Huỳnh Ngọc Trảng: "Xin đừng là tín đồ của truyền thống"

Huynh Ngoc Trang Xin dung la tin do cua truyen thong
Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Huỳnh Ngọc Trảng.

Ở tuổi "tri thiên mệnh", nhà nghiên cứu văn hóa dân gian này sở hữu một gia tài lớn: hơn 70 cuốn sách về văn hóa nghệ thuật dân gian, trên 100 kịch bản phim truyện và tài liệu về lịch sử văn hóa, nhiều bộ sưu tập về tượng thờ. Trông ông như một lão nông khắc khổ, nhưng khi vào chuyện lại trở nên linh hoạt, ánh mắt rực sáng.

- Ông có cho rằng phong trào phát huy truyền thống đã trở thành một "cơn dịch"?

- Giờ thì có nhiều người quan tâm, nói về văn hóa dân tộc, về phục hưng, về bảo vệ, phát huy truyền thống. Nhưng tôi chẳng ưa chủ nghĩa thực dụng bá nạp các hình thức cổ và mới không thuần nhất. Trong năm qua, tôi tham gia phục hồi Văn Thánh miếu Trấn Biên ở Biên Hòa, Đồng Nai có từ năm 1715, thấy người ta thay đổi cách thiết kế: đặt tượng Hồ Chủ Tịch ở chính điện, Khổng Tử ở ngoài sân. Tôi phản đối cách làm này vì sinh thời, cụ Hồ từng nhận mình là một học trò của Khổng Tử, lẽ nào lại muốn để Vạn thế sư biểu ngồi ngoài sân, mình ở trong miếu và xung quanh ngồi chầu là các bậc tiền nhân từ cổ chí kim?

Qua câu chuyện này, tôi muốn nói rằng kế thừa truyền thống thì phải hiểu truyền thống. Không thể làm truyền thống tả khuynh như thế. Lại có những người nhân danh truyền thống để treo đầu dê bán thịt chó. Người ta không làm văn hóa mà làm áp-phe văn hóa.

- Vậy theo ông, khái niệm truyền thống và hiện đại có đối lập nhau không?

- Vấn đề này đã có nhiều người luận bàn. Theo tôi, truyền thống và hiện đại là hai mặt của chỉnh thể văn hóa. Hiện nay tồn tại hai ý kiến: Một là, văn hóa đương đại của một dân tộc là tổng thể truyền thống cộng hiện đại; hai là truyền thống và hiện đại bất tương dung.

Ý kiến thứ nhất sẽ dẫn đến cách kế thừa truyền thống có tính hình thức, hoặc theo kiểu bình cũ rượu mới, hoặc tân cổ giao duyên, lấy cờ phướn để điểm trang cho các loại kịch bản ca múa nhạc tổng hợp tạp kỹ pha xảo thuật, kiểu ăn bít-tết chấm tí mắm tôm cho có hương vị... quê nhà. Ý kiến thứ hai chia làm hai quan điểm cụ thể: một, truyền thống tất sẽ cản trở hiện đại hóa, muốn hiện đại hóa phải phủ nhận truyền thống; và hai, hiện đại hóa tất sẽ đánh mất truyền thống, suy đồi đạo đức. Quan điểm thứ nhất là biểu hiện của chủ nghĩa sa mạc văn hóa và trong thực tế là sự triệt hạ truyền thống; còn quan điểm thứ hai là biểu hiện của chủ nghĩa bảo thủ văn hóa. Cả hai cách đều chuốc lấy những rủi ro như nhau. Do đó, yêu cầu của chúng ta là phải tiếp cận văn hóa truyền thống trên quan điểm phát triển, cần tránh việc tiếp cận các giá trị truyền thống như một tín đồ nhiệt tâm của cái đạo truyền thống/dân tộc, hiện là mốt thời thượng.

- Ông có thể nói rõ về xu hướng tiếp cận văn hóa như “tín đồ”?

- Tôi muốn lưu ý đến tâm lý phổ biến là việc quá chú tâm đến bản sắc văn hóa dân tộc mà coi nhẹ mặt tiên tiến, lấy truyền thống đối lập với cái mới, cái hiện đại. Bảo vệ truyền thống là nỗ lực đảm bảo cho sự liên tục của văn hóa, tránh sự đứt gãy, chứ không phải ôm giữ cái truyền thống cốt đừng suy suyển. Ở đây đòi hỏi đi sâu nghiên cứu để tìm ra cái gene di truyền của di sản văn hóa, tiến hành cuộc tổng hợp với các vật liệu mới để tái cấu trúc một thực thể văn hóa mới.

- Theo ông, việc nghiên cứu lịch sử văn hóa phải có những yêu cầu căn bản nào?

- Cái đáng sợ là xu hướng nghiên cứu mang hơi hám của thuyết mục đích. Yêu cầu của người nghiên cứu khoa học là phải coi học thuật và tâm thuật là hai mặt cốt tử của nghề nghiệp. Cần cảnh giác xu hướng thực dụng. Người ta làm núi tượng Lạc Long Quân và Âu Cơ lộ thiên quanh bãi tắm nhân tạo, nơi con cháu Vua Hùng mặc áo tắm đùa sóng giỡn nước ở cái bãi gọi là Tiên Rồng, vậy sự tôn vinh biểu tượng tối thiêng của dân tộc coi ra chỉ là cái vỏ truyền thống và cái đích thực lại nhằm marketing cho dịch vụ giải trí. Việc nghiên cứu lịch sử văn hóa cẩu thả và vô trách nhiệm mang đến hệ quả là gây ô nhiễm tinh thần và môi trường văn hóa.

- Vậy làm sao chống lại sự lấn lướt của chủ nghĩa thực dụng này? - Tại sao không tìm hiểu những công trình của các nhà nghiên cứu văn hóa một cách đầy đủ? Một số công trình của họ cho thấy lịch sử văn hóa Việt Nam là lịch sử giao lưu văn hóa. Đó là hình tượng ngoại hôn giữa rắn (Lạc Long Quân) và chim (Âu Cơ), là sự chấp nhận An Tiêm thuộc nhóm người ngoại tộc (tộc Chàm), Sơn Tinh (tộc Nùng), Phù Đổng (tộc Thái) và ngay cả Hùng Vương đến từ biển vốn rất có thể là người Mã Lai. Điều quan trọng hiện nay là xác định và nỗ lực làm cho các giá trị và hệ chuẩn hiện đại tiên tiến trở thành yếu tố chủ đạo, định hướng cho phát triển, cuốn hút truyền thống theo con đường sáng đó, chứ không phải vừa tiến về phía trước lại vừa quay đầu luyến tiếc quá khứ vàng son.

- Trong cuốn sách mới nhất “Sổ tay hành hương”, ông có đề cập đến tiến trình di chuyển Bắc - Nam và hình thành những diện mạo văn hóa vùng miền?

- Tiến trình di chuyển vào Nam có một quá trình lịch sử. Mỗi tọa độ địa lý lịch sử có một thứ văn hóa vừa tổng hợp mới cũ, vừa tích hợp nội ngoại. Chẳng hạn, vào Nam tiếp thu văn hóa Ấn qua biến thái; rồi lại giao tiếp với văn hóa Hoa Nam để trở thành một phức thể Minh Hương, Chăm, Khmer. Do đó, bước phát triển của văn hóa phía Nam có thêm các yếu tố ngoại sinh, còn ở phía Bắc yếu tố nội sinh mạnh hơn.

- Cho đến nay, ông được xem là một trong những nhà làm tư liệu giỏi nhất ở nước ta. Ông có thể cho biết kinh nghiệm làm nghề của mình?

- Ghi chép, phản biện, đọc thật nhiều. Tôi thường khuyên những đồng nghiệp mới vào nghề là hãy đọc thật nhiều sách tôn giáo và triết học trong 10 năm. Tôi cũng thường dạy con: Muốn làm một việc gì đó phải nỗ lực bằng 20 lần người khác và làm gì cũng phải yêu thích, nếu không sẽ chẳng thể thành công.

(Theo Lao Động)


TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Vợ đi làm kiếm tiền, chồng ở nhà cặp bồ

Câu chuyện tình 10 năm của một cặp vợ chồng trẻ gần đây đang gây xôn xao cộng đồng mạng. Trong khi vợ mải mê đi làm kiếm tiền ở xứ người thì chồng ở nhà cặp bồ gái trẻ.

Chích điện sát hại người tình vì ghen tuông

Tèo nghĩ chị Thu đã có người khác nên mới hết yêu mình, Tèo tức giận nên muốn giết Thu rồi tự tử. Nghĩ là làm, Tèo lấy dây điện phòng ngoài, lột phần nhựa bảo vệ ra để dí vào cổ và mặt chị Thu.

Nhận xét tin Huỳnh Ngọc Trảng: "Xin đừng là tín đồ của truyền thống"

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Huỳnh Ngọc Trảng: "Xin đừng là tín đồ của truyền thống" bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Huynh Ngoc Trang Xin dung la tin do cua truyen thong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Huỳnh Ngọc Trảng: "Xin đừng là tín đồ của truyền thống" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Huynh Ngoc Trang: "Please do not be followers of the tradition"
Huynh Ngoc Trang, folklore, Folk Art, researchers, film scripts, modernization, collections, traditional , history, religious believers, the transmission, the book, points to, people

At "tri fate," the folklore research possesses a large fortune: more than 70 books on literature of folk art, over 100 feature film scripts and documentation of cultural history, collections of worship. He looked like an old ...

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h037 Tham an rung dong xu Nghe
    Thời sự 24h(03/7): Thảm án rúng động xứ Nghệ

    Phó Thủ tướng truy trách nhiệm ném đá xe khách; Đường sắt trên cao HN “uốn lượn” vẫn đảm bảo an toàn; Nhạc sĩ An Thuyên đột ngột qua đời; Thí sinh ngất xỉu khi hay tin bố đột ngột qua đời; Thảm án rúng động xứ Nghệ: 4 người một nhà tử vong...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 3/7.

  • Thoi su 24h027 Ong Chan se to cao nhan chung moi
    Thời sự 24h(02/7): Ông Chấn sẽ tố cáo nhân chứng mới

     Thủ tướng phát lệnh "cất cánh" Airbus A350 của Vietnam Airlines; Quang Lê rời khỏi Việt Nam, Đàm Vĩnh Hưng nói lời cuối; Ông Chấn sẽ tố cáo nhân chứng mới; Thêm nhiều "cái chết" trong phòng thi; 

  • Thoi su 24h0107 Bi cuop trang tron truoc gio thi quoc gia
    Thời sự 24h(01/07): Bị cướp trắng trợn trước giờ thi quốc gia

     Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam gặp phụ huynh dưới nắng; Thương lái Trung Quốc ngừng mua, vải thiều rớt giá thê thảm;  2 nữ sinh bị cướp trắng trợn trước giờ thi quốc gia; Hà Nội: 

  • Thoi su 24h306 Nhan chung moi vu ong Chan
    Thời sự 24h(30/6): Nhân chứng mới vụ ông Chấn?

    Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Hình ảnh Kỳ Duyên, Mai Phương Thúy không bao giờ muốn nhìn lại; Khách ném lọ cà tại sân bay bị phạt 750 nghìn; Dân quân cầm đầu nhóm côn đồ chém người như phim...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 30/6.

  • Thoi su 24h296 Tai xe kien may toc do ban dieu
    Thời sự 24h(29/6): Tài xế kiện máy tốc độ "bắn điêu"

     Nhiều Bí thư Tỉnh ủy trực tiếp kiểm tra thi THPT quốc gia; Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu qua đời; Bỏ 55 triệu mua cây hồng trăm bông đẹp lòng vợ trẻ; Bị đặt bẫy, tài xế quyết kiện máy tốc độ "bắn điêu"?; 

  • Mr Dam to Quang Le choi ban
    Mr Đàm tố Quang Lê chơi bẩn

    Vụ lùm xùm tranh gà của Đàm Vĩnh Hưng và Quang Lê hiện nay chưa đến hồi kết. Nhiều nghệ sĩ Việt đã lên tiếng bênh Mr. Đàm. ------------ Xem thêm: Mr Đàm tố Quang Lê chơi bẩn, http://vietbao.vn/tp/Mr-Dam-to-Quang-Le-choi-ban/11933036/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Dai gia Ca Mau mua dam tre em
    Đại gia Cà Mau mua dâm trẻ em

    Đại gia miền Tây mua dâm thiếu nữ được cho là thành khẩn khai báo, lý lịch rõ ràng và nhân thân tốt. Gia đình của Việt kiều này đang làm thủ tục bảo lãnh cho ông Tiêu tại ngoại.

  • Nam sinh qua doi truoc ngay tot nghiep
    Nam sinh qua đời trước ngày tốt nghiệp

    Những lời trăng trối cuối cùng của nam sinh qua đời trước lễ tốt nghiệp với người bạn đặc biệt trên facebook cũng khiến nhiều người nghẹn lại. ------------ Xem thêm: Nam sinh qua đời trước ngày tốt nghiệp, http://vietbao.vn/tp/Nam-sinh-qua-doi-truoc-ngay-tot-nghiep/11936114/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Duong sat tren cao Ha Noi uon luon
    Đường sắt trên cao Hà Nội uốn lượn

    Đường sắt đô thị trên cao Cát Linh-Hà Đông uốn lượn như rồng trên nhiều điểm chạy dọc đường Nguyễn Trãi, Trần Phú...

  • Nhung dam cuoi dat vang gay xon xao
    Những đám cưới "dát vàng" gây xôn xao

    Hình ảnh một số cô dâu đeo đầy vàng trong đám cưới ở một số nơi ở Việt Nam không chỉ khiến nhiều người trầm trồ mà còn là tâm điểm của các cuộc tranh luận trên mạng xã hội.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2806 0407
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (28/06 - 04/07)

    Cả thế giới phải đối mặt với nắng nóng kỷ lục; Chính thức bắt đầu kỳ thi THPT Quốc gia 2015; Đường sắt trên cao Hà Nội uốn lượn; 10 luật có hiệu lực từ tháng 7/2015; QL 1A bị phá hoại bởi hóa chất lạ; Nạn chặt chém du khách ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (28/06 - 04/07), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2806-0407/2147574941/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 2806 04072015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 28/06 - 04/07/2015

    Ngày 1/7 Luật Doanh nghiệp, Luật Nhà ở và Luật kinh doanh BĐS đã chính thức có hiệu lực, EVN khẳng định đã giải thích thỏa đáng tất cả những khiếu nại của người dân và khách hàng liên quan đến việc hóa đơn tiền điện tăng "sốc", con số 63% cán bộ thuế tiêu cực, nhũng nhiễu đã phản ánh đúng tình trạng hiện nay của một bộ phận cán bộ thuế trong quá trình tác nghiệp, sự kỳ lạ trong hệ thống chỉ tiêu kinh tế- xã hội....Cùng với đó, những thông tin về tài chính ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 28/06 - 04/07/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2906-04072015/2147574923/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2806 0407
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (28/06 - 04/07)

    Siêu trộm và những vụ án nổi tiếng; Những vụ hiếp dâm tập thể chấn động; Nhận diện những chiêu lừa bắt cóc trẻ em cha mẹ nên cảnh giác; Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Vì sao ‘ông trùm’ Tàng Keangnam chưa thể ‘đền tội’ như dự kiến?; Đại gia khai bị 'bất lực' trong 2 lần mua dâm thiếu nữ;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (28/06 - 04/07), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2806-0407/2147574905/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nghin le chuyen tuan qua 2106 2706
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (21/06 - 27/06)

    Hoàn lưu bão số 1 làm 15 người chết và mất tích; Xe khách lao xuống vực ở đèo Lò Xo; Sóng lạ đè sóng không lưu Tân Sơn Nhất; Miễn nhiệm bác sĩ giẫm chân lên giường: Nên hay không?; Mạng xã hội và ‘chiếc phanh’ của tình người; Đầu năm 2016 sẽ được hưởng BHXH một lần... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2106 27062015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015

    Giá điện tăng bất thường được lý giải do mức sử dụng điện năng tăng khiến lượng tiêu thụ điện tăng, thiết bị đo đếm, công tơ điện có vấn đề hay sự tù mù trong cách tính của “nhà đèn”… ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2106-27062015/2147573276/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn