Thứ tư, 01 Tháng sáu 2011, 06:05 GMT+7

Mộng Lân – Nhạc sĩ của tuổi măng non

Căn nhà ở phố Hàng Trống gần hồ Hoàn Kiếm, nơi ở trước đây của nhạc sĩ Mộng Lân chúng tôi thường đến vui với các em thiếu nhi nhân ngày 1/6 hay ngày rằm trung thu, kể cả khi đi công tác cũng tập trung ở đó...

Nhạc sĩ Mộng Lân
Mong Lan � Nhac si cua tuoi mang non
Chúng tôi thường kết hợp “một công đôi việc”, tôi đi thu thanh Dân ca có anh đi cùng, anh đi thu thanh nhạc thiếu nhi cũng gọi cả tôi. Năm 1996 sau khi về hưu Mộng Lân vẫn liên tục “thiết kế” những chuyến đi sáng tác cho các nhạc sĩ đến với các địa phương nơi anh từng quen biết.T

ôi được anh rủ đi nhiều lần. Tính anh là thế, vì bạn bầu và rất ham vui, nhưng sáng tác thì cực nhanh và hay. Trong những năm chống Mỹ, anh tổ chức một số chuyến đi, trong đó đáng nhớ nhất là chuyến chúng tôi về Quảng Xương,Thanh Hóa sau khi em Nguyễn Bá Ngọc băng qua lửa đạn để cứu các bạn nhỏ tuổi hơn cùng trường bên dòng sông Yên dậy sóng (1965).

Đi nhanh về nhanh và sáng tác cũng nhanh. Hai hôm sau, trong khi tôi mới viết được phần nhạc bài hát thiếu nhi “Những vành hoa bên đài liệt sĩ”, chưa hoàn chỉnh được phần lời, thì anh Mộng Lân đã đến khoe với tôi bài “Nguyễn Bá Ngọc người thiếu niên dũng cảm”:

Đây Thanh Hóa anh hùng ngày ngày ghi những chiến công
Gương anh Nguyễn Bá Ngọc sáng soi rực rỡ núi sông

Anh đã chọn 3 nốt chủ đạo Rê Sol Đô từ một điệu hò sông Mã để các em làm quen. Ở nhịp 10 và nhịp 12 anh khéo léo xử lý những nốt “đen” Đồ Rê và Sol Đô rất hợp lý. Câu cuối đoạn A vẫn là những nốt chủ đạo ấy nhưng hình thành một quãng 7 để nhấn mạnh nội dung :

Anh qua đời gương anh ngời soi
Chí kiên cường và lòng dũng cảm.

Cùng đi sáng tác với Mộng Lân chuyến đó nên tôi trích riêng bài hát này để phân tích, để chúng ta thấy sự cẩn thận đến từng chi tiết trong khi lựa chọn giai điệu, chọn ca từ cho phù hợp với các em thiếu nhi. Bài hát “người thực việc thực” ấy là kết quả của một chuyến đi đầy kỷ niệm, đến với nhiều địa chỉ dũng cảm trong chiến đấu trên đất Thanh Hóa anh hùng.” Nguyễn Bá Ngọc người thiếu niên dũng cảm” chỉ là một trong những bài hát của Mộng Lân mà tôi được chứng kiến tài năng sáng tác và đầy trách nhiệm với tuổi măng non. Anh còn nhiều bài hát nổi tiếng khác như: Quê em bừng sáng (1954), Tấm ảnh Bác Hồ (1956), Em là mầm non của Đảng (1957)…mà các thế hệ măng non đã từng hát vang :

Em là búp măng non,em lớn lên trong mùa cách mạng
Sướng vui có Đảng tiền phong
Có Đảng như ánh thái dương
Sống yên vui trong tình yêu thương…

Bài hát này đã được phổ biến rộng rãi tới từng phân đội thiếu niên tiền phong. Không ai nghĩ rằng đây là một bài hát truyền thống khô cứng, bởi giai điệu đẹp truyền cảm, lại dễ hát dễ thuộc. Nếu tính mỗi thế hệ là 20 năm thì cũng đã có 3 thế hệ măng non thuộc lòng tác phẩm này.

Nhạc sĩ Mộng Lân tên thật là Nguyễn Ngọc Lân, sinh năm 1934, quê gốc ở Thạch Nham, Thanh Oai, Hà Nội, lớn lên ở Thanh Ba Phú Thọ. Anh đến với âm nhạc rất sớm, từ lúc 13 tuổi. Hồi đó anh tham gia Đoàn thiếu nhi nghệ thuật do nhạc sĩ Lưu Hữu Phước tổ chức và hướng dẫn trong những năm kháng chiến chống Pháp. Từng học khóa sư phạm ở Khu học xá Nam Ninh, sau đó là giáo viên dạy nhạc của trường Thiếu nhi Việt nam ở Lư Sơn, Quế Lâm, Trung Quốc vào những năm 50 của thế kỷ trước.

Ca khúc "Em là mầm non của Đảng" (NS Mộng Lân)

Năm 1957 anh về làm biên tập chương trình âm nhạc, rồi làm phó phòng ca nhạc thiếu nhi. Anh đã cùng các nhạc sĩ ở Đài Tiếng nói Việt nam hoạt động sôi nổi, sáng tạo và có hiệu quả trên làn sóng phát thanh quốc gia. Ở cương vị này không những Mộng Lân sáng tác tốt hơn cho đối tượng thiếu nhi mà còn đóng góp phần quan trọng vào việc tổ chức cổ vũ phong trào đàn hát trong lứa tuổi măng non, đặc biệt là qua các kỳ hội diễn “Tiếng hát Hoa Phượng Đỏ”. Anh phát hiện năng khiếu, trực tiếp xây dựng bồi dưỡng tài năng cho Đội Sơn Ca của Đài TNVN, giúp các địa phương tổ chức và giới thiệu trên làn sóng của Đài các đội ca nhạc thiếu nhi như: Vàng Anh (Nam Định), Hải Yến (Hải Phòng), Hạ Long (Quảng Ninh)… và phong trào văn nghệ ở các trường học. Các nghệ sĩ nhân dân, nghệ sĩ ưu tú như Thanh Huyền, Bích Liên, Diệu Thúy, Anh Đào, Thúy Hà, Tô Lan Phương… đều ghi ơn Mộng Lân, bởi anh đã góp phần đào tạo khuyến khích, nâng đỡ tài năng để có được như ngày nay.

Dẫu rằng ai cũng nghĩ đến Mộng Lân là một nhạc sĩ của thiếu nhi, nhưng tôi vẫn muốn nhắc thêm ở Mộng Lân còn là một nhạc sĩ của người lớn. Bởi anh có nhiều tác phẩm quen thuộc với thính giả cả nước và đồng hành cùng năm tháng như: Những cánh chim địa chất, Chiến thắng sông Gianh, Gửi sông Hương, Hát vang bài ca toàn thắng v.v…

Trong các cuộc hội thảo về âm nhạc cho tuổi măng non cũng như những lần trò chuyện với nhau Mộng Lân đều nói: Sáng tác bài hát cho người lớn đã khó, sáng tác cho Thiếu nhi lại càng khó hơn. Các em có một thế giới riêng. Tư duy của các em hoàn toàn khác biệt người lớn. Sáng tác cho các em phải khái quát và giàu hình ảnh ở mức độ cao. Tránh tùy tiện dễ dãi, điều này dễ làm hại thẩm mỹ của các em, lắm khi còn phản tác dụng. Phải dùng ngôn ngữ của các em thể hiện trong hình tượng âm nhạc. Viết lên được những điều các em nói, nói lên được những điều các em nghĩ. Nghĩa là phù hợp với lứa tuổi và trình độ của lớp măng non.

Ca khúc "Nguyễn Bá Ngọc - người thiếu niên dũng cảm" (NS Mộng Lân)

Có lẽ vì những nhận thức ấy mà Mộng Lân đã được các em thiếu nhi cả nước bình chọn là một trong 5 nhạc sĩ có nhiều bài hát hay nhất trong thế kỷ XX mặc dù anh đã vĩnh viễn đi xa từ năm 2001. Tôi nhớ có lần đến thăm Đài TNVN, nghe các tác phẩm của Mộng Lân, nhạc sĩ Tô Vũ đã phải thốt lên “trẻ em thích hát, người lớn thích nghe, bạn bè nể phục”.

Nhạc sĩ Dân Huyền
Việt Báo

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

"Sex tour" lên truyền hình thực tế

Ngôi sao phim khiêu dâm Rebecca More khiến người Anh giận dữ vì đang quay một chương trình truyền hình thực tế, trong đó cô đi vòng quanh nước Anh chọn người ngẫu nhiên để quan hệ với cô. 

Nhận xét tin Mộng Lân – Nhạc sĩ của tuổi măng non

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Mộng Lân – Nhạc sĩ của tuổi măng non bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Mong Lan Nhac si cua tuoi mang non ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Mộng Lân – Nhạc sĩ của tuổi măng non ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Mong Lan - Young Musician of the old cement
Mong Lan, Nguyen Ba Ngoc, Hang Trong, business trips, Full Moon Harvest Festival, young man, Hoan Kiem Lake, musicians, children, young shoots, light work, the song, with, his

house near Hang Trong Street in Hoan Kiem Lake, where the musicians in the past we used to Mong Lan fun with the children's day sixth or mid-autumn full moon , even when the focus is there ....

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Thoi su 24h1510 Bat pho chanh thanh tra GTVT
    Thời sự 24h(15/10): Bắt phó chánh thanh tra GTVT

    Chấn động làng quê vụ nữ sinh giết cán bộ huyện; Jennifer Phạm sẽ là thảm họa của Cặp đôi hoàn hảo 2014?; Cá quả Tàu tiêm thuốc mê đổ về chợ; Truy sát từ nhà đến bệnh viện vì can thiệp đụng độ trên đường

  • Thoi su 24h1410 Su co hy huu tren duong sat VN
    Thời sự 24h(14/10): Sự cố hy hữu trên đường sắt VN

    Xử lý xe quá tải "giết" đường: Không có vùng cấm!; Sự cố hy hữu trên đường sắt Việt Nam; Tài xế trong clip "ngược chiều khó tin" ở HN trình diện; Truy sát kinh hoàng từ nhà đến bệnh viện;Việt Nam sắp nhận máy bay hiện đại nhất thế giới; Công an cử người canh rắn "khủng" cực độc... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 13/10.

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.