Hoàng thành Thăng Long và 950 năm Quốc hiệu Đại Việt

Hoang thanh Thang Long va 950 nam Quoc hieu Dai Viet
Viên gạch có chữ
"Đại Việt quốc quân thành chuyên"
Cách đây đúng 950 năm, ngày mùng một tháng mười âm lịch năm Giáp Dần, 1054, đất nước ta mang quốc hiệu Đại Việt. Tính đến hôm nay, mùng một tháng mười năm Giáp Thân, tức 12-11-2004, quốc hiệu tròn 950 năm. Trong số những di vật vừa phát hiện ở di tích Hoàng thành Thăng Long có một viên gạch vô cùng quan trọng. Đấy là viên gạch mang quốc hiệu Đại Việt.

Một quốc hiệu đi cùng nghìn năm Thăng Long

Đại Việt Sử ký toàn thư chép rằng mùa đông năm Giáp Dần, tức năm 1054, nhằm ngày mùng một tháng mười âm lịch, Lý Thánh Tông ngay sau khi lên ngôi đổi quốc hiệu là Đại Việt. Như vậy năm nay chính là 950 năm quốc hiệu Đại Việt ra đời.

Các tài liệu thiên văn cũng chép rằng năm này trên trời xuất hiện một vì sao sáng chói nhiều ngày mới tắt. Khoa học ngày nay cũng xác định đó là một ngôi sao siêu mới (Super-novae) mà tàn dư bức xạ của nó vẫn còn đến ngày nay. Sự kiện này được nêu trong các sách thiên văn cổ Trung Quốc và các sách thiên văn hiện đại trong đó có sách thiên văn của GS Nguyễn Quang Riệu, Giám đốc Đài Thiên văn Meudon, Paris, Pháp.

Đây là quốc hiệu lâu nhất trong lịch sử VN cùng với Hoàng thành Thăng Long từ năm 1054 cho đến hết năm 1804 khi ra đời quốc hiệu VN. Mặc dầu hai chữ VN xuất hiện từ 500 năm trước với trạng trình Nguyễn Bỉnh Khiêm và những tấm bia cổ, nhưng năm nay cũng chính là 200 năm ra đời quốc hiệu VN trong quan hệ bang giao với Trung Quốc.

Viên gạch mang quốc hiệu Đại Việt Hoàng thành Thăng Long

Trước quốc hiệu Đại Việt, không quốc hiệu nào để lại dấu tích trên các di tích khảo cổ nào được tìm thấy. Nhận định này đúng kể cả với quốc hiệu gần nhất là Đại Cồ Việt (968), ra đời trước quốc hiệu Đại Việt 76 năm. Giờ đây trong Hoàng thành Thăng Long, chúng ta tìm thấy viên gạch mang hàng chữ "Đại Việt quốc quân thành chuyên" (Gạch xây dựng quân thành nước Đại Việt).

Sự xuất hiện của viên gạch ở Hoàng thành Thăng Long đáng lẽ phải gây ra sự chú ý đặc biệt đối với các nhà nghiên cứu. Đó là viên gạch mang quốc hiệu Đại Việt lại được phát hiện ở Hoàng thành đúng vào dịp 950 năm quốc hiệu Đại Việt ra đời.

Thế nhưng, trong cuộc triển lãm các hiện vật của Hoàng thành mới khai quật vừa qua (triển lãm đóng cửa vào ngày 31-10-2004), viên gạch lại chỉ được ghi chú một cách đơn giản: "Gạch khắc chữ, đất nung, thời Đại La (TK VII - IX)". Trong khi đó, theo sử chép, quốc hiệu này ra đời giữa thế kỷ thứ XI (1054).

Chính vì không có hướng dẫn, những người đến tham quan không chú ý gì nhiều đến viên gạch hết sức quan trọng này.

Tại sao lại có chú thích kỳ lạ như vậy đối với viên gạch?

Vài thập kỷ trước đây, khi khai quật di tích thành cổ Hoa Lư, người ta cũng phát hiện ở đó có những viên gạch giống hệt như vậy. Ai cũng biết kinh đô Hoa Lư là của nhà Đinh (Đinh Tiên Hoàng). Tiếp đó là của nhà Tiền Lê (Lê Đại Hành). Ở thời này quốc hiệu là Đại Cồ Việt.

Chính vì thế có nhà sử học cho rằng quốc hiệu Đại Cồ Việt chỉ là sự chép nhầm của các sử gia sau này. Bởi nếu có quốc hiệu Đại Cồ Việt ở Hoa Lư, các viên gạch sẽ phải mang quốc hiệu này. Nhà sử học này, từ đó, khẳng định thời kỳ Hoa Lư nước ta đã có quốc hiệu Đại Việt.

Thế nhưng bây giờ chúng ta lại thấy có viên gạch mang quốc hiệu Đại Việt ở Hoàng thành Thăng Long. Viên gạch này chắc chắn không phải do các triều Đinh, Lê trước đây mang đến mảnh đất chưa dời đô này. Thêm nữa khi sử chép, năm 1054, Lý Thánh Tông "đổi quốc hiệu là Đại Việt". Vậy trước đó là quốc hiệu gì nếu không phải là Đại Cồ Việt?

Tuy nhiên, nếu bảo viên gạch Đại Việt ở Hoàng thành Thăng Long chỉ có thể ra đời sau khi đã có quốc hiệu Đại Việt, tức sau 1054, sẽ giải thích thế nào về sự có mặt của viên gạch cùng tên gọi ở Hoa Lư?

Sau khi dời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long, Lý Thái Tổ đổi Hoa Lư thành phủ Trường Yên. Tên gọi này được giữ cho một vị trí trong Hoàng thành Thăng Long mà ngày nay các bản đồ cổ còn ghi lại.

Hoa Lư mặc dầu không còn là đế đô nhưng vẫn là quân thành quan trọng. Bởi thế Lý Thái Tổ giao Hoa Lư cho con trai là Khai Quốc Vương (tức hoàng tử Bồ) trông giữ. Ngày 3-3-1028, Lý Thái Tổ mất. Thái tử Phật Mã nối ngôi.

Ngày mười lăm tháng ba, Khai Quốc Vương làm phản. Mùa hạ tháng tư, Phật Mã, tức Lý Thái Tông, mang quân đi đánh phủ Trường Yên. Khai Quốc Vương hàng. (Đại Việt Sử ký toàn thư, tập I, in lần thứ hai, NXB Khoa học Xã hội, HN 1972, trang 203-204).

Đoạn sử liệu trên cho thấy thành Hoa Lư, tức phủ Trường Yên, vẫn là quân thành quan trọng. Những ai được trông giữ nơi ấy, dựa vào địa thế điểm yếu dễ có tư tưởng làm phản để tấn công vào Thăng Long nơi không có địa thế hiểm trở. Chắc hẳn vì những lý do đó, sau khi lên ngôi , Lý Thánh Tông đổi quốc hiệu là Đại Việt và cho gắn những viên gạch mang quốc hiệu này ở Hoàng thành Thăng Long cũng như ở Hoa Lư để khẳng định tính thống nhất của quốc gia Đại Việt.

Viên gạch "Đại Việt quốc quân thành chuyên" phát hiện ở Hoàng thành Thăng Long rõ ràng cần được chú ý hơn nữa để giải quyết vấn đề quốc hiệu của nước ta trong suốt bề dày lịch sử đúng vào dịp 950 năm ra đời quốc hiệu này và dịp kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long sắp tới.

NGUYỄN PHÚC GIÁC HẢI (Báo Tiền phong) - ND

* Xem tất cả tin bài về Di tích Thăng Long

Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

Hài hước đám cưới 2 họ thách đấu bóng chuyền
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Khác biệt ‘đỉnh’ của đôi ta

Theo quan điểm của các nhà khoa học, “đỉnh” của các chị em có nhiều khác biệt so với nam giới và còn là một vấn đề cần được nghiên cứu nhiều hơn nữa.

Nhận xét tin Hoàng thành Thăng Long và 950 năm Quốc hiệu Đại Việt

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Hoàng thành Thăng Long và 950 năm Quốc hiệu Đại Việt bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Hoang thanh Thang Long va 950 nam Quoc hieu Dai Viet ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Hoàng thành Thăng Long và 950 năm Quốc hiệu Đại Việt ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa.

Thang Long Royal Citadel and 950 in Great Vietnamese national name
University Vietnam, Hoa Lu, Vietnam Dai Co, tiger, King Khai Truong Yen Hoang Thang Long, the first lunar month in October, as of today , Ly Tong, Ly Thai To, the official name, a month, relics, was born, the year

years ago the 950, October day of the lunar year of tiger, 1054, the official name of our country brought Vietnamese University . As of today, October th a Body Armor, ie 12-11-2004, national performance in round 950. Among the relics found in both di ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h0402 Virus Zika teo nao lay qua duong quan he
    Thời sự 24h(04/02): Virus Zika teo não lây qua đường quan hệ

    Những lần “trảm tướng” nhanh như chớp của Bộ trưởng Thăng; Hành trình vây bắt đối tượng có lệnh truy nã đặc biệt nguy hiểm; Hành lý của khách bị rạch ở sân bay: Thanh tra Bộ GTVT vào cuộc; Phá trọng án trong những ngày Tết nguyên đán đã cận kề;Câu chuyện giảm nghèo chưa bao giờ dừng lại;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 04/02/2016.

  • Thoi su 24h0302 Dot phao no co the bi tu den 7 nam
    Thời sự 24h(03/02): Đốt pháo nổ có thể bị tù đến 7 năm

    Sửa tàu Cát Linh-Hà Đông, Trung Quốc chưa nghe: Tội hình thức; “Ngáo đá” khống chế hai cháu bé, dọa dội nước sôi; "Choáng" với quy trình sản xuất chè Đinh 3 triệu đồng/kg; Sự thật sau lời đồn về cái chết bí ẩn của nam sinh trên cầu; Liên tiếp có nhiều trẻ em nhập viện vì ngộ độc chì trong thuốc cam;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 03/02/2016.

  • Thoi su 24h0202 sap bay lua doi 3 trieu lay 12 trieu
    Thời sự 24h(02/02): sập bẫy lừa đổi 3 triệu lấy 12 triệu

    3/14 mẫu thực phẩm phục vụ Tết không đạt chất lượng; 102 người đi bộ bị xử phạt trong ngày đầu: "Cần nhưng chưa đủ"?; Bị phát hiện bột ngọt từ nguyên liệu TQ, chốt cửa tẩu tán; WHO ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu về virus Zika;

  • Thoi su 24h0102 Dao mo moi chon trom di 1 phan co the
    Thời sự 24h(01/02): Đào mộ mới chôn, trộm đi 1 phần cơ thể

    Kẻ gian đào mộ mới chôn, trộm đi một phần cơ thể; Đã tháo dỡ hết biển báo dưới 50km/h sau 10 ngày; CSGT trưng dụng tài sản cá nhân, tổ chức: Luật quy định thế nào?; "Người dân đừng trộm hoa ven hồ Gươm nữa"; Đã có kết quả xét nghiệm gạo từ thiện gây ngộ độc;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 01/02/2016.

  • Thoi su 24h2901 Nghi pham giet vo chong dai gia o TG
    Thời sự 24h(29/01): Nghi phạm giết vợ chồng đại gia ở TG

    Nghi “ăn gạo từ thiện… ngộ độc”: Hội nạn nhân chất độc da cam lên tiếng; Hành trình phá đường dây ma túy hội quý tử con nhà giàu; Việt Nam lên phương án đối phó với virus Zika gây teo não; Sân bay Nội Bài lên tiếng vụ "vòi vĩnh": Người tố trên Facebook nói gì?; Coi chừng lỡ chuyến tàu Tết vì... vé không hợp lệ!;... là những tin tức thời sự nổi bật

  • Tet binh than 2016
    Tết bính thân 2016

    Người Việt có thói quen quan tâm tới cuộc sống cá nhân của nhau. Nhưng điều này không phải phù hợp, thậm chí thành khiếm nhã. Tết là dịp điều này thể hiện rõ nhất.

  • Xu phat nguoi di bo vi pham giao thong o HN
    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN

    Tai nạn giao thông chết người do người đi bộ gây ra ở TP.HCM và Hà Nội đáng báo động.

  • Hari Won Tran Thanh Yeu that hay PR
    Hari Won - Trấn Thành: Yêu thật hay PR?

    Showbiz Việt hôm qua (3/2) dậy sóng sau khi hình ảnh MC đắt show bậc nhất hiện nay "khóa môi", cõng người yêu cũ Đinh Tiến Đạt xuất hiện trên mạng.

  • Virus Zika gay tat dau nho o tre so sinh
    Virus Zika gây tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh

    Mỹ vừa ghi nhận ca lây nhiễm virus Zika gây bệnh teo não đầu tiên không phải do muỗi đốt mà dường như từ quan hệ tình dục.

  • Tien gia cong khai rao ban tren facebook
    Tiền giả công khai rao bán trên facebook

    Lợi dùng lòng tham và sự nhẹ dạ cả tin của người dân, một số đối tượng đã dùng thủ đoạn đổi tiền thật lấy tiền giả để chiếm đoạt tài sản. ------------ Xem thêm: Tiền giả công khai rao bán trên facebook, http://vietbao.vn/tp/Tien-gia-cong-khai-rao-ban-tren-facebook/13583762/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 31162
    Sự kiện quốc tế nổi bật (31/1-6/2)

    Lệnh Hoàn Thành tiết lộ cho tình báo Mỹ bí mật thâm cung của Bắc Kinh; Hoà đàm Syria tạm ngừng do giao tranh khốc liệt trên chiến trường; Bà Clinton chính thức giành chiến thắng 'sít sao nhất lịch sử'; Viễn cảnh nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu đã cận kề.... là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 3101 06022016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 31/01 – 06/02/2016

    Ngày 2/2/2016 diễn ra buổi họp báo Công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2014, ông Đinh Quang Tri – Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẳng định chưa có kế hoạch tăng giá điện, tuy nhiên tới mùa cao điểm, doanh nghiệp 'chưa nói trước được điều gì'. Cũng trong buổi họp này, tổng kết hoạt động kinh doanh của tập đoàn này, EVN lãi hơn

  • Nghin le chuyen tuan qua 0102 05022016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 01/02 - 05/02/2016

    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN; CSGT trưng dụng tài sản của dân gây tranh cãi; Đề xuất mua tàu Trung Quốc cũ; Hoa trang trí ở hồ Gươm bị ăn trộm; Các điểm bắn pháo hoa giao thừa Tết Bính Thân 2016 tại 64 tỉnh, thành... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 3101 0602
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (31/01 - 06/02)

    Cảnh báo nạn trộm cắp, cướp giật dịp Tết; Phận tù 'mồ côi', Tết về rưng rưng nước mắt; Tiền giả công khai rao bán trên facebook; Rượu bia ngày Tết và những hệ lụy: Từ rượu giả đến tai nạn giao thông; Hành trình cảm động của người cha qua 15 tỉnh, thành đi tìm con; Phá án là trách nhiệm chứ không phải chiến công;.....là những tin đáng chú ý.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 311 62
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (31/1 - 6/2)

    Thái Lan phát hiện virus Zika, Bộ Y tế Việt Nam họp khẩn; Ăn tiết canh ngày Tết, dễ chết như chơi; Trẻ nhập viện liên tiếp vì ngộ độc chì từ thuốc cam; Không biết bị lạc nội mạc tử cung: Nhiều phụ nữ vô sinh;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.