Ngôi làng nhiếp ảnh độc đáo

Ngoi lang nhiep anh doc dao
Lễ hội làng Lai Xá (15/2 hàng năm)
Cả nước Việt Nam có hàng ngàn làng nghề truyền thống nhưng có một làng nghề cực kỳ độc đáo. Đó là làng nhiếp ảnh Lai Xá (Kim Chung, Hoài Đức, Hà Tây). Độc đáo ở chỗ, nông dân Lai Xá làm một thứ nghề không giống ai, không "truyền thống" chút nào - nghề chụp ảnh. Lai Xá cũng là nơi "phát tích" nghề ảnh ra cả nước...

Ông tổ làng nghề...

Lai Xá nằm trên con đường 32 nối Hà Nội - Sơn Tây do Cuba giúp ta xây dựng từ thập kỷ 60 thế kỷ trước. Làng có 5 xóm và một phố nhỏ gọi là Phố Lai. Đây cũng là con phố tập trung nhiều hiệu ảnh nhất làng. Hóa ra thành hoàng làng không phải là người thường. Ông chính là An sinh vương Trần Liễu - anh trai Trần Cảnh và là phụ vương Trần Quốc Tuấn. Nghe nói khi có xích mích với triều đình, Trần Liễu rời kinh thành lánh tạm về Lai Xá làm nhiều điều công đức, cứu giúp dân Lai Xá thoát khỏi nạn đói, từ đó được suy tôn là thành hoàng làng.

Có một sự trùng lặp ngẫu nhiên nhưng linh ứng. Đó là năm Giáp Tuất (1214) là năm sinh An sinh vương. 660 năm sau - cũng năm Giáp Tuất (1874), ông Đặng Huy Trứ - người Việt đầu tiên du nhập nghề ảnh từ Trung Quốc vào nước ta qua đời. Rồi cũng năm này, ông Nguyễn Đình Khánh cất tiếng khóc chào đời tại làng Lai Xá. Năm 1890, ở tuổi 16, ông Khánh một thân một mình ra Hà thành học nghề ảnh ở hiệu ảnh Du Chương do một người Trung Quốc mở, sau 2 năm học lỏm ông đứng ra lập hiệu ảnh Khánh Ký ở phố Hàng Da. Từ đây mở ra thời kỳ người làng Lai Xá "làm mưa làm gió" trong nghề ảnh. Khánh Ký chú trọng dạy nghề, đào tạo thợ nên dịch vụ nhiếp ảnh phát triển mạnh. Học trò của ông không chỉ mở hiệu ảnh ở Lai Xá, ở Hà Nội, Sài Gòn mà còn hành nghề ở Lào, Campuchia, Trung Quốc, Myanmar, thậm chí ở tận châu Âu như hiệu ảnh Khánh Ký ở Toulouse (Pháp)... Sau này, trong Bách khoa thư Việt Nam ghi tên 4 danh nhân nhiếp ảnh thì có tên cả Đặng Huy Trứ và Khánh Ký (hai người còn lại là Võ An Ninh và Đinh Đăng Định). Như vậy, Đặng Huy Trứ là người đầu tiên du nhập nghề ảnh vào nước ta nhưng Khánh Ký mới là người phát triển nó, vì vậy ông chính là "tổ sư" làng nghề Lai Xá.

Ngoi lang nhiep anh doc dao

Một phó nháy trên phố Lai

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Hoàng Kim Đáng còn thống kê được chi tiết: Hà Nội có 33 hiệu ảnh của người Lai Xá, TP.HCM 34 hiệu, Hải Phòng 16 hiệu, còn tại Quảng Ninh, Nam Định, Hải Dương, Bắc Ninh... mỗi nơi người Lai Xá mở 4 - 5 cửa hiệu, cửa hiệu nào cũng làm ăn có tiếng, phát đạt và nói không ngoa, từ vùng cao phía Bắc đến tận đồng bằng Nam Bộ, ở đâu cũng có người Lai Xá mở hiệu ảnh. Để nhớ gốc gác, quê hương các hiệu ảnh thường đặt chữ "Lai" lên đầu như Phúc Lai, Kim Lai, Tân Lai, Đông Lai, Đức Lai...

