Hoàng thành Thăng Long và 950 năm Quốc hiệu Đại Việt

Hoang thanh Thang Long va 950 nam Quoc hieu Dai Viet
Viên gạch có chữ
"Đại Việt quốc quân thành chuyên"
Cách đây đúng 950 năm, ngày mùng một tháng mười âm lịch năm Giáp Dần, 1054, đất nước ta mang quốc hiệu Đại Việt. Tính đến hôm nay, mùng một tháng mười năm Giáp Thân, tức 12-11-2004, quốc hiệu tròn 950 năm. Trong số những di vật vừa phát hiện ở di tích Hoàng thành Thăng Long có một viên gạch vô cùng quan trọng. Đấy là viên gạch mang quốc hiệu Đại Việt.

Một quốc hiệu đi cùng nghìn năm Thăng Long

Đại Việt Sử ký toàn thư chép rằng mùa đông năm Giáp Dần, tức năm 1054, nhằm ngày mùng một tháng mười âm lịch, Lý Thánh Tông ngay sau khi lên ngôi đổi quốc hiệu là Đại Việt. Như vậy năm nay chính là 950 năm quốc hiệu Đại Việt ra đời.

Các tài liệu thiên văn cũng chép rằng năm này trên trời xuất hiện một vì sao sáng chói nhiều ngày mới tắt. Khoa học ngày nay cũng xác định đó là một ngôi sao siêu mới (Super-novae) mà tàn dư bức xạ của nó vẫn còn đến ngày nay. Sự kiện này được nêu trong các sách thiên văn cổ Trung Quốc và các sách thiên văn hiện đại trong đó có sách thiên văn của GS Nguyễn Quang Riệu, Giám đốc Đài Thiên văn Meudon, Paris, Pháp.

Đây là quốc hiệu lâu nhất trong lịch sử VN cùng với Hoàng thành Thăng Long từ năm 1054 cho đến hết năm 1804 khi ra đời quốc hiệu VN. Mặc dầu hai chữ VN xuất hiện từ 500 năm trước với trạng trình Nguyễn Bỉnh Khiêm và những tấm bia cổ, nhưng năm nay cũng chính là 200 năm ra đời quốc hiệu VN trong quan hệ bang giao với Trung Quốc.

Viên gạch mang quốc hiệu Đại Việt Hoàng thành Thăng Long

Trước quốc hiệu Đại Việt, không quốc hiệu nào để lại dấu tích trên các di tích khảo cổ nào được tìm thấy. Nhận định này đúng kể cả với quốc hiệu gần nhất là Đại Cồ Việt (968), ra đời trước quốc hiệu Đại Việt 76 năm. Giờ đây trong Hoàng thành Thăng Long, chúng ta tìm thấy viên gạch mang hàng chữ "Đại Việt quốc quân thành chuyên" (Gạch xây dựng quân thành nước Đại Việt).

Sự xuất hiện của viên gạch ở Hoàng thành Thăng Long đáng lẽ phải gây ra sự chú ý đặc biệt đối với các nhà nghiên cứu. Đó là viên gạch mang quốc hiệu Đại Việt lại được phát hiện ở Hoàng thành đúng vào dịp 950 năm quốc hiệu Đại Việt ra đời.

Thế nhưng, trong cuộc triển lãm các hiện vật của Hoàng thành mới khai quật vừa qua (triển lãm đóng cửa vào ngày 31-10-2004), viên gạch lại chỉ được ghi chú một cách đơn giản: "Gạch khắc chữ, đất nung, thời Đại La (TK VII - IX)". Trong khi đó, theo sử chép, quốc hiệu này ra đời giữa thế kỷ thứ XI (1054).

Chính vì không có hướng dẫn, những người đến tham quan không chú ý gì nhiều đến viên gạch hết sức quan trọng này.

Tại sao lại có chú thích kỳ lạ như vậy đối với viên gạch?

Vài thập kỷ trước đây, khi khai quật di tích thành cổ Hoa Lư, người ta cũng phát hiện ở đó có những viên gạch giống hệt như vậy. Ai cũng biết kinh đô Hoa Lư là của nhà Đinh (Đinh Tiên Hoàng). Tiếp đó là của nhà Tiền Lê (Lê Đại Hành). Ở thời này quốc hiệu là Đại Cồ Việt.

Chính vì thế có nhà sử học cho rằng quốc hiệu Đại Cồ Việt chỉ là sự chép nhầm của các sử gia sau này. Bởi nếu có quốc hiệu Đại Cồ Việt ở Hoa Lư, các viên gạch sẽ phải mang quốc hiệu này. Nhà sử học này, từ đó, khẳng định thời kỳ Hoa Lư nước ta đã có quốc hiệu Đại Việt.

Thế nhưng bây giờ chúng ta lại thấy có viên gạch mang quốc hiệu Đại Việt ở Hoàng thành Thăng Long. Viên gạch này chắc chắn không phải do các triều Đinh, Lê trước đây mang đến mảnh đất chưa dời đô này. Thêm nữa khi sử chép, năm 1054, Lý Thánh Tông "đổi quốc hiệu là Đại Việt". Vậy trước đó là quốc hiệu gì nếu không phải là Đại Cồ Việt?

Tuy nhiên, nếu bảo viên gạch Đại Việt ở Hoàng thành Thăng Long chỉ có thể ra đời sau khi đã có quốc hiệu Đại Việt, tức sau 1054, sẽ giải thích thế nào về sự có mặt của viên gạch cùng tên gọi ở Hoa Lư?

Sau khi dời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long, Lý Thái Tổ đổi Hoa Lư thành phủ Trường Yên. Tên gọi này được giữ cho một vị trí trong Hoàng thành Thăng Long mà ngày nay các bản đồ cổ còn ghi lại.

Hoa Lư mặc dầu không còn là đế đô nhưng vẫn là quân thành quan trọng. Bởi thế Lý Thái Tổ giao Hoa Lư cho con trai là Khai Quốc Vương (tức hoàng tử Bồ) trông giữ. Ngày 3-3-1028, Lý Thái Tổ mất. Thái tử Phật Mã nối ngôi.

Ngày mười lăm tháng ba, Khai Quốc Vương làm phản. Mùa hạ tháng tư, Phật Mã, tức Lý Thái Tông, mang quân đi đánh phủ Trường Yên. Khai Quốc Vương hàng. (Đại Việt Sử ký toàn thư, tập I, in lần thứ hai, NXB Khoa học Xã hội, HN 1972, trang 203-204).

Đoạn sử liệu trên cho thấy thành Hoa Lư, tức phủ Trường Yên, vẫn là quân thành quan trọng. Những ai được trông giữ nơi ấy, dựa vào địa thế điểm yếu dễ có tư tưởng làm phản để tấn công vào Thăng Long nơi không có địa thế hiểm trở. Chắc hẳn vì những lý do đó, sau khi lên ngôi , Lý Thánh Tông đổi quốc hiệu là Đại Việt và cho gắn những viên gạch mang quốc hiệu này ở Hoàng thành Thăng Long cũng như ở Hoa Lư để khẳng định tính thống nhất của quốc gia Đại Việt.

Viên gạch "Đại Việt quốc quân thành chuyên" phát hiện ở Hoàng thành Thăng Long rõ ràng cần được chú ý hơn nữa để giải quyết vấn đề quốc hiệu của nước ta trong suốt bề dày lịch sử đúng vào dịp 950 năm ra đời quốc hiệu này và dịp kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long sắp tới.

NGUYỄN PHÚC GIÁC HẢI (Báo Tiền phong) - ND

* Xem tất cả tin bài về Di tích Thăng Long

Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

Ấn tượng với màn tỉ thí kung fu của hai mĩ nhân
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Tác hại của facebook và mối nguy của tâm lý đám đông

Có mỗi một vụ việc của 2 cô gái mâu thuẫn mà lôi kéo được hàng nghìn người tham gia, đây thực sự là một lời cảnh báo về tác hại của facebook, về sự nguy hiểm của tâm lý đám đông, độc giả Quỳnh Trần chia sẻ.

