Thứ năm, 25 Tháng ba 2004, 09:18 GMT+7

Nghệ thuật múa Balê

Nghe thuat mua Bale
Balê là dòng múa cổ điển bác học mà thủy tổ là ở Pháp, ở Nga và các nước phươngTây. Cái nôi của Balê Việt Nam chính là nước Nga (Liên Xô cũ). Các đạo diễn, diễn viên ba lê Việt Nam đều học từ các nhà hát nổi tiếng ở Liên Xô như ở Mat-xcơ-va, ở Lê-nin-grat, Ki-ep… Bậc thầy của họ vốn là cường quốc của balê thế giới. Những năm gần đây nhiều đạo diễn từ Pháp, Úc đến Việt Nam để dựng các vở múa hiện đại thế giới với chất liệu Việt Nam.

Ngược thời gian về với thập kỷ 60,70,80, công chúng Việt Nam đã từng xem những vở múa cổ điển hoành tráng trên sân khấu nhà hát lớn Hà Nội: Hồ Thiên Nga, Spac-ta-quyt, Zi-zen, Rômêo-Zuliet… do các nghệ sĩ Balê Việt Nam thể hiện với sự đạo diễn của các nghệ sĩ Công huân Liên Xô như Cat-ta-nat,Zu-ma-khi… hay “ Ngọn lửa Xô Viết” - Vở vũ kịch Việt Nam mang yếu tố Balê cổ điển.

Thật khó nói một cách rạch ròi Balê Việt Nam đã xuất hiện như thế nào, và từ bao giờ, bởi hầu hết các biên đạo múa và các diễn viên Việt Nam được đào tạo chính quy ở nước ngoài khi trở về không có đất dụng võ. Bởi ngoài Hà Nội không có khán giả xem Balê, cũng không có sân khấu Balê. Hơn nữa, tuổi diển của các diễn viên Balê không dài trong hoàn cảnh Việt Nam. Hoạt động chủ yếu của họ là dựng các vở múa dân tộc, dân gian pha chút yếu tố Balê trong bước nhảy, lướt, bay, quay như các vở múa “Cánh chim và mặt trời”, “Đôi bờ”, “Người mẹ Việt Nam”…

Tuy nhiên, đã có một thời hoàng kim của múa Balê trên sân khấu Việt Nam. Công chúng Hà Nội đã từng biết đến các tên tuổi Thái Ly, Công Nhạc, Kim Dung, Mạnh Hùng, Lê Vân, Thúy Hạnh, Thiên Nga, Kiều Ngân, Quý Ngân…

Trong số họ nhiều người được đào tạo nghiêm túc ở Nhà hát Hàn lâm Ki-si-nhốp (Cộng Hoà Môn-Đa-Vi), Mat-xcơ-va, Lê-nin-grat, Ki-ep. Người thì được đào tạo tại trường Múa Việt Nam từ 4 đến 7 năm. Ở nước ta chưa có trường múa dành riêng cho Balê bởi môi trường hoạt động cho bộ môn nghệ thuật này còn rất hạn hẹp. Có những tấm gương xả thân vì múa đáng trân trọng như Thái Ly, Trọng Hạp, họ lăn lộn giữa chiến trường, trên đường mòn Hồ Chí Minh, múa cho bộ đội xem giữa trận bom, sau trận đánh… Trọng Hạp đã bị thương gẫy đùi, khi trở lại hậu phương anh tiếp tục quay lại trường nghệ thuật quân đội để dạy múa với đôi chân khập khiễng. Anh cũng là một trong những người thầy của Kiều Ngân – ngôi sao sáng giá của múa Balê Việt Nam trong bước đi ban đầu, nhiều người trong số họ đã hy sinh sau một đêm diễn. Đến nay nền kinh tế Việt Nam đang từng bước đi lên và ổn định, đời sống văn hóa của người Việt cũng luôn hướng tới đỉnh cao của văn hóa nhân loại. Chẳng có một lý do nào để bào chửa cho sự trì trệ, thiếu quan tâm đến một bộ môn nghệ thuật mà đã một thời sống trong tâm hồn Việt Nam. Hãy nghe những lời tâm sự từ một nghệ sĩ múa bậc thầy của Việt Nam - Nghệ sĩ ưu tú Nguyễn Công Nhạc, giám đốc Nhà hát vũ kịch Việt Nam: “Muốn Balê Việt Nam được như sự mong muốn của chúng ta, trước hết phải có một nơi đào tạo chính quy đúng tiêu chuẩn của bộ môn múa Balê cổ điển. Hệ thống đào tạo ấy không thể nằm trong hệ thống chung, giáo trình chung của một trường múa như ta đang có. Bởi Balê là dòng múa bác học. Chúng ta hãy nghĩ tới một dòng múa Việt nam có xu hướng dân tộc, hiện đại. Quá trình hiện đại hóa ngôn ngữ múa dân tộc không phải chỉ đến ngày hôm nay mới khởi đầu bằng các cuộc họp, hội thảo và bằng những lời la toáng trên báo chí hay diễn đàn. Theo cảm nhận của tôi, ngay từ thời là học sinh trường múa, tôi đã bắt đầu nhận thấynhững tín hiệu cải cách ngông ngữ múa từ Thái Ly. Mọi người đã biết tới các tác phẩm được trình diễn: “Cánh chim và mặt trời”, “Đôi bờ”, “Phá xiềng”, “Người mẹ Việt Nam”… ra đời cách đây ba mươi năm nhưng đã chứa đựng những tìm tòi lớn, mặc dù lúc ra đời không được hoan nghênh”.

Với Nguyễn Công Nhạc, 27 năm múa dân tộc là 27 năm tìm tòi, thể nghiệm. Mặc dù là một trong những người được đào tạo múa Balê 7 năm ở Mat-xcơ-va nhưng ông có tham vọng hiện đại hóa múa dân tộc không chỉ để lạ tai, lạ mắt với người nước ngoài mà còn phải sang trọng bề thế về ngôn ngữ hình thể. Con đường hiện đại hóa của ông là sử dụng kết cấu, thủ pháp, phương thức thể hiện của múa hiện đại (đặc biệt là Balê Nga) vào sáng tác dân tộc. Nhưng không phải là Balê hóa. Với “Khát cơn mưa đầu mùa” ông muốn diễn tả cơn khát bó chặt lại, bóp nghẹt tinh thần thể chất con người, trong sự căng thẳng tột độ chờ mưa, để mưa xuống hể hả, mắt thở, mũi thở, da thở. Sự hoan hỷ lắng xuống và chìm sâu trong khắc dừng của sân khấu.

(Theo nhavui)


Nhận xét tin Nghệ thuật múa Balê

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nghệ thuật múa Balê bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nghe thuat mua Bale ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nghệ thuật múa Balê ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Ballet Art
Vietnam, Vietnam Ballet, Ly Thai To, Hanoi, Soviet modernization, ballet, art director, the world, training, theater, people, Countries

Ballet is the classical dance that ancestor scholars in France, in Russia and the Western countries. The cradle of Vietnam is the Ballet of Russia (Soviet Union). The director, actor Vietnam are learning ballet from the famous theater in the Soviet Union as in Moscow, and, in ...





  • Nghin le chuyen tuan qua 137 197
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (13/7 - 19/7)

    TQ rời giàn khoan HD-981 ra khỏi khu vực Hoàng Sa; Bão Rammasun đổ bộ Việt Nam, bão quét từ Quảng Ninh tới các tỉnh biên giới; Vỡ đường ống dẫn nước Sông Đà lần thứ 9...là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (13/7 - 19/7).

  • Ban tin suc khoe tuan tu 13197
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 13-19/7)

    Vì sao người dân phải mòn mỏi đợi vaccine dịch vụ?; Cảnh giác với chiêu giả nhân viên y tế đến nhà lừa tiền; Mực ống bày bán trên vỉa hè ướp hóa chất lạ; Ngáp ngủ nhiều giúp tăng trí nhớ; Quan hệ trong bao lâu để cả hai đều thỏa mãn?; Mẹ bầu ăn nhạt sinh con thần đồng... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1307 1907
    Toàn cảnh Showbiz tuần (13/07 – 19/07)

    Thí sinh "Nữ hoàng sắc đẹp Việt Nam 2014" ném danh hiệu vào xe rác, Baggio thừa nhận từng lén lút qua lại với Andrea khi đã kết hôn, Tiễn đưa nhà văn Tô Hoài về nơi an nghỉ cuối cùng, Cường đôla tung ảnh hạnh phúc, Lý Nhã Kỳ phát âm tiếng Anh sai, Phạm Băng Băng từng bị băng huyết vì phá thai ở nhà,...là những thông tin nổi bật của showbiz trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1307 1907
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (13/07 – 19/07)

    Tổng cục Cảnh sát kiểm tra tin đồn Lê Văn Luyện trốn trại; Vụ Cát Tường: 'Tôi có niềm tin lần này sẽ tìm thấy xác con'; Vợ cùng "phi công trẻ" lập mưu giết chồng; Những cuộc 'xóa số' tàn bạo của giang hồ đất Cảng; Hàng nghìn người xem xử tội phạm hiếp dâm hàng loạt; Người tâm thần phạm tội: Những vụ án kinh hoàng; ........là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1307 1907
    Toàn cảnh kinh tế tuần (13/07 - 19/07)

    Sau sự tăng giá bất ngờ của xăng, giá thực phẩm leo thang chóng mặt, WB dự báo kinh tế Việt nam tăng trưởng 5.4%, lợi nhuận ngành ngân hàng được công bố không có mấy điểm sáng, lãi suất được dự báo tiếp tục giảm... là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật trong tuần vừa qua.