Chúng tôi trở về Lai Xá được nghe những câu chuyện có hơi hướng "truyền kỳ" nhưng không phải không thật. Đầu tiên là chuyện Khánh Ký sau khi mở nghề ảnh ra khắp đất nước, năm 1911 - 1912 ông sang Pháp hành nghề. Năm 1913, Raymond Poincaré đắc cử Tổng thống Pháp. Trong số hàng ngàn tay máy chụp khoảnh khắc vị Tổng thống Pháp đăng quang có Khánh Ký. Rốt cuộc, bức ảnh ông thợ An Nam chụp được đánh giá là đẹp nhất, báo chí Pháp đăng tải đồng loạt, mấy tờ còn chọn làm ảnh bìa. Cụ Đặng Văn Tích - người con Lai Xá trước từng làm ở Ban Đối ngoại Trung ương Đảng, cuối đời lại về quê hành nghề vẽ, rửa ảnh thì kể một chuyện khác còn "truyền kỳ" hơn. Số là một người làng Lai Xá di cư sang Mỹ. Một lần, Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) tuyển thợ chụp ảnh, người này vượt qua hàng ngàn ứng cử viên nên được nhận vào làm việc tại CIA. Nhờ tay nghề cao, thông minh sau anh ta được nhắc lên làm một nhân vật cỡ "bự" của một tổ chức tình báo - dĩ nhiên "bự" nhất thế giới... Đúng sai của các câu chuyện trên chưa bàn, nhưng rõ ràng những người Lai Xá đã chứng tỏ được "đẳng cấp quốc tế" của họ trong nghề ảnh...

Ngôi làng của những người nổi tiếng

Ngoi lang nhiep anh doc dao

Cổng làng Lai Xá

Không chỉ thành đạt trên lĩnh vực nhiếp ảnh, Lai Xá đã sinh ra biết bao nghệ sĩ tên tuổi đủ mọi lĩnh vực như nghệ sĩ nhân dân, đạo diễn điện ảnh Bạch Diệp, liệt sĩ quay phim Nguyễn Văn Giá, đạo diễn trẻ Phi Tiến Sơn, họa sĩ Nam Sơn... Đặc biệt có 2 gia đình trí thức nổi tiếng Lai Xá là gia đình ông Nguyễn Văn Đính với 3 người con đều trở thành 3 nhà khoa học nổi tiếng (Nguyễn Quang Diệu, Nguyễn Quang Quyền, Nguyễn Quý Đạo) và gia đình cố Bộ trưởng Giáo dục Nguyễn Văn Huyên. Ông Huyên được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt đầu. Ở Hà Nội, GSTS Nguyễn Văn Huy - con trai ông làm Giám đốc Bảo tàng dân tộc học tọa lạc ngay trên con đường mang tên cha mình. Cô giáo Nguyễn Bích Hà - con gái ông Huyên cũng làm hiệu trưởng một trường học mang tên Nguyễn Văn Huyên nằm giữa thủ đô.

Lai Xá có 3 người con, ở ba thời điểm khác nhau đều ngẫu nhiên có liên quan đến Chủ tịch Hồ Chí Minh. Vào những năm 1916 - 1917, khi Khánh Ký đang mở hiệu ảnh ở Paris thì cũng trùng với thời gian Nguyễn Ái Quốc hoạt động cách mạng tại Pháp. Theo cuốn Nguyễn Ái Quốc tại Paris (1917 - 1923) (Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, 2002) thì thời gian đầu sang Pháp, Bác được các cụ Khánh Ký, Phan Châu Trinh... trợ giúp về tài chính, nơi ở và truyền cho Bác nghề ảnh để có tiền hoạt động. Cách mạng tháng Tám thành công, tháng 5/1946 cụ Khánh Ký viết thư cho Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa Hồ Chí Minh ngỏ ý muốn về nước nhưng không may, ngày 31/5/1946 cụ tạ thế tại Paris. Khi Bác sang Pháp dự Hội nghị Fontainebleau, Người đã dành thời gian đến viếng mộ cụ Khánh Ký như một người bạn vong niên. Người thứ hai là nghệ sĩ nhiếp ảnh Vũ Đình Hồng sinh ra tại Lai Xá, sau này chuyên chụp ảnh Bác trong Phủ Chủ tịch. Và đến khi Bác mất thì bác sĩ Nguyễn Quang Quyền - cũng là người con Lai Xá là một trong số vài người Việt Nam đầu tiên được giao nhiệm vụ ướp và giữ thi hài Bác. Đó là những sự trùng lặp mang lại vẻ vang cho Lai Xá.

