòng thối đang trên đường tiêu thụ; Cựu phi công Việt Nam nói thật chuyện lương thưởng... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 26/1.

  • Thoi su tuan qua Dai hy thanh dai tang sau tai nan
    Thời sự tuần qua: Đại hỷ thành đại tang sau tai nạn

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Cục trưởng Cục Đường sắt chết trong phòng làm việc; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít...

  • Tet xua Tet nay qua con mat nguoi tre
    Tết xưa - Tết nay qua "con mắt" người trẻ

    Một phim ngắn hết sức ý nghĩa cho Tết 2015 đang khiến cộng đồng mạng xôn sao và khiến người xem thật sự xúc động.

  • Tranh cai xung quanh Le hoi chem lon o Bac Ninh
    Tranh cãi xung quanh Lễ hội chém lợn ở Bắc Ninh

    Theo Lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh Lễ hội sẽ vẫn được tổ chức nhưng việc chém lợn đã được bỏ từ 2 năm trước.

  • Hai Tet 2015
    Hài Tết 2015

    Nhiều chương trình hài tết, ca nhạc chào năm mới 2015 đã được đồng loạt ra mắt khán giả với nội dung hấp dẫn, đáp ứng nhu cầu giải trí của người dân trong dịp tết. Tuy nhiên, năm nay sức mua khá ảm đạm, tuy băng đĩa lậu ngày càng nhiều. ------------

  • Toi pham vi thanh nien Nguyen nhan va giai phap
    Tội phạm vị thành niên - Nguyên nhân và giải pháp

    Những cái xấu, cái ác đang ngày một gia tăng trong xã hội khiến nhiều người sợ hãi. Nhất là việc giảng đường đang dần trở thành nơi "tụ họp" của phần tử xấu.

  • Dau dau chuyen tim O sin ngay Tet
    Đau đầu chuyện tìm Ô sin ngày Tết

    Nỗi khổ vì bị người giúp việc (hay ô sin) nhân dịp cuối năm o ép không còn mới lạ, tuy nhiên có những chuyện thoạt nghe tưởng như hài nhưng lại…cười ra nước mắt.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2501 3101
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (25/01 - 31/01)

    Toàn cảnh trực thăng quân sự rơi ở TP.HCM; Tai nạn thảm khốc ở Thanh Hóa khiến 10 người tử vong; Bé trai khôi ngô bị mẹ bỏ rơi vì sợ mang lại xui xẻo; Hà Nội bỏ dải phân cách cứng: 24 tỷ đồng ném qua cửa sổ;Vợ hoặc chồng không chung thủy bị phạt 1-3 triệu đồng... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------

  • Ban tin suc khoe tuan tu 25 311
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 25 - 31/1)

    Nhiều dịch bệnh như ho gà, dịch sởi, dịch cúm gia cầm, rubella đang bùng phát mạnh và diễn biến khó lường; Bắt buộc mua thẻ BHYT theo hộ gia đình; Sai lầm nghiêm trọng khi ăn thịt chó "giải đen" ngày giáp Tết; Bệnh nhân ung thư vú không nên bật đèn khi ngủ; Lá lốt chữa bệnh; Giảm cân siêu nhanh bằng gia vị quen thuộc; Quan niệm sai lầm về sinh nở... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 2501 3101
    Toàn cảnh Showbiz tuần (25/01 – 31/01)

    Bảo Anh bị nghi hát nhép trong The Remix 2015, Quách Ngọc Ngoan phải trả 1 tỷ mới được Lê Phương chấp nhận ly hôn?, Đám cưới bình dân của Huỳnh Đông - Ái Châu, Những người tình tin đồn của Mỹ Tâm, Cường Đô la - Hà Hồ 'cơm lành canh ngọt' về sống chung một nhà?, ------------

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2501 3101
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (25/01 - 31/01)

    Tội phạm vị thành niên - Nguyên nhân và giải pháp; Phòng, chống tội phạm sử dụng Công nghệ cao; Tết sớm ở Trại giam Xuân Nguyên; Hài hước những tên trộm lười biếng nhất thế giới; 141 Hà Nội trấn áp tội phạm đường phố dịp cuối năm; Cái chết đầy bí ẩn của trùm giang hồ khét tiếng Đại Cathay;.......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (25/01 - 31/01), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2501-3101/2147533625/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nhin lai su kien Xa Hoi VN 2014
    Nhìn lại sự kiện Xã Hội VN 2014

    2014 là năm của tai nạn, hỏa hoạn với hàng trăm vụ cháy lớn trên phạm vi toàn quốc với những hậu quả thảm khốc về cả tài sản và tính mạng con người.