Mộng Lân – Nhạc sĩ của tuổi măng non

Căn nhà ở phố Hàng Trống gần hồ Hoàn Kiếm, nơi ở trước đây của nhạc sĩ Mộng Lân chúng tôi thường đến vui với các em thiếu nhi nhân ngày 1/6 hay ngày rằm trung thu, kể cả khi đi công tác cũng tập trung ở đó...

Nhạc sĩ Mộng Lân
Mong Lan � Nhac si cua tuoi mang non
Chúng tôi thường kết hợp “một công đôi việc”, tôi đi thu thanh Dân ca có anh đi cùng, anh đi thu thanh nhạc thiếu nhi cũng gọi cả tôi. Năm 1996 sau khi về hưu Mộng Lân vẫn liên tục “thiết kế” những chuyến đi sáng tác cho các nhạc sĩ đến với các địa phương nơi anh từng quen biết.T

ôi được anh rủ đi nhiều lần. Tính anh là thế, vì bạn bầu và rất ham vui, nhưng sáng tác thì cực nhanh và hay. Trong những năm chống Mỹ, anh tổ chức một số chuyến đi, trong đó đáng nhớ nhất là chuyến chúng tôi về Quảng Xương,Thanh Hóa sau khi em Nguyễn Bá Ngọc băng qua lửa đạn để cứu các bạn nhỏ tuổi hơn cùng trường bên dòng sông Yên dậy sóng (1965).

Đi nhanh về nhanh và sáng tác cũng nhanh. Hai hôm sau, trong khi tôi mới viết được phần nhạc bài hát thiếu nhi “Những vành hoa bên đài liệt sĩ”, chưa hoàn chỉnh được phần lời, thì anh Mộng Lân đã đến khoe với tôi bài “Nguyễn Bá Ngọc người thiếu niên dũng cảm”:

Đây Thanh Hóa anh hùng ngày ngày ghi những chiến công
Gương anh Nguyễn Bá Ngọc sáng soi rực rỡ núi sông

Anh đã chọn 3 nốt chủ đạo Rê Sol Đô từ một điệu hò sông Mã để các em làm quen. Ở nhịp 10 và nhịp 12 anh khéo léo xử lý những nốt “đen” Đồ Rê và Sol Đô rất hợp lý. Câu cuối đoạn A vẫn là những nốt chủ đạo ấy nhưng hình thành một quãng 7 để nhấn mạnh nội dung :

Anh qua đời gương anh ngời soi
Chí kiên cường và lòng dũng cảm.

Cùng đi sáng tác với Mộng Lân chuyến đó nên tôi trích riêng bài hát này để phân tích, để chúng ta thấy sự cẩn thận đến từng chi tiết trong khi lựa chọn giai điệu, chọn ca từ cho phù hợp với các em thiếu nhi. Bài hát “người thực việc thực” ấy là kết quả của một chuyến đi đầy kỷ niệm, đến với nhiều địa chỉ dũng cảm trong chiến đấu trên đất Thanh Hóa anh hùng.” Nguyễn Bá Ngọc người thiếu niên dũng cảm” chỉ là một trong những bài hát của Mộng Lân mà tôi được chứng kiến tài năng sáng tác và đầy trách nhiệm với tuổi măng non. Anh còn nhiều bài hát nổi tiếng khác như: Quê em bừng sáng (1954), Tấm ảnh Bác Hồ (1956), Em là mầm non của Đảng (1957)…mà các thế hệ măng non đã từng hát vang :

Em là búp măng non,em lớn lên trong mùa cách mạng
Sướng vui có Đảng tiền phong
Có Đảng như ánh thái dương
Sống yên vui trong tình yêu thương…

Bài hát này đã được phổ biến rộng rãi tới từng phân đội thiếu niên tiền phong. Không ai nghĩ rằng đây là một bài hát truyền thống khô cứng, bởi giai điệu đẹp truyền cảm, lại dễ hát dễ thuộc. Nếu tính mỗi thế hệ là 20 năm thì cũng đã có 3 thế hệ măng non thuộc lòng tác phẩm này.

Nhạc sĩ Mộng Lân tên thật là Nguyễn Ngọc Lân, sinh năm 1934, quê gốc ở Thạch Nham, Thanh Oai, Hà Nội, lớn lên ở Thanh Ba Phú Thọ. Anh đến với âm nhạc rất sớm, từ lúc 13 tuổi. Hồi đó anh tham gia Đoàn thiếu nhi nghệ thuật do nhạc sĩ Lưu Hữu Phước tổ chức và hướng dẫn trong những năm kháng chiến chống Pháp. Từng học khóa sư phạm ở Khu học xá Nam Ninh, sau đó là giáo viên dạy nhạc của trường Thiếu nhi Việt nam ở Lư Sơn, Quế Lâm, Trung Quốc vào những năm 50 của thế kỷ trước.

Ca khúc "Em là mầm non của Đảng" (NS Mộng Lân)

Năm 1957 anh về làm biên tập chương trình âm nhạc, rồi làm phó phòng ca nhạc thiếu nhi. Anh đã cùng các nhạc sĩ ở Đài Tiếng nói Việt nam hoạt động sôi nổi, sáng tạo và có hiệu quả trên làn sóng phát thanh quốc gia. Ở cương vị này không những Mộng Lân sáng tác tốt hơn cho đối tượng thiếu nhi mà còn đóng góp phần quan trọng vào việc tổ chức cổ vũ phong trào đàn hát trong lứa tuổi măng non, đặc biệt là qua các kỳ hội diễn “Tiếng hát Hoa Phượng Đỏ”. Anh phát hiện năng khiếu, trực tiếp xây dựng bồi dưỡng tài năng cho Đội Sơn Ca của Đài TNVN, giúp các địa phương tổ chức và giới thiệu trên làn sóng của Đài các đội ca nhạc thiếu nhi như: Vàng Anh (Nam Định), Hải Yến (Hải Phòng), Hạ Long (Quảng Ninh)… và phong trào văn nghệ ở các trường học. Các nghệ sĩ nhân dân, nghệ sĩ ưu tú như Thanh Huyền, Bích Liên, Diệu Thúy, Anh Đào, Thúy Hà, Tô Lan Phương… đều ghi ơn Mộng Lân, bởi anh đã góp phần đào tạo khuyến khích, nâng đỡ tài năng để có được như ngày nay.

Dẫu rằng ai cũng nghĩ đến Mộng Lân là một nhạc sĩ của thiếu nhi, nhưng tôi vẫn muốn nhắc thêm ở Mộng Lân còn là một nhạc sĩ của người lớn. Bởi anh có nhiều tác phẩm quen thuộc với thính giả cả nước và đồng hành cùng năm tháng như: Những cánh chim địa chất, Chiến thắng sông Gianh, Gửi sông Hương, Hát vang bài ca toàn thắng v.v…

Trong các cuộc hội thảo về âm nhạc cho tuổi măng non cũng như những lần trò chuyện với nhau Mộng Lân đều nói: Sáng tác bài hát cho người lớn đã khó, sáng tác cho Thiếu nhi lại càng khó hơn. Các em có một thế giới riêng. Tư duy của các em hoàn toàn khác biệt người lớn. Sáng tác cho các em phải khái quát và giàu hình ảnh ở mức độ cao. Tránh tùy tiện dễ dãi, điều này dễ làm hại thẩm mỹ của các em, lắm khi còn phản tác dụng. Phải dùng ngôn ngữ của các em thể hiện trong hình tượng âm nhạc. Viết lên được những điều các em nói, nói lên được những điều các em nghĩ. Nghĩa là phù hợp với lứa tuổi và trình độ của lớp măng non.

Ca khúc "Nguyễn Bá Ngọc - người thiếu niên dũng cảm" (NS Mộng Lân)

Có lẽ vì những nhận thức ấy mà Mộng Lân đã được các em thiếu nhi cả nước bình chọn là một trong 5 nhạc sĩ có nhiều bài hát hay nhất trong thế kỷ XX mặc dù anh đã vĩnh viễn đi xa từ năm 2001. Tôi nhớ có lần đến thăm Đài TNVN, nghe các tác phẩm của Mộng Lân, nhạc sĩ Tô Vũ đã phải thốt lên “trẻ em thích hát, người lớn thích nghe, bạn bè nể phục”.

Nhạc sĩ Dân Huyền
Việt Báo

Video nổi bật

Dân Ca Việt Nam qua tiếng đàn của các Nghệ Sĩ quốc tế
00:00 / --:--

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Thi THPT quốc gia: Hé lộ điểm 10 môn Toán

PGS.TS Nguyễn Phong ĐiềN - Trưởng phòng Đào tạo (Trường ĐH Bách khoa Hà Nội) - cho biết: Cho đến đầu giờ sáng nay (7/7), cụm thi do trường chủ trì đã xuất hiện 3 điểm 10 môn Toán.

Có thí sinh rớt tốt nghiệp nhưng "đậu" đại học

Ngay sau khi kết thúc kỳ thi THPT Quốc gia, ngày 6.7 các trường đại học chủ trì cụm thi tại TPHCM đã bắt đầu chấm thi. Tại ĐH Tôn Đức Thắng, đơn vị chủ trì cụm thi của thí sinh Bình Thuận, Long An và TPHCM đã bắt đầu làm phách sau khi kết thúc môn thi thứ nhất (chiều 1.7) và chấm thi liên tục kể cả thứ bảy và chủ nhật.

Nhận xét tin Mộng Lân – Nhạc sĩ của tuổi măng non

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Mộng Lân – Nhạc sĩ của tuổi măng non bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Mong Lan Nhac si cua tuoi mang non ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Mộng Lân – Nhạc sĩ của tuổi măng non ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Mong Lan - Young Musician of the old cement
Mong Lan, Nguyen Ba Ngoc, Hang Trong, business trips, Full Moon Harvest Festival, young man, Hoan Kiem Lake, musicians, children, young shoots, light work, the song, with, his

house near Hang Trong Street in Hoan Kiem Lake, where the musicians in the past we used to Mong Lan fun with the children's day sixth or mid-autumn full moon , even when the focus is there ....

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h067 Hao Anh bi bat vi trom cap
    Thời sự 24h(06/7): Hào Anh bị bắt vì trộm cắp

     Những thông tin mới về đám tang của nhạc sĩ An Thuyên; Bất thường Sa Pa lạnh 13 độ giữa mùa hè; "Cậu bé đặc biệt" Hào Anh bị bắt vì trộm cắp; Lộ ảnh cưới của Á hậu quyến rũ nhất lịch sử HH Việt Nam

  • Thoi su tuan qua Xuat hien nhan chung moi vu ong Chan
    Thời sự tuần qua: Xuất hiện nhân chứng mới vụ ông Chấn

    Hàng ngàn thí sinh phải chỉnh sửa sai sót; Nhạc sĩ An Thuyên đột ngột qua đời; Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Thảm án rúng động xứ Nghệ: 4 người một nhà tử vong; 

  • Thoi su 24h047 Truy bat hung thu giet 4 nguoi rung dong
    Thời sự 24h(04/7): Truy bắt hung thủ giết 4 người rúng động

    Thông tin tiếp vụ hạ sát 4 người trong một nhà rúng động xứ Nghệ; Bộ Giáo dục giải đáp vấn đề nóng hậu thi quốc gia; Khu vực "đào đâu cũng phát hiện hài cốt" tại Thủ đô;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 4/7. 

  • Thoi su 24h037 Tham an rung dong xu Nghe
    Thời sự 24h(03/7): Thảm án rúng động xứ Nghệ

    Phó Thủ tướng truy trách nhiệm ném đá xe khách; Đường sắt trên cao HN “uốn lượn” vẫn đảm bảo an toàn; Nhạc sĩ An Thuyên đột ngột qua đời; Thí sinh ngất xỉu khi hay tin bố đột ngột qua đời; Thảm án rúng động xứ Nghệ: 4 người một nhà tử vong...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 3/7.

  • Thoi su 24h027 Ong Chan se to cao nhan chung moi
    Thời sự 24h(02/7): Ông Chấn sẽ tố cáo nhân chứng mới

     Thủ tướng phát lệnh "cất cánh" Airbus A350 của Vietnam Airlines; Quang Lê rời khỏi Việt Nam, Đàm Vĩnh Hưng nói lời cuối; Ông Chấn sẽ tố cáo nhân chứng mới; Thêm nhiều "cái chết" trong phòng thi; 

  • Mr Dam to Quang Le choi ban
    Mr Đàm tố Quang Lê chơi bẩn

    Vụ lùm xùm tranh gà của Đàm Vĩnh Hưng và Quang Lê hiện nay chưa đến hồi kết. Nhiều nghệ sĩ Việt đã lên tiếng bênh Mr. Đàm. ------------ Xem thêm: Mr Đàm tố Quang Lê chơi bẩn, http://vietbao.vn/tp/Mr-Dam-to-Quang-Le-choi-ban/11933036/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Dai gia Ca Mau mua dam tre em
    Đại gia Cà Mau mua dâm trẻ em

    Đại gia miền Tây mua dâm thiếu nữ được cho là thành khẩn khai báo, lý lịch rõ ràng và nhân thân tốt. Gia đình của Việt kiều này đang làm thủ tục bảo lãnh cho ông Tiêu tại ngoại.

  • Nam sinh qua doi truoc ngay tot nghiep
    Nam sinh qua đời trước ngày tốt nghiệp

    Những lời trăng trối cuối cùng của nam sinh qua đời trước lễ tốt nghiệp với người bạn đặc biệt trên facebook cũng khiến nhiều người nghẹn lại. ------------ Xem thêm: Nam sinh qua đời trước ngày tốt nghiệp, http://vietbao.vn/tp/Nam-sinh-qua-doi-truoc-ngay-tot-nghiep/11936114/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Duong sat tren cao Ha Noi uon luon
    Đường sắt trên cao Hà Nội uốn lượn

    Đường sắt đô thị trên cao Cát Linh-Hà Đông uốn lượn như rồng trên nhiều điểm chạy dọc đường Nguyễn Trãi, Trần Phú...

  • Nhung dam cuoi dat vang gay xon xao
    Những đám cưới "dát vàng" gây xôn xao

    Hình ảnh một số cô dâu đeo đầy vàng trong đám cưới ở một số nơi ở Việt Nam không chỉ khiến nhiều người trầm trồ mà còn là tâm điểm của các cuộc tranh luận trên mạng xã hội.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2806 0407
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (28/06 - 04/07)

    Cả thế giới phải đối mặt với nắng nóng kỷ lục; Chính thức bắt đầu kỳ thi THPT Quốc gia 2015; Đường sắt trên cao Hà Nội uốn lượn; 10 luật có hiệu lực từ tháng 7/2015; QL 1A bị phá hoại bởi hóa chất lạ; Nạn chặt chém du khách ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (28/06 - 04/07), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2806-0407/2147574941/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 2806 04072015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 28/06 - 04/07/2015

    Ngày 1/7 Luật Doanh nghiệp, Luật Nhà ở và Luật kinh doanh BĐS đã chính thức có hiệu lực, EVN khẳng định đã giải thích thỏa đáng tất cả những khiếu nại của người dân và khách hàng liên quan đến việc hóa đơn tiền điện tăng "sốc", con số 63% cán bộ thuế tiêu cực, nhũng nhiễu đã phản ánh đúng tình trạng hiện nay của một bộ phận cán bộ thuế trong quá trình tác nghiệp, sự kỳ lạ trong hệ thống chỉ tiêu kinh tế- xã hội....Cùng với đó, những thông tin về tài chính ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 28/06 - 04/07/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2906-04072015/2147574923/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2806 0407
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (28/06 - 04/07)

    Siêu trộm và những vụ án nổi tiếng; Những vụ hiếp dâm tập thể chấn động; Nhận diện những chiêu lừa bắt cóc trẻ em cha mẹ nên cảnh giác; Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Vì sao ‘ông trùm’ Tàng Keangnam chưa thể ‘đền tội’ như dự kiến?; Đại gia khai bị 'bất lực' trong 2 lần mua dâm thiếu nữ;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (28/06 - 04/07), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2806-0407/2147574905/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nghin le chuyen tuan qua 2106 2706
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (21/06 - 27/06)

    Hoàn lưu bão số 1 làm 15 người chết và mất tích; Xe khách lao xuống vực ở đèo Lò Xo; Sóng lạ đè sóng không lưu Tân Sơn Nhất; Miễn nhiệm bác sĩ giẫm chân lên giường: Nên hay không?; Mạng xã hội và ‘chiếc phanh’ của tình người; Đầu năm 2016 sẽ được hưởng BHXH một lần... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2106 27062015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015

    Giá điện tăng bất thường được lý giải do mức sử dụng điện năng tăng khiến lượng tiêu thụ điện tăng, thiết bị đo đếm, công tơ điện có vấn đề hay sự tù mù trong cách tính của “nhà đèn”… ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2106-27062015/2147573276/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn