Thứ hai, 07 Tháng sáu 2004, 05:02 GMT+7

Hoàng thành ở đâu?

Hoang thanh o dau
Bản đồ Thăng Long thời Hồng Đức
Các kiến trúc và di vật tìm được từ nhiều cuộc khai quật đã nhen nhóm trong tâm thức các nhà khảo cổ, nhà văn hóa về một kinh thành Thăng Long tồn tại bằng vật chất chứ không chỉ mơ hồ “dấu xưa xe ngựa hồn thu thảo”.

Đến khi cuộc khai quật đại qui mô trên diện tích 16.000m2 của khu đất 18 Hoàng Diệu dự kiến xây nhà Quốc hội diễn ra thì nhiều người sửng sốt vì quy mô bề thế và tính chất nguy nga tráng lệ của lâu đài cung điện Thăng Long xưa.

Nhưng chừng ấy dường như vẫn chưa hoàn toàn đủ cứ liệu để trả lời chắc chắn câu hỏi: hoàng thành nằm chính xác ở vị trí nào, qui mô của nó ra sao? Cuộc hội thảo đầu tiên về vấn đề quan trọng và nhạy cảm này đã được Viện Khoa học xã hội VN tổ chức hôm 3-6-2004.

GS Trần Quốc Vượng là người đầu tiên đề xuất và tại hội thảo này vẫn kiên trì nhắc lại luận điểm cho rằng: “Trung tâm điểm của cấu trúc thành Đại La của Cao Biền (thế kỷ 9), của thành Thăng Long thời Lý - Trần (thế kỷ 11-14), của thành Đông Kinh thời Lê (thế kỷ 15-18) và cả Bắc thành (đời Gia Long), Hà Nội thành (đời Minh Mạng - Tự Đức) là núi Nùng. Vậy núi Nùng ở đâu?

GS Vượng phản bác ý kiến của cụ Hoàng Đạo Thúy và Trần Huy Bá cho rằng đó là ngọn núi ở trong vườn Bách Thảo. Theo ông, sau rất nhiều lần khảo sát, ông và các học trò khẳng định đó là ngọn núi thờ Hắc đế có tên là núi Sưa vì tại ngôi đền nhỏ trên đỉnh núi còn có biển ngạch “Sưa sơn lăng miếu” (sưa là một cây lấy gỗ, mọc thành rừng trên và quanh núi, nay vẫn còn rất nhiều).

Dù các ý kiến có xê xích chút ít về qui mô và vị trí các địa danh, nhưng tất cả các nhà nghiên cứu đều khẳng định vị trí của khu vực khảo cổ Ba Đình là nằm ở khu vực trung tâm hoàng thành.

Nó có thể là cung Trường Lạc (cung của vợ vua Lê Thánh Tông) - theo TS Tống Trung Tín và GS Lê Văn Lan, cũng có thể là Giảng Võ điện (theo GS Trần Quốc Vượng).

Nó cũng có thể là điện Vạn Thọ, điện Chí Kính hay điện Ngọc Hà theo giả thuyết của nhà bản đồ học Bùi Thiết?

Đất Ba Đình vốn là lâu đài cung điện nào? Và hoàng thành của 1.000 năm Thăng Long cần được quy hoạch theo trục gì, qui mô nào?

Câu hỏi ấy sẽ phải được trả lời trước tháng 9-2004, thời điểm mà Phó thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng gia hạn cho Viện Khoa học xã hội VN. Và, trước mắt còn là cả một mùa mưa.

Theo GS Vượng, núi Nùng chính là nơi tọa lạc điện Kính Thiên (hiện còn dấu tích vật thể là các bệ đá cửu trùng và bốn đôi rồng đá tiêu biểu cho mỹ thuật thời Lê sơ) , cũng có nghĩa là nền điện Càn Nguyên thời Lý, điện Thiên An thời Trần. Ông bác bỏ quan điểm của một số người cho rằng đây không thể là núi vì nó không cao hơn là bao so với xung quanh.

Ông dẫn quan niệm của người xưa: “Cao nhất xích vi sơn” (cao một thước cũng là núi) và “Sơn bất tại cao, hữu thần tiên tắc linh” (núi không phải tại cao, có thần tiên ngự trên đó là linh thiêng rồi).

Quan điểm của GS Vượng được khá đông nhà nghiên cứu đồng tình, trong đó có GS Lê Văn Lan và PGS Tống Trung Tín. Theo các vị này, xác định được vị trí trung tâm của hoàng thành Thăng Long cũng có nghĩa xác định được tương đối chính xác quy mô của thành, và đặc biệt là xác định được khu vực 18 Hoàng Diệu đang khai quật với hàng trăm ngàn hiện vật và nhiều di tích được phát lộ kia là cái gì và nằm ở đâu trong khu vực hoàng thành?

TS Tống Trung Tín, người chỉ huy hầu hết các cuộc khai quật trong khu vực nội thành Hà Nội những năm gần đây, hệ thống lại kết quả các cuộc khai quật lớn: khai quật Hậu Lâu - 1998, Tràng Tiền và 47 Hàng Dầu - 1999, Đoan Môn, Bắc Môn, Văn Miếu - 2000 và 62, 64 Trần Phú - 2002 để đi đến kết luận chứng minh rằng hoàng thành Thăng Long thời Lý - Trần là ở điện Kính Thiên mà ta còn thấy ngày nay.

Tổng hợp các dữ liệu, ông Tín đưa ra quan điểm cho rằng qui mô của hoàng thành Thăng Long được xác định ở khoảng: bắc: phố Phan Đình Phùng; nam: phố Trần Phú; đông: phố Thuốc Bắc; tây: đường Hùng Vương. Và như vậy, vị trí của cuộc khai quật khu đất dự định xây nhà Quốc hội là ở bộ phận trung tâm hoàng thành Thăng Long thời Lý - Trần - Lê, phía tây điện Kính Thiên.

Cũng theo nhà nghiên cứu Bùi Thiết, người chuyên nghiên cứu bản đồ cổ và hiện sở hữu 10 bản đồ Thăng Long từ thời Hồng Đức (thế kỷ 15) đến thời Nguyễn, vị trí của hoàng thành Thăng Long là: tường phía bắc trùng với đường Phan Đình Phùng, phía nam gần trùng Nguyễn Thái Học, phía đông và tây khó xác định vì hẹp hơn hoàng thành cũ, phía đông gấp đôi phía tây vì tòa thành có hình thước thợ.

Như vậy có thể từ chợ Bưởi, xuôi theo sông Tô Lịch đi về cầu Giấy là phía tây, còn tường đông trùng với hoàng thành cũ. Cũng có nghĩa là khu vực Phủ Chủ tịch và phần lớn đất làng Ngọc Hà đều nằm trong thành.

THU HÀ - UYÊN LY

Việt Báo

Nhận xét tin Hoàng thành ở đâu?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Hoàng thành ở đâu? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Hoang thanh o dau ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Hoàng thành ở đâu? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Citadel where?
Ethan, Thang Long Royal Citadel, Thang Long Citadel, found objects, the culture, researchers, archaeologists, excavation, where, area, location, identification, size, time

The architecture and relics found from excavations kindled in the minds of archaeologists, cultural Thang Long on an equal physical existence, not just vague "spirit mark revenues ancient chariot Workshop on "..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h3110 Nhat vang giup nguoi bi cuop o SG
    Thời sự 24h(31/10): Nhặt vàng giúp người bị cướp ở SG

    Ông Bá Thanh vẫn điều hành công việc qua thư ký; Hàng chục người nhặt vàng giúp người phụ nữ bị cướp ở Sài Gòn; Lẻn vào các nhà đại gia, ăn no ngủ say rồi trộm; Vỡ đập thủy lợi tại Quảng Ninh...

  • Thoi su 24h3010 18 7 ty USD xay san bay Long Thanh
    Thời sự 24h(30/10): 18,7 tỷ USD xây sân bay Long Thành

    18,7 tỉ USD xây sân bay Long Thành; Kể lại lúc băng cướp đi ôtô xông vào tiệm vàng; Bắt giam giám đốc Công ty Xổ số Kiến thiết Lâm Đồng;Tin nhắn bí ẩn và cái chết của một thiếu nữ; Hào Anh cắm xe đi bar, giục mẹ bán đất... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 29/10.

  • Thoi su 24h2910 Ca xa di diet ran doc
    Thời sự 24h(29/10): Cả xã đi diệt rắn độc

    Formosa nói gì về yêu cầu tháo dỡ miếu thờ?; Sơ tán nhiều hộ dân vì ‘hố tử thần’ xuất hiện; 7 siêu xe sung công "ế" vì bán đấu giá quá cao; "Mổ xẻ" các phương án cầu mới cạnh cầu Long Biên...

  • Thoi su 24h2810 Tiem nham nuoc cat cho 60 tre
    Thời sự 24h(28/10): Tiêm nhầm nước cất cho 60 trẻ

    Nội Bài, Tân Sơn Nhất: Thừa nhận tồi tệ, quyết chấn chỉnh?; Tiêm nhầm nước cất thay vì vắcxin cho 60 trẻ; Giai thoại Thuyết "buôn vua": Mỗi ngày xài một tỷ; Nổ nồi hơi lò bánh tráng, mái nhà bay lả tả... 

  • Thoi su tuan qua thai nhi vang khoi bung me sau TNGT
    Thời sự tuần qua: thai nhi văng khỏi bụng mẹ sau TNGT

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Bắt tạm giam nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Mở lại phiên xử vụ TMV Cát Tường trong tháng 11; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1910 2510
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/10 - 25/10)

    Khai mạc kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa 13; Bé gái chết bất thường ở bệnh viện; Nội Bài, Tân Sơn Nhất bị xếp hạng sân bay tệ nhất châu Á; Gửi iPhone qua bưu điện, nhận... 2 cục đá; Bác sĩ từ chối cấp cứu, bệnh nhân tử vong ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1910 2510
    Toàn cảnh Showbiz tuần (19/10 – 25/10)

    Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã Thu Minh dùng mật gấu tươi, Vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 trị giá 2,5 tỷ đồng, Vợ cũ tố Lam Trường là người cha thiếu trách nhiệm, Yanbi miệt thị người đồng tính, Hồ Ngọc Hà bị loại tại MTV EMA 2014, Giang Hồng Ngọc đăng quang X - Factor - Nhân tố bí ẩn 2014, Loki Bảo Long bị tố bỏ thi vì yêu lăng nhăng, Nhạc phim do Sơn Tùng M-TP sáng tác lại bị tố đạo nhạc Hàn, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Orlando Bloom đang bí mật hẹn hò với Selena Gomez,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1910 2510
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/10 - 25/10)

    Xót lòng những vụ giết con rồi tự tử; Vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường và những điều bất ngờ; Tử tù hiếp dâm tự tử 3 lần vì sợ tiêm thuốc độc; Chân tướng quân sư số một của ông trùm ma túy; “Siêu trộm” kim cương xuyên lục địa bị bắt giữ; Chuyện chưa kể về phiên toà xử “ông trùm” Khánh trắng;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin The gioi noi bat tuan qua tu 19102510
    Tin Thế giới nổi bật tuần qua (từ 19/10-25/10)

    Vụ xả súng kinh hoàng tại tòa nhà quốc hội Canada; Hải quân Thụy Điển đã phát động một cuộc săn tìm tàu lạ trên biển; Giải mã một loạt diễn biến bí ẩn ở Triều Tiên; Bình luận xung quanh việc Trung Quốc mở rộng bãi Đá Chữ Thập ở Trường sa; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.