Bia rượu, thuốc lá ngoại ồ ạt vì tăng thuế tiêu thụ đặc biệt?

Việc áp dụng cách tính thuế tiêu thụ đặc biệt theo dự thảo của Bộ Tài chính đưa ra được Hiệp hội Bia Rượu Nước giải khát, Thuốc lá phản đối với lý do cách tính thuế trái nguyên tắc thị trường và tạo điều kiện hàng nước ngoài, hàng nhập lậu ồ ạt vào Việt Nam.

Dầu tăng hơn 8%, đạt mức tăng 3 ngày mạnh nhất kể từ năm 1990

Giá dầu ngày 31/8 tăng phiên thứ 3 liên tiếp với mức tăng hơn 8% khi EIA hạ ước tính về sản lượng dầu của Mỹ và OPEC cho biết sẵn sàng thảo luận với các nước sản xuất dầu khác.

Mua bán chứng chỉ ngoại ngữ: Lách luật bằng "chứng chỉ ma"?

Trong vai người đi thi cao học, PV ghi nhận được một thị trường nhộn nhịp chuyện mua bán chứng chỉ ngoại ngữ. Hành vi tiếp tay cho những kẻ “phá hoại giáo dục” này lại diễn ra khá công khai...

Nhận xét tin Hoàng thành Thăng Long và 950 năm Quốc hiệu Đại Việt

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Hoàng thành Thăng Long và 950 năm Quốc hiệu Đại Việt bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Hoang thanh Thang Long va 950 nam Quoc hieu Dai Viet ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Hoàng thành Thăng Long và 950 năm Quốc hiệu Đại Việt ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa.

Thang Long Royal Citadel and 950 in Great Vietnamese national name
University Vietnam, Hoa Lu, Vietnam Dai Co, tiger, King Khai Truong Yen Hoang Thang Long, the first lunar month in October, as of today , Ly Tong, Ly Thai To, the official name, a month, relics, was born, the year

years ago the 950, October day of the lunar year of tiger, 1054, the official name of our country brought Vietnamese University . As of today, October th a Body Armor, ie 12-11-2004, national performance in round 950. Among the relics found in both di ...

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Xe may vo chu chua 1 6 ty dong
    Xe máy 'vô chủ' chứa 1,6 tỷ đồng

    Công an huyện Hương Sơn cho biết, mặc dù đã xác định được chủ đăng ký của chiếc xe máy có 1,6 tỉ đồng bỏ lại bên đường là ai. Tuy nhiên chủ chiếc xe cho biết đã chuyển chiếc xe lại cho chồng, người chồng đang thụ án tù về tội..

  • Be gai bi me tuoi xang thieu song
    Bé gái bị mẹ tưới xăng thiêu sống

    Chỉ vì bán không hết vé số, bé Nguyễn Thị Kim L. ( 13 tuổi ) bị mẹ ruột tưới xăng. Trong lúc bị phỏng nặng, cháu bé đã lao tới ôm lấy mẹ để cầu cứu.

  • Nghi van ban trai bi mat cua HH Ky Duyen
    Nghi vấn "bạn trai bí mật" của HH Kỳ Duyên

    Kỳ Duyên đã lên tiếng khi thông tin "bạn trai bí mật" bất ngờ được hé lộ.

  • Nhung vu canh sat giao thong bat cuop
    Những vụ cảnh sát giao thông bắt cướp

    Đã có rất nhiều trường hợp vận chuyển ma túy, đối tượng truy nã bị bắt giữ ngay trên đường di chuyển và dĩ nhiên ở góc độ này, Cảnh sát giao thông chính là những người đấu tranh trực tiếp với những kẻ phạm tội

  • Bangkok rung chuyen vi danh bom
    Bangkok rung chuyển vì đánh bom

    19 giờ tối 17/8, một quả bom được cài ngay bên trong khuôn viên ngôi đền Hindu giáo ở trung tâm thủ đô Bangkok của Thái Lan đã phát nổ, gây ra một cảnh tượng tang hoang, hỗn loạn. Chưa có tổ chức nào nhận trách nhiệm gây ra vụ..

  • Nghin le chuyen tuan qua 2308 2908
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (23/08 - 29/08)

    Lịch cấm đường tại Hà Nội để phục vụ Quốc Khánh 2/9; Bữa ăn 5.000 đồng của bệnh nhân tâm thần; Taxi điên gây náo loạn phố Hà Nội; Bé gái bị mẹ tưới xăng thiêu sống; Chuyện lạ về 40 chiếc ví rơi ở Đà Nẵng, Hội An; Người Việt đang đầu độc cả trí óc con trẻ...là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (23/08 - 29/08), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2308-2908/2147593370/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 2308 29082015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 23/08 - 29/08/2015

    Theo Cục Điều tiết điện lực, giá mua điện của EVN hiện là 1087,3 đ/kWh nhưng giá điện mà EVN bán ra thị trường tới 1.622,05 đồng/kW/h và từ năm 2016 thị trường bán buôn cạnh tranh sẽ chính thức vận hành nhưng mới chỉ là vận hành trên giấy; ngày 24/8 NHNN phát đi thông điệp khẳng định sẽ không tiến hành điều chỉnh tỉ giá nữa và sẽ áp dụng các biện pháp để ổn định tỉ giá cuối năm 2015 và đầu 2016; ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 23/08 - 29/08/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2308-29082015/2147593361/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2308 2908
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (23/08 - 29/08)

    Xe máy 'vô chủ' chứa 1,6 tỷ đồng; Rùng mình với những quái chiêu đòi nợ 'vô tiền khoáng hậu'; Trộm cắp tài sản dịp nghỉ Lễ: Giúp bạn đề phòng; Đại gia mua dâm trẻ em ở miền Tây được tại ngoại; Phạm nhân hồi hộp chờ ngày đặc xá; Số phận đau thương của bé gái bị mẹ dùng xăng đốt;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (23/08 - 29/08), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2308-2908/2147593334/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Diem lai tin Suc khoe quan trong tuan qua 2208 2908
    Điểm lại tin Sức khỏe quan trọng tuần qua (22/08 - 29/08)

    Việt Nam là điểm nóng của các bệnh truyền nhiễm mới nổi; Bé sơ sinh bị đâm xuyên sọ đã xuất viện; Thực hư thông tin xem điện thoại trong đêm bị ung thư mắt; Tiếp tục cảnh báo mối nguy về bệnh sốt xuất huyết; Những lưu ý không thể bỏ qua khi ăn bánh Trung thu; Cảnh báo lỗi của bố mẹ khiến con dậy thì sớm;... là những tin Sức khỏe quan trọng tuần qua. ------------ Xem thêm: Điểm lại tin Sức khỏe quan trọng tuần qua (22/08 - 29/08), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Diem-lai-tin-Suc-khoe-quan-trong-tuan-qua-2208-2908/2147593388/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 238298
    Sự kiện quốc tế nổi bật (23/8-29-8)

    Hai miền Triều Tiên đạt thỏa thuận 6 điểm nhằm giảm căng thẳng; Mỹ điều 3 máy bay ném bom tàng hình hỗ trợ Hàn Quốc; MC truyền hình Mỹ bị bắn chết khi đang dẫn trực tiếp; Xả súng kinh hoàng ở miền Bắc nước Pháp làm 7 người thương vong... là những tin chính trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Sự kiện quốc tế nổi bật (23/8-29-8), http://vietbao.vn/The-gioi/Su-kien-quoc-te-noi-bat-238298/2147593385/433/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn