Mộng Lân – Nhạc sĩ của tuổi măng non

Căn nhà ở phố Hàng Trống gần hồ Hoàn Kiếm, nơi ở trước đây của nhạc sĩ Mộng Lân chúng tôi thường đến vui với các em thiếu nhi nhân ngày 1/6 hay ngày rằm trung thu, kể cả khi đi công tác cũng tập trung ở đó...

Nhạc sĩ Mộng Lân
Mong Lan � Nhac si cua tuoi mang non
Chúng tôi thường kết hợp “một công đôi việc”, tôi đi thu thanh Dân ca có anh đi cùng, anh đi thu thanh nhạc thiếu nhi cũng gọi cả tôi. Năm 1996 sau khi về hưu Mộng Lân vẫn liên tục “thiết kế” những chuyến đi sáng tác cho các nhạc sĩ đến với các địa phương nơi anh từng quen biết.T

ôi được anh rủ đi nhiều lần. Tính anh là thế, vì bạn bầu và rất ham vui, nhưng sáng tác thì cực nhanh và hay. Trong những năm chống Mỹ, anh tổ chức một số chuyến đi, trong đó đáng nhớ nhất là chuyến chúng tôi về Quảng Xương,Thanh Hóa sau khi em Nguyễn Bá Ngọc băng qua lửa đạn để cứu các bạn nhỏ tuổi hơn cùng trường bên dòng sông Yên dậy sóng (1965).

Đi nhanh về nhanh và sáng tác cũng nhanh. Hai hôm sau, trong khi tôi mới viết được phần nhạc bài hát thiếu nhi “Những vành hoa bên đài liệt sĩ”, chưa hoàn chỉnh được phần lời, thì anh Mộng Lân đã đến khoe với tôi bài “Nguyễn Bá Ngọc người thiếu niên dũng cảm”:

Đây Thanh Hóa anh hùng ngày ngày ghi những chiến công
Gương anh Nguyễn Bá Ngọc sáng soi rực rỡ núi sông

Anh đã chọn 3 nốt chủ đạo Rê Sol Đô từ một điệu hò sông Mã để các em làm quen. Ở nhịp 10 và nhịp 12 anh khéo léo xử lý những nốt “đen” Đồ Rê và Sol Đô rất hợp lý. Câu cuối đoạn A vẫn là những nốt chủ đạo ấy nhưng hình thành một quãng 7 để nhấn mạnh nội dung :

Anh qua đời gương anh ngời soi
Chí kiên cường và lòng dũng cảm.

Cùng đi sáng tác với Mộng Lân chuyến đó nên tôi trích riêng bài hát này để phân tích, để chúng ta thấy sự cẩn thận đến từng chi tiết trong khi lựa chọn giai điệu, chọn ca từ cho phù hợp với các em thiếu nhi. Bài hát “người thực việc thực” ấy là kết quả của một chuyến đi đầy kỷ niệm, đến với nhiều địa chỉ dũng cảm trong chiến đấu trên đất Thanh Hóa anh hùng.” Nguyễn Bá Ngọc người thiếu niên dũng cảm” chỉ là một trong những bài hát của Mộng Lân mà tôi được chứng kiến tài năng sáng tác và đầy trách nhiệm với tuổi măng non. Anh còn nhiều bài hát nổi tiếng khác như: Quê em bừng sáng (1954), Tấm ảnh Bác Hồ (1956), Em là mầm non của Đảng (1957)…mà các thế hệ măng non đã từng hát vang :

Em là búp măng non,em lớn lên trong mùa cách mạng
Sướng vui có Đảng tiền phong
Có Đảng như ánh thái dương
Sống yên vui trong tình yêu thương…

Bài hát này đã được phổ biến rộng rãi tới từng phân đội thiếu niên tiền phong. Không ai nghĩ rằng đây là một bài hát truyền thống khô cứng, bởi giai điệu đẹp truyền cảm, lại dễ hát dễ thuộc. Nếu tính mỗi thế hệ là 20 năm thì cũng đã có 3 thế hệ măng non thuộc lòng tác phẩm này.

Nhạc sĩ Mộng Lân tên thật là Nguyễn Ngọc Lân, sinh năm 1934, quê gốc ở Thạch Nham, Thanh Oai, Hà Nội, lớn lên ở Thanh Ba Phú Thọ. Anh đến với âm nhạc rất sớm, từ lúc 13 tuổi. Hồi đó anh tham gia Đoàn thiếu nhi nghệ thuật do nhạc sĩ Lưu Hữu Phước tổ chức và hướng dẫn trong những năm kháng chiến chống Pháp. Từng học khóa sư phạm ở Khu học xá Nam Ninh, sau đó là giáo viên dạy nhạc của trường Thiếu nhi Việt nam ở Lư Sơn, Quế Lâm, Trung Quốc vào những năm 50 của thế kỷ trước.

Ca khúc "Em là mầm non của Đảng" (NS Mộng Lân)

Năm 1957 anh về làm biên tập chương trình âm nhạc, rồi làm phó phòng ca nhạc thiếu nhi. Anh đã cùng các nhạc sĩ ở Đài Tiếng nói Việt nam hoạt động sôi nổi, sáng tạo và có hiệu quả trên làn sóng phát thanh quốc gia. Ở cương vị này không những Mộng Lân sáng tác tốt hơn cho đối tượng thiếu nhi mà còn đóng góp phần quan trọng vào việc tổ chức cổ vũ phong trào đàn hát trong lứa tuổi măng non, đặc biệt là qua các kỳ hội diễn “Tiếng hát Hoa Phượng Đỏ”. Anh phát hiện năng khiếu, trực tiếp xây dựng bồi dưỡng tài năng cho Đội Sơn Ca của Đài TNVN, giúp các địa phương tổ chức và giới thiệu trên làn sóng của Đài các đội ca nhạc thiếu nhi như: Vàng Anh (Nam Định), Hải Yến (Hải Phòng), Hạ Long (Quảng Ninh)… và phong trào văn nghệ ở các trường học. Các nghệ sĩ nhân dân, nghệ sĩ ưu tú như Thanh Huyền, Bích Liên, Diệu Thúy, Anh Đào, Thúy Hà, Tô Lan Phương… đều ghi ơn Mộng Lân, bởi anh đã góp phần đào tạo khuyến khích, nâng đỡ tài năng để có được như ngày nay.

Dẫu rằng ai cũng nghĩ đến Mộng Lân là một nhạc sĩ của thiếu nhi, nhưng tôi vẫn muốn nhắc thêm ở Mộng Lân còn là một nhạc sĩ của người lớn. Bởi anh có nhiều tác phẩm quen thuộc với thính giả cả nước và đồng hành cùng năm tháng như: Những cánh chim địa chất, Chiến thắng sông Gianh, Gửi sông Hương, Hát vang bài ca toàn thắng v.v…

Trong các cuộc hội thảo về âm nhạc cho tuổi măng non cũng như những lần trò chuyện với nhau Mộng Lân đều nói: Sáng tác bài hát cho người lớn đã khó, sáng tác cho Thiếu nhi lại càng khó hơn. Các em có một thế giới riêng. Tư duy của các em hoàn toàn khác biệt người lớn. Sáng tác cho các em phải khái quát và giàu hình ảnh ở mức độ cao. Tránh tùy tiện dễ dãi, điều này dễ làm hại thẩm mỹ của các em, lắm khi còn phản tác dụng. Phải dùng ngôn ngữ của các em thể hiện trong hình tượng âm nhạc. Viết lên được những điều các em nói, nói lên được những điều các em nghĩ. Nghĩa là phù hợp với lứa tuổi và trình độ của lớp măng non.

Ca khúc "Nguyễn Bá Ngọc - người thiếu niên dũng cảm" (NS Mộng Lân)

Có lẽ vì những nhận thức ấy mà Mộng Lân đã được các em thiếu nhi cả nước bình chọn là một trong 5 nhạc sĩ có nhiều bài hát hay nhất trong thế kỷ XX mặc dù anh đã vĩnh viễn đi xa từ năm 2001. Tôi nhớ có lần đến thăm Đài TNVN, nghe các tác phẩm của Mộng Lân, nhạc sĩ Tô Vũ đã phải thốt lên “trẻ em thích hát, người lớn thích nghe, bạn bè nể phục”.

Nhạc sĩ Dân Huyền
Việt Báo

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

HAGL bị ‘đánh hội đồng’, ai là kẻ hưởng lợi?

Không phải B.Bình Dương, cũng chẳng phải những đội bóng có sự đầu tư tốt trước mùa giải như Than Quảng Ninh, Hà Nội T&T hay Hải Phòng, mà HAGL mới là cái tên được chú ý nhất ở V.League 2015. Chính điều này khiến họ bị phần còn lại 'đánh hội đồng'.

Nhận xét tin Mộng Lân – Nhạc sĩ của tuổi măng non

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Mộng Lân – Nhạc sĩ của tuổi măng non bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Mong Lan Nhac si cua tuoi mang non ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Mộng Lân – Nhạc sĩ của tuổi măng non ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Mong Lan - Young Musician of the old cement
Mong Lan, Nguyen Ba Ngoc, Hang Trong, business trips, Full Moon Harvest Festival, young man, Hoan Kiem Lake, musicians, children, young shoots, light work, the song, with, his

house near Hang Trong Street in Hoan Kiem Lake, where the musicians in the past we used to Mong Lan fun with the children's day sixth or mid-autumn full moon , even when the focus is there ....

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h2901 Vu trom xang may bay cuc lon
    Thời sự 24h(29/01): Vụ trộm xăng máy bay cực lớn

    'Trực thăng chao đảo rồi chúi xuống đất'; Bắt băng trộm xăng máy bay cực lớn ở TP.HCM; 20 xác linh trưởng khô bốc mùi trên xe khách; Lời khai rúng động của học sinh giết nam ca sĩ; Trung úy cảnh sát bị nghi phạm buôn ma túy bắn chết... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 29/1.

  • Thoi su 24h2801 Roi may bay 4 phi cong hy sinh
    Thời sự 24h(28/01): Rơi máy bay, 4 phi công hy sinh

    22 người vào quy hoạch Bộ Chính trị, Ban Bí thư; Trực thăng rơi ở TP.HCM, 4 phi công hy sinh; Bắt nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Hung thủ 15 tuổi giết hại nam ca sĩ ở Sài Gòn; Bắt lô ma túy 20 tỷ ở sân bay...

  • Thoi su 24h2701 Nam ca si bi sat hai da man
    Thời sự 24h(27/01): Nam ca sĩ bị sát hại dã man

    Xe cứu thương bỏ mặc thai phụ tử vong giữa đường?; Nam ca sĩ tử vong trong tình trạng khỏa thân; Vụ biệt thự trong rừng Hải Vân: Tướng công an xin lỗi; Mỹ Tâm nói gì về "người tình tin đồn" 70 tuổi?...

  • Thoi su 24h2601 Vu no rung dong ca pho
    Thời sự 24h(26/01): Vụ nổ rúng động cả phố

    Đà Nẵng có tân Chủ tịch UBND TP; "Nói không với nằm ghép: Dân lo bị xuất viện sớm; Nghệ An: Phát hiện xác hổ 140kg đang ướp lạnh; Không khởi tố vụ tai nạn thảm khốc 9 người chết; Bắt gần nửa tấn lòng thối đang trên đường tiêu thụ; Cựu phi công Việt Nam nói thật chuyện lương thưởng... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 26/1.

  • Thoi su tuan qua Dai hy thanh dai tang sau tai nan
    Thời sự tuần qua: Đại hỷ thành đại tang sau tai nạn

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Cục trưởng Cục Đường sắt chết trong phòng làm việc; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít...

  • Tet xua Tet nay qua con mat nguoi tre
    Tết xưa - Tết nay qua "con mắt" người trẻ

    Một phim ngắn hết sức ý nghĩa cho Tết 2015 đang khiến cộng đồng mạng xôn sao và khiến người xem thật sự xúc động.

  • Tranh cai xung quanh Le hoi chem lon o Bac Ninh
    Tranh cãi xung quanh Lễ hội chém lợn ở Bắc Ninh

    Theo Lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh Lễ hội sẽ vẫn được tổ chức nhưng việc chém lợn đã được bỏ từ 2 năm trước.

  • Hai Tet 2015
    Hài Tết 2015

    Nhiều chương trình hài tết, ca nhạc chào năm mới 2015 đã được đồng loạt ra mắt khán giả với nội dung hấp dẫn, đáp ứng nhu cầu giải trí của người dân trong dịp tết. Tuy nhiên, năm nay sức mua khá ảm đạm, tuy băng đĩa lậu ngày càng nhiều. ------------

  • Toi pham vi thanh nien Nguyen nhan va giai phap
    Tội phạm vị thành niên - Nguyên nhân và giải pháp

    Những cái xấu, cái ác đang ngày một gia tăng trong xã hội khiến nhiều người sợ hãi. Nhất là việc giảng đường đang dần trở thành nơi "tụ họp" của phần tử xấu.

  • Dau dau chuyen tim O sin ngay Tet
    Đau đầu chuyện tìm Ô sin ngày Tết

    Nỗi khổ vì bị người giúp việc (hay ô sin) nhân dịp cuối năm o ép không còn mới lạ, tuy nhiên có những chuyện thoạt nghe tưởng như hài nhưng lại…cười ra nước mắt.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2501 3101
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (25/01 - 31/01)

    Toàn cảnh trực thăng quân sự rơi ở TP.HCM; Tai nạn thảm khốc ở Thanh Hóa khiến 10 người tử vong; Bé trai khôi ngô bị mẹ bỏ rơi vì sợ mang lại xui xẻo; Hà Nội bỏ dải phân cách cứng: 24 tỷ đồng ném qua cửa sổ;Vợ hoặc chồng không chung thủy bị phạt 1-3 triệu đồng... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------

  • Ban tin suc khoe tuan tu 25 311
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 25 - 31/1)

    Nhiều dịch bệnh như ho gà, dịch sởi, dịch cúm gia cầm, rubella đang bùng phát mạnh và diễn biến khó lường; Bắt buộc mua thẻ BHYT theo hộ gia đình; Sai lầm nghiêm trọng khi ăn thịt chó "giải đen" ngày giáp Tết; Bệnh nhân ung thư vú không nên bật đèn khi ngủ; Lá lốt chữa bệnh; Giảm cân siêu nhanh bằng gia vị quen thuộc; Quan niệm sai lầm về sinh nở... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 2501 3101
    Toàn cảnh Showbiz tuần (25/01 – 31/01)

    Bảo Anh bị nghi hát nhép trong The Remix 2015, Quách Ngọc Ngoan phải trả 1 tỷ mới được Lê Phương chấp nhận ly hôn?, Đám cưới bình dân của Huỳnh Đông - Ái Châu, Những người tình tin đồn của Mỹ Tâm, Cường Đô la - Hà Hồ 'cơm lành canh ngọt' về sống chung một nhà?, ------------

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2501 3101
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (25/01 - 31/01)

    Tội phạm vị thành niên - Nguyên nhân và giải pháp; Phòng, chống tội phạm sử dụng Công nghệ cao; Tết sớm ở Trại giam Xuân Nguyên; Hài hước những tên trộm lười biếng nhất thế giới; 141 Hà Nội trấn áp tội phạm đường phố dịp cuối năm; Cái chết đầy bí ẩn của trùm giang hồ khét tiếng Đại Cathay;.......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (25/01 - 31/01), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2501-3101/2147533625/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nhin lai su kien Xa Hoi VN 2014
    Nhìn lại sự kiện Xã Hội VN 2014

    2014 là năm của tai nạn, hỏa hoạn với hàng trăm vụ cháy lớn trên phạm vi toàn quốc với những hậu quả thảm khốc về cả tài sản và tính mạng con người.