Thứ tư, 06 Tháng mười 2004, 08:12 GMT+7

Làm bìa sách theo mốt

Bìa cuốn Trăm năm cô đơn. Nhà xuất bản
Bìa cuốn Trăm năm cô đơn. Nhà xuất bản Văn học.

Bài toán khó dành cho hoạ sĩ không chỉ làm bìa theo xu hướng chung của thị trường mà còn phải xác định đối tượng độc giả. Có cuốn sách cho thiếu nhi nhưng bìa minh hoạ lại nghiêm túc, đơn điệu đến mức có thể nhầm với một cuốn sách chính trị. Chính vì thế, các tác giả rất kén chọn hoạ sĩ uy tín để làm bìa.

Nếu như chục năm trước thì là chuyện khác. Chỉ có một vài nhà xuất bản, nhiều nhà văn thấy tác phẩm của mình in ra đã mừng, không quan tâm đến hình thức xấu đẹp. Ngày nay, khi các nhà xuất bản ngày càng nhiều, kỹ thuật in ấn ngày một hiện đại, người viết được săn đón thì việc trau chuốt hơn tác phẩm của mình là lẽ đương nhiên. Mà bìa sách là yếu tố đầu tiên bắt mắt, thu hút sự chú ý của độc giả. Nhà văn Vũ Bão tâm sự: "Mỗi lần cầm trên tay cuốn sách mới có cái bìa đẹp, cảm được hình ảnh trên bìa nói được điều mà mình thể hiện, thấy thích thú lắm".

Dạo quanh một lượt các cửa hàng sách phố Tràng Tiền, người ta thấy những sắc màu đa dạng của các loại bìa. Nhưng theo nhận xét chung của nhiều độc giả là bìa sách trên thị trường có nét hao hao giống nhau từ cách thiết kế mảng màu đến việc thể hiện các phông chữ. Ngoài một số hoạ sĩ có "thương hiệu" như Lương Xuân Đoàn, Văn Sáng, Trần Đại Thắng, cầm trên tay cuốn sách, người ta ít phân biệt được đặc điểm riêng của từng nhà xuất bản. Thời gian ngắn, số lượng sách ra nhiều nên họ ít dụng công, ít chịu tìm tòi sáng tạo, thường “nhặt nhạnh” các cách thể hiện của nhau một cách tràn lan.

Cũng vì mốt phải tạo ra bìa lạ mắt, trông "tây" như sách của nước ngoài, nhiều hoạ sĩ chắp vá ý tưởng mà dẫn đến việc thể hiện sai nội dung. Trường hợp này thường rơi vào việc làm bìa cho các tác phẩm văn học. Nếu như ở sách khoa học thường thức, công việc của hoạ sĩ chủ yếu là chọn lựa hình ảnh màu sắc, thiết kế đồ hoạ cho phù hợp thì với sách văn học, họ phải dành nhiều thời gian để chọn lựa ý tưởng cho phù hợp và độc đáo. Cũng chính từ khâu ý tưởng này mà các Nhà xuất bản phân biệt được "thương hiệu" của các hoạ sĩ. Văn Sáng cho rằng, mỗi bìa sách phải mang dấu ấn riêng của người hoạ sĩ, chưa thể hiện điều đó có nghĩa là chưa thực sự thành công.

Niềm mong muốn khi cầm trên tay cuốn sách được người đọc nhớ đến tên người thiết kế bìa có lẽ là của bất kỳ hoạ sĩ nào. Nhưng bên cạnh việc khẳng định cái "tôi" của mình, để đứng vững và đắt khách trên thị trường, bìa sách cũng phải theo mốt. Có thời kỳ, người ta thích bìa nhiều màu, nhiều hoa văn trang trí nhưng có lúc lại thịnh kiểu bìa có màu sắc cơ bản như hai màu đen trắng.

Bài toán khó dành cho người hoạ sĩ không chỉ làm bìa theo xu hướng chung của thị trường mà còn phải xác định đối tượng độc giả. Thậm chí trong cùng một thể loại truyện cổ tích, còn có sự phân biệt như cổ tích nước ngoài và cổ tích trong nước. Hơn thế, nếu hoạ sĩ có phông văn hoá rộng, họ sẽ tìm hiểu về nét văn hoá đặc trưng của các đối tượng độc giả qua màu sắc, hoạ tiết thậm chí cả kiểu chữ mà họ yêu thích. Sự kết hợp hài hoà của các yếu tố chữ viết, hình ảnh, hoạ tiết sẽ tạo nên một bìa sách đẹp.

Chị Bùi Kim Thoa, một khách hàng quen của cửa hàng sách số 5 Đinh Lễ, lại có ý kiến: "Về màu sắc, bố cục thì tôi không quan tâm nhiều, nhưng có điều rất lạ là nhiều sách bây giờ, người đọc chỉ nhìn thấy tên tác giả mà tên sách lại rất khó nhìn".

Đó cũng là xu hướng chung của các kiểu làm bìa hiện nay. Thoáng qua một chồng sách văn học bày trên giá, người ta dễ nhìn thấy những cái tên tác giả như Sidney Seldon, Mạc Ngôn, Vũ Trọng Phụng... chiếm một vị trí lớn trên bìa sách. Khi được hỏi, hoạ sĩ Huỳnh Mai, Nhà xuất bản Hà Nội, nói: "Đó cũng là chuyện thường tình bởi tâm lý người đọc đi mua sách bao giờ cũng thích chọn sách của các tác giả lớn, có tên tuổi, nên việc để phông chữ tên tác giả lớn hơn tên sách cũng là một cách để thu hút người xem". Người làm sách có những lý lẽ riêng của họ, nhưng có điều không chỉ là các tác gia nổi tiếng mà rất nhiều cái tên "mới lạ" vì muốn thể hiện cái tôi quá lớn cũng yêu cầu hoạ sĩ phải lưu ý đến cái tên của mình. Nhưng cũng chính vì sở thích khuyếch trương ấy mà họ đã vô tình phá vỡ đi bố cục hài hoà của bìa. Và hoạ sĩ với tư cách là người làm theo yêu cầu khách hàng cũng tự chấp nhận những "thói quen" mới một cách nhanh chóng.

"Bây giờ làm cái gì cũng phải theo yêu cầu khách hàng. Tác giả là thượng đế. Rất nhiều trường hợp, người viết sách khó tính, bìa đã làm ra nhưng lại bắt làm lại, coi như làm không công", một hoạ sĩ thiết kế của Nhà xuất bản Trẻ tâm sự. Hơn thế, khi các hoạ sĩ ở các nhà xuất bản trình độ chỉ "vừa vừa" nếu không tạo ra được uy tín, thì với các cuốn "ăn khách", đích thân nhà xuất bản sẽ mời những hoạ sĩ có tên tuổi ở bên ngoài vào cuộc. Vì thế mới có tình trạng, người ăn biên chế trong Nhà xuất bản thì rỗi việc còn những người làm ngoài có uy tín thì phải từ chối bớt, như hoạ sĩ Văn Sáng: "Tôi thường phải từ chối nhiều lời mời làm bìa vì không muốn làm nhiều, cái xô bồ của thị trường dễ làm phá hỏng phong cách của chính mình". Và một mặt tạo dựng ra "phong cách", các hoạ sĩ làm bìa cũng phải chiều lòng theo mốt.

Thu Hà

Việt Báo

Nhận xét tin Làm bìa sách theo mốt

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Làm bìa sách theo mốt bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Lam bia sach theo mot ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Làm bìa sách theo mốt ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Do fashioned book cover
Van Sang, publishers of the market, a book designer, book cover, authors, readers, shown, of the, to, your name, major, to , the

problem is difficult for artists to cover not only the general trend of the market but also to determine the audience. There are children's book cover illustration, but the serious, monotonous enough to be mistaken for a political book. The ...





  • Nghin le chuyen tuan qua 296 057
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (29/6 - 05/7)

    Đóng tàu to để bảo vệ chủ quyền biển đảo; Hóa đơn điện bị 'làm phép' tăng 3-5 lần? Hà Nội đề xuất tăng viện phí 20%; những thông tin về thực phẩm bẩn, cá độ bóng đá mùa Worrld Cup 2014 ...là những thông tin thời sự nổi bật trong tuần qua (29/6 - 05/7)

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2906 0507
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (29/06 – 05/07)

    Tệ nạn mại dâm: Biến tướng tinh vi; Tử tù và những chuyện trong buồng biệt giam; Liên tiếp triệt phá những đường dây mua bán phụ nữ; Tội lỗi của những người mẹ sát hại con đẻ; Ly kỳ những cuộc điện thoại chỉ nghe đã mất trăm triệu; Bé gái hóa điên vì bị 12 thanh thiếu niên hiếp dâm;........là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Toan canh Showbiz tuan 2906 0507
    Toàn cảnh Showbiz tuần (29/06 – 05/07)

    Nghi án cuộc hôn nhân của Hồ Ngọc Hà và Cường đô-la đổ vỡ, Tranh luận gay gắt khi Ca sĩ Lệ Rơi được mời họp fan và đi hát, Dân mạng Hàn dậy sóng vì Sơn Tùng M-TP nhái Big Bang, Chương trình "Cuộc đua kỳ thú 2014" bị tố dàn xếp kết quả, Một bất ngờ dành cho các fan Kpop, Ailee sẽ biểu diễn trong đêm chung kết Ngôi sao Việt là những thông tin nổi bật của showbiz trong tuần qua.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 29657
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 29/6-5/7)

    Chuyện khó tin về nhầm lẫn 'khó đỡ' ở bệnh viện Nhi Trung ương; Viêm não Nhật Bản nguy hiểm như thế nào?; 7 sai lầm khi nấu ăn khiến bạn tăng cân vù vù; Choáng với những kỷ lục cực khoái nữ trên thế giới; Làm thế nào để đầu óc minh mẫn trong ngày thi?; 5 cách phá thai đáng sợ... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2906 0507
    Toàn cảnh kinh tế tuần (29/06 - 05/07)

    Những tác động lên kinh tế Việt Nam trước những căng thẳng trên biển Đông, tính giá điện mới - hóa đơn tiền điện tại nhiều hộ gia đình tăng vọt