Có thể khẳng định Lai Xá là một trong vài ngôi làng độc đáo nhất Việt Nam. Hà Tây - đất của trăm nghề nhưng Lai Xá là làng nghề không lẫn vào đâu được. Trải qua hơn 100 năm du nhập và phát triển nghề nhiếp ảnh, Lai Xá chưa phải là làng nghề có tuổi đời lâu nhất nước Việt nhưng ngôi làng này có quyền tự hào vì nó đã "đẻ" ra một thứ nghề không có ở bất cứ làng nghề nào khác.

Đức Anh

Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

Hài hước đám cưới 2 họ thách đấu bóng chuyền
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Khác biệt ‘đỉnh’ của đôi ta

Theo quan điểm của các nhà khoa học, “đỉnh” của các chị em có nhiều khác biệt so với nam giới và còn là một vấn đề cần được nghiên cứu nhiều hơn nữa.

Nhận xét tin Ngôi làng nhiếp ảnh độc đáo

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Ngôi làng nhiếp ảnh độc đáo bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ngoi lang nhiep anh doc dao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Ngôi làng nhiếp ảnh độc đáo ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa.

Village unique photography
Lai Xa, Ha Tay, China, Hanoi, Hoai Duc, Kim Chung , Vietnam, Dang Huy Tru, professional photography, Ho Chi Minh City, photography, unique, Khanh Ky, villages, photography, Nguyen

There are thousands of Vietnam traditional village but there is a village extremely unique. It is the village photographer Lai Xa (Kim Chung, Hoai Duc, Ha Tay Province). unique in that, Lai Xa farmers do a job like none other, not "traditional" at all -. ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h0402 Virus Zika teo nao lay qua duong quan he
    Thời sự 24h(04/02): Virus Zika teo não lây qua đường quan hệ

    Những lần “trảm tướng” nhanh như chớp của Bộ trưởng Thăng; Hành trình vây bắt đối tượng có lệnh truy nã đặc biệt nguy hiểm; Hành lý của khách bị rạch ở sân bay: Thanh tra Bộ GTVT vào cuộc; Phá trọng án trong những ngày Tết nguyên đán đã cận kề;Câu chuyện giảm nghèo chưa bao giờ dừng lại;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 04/02/2016.

  • Thoi su 24h0302 Dot phao no co the bi tu den 7 nam
    Thời sự 24h(03/02): Đốt pháo nổ có thể bị tù đến 7 năm

    Sửa tàu Cát Linh-Hà Đông, Trung Quốc chưa nghe: Tội hình thức; “Ngáo đá” khống chế hai cháu bé, dọa dội nước sôi; "Choáng" với quy trình sản xuất chè Đinh 3 triệu đồng/kg; Sự thật sau lời đồn về cái chết bí ẩn của nam sinh trên cầu; Liên tiếp có nhiều trẻ em nhập viện vì ngộ độc chì trong thuốc cam;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 03/02/2016.

  • Thoi su 24h0202 sap bay lua doi 3 trieu lay 12 trieu
    Thời sự 24h(02/02): sập bẫy lừa đổi 3 triệu lấy 12 triệu

    3/14 mẫu thực phẩm phục vụ Tết không đạt chất lượng; 102 người đi bộ bị xử phạt trong ngày đầu: "Cần nhưng chưa đủ"?; Bị phát hiện bột ngọt từ nguyên liệu TQ, chốt cửa tẩu tán; WHO ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu về virus Zika;

  • Thoi su 24h0102 Dao mo moi chon trom di 1 phan co the
    Thời sự 24h(01/02): Đào mộ mới chôn, trộm đi 1 phần cơ thể

    Kẻ gian đào mộ mới chôn, trộm đi một phần cơ thể; Đã tháo dỡ hết biển báo dưới 50km/h sau 10 ngày; CSGT trưng dụng tài sản cá nhân, tổ chức: Luật quy định thế nào?; "Người dân đừng trộm hoa ven hồ Gươm nữa"; Đã có kết quả xét nghiệm gạo từ thiện gây ngộ độc;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 01/02/2016.

  • Thoi su 24h2901 Nghi pham giet vo chong dai gia o TG
    Thời sự 24h(29/01): Nghi phạm giết vợ chồng đại gia ở TG

    Nghi “ăn gạo từ thiện… ngộ độc”: Hội nạn nhân chất độc da cam lên tiếng; Hành trình phá đường dây ma túy hội quý tử con nhà giàu; Việt Nam lên phương án đối phó với virus Zika gây teo não; Sân bay Nội Bài lên tiếng vụ "vòi vĩnh": Người tố trên Facebook nói gì?; Coi chừng lỡ chuyến tàu Tết vì... vé không hợp lệ!;... là những tin tức thời sự nổi bật

  • Tet binh than 2016
    Tết bính thân 2016

    Người Việt có thói quen quan tâm tới cuộc sống cá nhân của nhau. Nhưng điều này không phải phù hợp, thậm chí thành khiếm nhã. Tết là dịp điều này thể hiện rõ nhất.

  • Xu phat nguoi di bo vi pham giao thong o HN
    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN

    Tai nạn giao thông chết người do người đi bộ gây ra ở TP.HCM và Hà Nội đáng báo động.

  • Hari Won Tran Thanh Yeu that hay PR
    Hari Won - Trấn Thành: Yêu thật hay PR?

    Showbiz Việt hôm qua (3/2) dậy sóng sau khi hình ảnh MC đắt show bậc nhất hiện nay "khóa môi", cõng người yêu cũ Đinh Tiến Đạt xuất hiện trên mạng.

  • Virus Zika gay tat dau nho o tre so sinh
    Virus Zika gây tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh

    Mỹ vừa ghi nhận ca lây nhiễm virus Zika gây bệnh teo não đầu tiên không phải do muỗi đốt mà dường như từ quan hệ tình dục.

  • Tien gia cong khai rao ban tren facebook
    Tiền giả công khai rao bán trên facebook

    Lợi dùng lòng tham và sự nhẹ dạ cả tin của người dân, một số đối tượng đã dùng thủ đoạn đổi tiền thật lấy tiền giả để chiếm đoạt tài sản. ------------ Xem thêm: Tiền giả công khai rao bán trên facebook, http://vietbao.vn/tp/Tien-gia-cong-khai-rao-ban-tren-facebook/13583762/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 31162
    Sự kiện quốc tế nổi bật (31/1-6/2)

    Lệnh Hoàn Thành tiết lộ cho tình báo Mỹ bí mật thâm cung của Bắc Kinh; Hoà đàm Syria tạm ngừng do giao tranh khốc liệt trên chiến trường; Bà Clinton chính thức giành chiến thắng 'sít sao nhất lịch sử'; Viễn cảnh nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu đã cận kề.... là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 3101 06022016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 31/01 – 06/02/2016

    Ngày 2/2/2016 diễn ra buổi họp báo Công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2014, ông Đinh Quang Tri – Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẳng định chưa có kế hoạch tăng giá điện, tuy nhiên tới mùa cao điểm, doanh nghiệp 'chưa nói trước được điều gì'. Cũng trong buổi họp này, tổng kết hoạt động kinh doanh của tập đoàn này, EVN lãi hơn

  • Nghin le chuyen tuan qua 0102 05022016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 01/02 - 05/02/2016

    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN; CSGT trưng dụng tài sản của dân gây tranh cãi; Đề xuất mua tàu Trung Quốc cũ; Hoa trang trí ở hồ Gươm bị ăn trộm; Các điểm bắn pháo hoa giao thừa Tết Bính Thân 2016 tại 64 tỉnh, thành... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 3101 0602
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (31/01 - 06/02)

    Cảnh báo nạn trộm cắp, cướp giật dịp Tết; Phận tù 'mồ côi', Tết về rưng rưng nước mắt; Tiền giả công khai rao bán trên facebook; Rượu bia ngày Tết và những hệ lụy: Từ rượu giả đến tai nạn giao thông; Hành trình cảm động của người cha qua 15 tỉnh, thành đi tìm con; Phá án là trách nhiệm chứ không phải chiến công;.....là những tin đáng chú ý.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 311 62
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (31/1 - 6/2)

    Thái Lan phát hiện virus Zika, Bộ Y tế Việt Nam họp khẩn; Ăn tiết canh ngày Tết, dễ chết như chơi; Trẻ nhập viện liên tiếp vì ngộ độc chì từ thuốc cam; Không biết bị lạc nội mạc tử cung: Nhiều phụ nữ vô sinh;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.