Mộng Lân – Nhạc sĩ của tuổi măng non

Căn nhà ở phố Hàng Trống gần hồ Hoàn Kiếm, nơi ở trước đây của nhạc sĩ Mộng Lân chúng tôi thường đến vui với các em thiếu nhi nhân ngày 1/6 hay ngày rằm trung thu, kể cả khi đi công tác cũng tập trung ở đó...

Nhạc sĩ Mộng Lân
Mong Lan � Nhac si cua tuoi mang non
Chúng tôi thường kết hợp “một công đôi việc”, tôi đi thu thanh Dân ca có anh đi cùng, anh đi thu thanh nhạc thiếu nhi cũng gọi cả tôi. Năm 1996 sau khi về hưu Mộng Lân vẫn liên tục “thiết kế” những chuyến đi sáng tác cho các nhạc sĩ đến với các địa phương nơi anh từng quen biết.T

ôi được anh rủ đi nhiều lần. Tính anh là thế, vì bạn bầu và rất ham vui, nhưng sáng tác thì cực nhanh và hay. Trong những năm chống Mỹ, anh tổ chức một số chuyến đi, trong đó đáng nhớ nhất là chuyến chúng tôi về Quảng Xương,Thanh Hóa sau khi em Nguyễn Bá Ngọc băng qua lửa đạn để cứu các bạn nhỏ tuổi hơn cùng trường bên dòng sông Yên dậy sóng (1965).

Đi nhanh về nhanh và sáng tác cũng nhanh. Hai hôm sau, trong khi tôi mới viết được phần nhạc bài hát thiếu nhi “Những vành hoa bên đài liệt sĩ”, chưa hoàn chỉnh được phần lời, thì anh Mộng Lân đã đến khoe với tôi bài “Nguyễn Bá Ngọc người thiếu niên dũng cảm”:

Đây Thanh Hóa anh hùng ngày ngày ghi những chiến công
Gương anh Nguyễn Bá Ngọc sáng soi rực rỡ núi sông

Anh đã chọn 3 nốt chủ đạo Rê Sol Đô từ một điệu hò sông Mã để các em làm quen. Ở nhịp 10 và nhịp 12 anh khéo léo xử lý những nốt “đen” Đồ Rê và Sol Đô rất hợp lý. Câu cuối đoạn A vẫn là những nốt chủ đạo ấy nhưng hình thành một quãng 7 để nhấn mạnh nội dung :

Anh qua đời gương anh ngời soi
Chí kiên cường và lòng dũng cảm.

Cùng đi sáng tác với Mộng Lân chuyến đó nên tôi trích riêng bài hát này để phân tích, để chúng ta thấy sự cẩn thận đến từng chi tiết trong khi lựa chọn giai điệu, chọn ca từ cho phù hợp với các em thiếu nhi. Bài hát “người thực việc thực” ấy là kết quả của một chuyến đi đầy kỷ niệm, đến với nhiều địa chỉ dũng cảm trong chiến đấu trên đất Thanh Hóa anh hùng.” Nguyễn Bá Ngọc người thiếu niên dũng cảm” chỉ là một trong những bài hát của Mộng Lân mà tôi được chứng kiến tài năng sáng tác và đầy trách nhiệm với tuổi măng non. Anh còn nhiều bài hát nổi tiếng khác như: Quê em bừng sáng (1954), Tấm ảnh Bác Hồ (1956), Em là mầm non của Đảng (1957)…mà các thế hệ măng non đã từng hát vang :

Em là búp măng non,em lớn lên trong mùa cách mạng
Sướng vui có Đảng tiền phong
Có Đảng như ánh thái dương
Sống yên vui trong tình yêu thương…

Bài hát này đã được phổ biến rộng rãi tới từng phân đội thiếu niên tiền phong. Không ai nghĩ rằng đây là một bài hát truyền thống khô cứng, bởi giai điệu đẹp truyền cảm, lại dễ hát dễ thuộc. Nếu tính mỗi thế hệ là 20 năm thì cũng đã có 3 thế hệ măng non thuộc lòng tác phẩm này.

Nhạc sĩ Mộng Lân tên thật là Nguyễn Ngọc Lân, sinh năm 1934, quê gốc ở Thạch Nham, Thanh Oai, Hà Nội, lớn lên ở Thanh Ba Phú Thọ. Anh đến với âm nhạc rất sớm, từ lúc 13 tuổi. Hồi đó anh tham gia Đoàn thiếu nhi nghệ thuật do nhạc sĩ Lưu Hữu Phước tổ chức và hướng dẫn trong những năm kháng chiến chống Pháp. Từng học khóa sư phạm ở Khu học xá Nam Ninh, sau đó là giáo viên dạy nhạc của trường Thiếu nhi Việt nam ở Lư Sơn, Quế Lâm, Trung Quốc vào những năm 50 của thế kỷ trước.

Ca khúc "Em là mầm non của Đảng" (NS Mộng Lân)

Năm 1957 anh về làm biên tập chương trình âm nhạc, rồi làm phó phòng ca nhạc thiếu nhi. Anh đã cùng các nhạc sĩ ở Đài Tiếng nói Việt nam hoạt động sôi nổi, sáng tạo và có hiệu quả trên làn sóng phát thanh quốc gia. Ở cương vị này không những Mộng Lân sáng tác tốt hơn cho đối tượng thiếu nhi mà còn đóng góp phần quan trọng vào việc tổ chức cổ vũ phong trào đàn hát trong lứa tuổi măng non, đặc biệt là qua các kỳ hội diễn “Tiếng hát Hoa Phượng Đỏ”. Anh phát hiện năng khiếu, trực tiếp xây dựng bồi dưỡng tài năng cho Đội Sơn Ca của Đài TNVN, giúp các địa phương tổ chức và giới thiệu trên làn sóng của Đài các đội ca nhạc thiếu nhi như: Vàng Anh (Nam Định), Hải Yến (Hải Phòng), Hạ Long (Quảng Ninh)… và phong trào văn nghệ ở các trường học. Các nghệ sĩ nhân dân, nghệ sĩ ưu tú như Thanh Huyền, Bích Liên, Diệu Thúy, Anh Đào, Thúy Hà, Tô Lan Phương… đều ghi ơn Mộng Lân, bởi anh đã góp phần đào tạo khuyến khích, nâng đỡ tài năng để có được như ngày nay.

Dẫu rằng ai cũng nghĩ đến Mộng Lân là một nhạc sĩ của thiếu nhi, nhưng tôi vẫn muốn nhắc thêm ở Mộng Lân còn là một nhạc sĩ của người lớn. Bởi anh có nhiều tác phẩm quen thuộc với thính giả cả nước và đồng hành cùng năm tháng như: Những cánh chim địa chất, Chiến thắng sông Gianh, Gửi sông Hương, Hát vang bài ca toàn thắng v.v…

Trong các cuộc hội thảo về âm nhạc cho tuổi măng non cũng như những lần trò chuyện với nhau Mộng Lân đều nói: Sáng tác bài hát cho người lớn đã khó, sáng tác cho Thiếu nhi lại càng khó hơn. Các em có một thế giới riêng. Tư duy của các em hoàn toàn khác biệt người lớn. Sáng tác cho các em phải khái quát và giàu hình ảnh ở mức độ cao. Tránh tùy tiện dễ dãi, điều này dễ làm hại thẩm mỹ của các em, lắm khi còn phản tác dụng. Phải dùng ngôn ngữ của các em thể hiện trong hình tượng âm nhạc. Viết lên được những điều các em nói, nói lên được những điều các em nghĩ. Nghĩa là phù hợp với lứa tuổi và trình độ của lớp măng non.

Ca khúc "Nguyễn Bá Ngọc - người thiếu niên dũng cảm" (NS Mộng Lân)

Có lẽ vì những nhận thức ấy mà Mộng Lân đã được các em thiếu nhi cả nước bình chọn là một trong 5 nhạc sĩ có nhiều bài hát hay nhất trong thế kỷ XX mặc dù anh đã vĩnh viễn đi xa từ năm 2001. Tôi nhớ có lần đến thăm Đài TNVN, nghe các tác phẩm của Mộng Lân, nhạc sĩ Tô Vũ đã phải thốt lên “trẻ em thích hát, người lớn thích nghe, bạn bè nể phục”.

Nhạc sĩ Dân Huyền
Việt Báo

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Cách phạt con gây tranh cãi của ông bố đầu bếp nổi tiếng nhất nước Anh

Gần đây, đầu bếp nổi tiếng ở Anh, được nhiều người yêu mến Jamie Oliver tiết lộ trên một chương trình tivi, anh đã phạt con gái Poppy 12 tuổi bằng cách cho ớt scotch bonnet (một loại ớt cực cay) vào quả táo của cô bé.

Ly kỳ chuyện săn "ma gà" giữa đại ngàn Xuân Sơn

Vào những ngày cuối năm, tại bản Cỏi nằm sâu trong vườn quốc gia Xuân Sơn, thuộc huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ, người dân ở khắp nơi đổ xô về săn lùng và tìm mua gà chín cựa.

Run rẩy giấu ma túy khi gặp 141

Đang điều khiển xe máy trên đường, bất ngờ gặp lực lượng 141 và bị yêu cầu kiểm tra hành chính, Nguyễn Hoàng Anh, SN 1978, trú tại phường Đội Cấn, quận Ba Đình, Hà Nội tái mặt nhưng vẫn cố giấu “hàng” vào vùng kín để qua mặt lực lượng chức năng…

Nhận xét tin Mộng Lân – Nhạc sĩ của tuổi măng non

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Mộng Lân – Nhạc sĩ của tuổi măng non bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Mong Lan Nhac si cua tuoi mang non ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Mộng Lân – Nhạc sĩ của tuổi măng non ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Mong Lan - Young Musician of the old cement
Mong Lan, Nguyen Ba Ngoc, Hang Trong, business trips, Full Moon Harvest Festival, young man, Hoan Kiem Lake, musicians, children, young shoots, light work, the song, with, his

house near Hang Trong Street in Hoan Kiem Lake, where the musicians in the past we used to Mong Lan fun with the children's day sixth or mid-autumn full moon , even when the focus is there ....

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h282 Dam dai phan cach o to bi xuyen toac
    Thời sự 24h(28/2): Đâm dải phân cách, ô tô bị xuyên toạc

    'Để công an xã điều tra dễ bỏ lọt, oan sai'; Đâm vào dải phân cách, ô tô bị xuyên toạc trên cao tốc; Tịch thu bán đấu giá hòn đá gần 30 tấn, giá chục tỷ đồng;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 27/2.

  • Thoi su 24h272 Giang chuc 2 PGD So
    Thời sự 24h(27/2): Giáng chức 2 PGĐ Sở

    Giảm gần 3 tỷ USD xây sân bay Long Thành; Bán sân bay Phú Quốc lấy vốn xây sân bay Long Thành; Thanh Hóa bắt xe giường nằm ‘nhồi" 117 khách; Hai PGĐ sở đánh nhau bị giáng chức, cảnh cáo;Đắk Nông: Đào được hòn đá quý 27 tấn...

  • Thoi su 24h 262 Vietjet muon mua lai nua san bay Noi Bai
    Thời sự 24h (26/2): Vietjet muốn mua lại nửa sân bay Nội Bài

    ATM của Agribank bị phá, lấy đi gần 1 tỷ đồng; Vietjet muốn mua lại nửa sân bay quốc tế Nội Bài; Phá sàn vàng "hút" 180 tỷ đồng của nhà đầu tư; Ùn tắc kéo dài: Hà Nội tháo rào chắn; Tháng 3, có 4 đợt không khí lạnh...

  • Thoi su trong ngay Cuong do la len tieng ve vu tai nan
    Thời sự trong ngày: Cường đô la lên tiếng về vụ tai nạn

    Ông Nguyễn Quang Lập được tại ngoại điều tra; Siêu xe gây tai nạn đứng tên sở hữu Cường “đô la”; Sáp nhập ngân hàng: Những chuyện hậu trường; Cụ ông tử vong sau một giờ thuê khách sạn...

  • Thoi su 24h092 Hai xe khach tong nhau 10 nguoi chet
    Thời sự 24h(09/2): Hai xe khách tông nhau, 10 người chết

    Hai xe khách tông nhau, 10 người chết; Đề nghị cách chức TBT báo Người cao tuổi; Sập hầm khai thác đá xanh, 3 người tử vong; 2 người Việt lọt danh sách tỷ phú thế giới; Nơi củ sâm to bằng… củ sắn... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 9/2.

  • Su kien quoc te noi bat 222 282
    Sự kiện quốc tế nổi bật (22/2 - 28/2)

    Lãnh đạo Đảng đối lập Nga bị ám sát ngay tại Moscow; kết quả vòng đám phán thứ 2 giữa Mỹ và Cuba; Mỹ xác nhận thông tin Trung Quốc đang tiến hành xây dựng các cảng hải quân và sân bay trên các đảo trên Biển Đông... là những tin chính trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2202 2802
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (22/02 - 28/02)

    Hàng loạt tai nạn thảm khốc trong 9 ngày nghỉ Tết; Mùng 6 Tết, dân làng Ném Thượng vẫn chém lợn ở sân đình; Hỗn chiến tại Lễ hội Đền Gióng; Tiền lẻ, chen lấn: Nét đặc trưng “mới” của lễ hội Việt? ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------

  • Toan canh Showbiz tuan 2202 2802
    Toàn cảnh Showbiz tuần (22/02 – 28/02)

    ó nên chỉ trích hình ảnh GS Vũ Khiêu 'thơm' má hoa hậu Kỳ Duyên?,Vợ Baggio tiết lộ sảy thai 2 lần, bị 'cắm vài ba chục cái sừng', Các ngôi sao tranh cãi về “Chiếc váy màu gì?”, Kim Hyun Joong sắp có con với bạn gái bị hành hung, “Thiên thần” Karlie Kloss bỏ Victoria’s Secret,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2202 2802
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/02 - 28/02)

    Ly kỳ chuyện đời các tướng cướp; Bị cáo về nhà ăn tết với… người bị hại; Vụ án khó điều tra bậc nhất lịch sử phá án Công an Hải Phòng; Những lá thư xin lỗi nức nở từ trại giam; 200 bánh heroin và những người đón Tết muộn; Các tổ 141 bắt nhiều vụ vận chuyển ma túy trong dịp Tết;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/02 - 28/02), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2202-2802/2147540033/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tong hop Doi song tuan qua 232 292
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (23/2 - 29/2)

    Dư âm của Tết Nguyên Đán vẫn còn đọng lại trong những câu chuyện gia đình, không khí lễ hội khắp mọi nơi. Những phong tục thờ cúng, giải hạn đầu năm trong dân gian; Những câu chuyện về ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2; Nhiều tấm gương sáng trong đời sống... và những tin tức an toàn thực phẩm bẩn là những thông tin nổi bật tuần vừa qua... ------------ Xem thêm: Tổng hợp Đời sống tuần qua (23/2 - 29/2), http://vietbao.vn/Doi-song-Gia-dinh/Tong-hop-Doi-song-tuan-qua-232-292/2147540036/111/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn