NSND Lê Hùng: Rất sợ bị mất nồi cơm

Cùng lúc thực hiện bốn vở cho bốn nhà hát tại Hà Nội nhưng đạo diễn Lê Hùng quả quyết: "Thế này là thường và không hề có chuyện lặp lại, na ná nhau, bởi tôi rất sợ bị mất... nồi cơm vì không ai thèm mời làm nữa".

Nghệ thuật mà na ná là... mất nồi cơm ngay!

Vườn Thiên Đàng (NH Tuổi trẻ), Tình yêu Ôsin (NH Kịch Hà Nội), Cuội buôn quan (NH kịch Việt Nam) và Điều không thể mất (NH kịch Quân đội) đều được thực hiện bởi đạo diễn, NSND Lê Hùng. Bốn vở kịch sẽ đồng loạt được ra mắt vào tháng 10 tới.

Đạo diễn, NSND Lê Hùng trong những phút thư nhàn.

Lê Hùng khẳng định: "Mỗi vở là một câu chuyện, một phong cách thể hiện khác nhau. Có nét đặc trưng Lê Hùng trong dàn dựng nhưng không vở nào giống với vở nào, dù một nét thoáng qua ở cách bài trí sân khấu hay lối thể hiện của diễn viên".

Có lẽ vậy mà với Thiên đàng (Tác giả Vũ Hải, phóng tác theo truyện Một người mẹ của nhà văn Anđecxen) được Lê Hùng thể hiện rất "phiêu" theo lối đương đại: kết hợp vũ đạo, động tác hình thể và nghệ thuật trình diễn. Còn Cuội buôn quan - vở diễn dựa theo những câu chuyện dân gian Việt Nam của tác giả Đỗ Minh Tuấn - sẽ được thể hiện theo lối truyền thống qua cách bài trí sân khấu, trang phục, hóa trang... thuần Việt.

Riêng Điều không thể mất (Tác giả Lưu Quang Vũ) sẽ được Lê Hùng thể hiện khác hẳn so với bản do chính ông dựng cách đây hơn chục năm và dĩ nhiên không trùng lặp với những tác phẩm ông thực hiện cùng thời điểm.

Ông nói: "Nếu trước đây tôi dựng Điều không thể mất cho lớp người đã kinh qua bom rơi, đạn lạc, đói nghèo thì bây giờ tôi dựng vở này cho một lớp khán giả chưa bao giờ nếm mùi chiến tranh, bao cấp. Ở Tình yêu ôsin cũng vậy, tôi không thể đưa cái gì đó na ná như những vở kịch về ôsin bên Nhà hát Tuổi trẻ của tôi sang sân khấu Nhà hát kịch Hà Nội được.

Nhưng bao hàm tất cả là bằng mọi cách, những vở kịch của tôi phải hấp dẫn và lôi cuốn khán giả. Tôi tối kỵ sự lặp lại chính bản thân mình. Rất nhiều đạo diễn đã cho "ra lò" những vở diễn cùng "một tông" rồi "đi" luôn, chả đoàn mời nữa. Lê Hùng tôi thì không muốn thế, vì rất sợ bị nồi cơm của mình".

Một hình ảnh trong Vườn Thiên Đàng do Đạo diễn, NSND Lê Hùng dàn dựng.

Khôn sống, vống chết!

Từ lâu, Lê Hùng đã trở thành một thương hiệu ăn khách. Ông kể: "Có những đợt đi công tác tỉnh xa, tôi nhận được lời mời dựng vở của mấy đoàn một lúc. Thậm chí lãnh đạo các đoàn còn lên gặp tận Giám đốc Sở Văn hoá tỉnh hỏi: Nếu đoàn cải lương mời Lê Hùng rồi thì bọn em có được mời không? Vị giám đốc kia trả lời: Các cậu cứ mời, tớ chỉ duyệt trên bản diễn chứ đâu có duyệt đạo diễn".

Nói xong, Lê Hùng không giấu được niềm tự hào. Lý giải sự "đắt sô" của mình, ông cho rằng bản thân đã làm việc cật lực nhưng đầy đam mê. Bởi nếu không biến sự khát khao lao động và sáng tạo như khát khao được hít thở bầu không khí trong lành thì chỉ cần làm được một vở tâm huyết là đã "vật ra mà chết".

Hơn ai hết, một đạo diễn tài ba, làm việc chuyên nghiệp như ông rất hiểu sự khắc nghiệt trong nghệ thuật. "Tôi không kiêu ngạo khi nói rằng, tôi làm một năm - với số lượng 20 vở diễn chất lượng - thì bằng có ông làm cả đời. Và tôi không ngu gì để khán giả phản ứng, anh em trong nghề chán. Tôi luôn đề cao cái tôi tác giả và bản sắc cá nhân trong từng vở diễn. Song tôi biết cách làm cho mỗi vở có sự độc đáo riêng".

Vận dụng câu tục ngữ Khôn sống, vống chết vào nghệ thuật, đó là phương châm làm việc của Lê Hùng. Chính bởi thực hiện phương châm này mà ông luôn "sống khoẻ" chứ không phải "tồn tại" trong sự nghiệp.

Hiện nay, với vai trò là Giám đốc Nhà hát Tuổi trẻ, đạo diễn - NSND Lê Hùng luôn tạo điều kiện tốt nhất cho thế hệ trẻ được thể hiện. Nhưng ông vẫn là một thách thức, một thương hiệu mạnh khó ai có thể vượt qua.

Một số hình ảnh trong Vườn Thiên Đàng: