Huỳnh Ngọc Trảng: "Xin đừng là tín đồ của truyền thống"

Huynh Ngoc Trang Xin dung la tin do cua truyen thong
Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Huỳnh Ngọc Trảng.

Ở tuổi "tri thiên mệnh", nhà nghiên cứu văn hóa dân gian này sở hữu một gia tài lớn: hơn 70 cuốn sách về văn hóa nghệ thuật dân gian, trên 100 kịch bản phim truyện và tài liệu về lịch sử văn hóa, nhiều bộ sưu tập về tượng thờ. Trông ông như một lão nông khắc khổ, nhưng khi vào chuyện lại trở nên linh hoạt, ánh mắt rực sáng.

- Ông có cho rằng phong trào phát huy truyền thống đã trở thành một "cơn dịch"?

- Giờ thì có nhiều người quan tâm, nói về văn hóa dân tộc, về phục hưng, về bảo vệ, phát huy truyền thống. Nhưng tôi chẳng ưa chủ nghĩa thực dụng bá nạp các hình thức cổ và mới không thuần nhất. Trong năm qua, tôi tham gia phục hồi Văn Thánh miếu Trấn Biên ở Biên Hòa, Đồng Nai có từ năm 1715, thấy người ta thay đổi cách thiết kế: đặt tượng Hồ Chủ Tịch ở chính điện, Khổng Tử ở ngoài sân. Tôi phản đối cách làm này vì sinh thời, cụ Hồ từng nhận mình là một học trò của Khổng Tử, lẽ nào lại muốn để Vạn thế sư biểu ngồi ngoài sân, mình ở trong miếu và xung quanh ngồi chầu là các bậc tiền nhân từ cổ chí kim?

Qua câu chuyện này, tôi muốn nói rằng kế thừa truyền thống thì phải hiểu truyền thống. Không thể làm truyền thống tả khuynh như thế. Lại có những người nhân danh truyền thống để treo đầu dê bán thịt chó. Người ta không làm văn hóa mà làm áp-phe văn hóa.

- Vậy theo ông, khái niệm truyền thống và hiện đại có đối lập nhau không?

- Vấn đề này đã có nhiều người luận bàn. Theo tôi, truyền thống và hiện đại là hai mặt của chỉnh thể văn hóa. Hiện nay tồn tại hai ý kiến: Một là, văn hóa đương đại của một dân tộc là tổng thể truyền thống cộng hiện đại; hai là truyền thống và hiện đại bất tương dung.

Ý kiến thứ nhất sẽ dẫn đến cách kế thừa truyền thống có tính hình thức, hoặc theo kiểu bình cũ rượu mới, hoặc tân cổ giao duyên, lấy cờ phướn để điểm trang cho các loại kịch bản ca múa nhạc tổng hợp tạp kỹ pha xảo thuật, kiểu ăn bít-tết chấm tí mắm tôm cho có hương vị... quê nhà. Ý kiến thứ hai chia làm hai quan điểm cụ thể: một, truyền thống tất sẽ cản trở hiện đại hóa, muốn hiện đại hóa phải phủ nhận truyền thống; và hai, hiện đại hóa tất sẽ đánh mất truyền thống, suy đồi đạo đức. Quan điểm thứ nhất là biểu hiện của chủ nghĩa sa mạc văn hóa và trong thực tế là sự triệt hạ truyền thống; còn quan điểm thứ hai là biểu hiện của chủ nghĩa bảo thủ văn hóa. Cả hai cách đều chuốc lấy những rủi ro như nhau. Do đó, yêu cầu của chúng ta là phải tiếp cận văn hóa truyền thống trên quan điểm phát triển, cần tránh việc tiếp cận các giá trị truyền thống như một tín đồ nhiệt tâm của cái đạo truyền thống/dân tộc, hiện là mốt thời thượng.

- Ông có thể nói rõ về xu hướng tiếp cận văn hóa như “tín đồ”?

- Tôi muốn lưu ý đến tâm lý phổ biến là việc quá chú tâm đến bản sắc văn hóa dân tộc mà coi nhẹ mặt tiên tiến, lấy truyền thống đối lập với cái mới, cái hiện đại. Bảo vệ truyền thống là nỗ lực đảm bảo cho sự liên tục của văn hóa, tránh sự đứt gãy, chứ không phải ôm giữ cái truyền thống cốt đừng suy suyển. Ở đây đòi hỏi đi sâu nghiên cứu để tìm ra cái gene di truyền của di sản văn hóa, tiến hành cuộc tổng hợp với các vật liệu mới để tái cấu trúc một thực thể văn hóa mới.

- Theo ông, việc nghiên cứu lịch sử văn hóa phải có những yêu cầu căn bản nào?

- Cái đáng sợ là xu hướng nghiên cứu mang hơi hám của thuyết mục đích. Yêu cầu của người nghiên cứu khoa học là phải coi học thuật và tâm thuật là hai mặt cốt tử của nghề nghiệp. Cần cảnh giác xu hướng thực dụng. Người ta làm núi tượng Lạc Long Quân và Âu Cơ lộ thiên quanh bãi tắm nhân tạo, nơi con cháu Vua Hùng mặc áo tắm đùa sóng giỡn nước ở cái bãi gọi là Tiên Rồng, vậy sự tôn vinh biểu tượng tối thiêng của dân tộc coi ra chỉ là cái vỏ truyền thống và cái đích thực lại nhằm marketing cho dịch vụ giải trí. Việc nghiên cứu lịch sử văn hóa cẩu thả và vô trách nhiệm mang đến hệ quả là gây ô nhiễm tinh thần và môi trường văn hóa.

- Vậy làm sao chống lại sự lấn lướt của chủ nghĩa thực dụng này? - Tại sao không tìm hiểu những công trình của các nhà nghiên cứu văn hóa một cách đầy đủ? Một số công trình của họ cho thấy lịch sử văn hóa Việt Nam là lịch sử giao lưu văn hóa. Đó là hình tượng ngoại hôn giữa rắn (Lạc Long Quân) và chim (Âu Cơ), là sự chấp nhận An Tiêm thuộc nhóm người ngoại tộc (tộc Chàm), Sơn Tinh (tộc Nùng), Phù Đổng (tộc Thái) và ngay cả Hùng Vương đến từ biển vốn rất có thể là người Mã Lai. Điều quan trọng hiện nay là xác định và nỗ lực làm cho các giá trị và hệ chuẩn hiện đại tiên tiến trở thành yếu tố chủ đạo, định hướng cho phát triển, cuốn hút truyền thống theo con đường sáng đó, chứ không phải vừa tiến về phía trước lại vừa quay đầu luyến tiếc quá khứ vàng son.

- Trong cuốn sách mới nhất “Sổ tay hành hương”, ông có đề cập đến tiến trình di chuyển Bắc - Nam và hình thành những diện mạo văn hóa vùng miền?

- Tiến trình di chuyển vào Nam có một quá trình lịch sử. Mỗi tọa độ địa lý lịch sử có một thứ văn hóa vừa tổng hợp mới cũ, vừa tích hợp nội ngoại. Chẳng hạn, vào Nam tiếp thu văn hóa Ấn qua biến thái; rồi lại giao tiếp với văn hóa Hoa Nam để trở thành một phức thể Minh Hương, Chăm, Khmer. Do đó, bước phát triển của văn hóa phía Nam có thêm các yếu tố ngoại sinh, còn ở phía Bắc yếu tố nội sinh mạnh hơn.

- Cho đến nay, ông được xem là một trong những nhà làm tư liệu giỏi nhất ở nước ta. Ông có thể cho biết kinh nghiệm làm nghề của mình?

- Ghi chép, phản biện, đọc thật nhiều. Tôi thường khuyên những đồng nghiệp mới vào nghề là hãy đọc thật nhiều sách tôn giáo và triết học trong 10 năm. Tôi cũng thường dạy con: Muốn làm một việc gì đó phải nỗ lực bằng 20 lần người khác và làm gì cũng phải yêu thích, nếu không sẽ chẳng thể thành công.

(Theo Lao Động)


TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Sự thật lạnh gáy đằng sau các lò hỏa táng

Nhân viên kỹ thuật ấn cửa lò đưa xác vào hỏa táng, sau 1 tiếng quan tài cháy, chỉ còn phần xương, nhiệt độ trong lò từ trên 1.000oC được hạ xuống để thiêu hết tạp chất còn lại.

iPhone thế hệ tiếp theo sẽ mang tên iPhone 7 hay không?

Mặc dù còn lâu nữa thì chiếc iPhone thế hệ tiếp theo mới được ra mắt, tuy nhiên đến bây giờ thì chúng ta đã có quyền mơ về một số những tính năng hay đặc thù sẽ có trên một trong những chiếc smartphone đáng trông mong nhất trong năm nay. Những dự đoán về các tính năng mới trên iPhone mới sẽ dựa vào những tin đồn trong thời gian vừa qua, và những tin đồn đó c

Nhận xét tin Huỳnh Ngọc Trảng: "Xin đừng là tín đồ của truyền thống"

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Huỳnh Ngọc Trảng: "Xin đừng là tín đồ của truyền thống" bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Huynh Ngoc Trang Xin dung la tin do cua truyen thong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Huỳnh Ngọc Trảng: "Xin đừng là tín đồ của truyền thống" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Huynh Ngoc Trang: "Please do not be followers of the tradition"
Huynh Ngoc Trang, folklore, Folk Art, researchers, film scripts, modernization, collections, traditional , history, religious believers, the transmission, the book, points to, people

At "tri fate," the folklore research possesses a large fortune: more than 70 books on literature of folk art, over 100 feature film scripts and documentation of cultural history, collections of worship. He looked like an old ...

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su tuan qua Chi tien khung de cham cay xanh
    Thời sự tuần qua: Chi tiền "khủng" để chăm cây xanh

    Chúng ta không bán sân bay, cảng biển; "Đẻ" thêm GPLX số tự động; Một quận chi 18 tỷ để bảo dưỡng cây xanh; Công an sẽ giao trả 5 triệu yên cho chị ve chai!; Ca mang thai đặc biệt ở Việt Nam; K +: Độc quyền vẫn lỗ ngàn tỷ; Chân dài thác loạn mua vui cho các cuộc bay "thuốc"... là những thông tin thời sự nổi bật trong tuần qua.

  • Thoi su 24h235 Dan dua nhau thao luoi chong loa
    Thời sự 24h(23/5): Dân đua nhau tháo lưới chống lóa

    Sắp khai tử nhà máy thép nghìn tỷ ở Vũng Áng; Triệu tập đôi nam nữ thuê người bức tử cây xanh; Sự thật về nhóm thanh niên mang xác người vứt ở bệnh viện;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 23/5. 

  • Thoi su 24h225 Thuc hu vu Hoc sinh HN len nui de sex
    Thời sự 24h(22/5): Thực hư vụ "Học sinh HN lên núi để sex"

     Phó Thủ tướng: ‘Tạo mọi điều kiện tốt nhất cho thí sinh’; Đại biểu xấu hổ, xin lỗi vì điều 60 luật BHXH; Đại gia “khóa môi” Hồ Ngọc Hà là tình cũ của Maya?; "Học sinh HN lên núi để... sex" được thêu dệt thế nào?; 

  • Thoi su 24h215 An mang chan dong trong quan bia
    Thời sự 24h(21/5): Án mạng chấn động trong quán bia

     Chính phủ đề xuất hưởng BHXH một lần; Án mạng chấn động Hưng Yên trong quán bia hơi; K +: Độc quyền vẫn lỗ ngàn tỷ; Thông tin ‘giật mình’ sau vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh; Sự thật vụ "học sinh Hà Nội lên núi để... sex"?; 

  • Thoi su 24h205 Dam chet 2 me con di the duc
    Thời sự 24h(20/5): Đâm chết 2 mẹ con đi thể dục

    Giật mình với hình ảnh BTV Hoài Anh thời "hai lúa"; Đâm chết 2 mẹ con đi thể dục, tài xế phóng xe bỏ chạy; CSGT ra quân xử lý "hình ảnh lạ" trên cầu Nhật Tân; Xe đi xuyên Việt đâm xe tải, 9 người thương vong; Ngư dân chưa đồng ý bàn giao vật thể nghi là đuôi máy bay...là những thông tin thời sự nổi bật ngày 20/5.

  • Thuc hu chat luong ao chong nang tien trieu
    Thực hư chất lượng áo chống nắng tiền triệu

    Trước những lời quảng cáo như “mềm mịn, thấm hút mồ hôi cực tốt, không bí bách”,... các chuyên gia khuyến cáo “nên cẩn trọng”.

  • Mong manh hang Viet
    Mong manh hàng Việt!

    Doanh nghiệp Việt cần năng động, sáng tạo hơn để đương đầu với những thách thức, để tiếp tục phát huy trên nền tảng đã gây dựng được

  • Con xem phim sex cha me lam gi
    Con xem phim sex, cha mẹ làm gì?

    Chúng ta cần trang bị kỹ năng, kiến thức về sex, có như vậy mới tạo được 'vắc-xin kháng sex' đủ mạnh cho các em. Chị Đào Lan, có con gái học lớp 5 tại Hà Nội đã thực sự sốc nặng khi cô con gái nhỏ đóng cửa xem phim sex một..

  • Cap doi khach Tay bi cuop gay xon xao
    Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao

    Cặp đôi khách Tây bị cướp ở Hà Nội đang là câu chuyện được nhều bạn trẻ quan tâm. Mới đây, thông tin về cặp đôi khách Tây bị cướp đã có những tình tiết mới. ------------ Xem thêm: Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao, http://vietbao.vn/tp/Cap-doi-khach-Tay-bi-cuop-gay-xon-xao/11384861/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Cho xe mo to vao duong cao toc
    Cho xe mô tô vào đường cao tốc

    Đa số lo ngại xoay quanh chuyện, nếu những tay đua "kiệt xuất" lái mô tô được “thả” vào môi trường phù hợp nhưng chưa đủ “chất” sẽ dễ gây họa.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1705 2305
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (17/05 - 23/05)

    Cô gái thừa nhận dựng chuyện nhận nuôi con tử tù; Vụ giấu vàng qua sân bay: Vĩnh viễn không được làm việc trong ngành hàng không; Bé 6 tháng tuổi tử vong bất thường: Mũi tiêm hạ sốt oan nghiệt?; Chỉ rõ những bất thường vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tong hop Doi song tuan qua 185 235
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (18/5 - 23/5)

    Con hẻm miễn phí ở Sài Gòn, những SV làm tình nguyện vùng cao, cậu bé mua đồ ăn cho người vô gia cư là những câu chuyện về tình người thật đẹp. Nhiều chủ đề giáo dục con, những chuyện tình cảm động, nhiều bài viết đáng suy ngẫm và các thông tin an toàn thực phẩm bẩn, mỹ phẩm giả...là những vấn đề nổi bật tuần vừa qua...

  • Diem lai tin suc khoe nong trong tuan 185 245
    Điểm lại tin sức khỏe nóng trong tuần (18/5 - 24/5)

    Bộ Y tế xác minh thông tin gạo giả ở Việt Nam, Phát hiện vịt nuôi bị nhiễm virus H5N1 ở Ninh Thuận, Trẻ mắc tay chân miệng nhập viện tăng đột biến, Đã có câu trả lời vụ khăn ướt nhiễm khuẩn, Giữ sức khỏe ngày nắng nóng cho bé yêu,.... là các thông tin sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 175 235
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/5 -23/5)

    Tình báo Đức cung cấp thông tin quyết định để Mỹ tiêu diệt Bin Laden; Chính phủ Mỹ khẳng định không thay đổi chiến lược tại Iraq; Cựu Thủ tướng Yingluck ra hầu tòa; Mỹ và Cuba kết thúc vòng đàm phán thứ 4... là những tin đáng chú ý trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Sự kiện quốc tế nổi bật (17/5 -23/5), http://vietbao.vn/The-gioi/Su-kien-quoc-te-noi-bat-175-235/2147562992/433/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1705 2305
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (17/05 - 23/05)

    Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao; Người mẹ trẻ nhẫn tâm sát hại đứa con hai tuổi; Cả trăm người thân bị hại gây náo loạn tòa; Mua ma túy về "ăn mừng ra tù", gặp ngay 141; Kế hoạch tiêu 5 triệu yên của 'tỷ phú ve chai'; Trung tướng rởm và chiêu bài lừa đảo chiếm đoạt 12 tỷ đồng;......là những tin đáng chú ý trong tuần.