Lễ hội dân gian đang bị biến tướng

Phải nói rằng, hội đang bị biến tướng một cách dữ dội. Việc phát ấn đền Trần trở thành cuộc cướp ấn kinh khủng chưa từng thấy. Việc viếng Bà chúa Kho trở thành cuộc buôn thần bán thánh trắng trợn thô lỗ, thậm chí là đầy chất báng bổ thánh thần. Ý nghĩa của hội đã bị cố tình diễn dịch ra một cách thô tục đến khó chấp nhận.

Tháng này đang mùa lễ hội dân gian trên khắp nước ta. Phía Bắc thì có đền Trần, Yên Tử, Hoàng Mười, Linh tinh tình phộc, Bà chúa Kho, cướp phết, hội Gióng, Phủ Dầy..., phía Nam thì Bà chúa Xứ, núi Sam... Thực ra, giáo sư tiến sĩ khoa học Tô Ngọc Thanh, Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam không gọi là lễ hội. Ông cho rằng, lễ là do các nhà văn hóa sau này thêm vào chứ với nhân dân, đơn giản chỉ có hội mà thôi.

Có nhiều nguyên nhân, trong đó phải thấy hai nguyên nhân chính là bản thân người dân bây giờ đi hội không còn tâm thế thanh thản của hội nữa, mà mang tâm thế mặc cả bán mua. Còn nhà tổ chức thì muốn lồng nhiều yếu tố vào hội để kinh doanh. Ví như lồng yếu tố du lịch vào. Mà đã du lịch thì phải chiều lòng khách, phải quy mô để thu hút... vậy nên như cái Linh tinh tình phộc tức hội Nõ nường ở miếu Đụ Đị, Tứ Xã, Lâm Thao, Phú Thọ chỉ diễn ra vào lúc nửa đêm, chỉ có ông Từ và cặp trai thanh gái tú biết, giờ cũng bị lôi ra ngoài để... quay phim chụp ảnh.

Le hoi dan gian dang bi bien tuong
Lễ hội Mục đồng (Lễ hội dành cho trẻ chăn trâu) đang được phục dựng.

Tây Nguyên cũng bắt đầu vào mùa Ning nơng. Sau mùa rẫy, sau mùa mưa, người Tây Nguyên làm hội. Đấy là những tháng ngày ăn năm uống tháng. Hầu như mọi biến dịch trong đời người, đời cây ở Tây Nguyên đều được hành lễ, rồi từ lễ ấy mà nên hội. Những hội lễ lớn ở Tây Nguyên là Cơm mới (ăn cốm), tiếng Bana là Sa mơk, tiếng Jrai là Huă axơi mrăo, Pơ thi (hoă lui pơxat) người Kinh hay gọi là bỏ mả... nhưng hiện nay cũng đang bị hiểu sai, bị biến tướng.

Chúng tôi đã nghe rất nhiều người có trách nhiệm giới thiệu rằng đây là “lễ hội cồng chiêng”, “lễ hội đâm trâu”?... trong khi thực ra cồng chiêng, ăn trâu là thành tố của một hội nào đó chứ nó không riêng rẽ là một lễ hay hội. Bất cứ một việc nào mang yếu tố lễ, hội là đều có chiêng tham gia vào với tư cách vừa là một yếu tố tâm linh vừa mang yếu tố giải trí. Ngược lại ăn trâu chỉ xuất hiện khi có các việc lớn của làng như khánh thành nhà Rông, mừng chiến thắng... Xoang là múa, thế mà rất nhiều nhà báo vẫn say sưa miêu tả “nhân dân múa xoang mừng đổi mới”, cũng như Plei là làng mà nhiều người có trách nhiệm vẫn “làng Pleiku Roh”...

Hội, lễ hội là của dân, do dân tổ chức ra từ chính nhu cầu thực tại của họ nhưng đang có hiện tượng biến tướng, vì những người được giao tổ chức nhiều khi nhảy vào “đạo diễn” các lễ hội dân gian, theo hiểu biết lơ mơ của mình. Có người lễ hội nào cũng nhảy vào đạo diễn hoặc xí phần tổ chức, thế nên nhiều lễ hội dân gian cứ na ná nhau. Tây Nguyên thì thế nào cũng vòng tròn cồng chiêng có đội xoang phụ họa, có đống lửa, có rượu ghè mời khách, có hú hét... mấy gương mặt quá quen bao giờ cũng dẫn đầu đánh trống, mấy đứa trẻ bé choắt mới được phát hiện tiếp theo. Thiếu nữ thì đeo gùi, đàn ông thì lông cài đầu, chứng tỏ mình văn minh thì bện khố ra ngoài... quần đùi. Cận cảnh hơn thì lắc vai lắc mông hoặc brem bram... tất cả những điều ấy được dẫn dắt trên giọng đọc giới thiệu véo von của người dẫn chương trình mà nhiều khi... sai bét. Chỉ có được đắm mình trong nhân dân, được diễn ra trên chính mảnh đất đã sinh thành ra nó, hội và lễ hội dân gian mới sống, tồn tại đúng bản chất của mình. Và tất nhiên, cùng với sự phát triển của lịch sử, của thời đại, cái nào nhân văn, tiến bộ, có lợi cho dân, làm phong phú cho đời sống tinh thần của dân thì tồn tại, còn không thì tự triệt tiêu. Dù có cấm nhưng nếu có lý và dân đồng tình thì nó vẫn âm ỉ trong đời sống, còn cứ cố khuếch trương nhưng nếu nhân dân không ủng hộ thì lễ hội ấy sẽ chết hoặc bị biến tướng.

Tháng này, Tây Nguyên mây ngăn ngắt xanh, nắng sánh như mật rót, hoa Pơ-lang miên man nở, dã quỳ tạm dụi màu vàng bất tử để ngơ ngác lá miệt mài biếc... và các làng rậm rịch vào hội. Hội ở Tây Nguyên khác hội ở các vùng người Kinh. Nó đơn lẻ của từng làng, từng cộng đồng chứ không miên man rộng lớn như của người Kinh. Ngày xưa, người ta dùng tiếng chiêng mời nhau, bây giờ thì điện thoại, xe máy. Các làng đến góp hội thường là một đội chiêng kèm xoang, các ghè rượu và đôi khi cả những con lợn hoặc bò.

Những cái hội tự phát của làng ấy, vừa vui vừa đầm ấm, hòa nhập một cách hữu cơ với người với cảnh, với tâm linh và truyền thống ngàn đời của nhân dân.

“Còn như bây giờ, chính những người làm văn hóa lại góp phần “cải biên” hội cổ truyền thì còn nói được ai? Người soạn văn bản luật quy định về hoạt động văn hóa lại không hiểu rõ văn hóa. Cấm đủ thứ chuyện không đáng cấm thì làm sao có thể chấn chỉnh được hoạt động lễ hội? (Ý kiến của GS. Tô Ngọc Thanh).

Việt Báo (Theo SK&ĐS)

Video nổi bật

Thót tim đi xe đạp trên vách núi thẳng đứng
00:00 / --:--

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Nga sẽ đáp trả nếu NATO tăng hiện diện ở C.Âu

Trong trường hợp Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây dương (NATO) tăng cường lực lượng tại châu Âu, Nga sẽ buộc phải đáp trả và có đủ mọi phương tiện để làm việc này. Đó là tuyên bố của Đại diện thường trực Nga tại NATO Aleksander Glushko trên truyền hình Nga ngày 27/5.

VIDEO: Cầu thủ U23 Lào nói tiếng Việt như gió và hiểu rõ U23 Việt Nam

Khá ngạc nhiên khi cầu thủ của U23 Lào lại có sự hiểu biết rất sâu về U23 Việt Nam. Đặc biệt Sengdao còn nói khá sõi tiếng Việt và anh đã có những chia sẻ về U23 Việt Nam và nhất là tiền đạo Công Phượng, người từng ăn tập cùng Sengdao suốt 2 tháng tại Hàm Rồng (Gia Lai).

