Thứ sáu, 27 Tháng bảy 2007, 12:07 GMT+7

Mùa con cúm núm kêu

Mua con cum num keu

Sau bao nhiêu năm biền biệt xa quê ngoại, giờ tôi mới có dịp trở về. Ngoại tôi đã qua đời, nền đất cũ với ngôi nhà mới cậu tôi đang trông giữ.

Xóm làng đổi thay nhiều: con rạch trước nhà qua năm tháng bên lở bên bồi, mùa khô bãi bùn nhô lên rộng thêm ra, dòng nước xa tít giữa lòng con rạch cạn sợt. Dừa nước hai bên bờ mọc um tùm.

Chiếc cầu khỉ mỏng manh ngày xưa mỗi lần sang nhà chú Hai Lành tôi phải bò qua từng nấc, giờ đã được sửa sang chắc chắn. Sau ngày đất nước bình yên, bà con các nơi kéo về cất nhà dọc theo hai bờ kinh đông đúc. Nhà chú Hai Lành, chú Tư Đờn, chú Ba Cẩm ở xóm trên, xóm dưới nối nhau thành xóm nhỏ ven kinh. Xóm nhà lá qua mấy lần đổi cột thay kèo vẫn bám trụ trên nền đất cũ quê xưa… Trong sự đổi mới ấy, tôi bỗng bắt gặp một âm thanh quen thuộc làm rạo rực và gợi lên trong tôi bao kỷ niệm của thời thơ ấu. Đó là tiếng của con cúm núm kêu. Cúm núm kêu báo hiệu mùa sa mưa đến, mùa sinh nở, thay lòng. Cúm núm kêu là mùa nhà nông bắt tay vào làm đất gieo trồng. Và con cúm núm kêu gợi lại trong tôi những hình ảnh như mới ngày nào còn cùng chúng bạn đi phang cò dưới cơn mưa rào xối xả, hay những buổi chiều êm ả, tụi nhỏ chúng tôi rê những đường câu dài thượt trên dòng nước mênh mông, bắt về những con cá lóc đầy trứng …

Tôi đứng nhìn cánh đồng năm xưa, qua năm tháng bom đạn tơi bời, rừng tràm, đồng năn vết tích của sự tàn phá còn đó, vậy mà từng cặp cúm núm, trích, le le… vẫn đi về xây tổ sinh nở như ngày nào, có khác gì người nông dân quê tôi vẫn bám trụ kiên cường. Tôi như bị cảnh vật quê nhà lôi cuốn cả tâm trí, lòng thấy xôn xao nỗi nhớ về một thời đầy sôi nổi trẻ trung, cứ tưởng như mới ngày nào.

Có tiếng ai nghe quen quen, tôi quay vào nhà:

- Trời ơi, chú Hai! – Tôi mừng reo lên.

Hai chú cháu tôi ôm nhau nức nở:

- Đẹt ơi, con còn sống để trở về với xóm làng với người thân. Phải chi ngoại con còn sống, thấy con lớn khôn thế này, chắc bà vui mừng biết chừng nào.

Rồi chú Hai kể chuyện ngoại:

- Lúc ngoại con lâm bịnh cứ nhắc tên con hoài! Hôm bị mệt nặng, bà kêu chú với cậu con lại bên giường bịnh căn dặn: nếu thằng Đẹt còn sống trở về, tụi bay khuyên nó hãy ở lại mảnh đất này và cưới vợ cho nó. Tao thương nó quá! Nói xong ngoại nhắm mắt.

Nghe chú kể, tim tôi như thắt lại vì thương nhớ ngoại vô cùng. Tôi bùi ngùi hỏi chú Hai bà con mình ai còn ai mất, thằng Hợi, thằng Dần bây giờ sống ra sao, ở đâu. Chú Hai cho biết thằng Hợi đã hy sinh trong trận chống càn năm 1972, để lại cho chú thằng con trai giống hệt nó, hễ buông việc đồng áng là theo ông nội ra đồng săn bắt…

Đang nghe chú Hai kể chuyện, tôi lại thấy dưới bến có người đang buộc xuồng đi lên.

- Ai vậy chú Hai? – Tôi hỏi.

- Cháu còn nhớ ông già đó là ai không?

Từ dưới bến một ông già đầu quấn chiếc khăn rằn, có bộ râu đen dài, mặc chiếc quần xà lỏn, mình trần trùng trục đang đi lên. Có phải chú Tư…

- Ừa, già Tư Đờn nghe cháu về sang chơi đó. Mấy năm nay Tư Đờn vẫn nhắc cháu hoài!

- Thằng Đẹt, mày về luôn rồi hả! – Chú dang hai cánh tay lực lưỡng nắm chặt lấy đôi vai tôi lắc mạnh, đôi mắt chú long lanh và sau giây phút xúc động, chú lại tươi cười cất cao giọng nói oang oang như ngày nào:

- Mồ tổ mày, có dáng người lớn rồi đó!

- Trời ơi, cháu đã từng là dũng sĩ diệt Mỹ, còn con nít nữa đâu hả chú?

Hai chú cháu tôi kéo nhau vô nhà, gặp chú Hai, chú Tư nói:

- Anh Hai, thằng Đẹt nó đi rồi nó lại về nguyên vẹn như vầy là thỏa mãn tôi với anh rồi đó. Phải làm gì để đãi cháu tôi chớ anh Hai?

- Xứ mình có thiếu gì thứ đãi, hô là có ngay.

Cả ba chú cháu cười vui thật thân thiết và ấm cúng.

Ngay trưa hôm đó, chú Tư kéo chú Ba Cẩm cùng sang nhà cậu tôi chơi. Chú Ba Cẩm xách theo một xâu hơn chục con cúm núm, trích mập ú để cậu tôi làm tiệc nhậu. Tôi hỏi chú Ba:

- Bom đạn ác liệt vậy mà cúm núm vẫn bám sống quanh quẩn ở cánh đồng năn mình, chúng cũng gan dữ hả chú Ba!

- Ôi, bom đạn nào giết được hết chim trời. Loại chim này nó khôn ngoan lắm, Mỹ đốt rừng, chúng nó kéo nhau ra đồng năn, Mỹ đốt đồng năn thì chúng lại kéo nhau xuống rừng dừa nước…

Chú Tư Đờn tiếp:

- Thằng Mỹ giết hổng được lũ cúm núm chớ ông già Ba Cẩm xóm này thì bắt được ráo.

- Bằng cách nào bắt được nhiều vậy hả chú Ba?

- Chú có cả một đội quân lính mồi mà! Dàn trận địa xong thì ngồi tréo nguẩy cũng bắt được khá. – Chú Ba nói.

Cơm trưa xong tôi sang thăm nhà chú Ba. Chèn ơi, nhà chú nuôi đủ loại chim: cúm núm, trích, cu đất, cuốc, sáo, le le… Trong lồng có, thả rông cũng có, chúng chạy ngổn ngang đầy sân. Ở hiên nhà treo hàng chục chiếc lồng, lũ chim thấy người lạ vô nhà là thi nhau nhảy nhót, la hét chói tai như muốn xua đuổi vậy. Bỗng một con trích cồ từ đâu chạy tới đá, quấn vào chân tôi, làm tôi giật nảy người. Chú Ba liền nói:

- Không sao đâu, nó hù dọa vậy thôi, một lát rồi nó đến làm quen là khác.

Nói đọan, chú xách chiếc roi tre khẽ nhẹ:

- Trích cồ mày có đi chỗ khác không?

Con vật ngoan ngoãn quay đầu nhảy ra chỗ khác. Lúc ấy trông nó hiền lành khó mà hình dung nó là con chim đồng ranh mãnh, không dễ để ai bắt.

- Chú Ba huấn luyện được các chàng dũng sĩ này giữ nhà cũng đỡ quá!

- Cái giống này dữ lắm, nếu thả rông thì ai đi ngang nhà chúng sẽ chạy ra xé hết quần áo của người đi đường, dễ bị người ta chửi chứ giỡn à, ha… ha…

- Chú huấn luyện bằng cách nào hay vậy chú Ba?

- À, nó thấy mấy đứa nhỏ đùa nhau là nó bắt chước chớ có ai dạy dỗ gì, nhưng mà phải là loại chim mình nuôi từ nhỏ kia. Muốn vậy khi nhặt được trứng trích, cúm núm về, phải chọn loại trứng to gởi cho vịt xiêm ấp, khi nở thành con nó sống theo đàn, quanh quẩn trong nhà, đến khi đủ lông đủ cánh rồi tự nó tách bầy sống riêng. Nó rất nhát nhưng lại háu đá, thấy bầy chó giỡn đuổi bắt, chúng cũng bắt chước. Cho nên số thả rông ở sân nhà là dành cho nó nhiệm vụ giữ nhà. Còn những con đang nhảy nhót trong lồng thì làm nhiệm vụ săn bắt. Từ ngày chú gây được số con mồi này, mùa nào chú cũng có chim bán và ăn thịt. – Chú hạ giọng – Già rồi cháu à, mấy ông cháu lúc rảnh việc đồng áng thì ra đồng bẫy chim cho khuây khỏa tuổi già vậy thôi!

- Chú Ba ơi, thằng Dần bây giờ nó ở đâu? – Tôi hỏi thăm với sự nhớ mong bạn cũ. Chú cho biết:

- Thằng Dần nó lấy vợ tuốt ở dưới Rạch Gốc. Cuộc đời của nó éo le lắm cháu ơi! Vợ thì chết vì chất độc của Mỹ, để lại cho nó bốn đứa con, hai thằng lớn sau ngày giải phóng theo nó đi làm nghề bắt ba khía, còn hai thằng sống với chú. Tao biểu nó về đây ở còn có cha có con, vậy mà mấy năm nay nó cũng chưa chịu về. Hai thằng ở với tao chúng giỏi lắm, hàng ngày ba ông cháu chống xuồng vô bong, chú chỉ huy cho tụi nó dàn trận địa, xong rồi, ba ông cháu lên xuồng ngồi theo dõi thấy con nào đáp xuống tìm mái thì y như không con nào thoát được. Mỗi chuyến đi về cũng được vài chục con đủ tiền đong gạo đó cháu!

Tôi cũng muốn gặp các cháu để nhìn tận mặt từng đứa nhưng tụi nhỏ đi ra đồng chưa về. Chú Ba vẫn kể về lũ cháu của mình say sưa:

- Tụi con thằng Dần nó chưa được học hành nhưng nhờ để ý nên tụi nó biết được mùa nào gài bắt loại chim nào. Cúm núm, trích gọi bầy là mùa sa mưa, lối tháng tư, tháng năm âm lịch, chúng từ các cánh rừng kéo nhau ra tìm chim trống bắt cặp, sinh nở, mùa này chúng kêu vang đồng, nhất là những buổi chiều lặng gió, nghe tiếng cúm núm kêu như những tiếng mõ… “cum cum núm núm…”. Mùa sinh nở xong, cúm núm, trích bắt đầu thay lông, khi cúm núm thay lông trông nó xơ xác làm sao! Lúc này cúm núm không kêu bầy nữa, đến lúc lông tơ phủ kín trổ màu sắc cũng là lúc mùa khô tới, chúng kéo nhau về lại rừng xanh, ngoài đồng vắng hẳn tiếng con cúm núm kêu.

Mùa cúm núm ra đồng là tụi nhỏ cũng suốt ngày ở ngoài đồng gài bắt. Chú thả mỗi con mồi một lồng bẫy, đặt trên một khoảng đất trống. Hai đầu chiếc lồng có hai cái vòng lưới, dưới chân có lò xo. Giương bẫy lên thì gài vào một chiếc lò xo, con mồi ở bên trong tha hồ nhảy nhót và cất tiếng kêu gọi bạn. Từ bên ngoài những anh chàng bị tiếng kêu quyến rũ tìm đến, có khi đôi ba con, chúng đá nhau kêu la chát chúa để tranh giành một con mồi mái khiến chân chạm vào lò xo, vòng lưới sập xuống, thế là cả lũ bị sa lưới.

Săn bắt cách này của chú Ba hơn hẳn tụi tôi ngày trước. Trong những năm thoát ly hoạt động trong rừng sâu, tụi tôi chỉ biết chờ mưa rào cho chim cò bị ướt cánh, thế là mỗi người một cây cù nèo sắt lùng đuổi phang giữa đám, trúng con nào nhào xuống ruộng là tụi tôi hè nhau vây tóm gọn. Những hôm vắng tiếng máy bay địch khuấy động, thì trên cánh đồng hoang rộn lên tiếng con cúm núm kêu, nghe mà ham, lúc ấy chúng tôi lại kéo nhau ra đồng quần ổ, nhặt trứng. Phải nó loài cúm núm, trích khôn ngoan trời đất, người đi săn biết được mẹo của nó mới tìm ra ổ, bằng không biết thì đi quần suốt ngày cũng không tìm thấy. Trên đồng cỏ đưng mênh mông, khi phát hiện cụm cỏ đưng nào đó nhiều ngọn cỏ bị bẻ cúp lại giữa thân, đó là dấu hiệu của những ổ trứng của cúm núm ở dưới chân. Con mẹ sẽ không bao giờ đi kiếm ăn xa, chỉ quanh quẩn đâu đó, khi có động tịnh gì thì con mẹ đập cánh bay lên rồi nhào xuống lủi đi để đánh lạc hướng đối phương. Nếu người đi săn cứ đuổi theo con mẹ thì sẽ không còn nhớ điểm xuất phát để tìm ổ. Cho nên cứ mỗi lần tụi tôi phát hiện cái mẹo của con mẹ với những động tác như vậy, thì cả đám hè nhau dậm cù tìm ổ. Ổ con cúm núm, trích làm đơn giản nhưng kín đáo. Mỗi con cúm núm đẻ nhiều lắm cũng chỉ tám trứng là cùng, còn con le le đẻ từ mười lăm đến hai mươi trứng mới chịu ấp. Mỗi lần tìm gặp được ổ đầy trứng là tụi tôi mừng lắm nhưng cũng có lần đi lội cả ngày trời không được trứng nào…

Mùa cúm núm kêu năm ấy tôi trở về xóm cũ quê xưa, trở về với biết bao nhiêu kỷ niệm đã theo tôi suốt những tháng năm chiến đấu. Tôi càng hiểu rõ hơn thiên nhiên đất nước quê mình và càng thấy yêu quê hương hơn bao giờ hết…

NGUYỄN HỒNG TRANG

Việt Báo

Nhận xét tin Mùa con cúm núm kêu

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Mùa con cúm núm kêu bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Mua con cum num keu ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Mùa con cúm núm kêu ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tác Phẩm của chuyên mục Văn Hóa.

Seasonal human influenza called knob
Important Ba, Ba Cam, single, knob flu, came back, the same, pulling together, the mother, giving birth, two, home, sounds, seasons, I

After many differentiated in distant childhood home, now that I had the opportunity to return. Foreign I am gone, the old ground with new home you're looking to keep ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2910 Ca xa di diet ran doc
    Thời sự 24h(29/10): Cả xã đi diệt rắn độc

    Formosa nói gì về yêu cầu tháo dỡ miếu thờ?; Sơ tán nhiều hộ dân vì ‘hố tử thần’ xuất hiện; 7 siêu xe sung công "ế" vì bán đấu giá quá cao; "Mổ xẻ" các phương án cầu mới cạnh cầu Long Biên...

  • Thoi su 24h2810 Tiem nham nuoc cat cho 60 tre
    Thời sự 24h(28/10): Tiêm nhầm nước cất cho 60 trẻ

    Nội Bài, Tân Sơn Nhất: Thừa nhận tồi tệ, quyết chấn chỉnh?; Tiêm nhầm nước cất thay vì vắcxin cho 60 trẻ; Giai thoại Thuyết "buôn vua": Mỗi ngày xài một tỷ; Nổ nồi hơi lò bánh tráng, mái nhà bay lả tả... 

  • Thoi su tuan qua thai nhi vang khoi bung me sau TNGT
    Thời sự tuần qua: thai nhi văng khỏi bụng mẹ sau TNGT

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Bắt tạm giam nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Mở lại phiên xử vụ TMV Cát Tường trong tháng 11; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn...

  • Thoi su 24h2610 Haivlcom bi rut giay phep vinh vien
    Thời sự 24h(26/10): Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn

    Tình hình chữa bệnh của ông Bá Thanh khả quan; Thực hư khối vàng 300 tỷ trấn yểm mộ nhà đại gia; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn"; Tai nạn giao thông, thai nhi văng khỏi bụng mẹ...

  • Thoi su 24h2510 Mien nhiem Chu tich Ocean Bank
    Thời sự 24h(25/10): Miễn nhiệm Chủ tịch Ocean Bank

    Nguyễn Văn Hải được xuất cảnh đi Mỹ vì lý do nhân đạo’; Ông Hà Văn Thắm mất chức chủ tịch Ocean Bank; Bất chấp lệnh cấm, Formosa vẫn tự ý xây miếu thờ; Rúng động mẫu nude Việt tố nhiếp ảnh gia sàm sỡ; Kẻ ném xác chị Huyền mơ thấy 2 con nạn nhân; Hà Nội: Xe chở tiền đâm chết người qua đường...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 24/10.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1910 2510
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/10 - 25/10)

    Khai mạc kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa 13; Bé gái chết bất thường ở bệnh viện; Nội Bài, Tân Sơn Nhất bị xếp hạng sân bay tệ nhất châu Á; Gửi iPhone qua bưu điện, nhận... 2 cục đá; Bác sĩ từ chối cấp cứu, bệnh nhân tử vong ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1910 2510
    Toàn cảnh Showbiz tuần (19/10 – 25/10)

    Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã Thu Minh dùng mật gấu tươi, Vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 trị giá 2,5 tỷ đồng, Vợ cũ tố Lam Trường là người cha thiếu trách nhiệm, Yanbi miệt thị người đồng tính, Hồ Ngọc Hà bị loại tại MTV EMA 2014, Giang Hồng Ngọc đăng quang X - Factor - Nhân tố bí ẩn 2014, Loki Bảo Long bị tố bỏ thi vì yêu lăng nhăng, Nhạc phim do Sơn Tùng M-TP sáng tác lại bị tố đạo nhạc Hàn, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Orlando Bloom đang bí mật hẹn hò với Selena Gomez,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1910 2510
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/10 - 25/10)

    Xót lòng những vụ giết con rồi tự tử; Vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường và những điều bất ngờ; Tử tù hiếp dâm tự tử 3 lần vì sợ tiêm thuốc độc; Chân tướng quân sư số một của ông trùm ma túy; “Siêu trộm” kim cương xuyên lục địa bị bắt giữ; Chuyện chưa kể về phiên toà xử “ông trùm” Khánh trắng;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin The gioi noi bat tuan qua tu 19102510
    Tin Thế giới nổi bật tuần qua (từ 19/10-25/10)

    Vụ xả súng kinh hoàng tại tòa nhà quốc hội Canada; Hải quân Thụy Điển đã phát động một cuộc săn tìm tàu lạ trên biển; Giải mã một loạt diễn biến bí ẩn ở Triều Tiên; Bình luận xung quanh việc Trung Quốc mở rộng bãi Đá Chữ Thập ở Trường sa; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.