Nhận xét tin Lễ hội dân gian đang bị biến tướng

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Lễ hội dân gian đang bị biến tướng bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Le hoi dan gian dang bi bien tuong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Lễ hội dân gian đang bị biến tướng ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Traditional festivities are being turned chess
Highlands, profane gods, gods sell wholesale saints, not seen, festivals, folk, disguises, become, factors, culture, people, work, business, village, place

I must say, societies are fiercely disguises. The release publication Tran temple became terrible riots ever publication. She visited the princess became the wholesale warehouse selling holy spirit blatant rude, even full of blasphemous gods. Italy ...

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h275 Ban dam 14000 USD 2 dem cho dai gia
    Thời sự 24h(27/5): Bán dâm 14.000 USD 2 đêm cho đại gia

    Có luật Biểu tình để ổn định an ninh; Bay từ Sài Gòn ra Bắc bán dâm giá 14.000 USD hai ngày; Khai thác 22,7 km cao tốc 6 làn đẹp nhất VN; Nhà mới đẹp miễn chê của NSƯT Việt Hoàn; 

  • Thoi su 24h265 Hoc sinh HN len nui sex la bia dat
    Thời sự 24h(26/5): "Học sinh HN lên núi sex" là bịa đặt

     Lương bộ trưởng chưa đến 15 triệu đồng; Đường dây bán dâm toàn trẻ vị thành niên đẹp như thiên thần ở HN; Trực thăng đại gia Việt khuấy động làng chài nghèo miền Trung; Sạt lở kinh hoàng, cuốn phăng nhiều nhà dân xuống sông; 

  • Thoi su 24h255 Chua nhan 5 trieu yen chi ve chai da bi lua
    Thời sự 24h(25/5): Chưa nhận 5 triệu yên, chị ve chai đã bị lừa

     Hình ảnh công trường phi pháp của TQ ở Biển Đông; Anh em đại gia Thái Bình xây dãy biệt thự hệt nhau giữa Hà Nội; Thu Phương bỏ cả sĩ diện vì trai 19; Chưa nhận 5 triệu yên, chị ve chai đã bị vay tiền, lừa gạt; 

  • Thoi su tuan qua Chi tien khung de cham cay xanh
    Thời sự tuần qua: Chi tiền "khủng" để chăm cây xanh

    Chúng ta không bán sân bay, cảng biển; "Đẻ" thêm GPLX số tự động; Một quận chi 18 tỷ để bảo dưỡng cây xanh; Công an sẽ giao trả 5 triệu yên cho chị ve chai!; Ca mang thai đặc biệt ở Việt Nam; K +: Độc quyền vẫn lỗ ngàn tỷ; Chân dài thác loạn mua vui cho các cuộc bay "thuốc"... là những thông tin thời sự nổi bật trong tuần qua.

  • Thoi su 24h235 Dan dua nhau thao luoi chong loa
    Thời sự 24h(23/5): Dân đua nhau tháo lưới chống lóa

    Sắp khai tử nhà máy thép nghìn tỷ ở Vũng Áng; Triệu tập đôi nam nữ thuê người bức tử cây xanh; Sự thật về nhóm thanh niên mang xác người vứt ở bệnh viện;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 23/5. 

  • Thuc hu chat luong ao chong nang tien trieu
    Thực hư chất lượng áo chống nắng tiền triệu

    Trước những lời quảng cáo như “mềm mịn, thấm hút mồ hôi cực tốt, không bí bách”,... các chuyên gia khuyến cáo “nên cẩn trọng”.

  • Mong manh hang Viet
    Mong manh hàng Việt!

    Doanh nghiệp Việt cần năng động, sáng tạo hơn để đương đầu với những thách thức, để tiếp tục phát huy trên nền tảng đã gây dựng được

  • Con xem phim sex cha me lam gi
    Con xem phim sex, cha mẹ làm gì?

    Chúng ta cần trang bị kỹ năng, kiến thức về sex, có như vậy mới tạo được 'vắc-xin kháng sex' đủ mạnh cho các em. Chị Đào Lan, có con gái học lớp 5 tại Hà Nội đã thực sự sốc nặng khi cô con gái nhỏ đóng cửa xem phim sex một..

  • Cap doi khach Tay bi cuop gay xon xao
    Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao

    Cặp đôi khách Tây bị cướp ở Hà Nội đang là câu chuyện được nhều bạn trẻ quan tâm. Mới đây, thông tin về cặp đôi khách Tây bị cướp đã có những tình tiết mới. ------------ Xem thêm: Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao, http://vietbao.vn/tp/Cap-doi-khach-Tay-bi-cuop-gay-xon-xao/11384861/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Cho xe mo to vao duong cao toc
    Cho xe mô tô vào đường cao tốc

    Đa số lo ngại xoay quanh chuyện, nếu những tay đua "kiệt xuất" lái mô tô được “thả” vào môi trường phù hợp nhưng chưa đủ “chất” sẽ dễ gây họa.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1705 2305
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (17/05 - 23/05)

    Cô gái thừa nhận dựng chuyện nhận nuôi con tử tù; Vụ giấu vàng qua sân bay: Vĩnh viễn không được làm việc trong ngành hàng không; Bé 6 tháng tuổi tử vong bất thường: Mũi tiêm hạ sốt oan nghiệt?; Chỉ rõ những bất thường vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tong hop Doi song tuan qua 185 235
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (18/5 - 23/5)

    Con hẻm miễn phí ở Sài Gòn, những SV làm tình nguyện vùng cao, cậu bé mua đồ ăn cho người vô gia cư là những câu chuyện về tình người thật đẹp. Nhiều chủ đề giáo dục con, những chuyện tình cảm động, nhiều bài viết đáng suy ngẫm và các thông tin an toàn thực phẩm bẩn, mỹ phẩm giả...là những vấn đề nổi bật tuần vừa qua...

  • Diem lai tin suc khoe nong trong tuan 185 245
    Điểm lại tin sức khỏe nóng trong tuần (18/5 - 24/5)

    Bộ Y tế xác minh thông tin gạo giả ở Việt Nam, Phát hiện vịt nuôi bị nhiễm virus H5N1 ở Ninh Thuận, Trẻ mắc tay chân miệng nhập viện tăng đột biến, Đã có câu trả lời vụ khăn ướt nhiễm khuẩn, Giữ sức khỏe ngày nắng nóng cho bé yêu,.... là các thông tin sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 175 235
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/5 -23/5)

    Tình báo Đức cung cấp thông tin quyết định để Mỹ tiêu diệt Bin Laden; Chính phủ Mỹ khẳng định không thay đổi chiến lược tại Iraq; Cựu Thủ tướng Yingluck ra hầu tòa; Mỹ và Cuba kết thúc vòng đàm phán thứ 4... là những tin đáng chú ý trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Sự kiện quốc tế nổi bật (17/5 -23/5), http://vietbao.vn/The-gioi/Su-kien-quoc-te-noi-bat-175-235/2147562992/433/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1705 2305
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (17/05 - 23/05)

    Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao; Người mẹ trẻ nhẫn tâm sát hại đứa con hai tuổi; Cả trăm người thân bị hại gây náo loạn tòa; Mua ma túy về "ăn mừng ra tù", gặp ngay 141; Kế hoạch tiêu 5 triệu yên của 'tỷ phú ve chai'; Trung tướng rởm và chiêu bài lừa đảo chiếm đoạt 12 tỷ đồng;......là những tin đáng chú ý trong tuần.