Chủ nhật, 08 Tháng tư 2007, 06:12 GMT+7

Hoàn cảnh ra đời của vài ca khúc

Hoan canh ra doi cua vai ca khuc
Trong phong trào đấu tranh đô thị vào giữa thập niên 60 tại Sài Gòn, sinh viên Nhất Chi Mai đã dùng cái chết để phản đối chính quyền đàn áp Phật giáo, không lâu sau khi Hòa thượng Thích Quảng Đức tự thiêu. Anh Sơn đã xúc động viết: Hãy sống dùm tôi, hãy nói dùm tôi, hãy thở dùm tôi.

Quả tim này dành cho thù hận, cho tham vọng của một lũ điên. (Hãy sống dùm tôi - Tuyển tập “Ta phải thấy mặt trời”). Năm 1966, tình hình chính trị xã hội ở miền Nam bị xáo trộn không ít. Thành phố Huế chìm ngập trong không khí của hoảng loạn, bất an, với hỏa châu sáng rực trời đêm đêm, với các cuộc biểu tình diễn ra liên tục ngày qua ngày.

Bàn thờ Phật, ghế đá trong công viên, hoặc bất cứ những gì có thể làm chướng ngại vật đã được người dân mang ra đường để chống lại sự đàn áp của chính quyền. Thế là ca khúc Người già em bé ra đời: Ghế đá công viên dời ra đường phố, người già co ro, hỏa châu mắt đỏ (Người già em bé). Tết Mậu Thân năm 1968, chiến trận ở Huế đã làm cho không biết bao nhiêu người phải bỏ mình, không chỉ những người cầm súng mà rất nhiều dân thường chết vì bom rơi đạn lạc, khắp thôn làng, trong ngoài thành phố. Anh Sơn đã ghi lại: Xác người nằm trôi sông, phơi trên ruộng đồng, trên giáo đường thành phố, trên thềm nhà hoang vu …(Bài ca dành cho những xác người). Và một bài khác: Chiều đi qua bãi dâu, hát trên những xác người.

Tôi đã thấy, tôi đã thấy, trong khu vườn, một người mẹ ôm xác đứa con. Mẹ vỗ tay reo mừng xác con, chị vỗ tay hoan hô hòa bình (Hát trên những xác người). Bãi Dâu trong ca khúc trên là một địa danh ở phía Đông thành phố Huế, gần bờ biển. Nếu không được chứng kiến một cảnh bà mẹ trở thành mất trí đi sau quan tài đứa con của mình, vừa vỗ tay, vừa cười vừa khóc, thì không thể hiểu được tại sao anh lại viết: Mẹ vỗ tay reo mừng chiến tranh, chị vỗ tay hoan hô hòa bình. Năm 1987, một nhóm nữ sinh viên trước khi lên đường đi công tác tình nguyện ở một nông trường vùng biên giới Việt Nam-Campuchia đã đến thăm và ngồi ca hát với anh Sơn. Mấy hôm sau, anh được tin hầu hết họ đều đã bị giết trong rừng sâu. Anh Sơn đến tận nơi viếng và sau đó viết ca khúc “Em ra nông trường” để khóc cho những người bạn trẻ đã nằm xuống.

Đầu năm 1990, căn nhà ở số 47C Phạm Ngọc Thạch chỉ còn lại mình anh Sơn với những căn phòng trống trải. Các em lần lượt rời nhà còn Má cũng đã sang Canada. Buồn bã với nỗi cô đơn thiếu vắng người thân, anh gửi gắm tâm sự vào ca khúc Em đi bỏ lại con đường: “Bỏ mặc căn nhà, bỏ mặc tôi … bỏ mặc tôi ngồi giữa đời tôi”. Mấy tháng sau, Má trở lại Việt Nam. Niềm vui chưa bao lâu thì bất ngờ Má qua đời. Hôm đó, khi rời khỏi nhà để đi chơi bài với bạn, Má còn âu yếm đưa tay vẫy chào anh. Cái vẫy tay không ngờ trở thành lời chia ly vĩnh biệt. Má đã bỏ anh mà đi mãi: Mẹ bỏ con đi, đường xa vạn dặm. Mẹ bỏ tôi đi (Đường xa vạn dặm). Chữ con anh dùng để nói với Mẹ, trách Mẹ sao nỡ bỏ con mà đi. Chữ tôi kể lể nỗi niềm thân phận và sự mất mát to lớn của mình.

Hai năm sau, anh qua Canada thăm các em ruột trong tâm trạng tuyệt vọng. Má đã qua đời, ngươi tình lại vừa chia tay. “Tôi ơi đừng tuyệt vọng”(1992) là ca khúc anh hoàn tất lúc vừa đặt chân lên đất Canada, lúc nào anh cũng tự nhắc mình phải yêu cuộc đời này. Sau cơn bệnh hiểm nghèo năm 1997, anh được bác sĩ khuyên dứt khoát phải bỏ rượu. Từ hồi còn trẻ, với anh uống rượu là một niềm vui, cũng là thói quen mỗi lúc ngồi với các bạn. Không được uống rượu anh cũng mất bớt bạn bè, bởi vì bao giờ rượu cũng là chất mồi cho mọi câu chuyện. Nhưng nay nếu tiếp tục uống rượu thì bệnh tật càng nặng thêm, anh sẽ không có đủ sức khỏe để ngồi với bạn bè. Quả là tiến thoái lưỡng nan.

Tên tuổi Trịnh Công Sơn đi vào lòng quần chúng, không hẳn chỉ vì số lượng bốn năm trăm ca khúc, mà chính vì ca từ của anh đã nói lên được tất cả nỗi niềm, suy nghĩ, không phải chỉ của một số người, một lứa tuổi, mà của tất cả mọi người, tất cả mọi lứa tuổi. Một anh cảnh sát giao thông kiểm tra giấy tờ, khi nhìn tấm chứng minh nhân dân mang cái tên khá quen thuộc bèn nhìn lên khuôn mặt người đối diện: “A! Thì ra là nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Anh chính là nhạc và lời Trịnh Công Sơn hả, mời anh đi”. Một người xích lô đưa khách đến số nhà 47C Phạm Ngọc Thạch. Lúc nhìn rõ mặt khách, anh tỏ vẻ vui mừng: “Ủa, đúng chú là Trịnh Công Sơn. Thôi cháu không lấy tiền xe đâu, được nghe nhạc của chú là đủ rồi”.

Ngày tiễn anh về nơi an nghỉ cuối cùng, tại nghĩa trang, hàng ngàn người vây quanh mộ, vừa khóc vừa hát những ca khúc của anh, từ Nối vòng tay lớn, Diễm xưa, Hạ trắng, đến Biển nhớ, Mưa hồng, Một cõi đi về, Nhìn những mùa thu đi …, hát mãi không ngừng. Hơn trăm năm trước, Nguyễn Du đã gửi gắm tâm sự của mình vào cuộc đời nàng Kiều trong Đoạn trường Tân thanh. Và ông đã băn khoăn: Bất tri tam bách dư niên hậu Thiên hạ hà nhân khấp Tố Như Trịnh Công Sơn trái lại, không băn khoăn chuyện người đời sau mà chỉ sợ nỗi cô đơn vì không có người thân, bạn bè quanh mình. Trong “Rơi lệ ru người” anh đã viết: Nếu thật hôm nào tôi phải đi ... có còn ai mang hoa tươi về yêu dấu ngồi, quên đời xóa hết cuộc vui. Có còn, có còn em, im lìm trong chiều hôm, nước mắt rơi cho tình nhân. Hay: Anh nằm xuống… không có ai từng ngày, không có ai từng giờ, ru anh ngủ vùi. mùa mưa tới trong nghĩa trang này có loài chim thôi (Cho một người vừa nằm xuống) Bây giờ thì anh đã đi thật rồi. Hơn 5 năm đã trôi qua. Luôn luôn trên mộ anh đều có những bó hoa tươi, những nén nhang thay nhau được thắp. Vẫn có những người ngày ngày về yêu dấu ngồi với anh, uống rượu, trò chuyện, hát ru anh giấc ngủ vùi. Và có lẽ hàng trăm năm sau, thiên hạ vẫn còn khấp Trịnh Công Sơn.

HOÀNG TÁ THÍCH

Việt Báo

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Ukraine, Nga đạt thỏa thuận về cung cấp nhiên liệu hạt nhân

Một quan chức tại Kiev ngày 25/11 cho biết Công ty điện hạt nhân quốc gia Energoatom của Ukraine đã đạt được thỏa thuận với Công ty nhiêu liệu quốc doanh TVEL của Nga về việc cung cấp nhiên liệu hạt nhân cho các lò phản ứng của Ukraine trong vòng 2 năm tới.

Nhận xét tin Hoàn cảnh ra đời của vài ca khúc

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Hoàn cảnh ra đời của vài ca khúc bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Hoan canh ra doi cua vai ca khuc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Hoàn cảnh ra đời của vài ca khúc ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tác Phẩm của chuyên mục Văn Hóa.

Background introduction of several songs
Trinh Cong Son, Anh Son, Thich Quang Duc, Nhat Chi Mai, Saigon , movement, song, clapping, birth, circumstances, government, oppression, who, in, out

In the urban movement in the mid 60s in Saigon, Nhat Chi students Mai has been used death to protest government repression of Buddhism, not long after the Venerable Thich Quang Duc burned himself. Anh Son was moved to write: Live Christmas? ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

Các bài viết khác:



  • Thoi su 24h2511 Ung ho phuong an nghi Tet 9 ngay
    Thời sự 24h(25/11): Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày

    Chi tiền triệu mua tin về tham nhũng; “Mất điện tại sân bay do UPS hỏng là nói sai!”; Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày; Phó giám đốc bệnh viện E trung ương bị bắt tại nhà nghỉ; Bị dồn ép, cước taxi, vận tải giảm tới trên 30%; Cha ruột giết con gái đang mang thai... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 25/11.

  • Thoi su trong ngay Danh ghen tren may bay
    Thời sự trong ngày: Đánh ghen trên máy bay

    Bến Tre, TPHCM thu hồi đất, dỡ nhà ông Trần Văn Truyền; Bộ trưởng Thăng: Sự cố mất điện có phải phá hoại?; SGK tiếng Anh: "Làm ầm ĩ là...không biết gì"; "Hố tử thần" sụt lún trở lại; "2 bà, 1 ông" đánh nhau trên máy bay...

  • Thoi su 24h2111 Thu hoi nha dat cua ong Tran Van Truyen
    Thời sự 24h(21/11): Thu hồi nhà đất của ông Trần Văn Truyền

    Thu hồi nhà, đất của ông Trần Văn Truyền; Gói quà 20/11 phát nổ, 1 phụ nữ tử vong; VTV xin lỗi vụ phát sóng "Nhặt xương cho thầy"; Hà Hồ bật khóc, nêu lời giải cho quan hệ với Cường đô la; Từ 1/1/2015 tăng mức phạt xe quá tải... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/11.

  • Thoi su 24h2010 2 may bay suyt dam nhau tai SG
    Thời sự 24h(20/10): 2 máy bay suýt đâm nhau tại SG

    Đổi chứng minh thư thành thẻ căn cước công dân;Hai máy bay suýt đụng nhau trên không;Thuê người giả mạo Thứ trưởng Y tế để lừa tiền tỷ; Sát hại con tin để quỵt nợ 50 triệu đồng; "100 nghìn/cô" - cuộc định giá đau xót trong ngày 20/11?... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/11.

  • Thoi su 24h1911 Chang trai dam cuoi co tich qua doi
    Thời sự 24h(19/11): Chàng trai "đám cưới cổ tích" qua đời

    Phạt 252 triệu đồng NXB in hình Công Lý cởi trần; Chơi ngông Tàng "Keangnam": Mời ca sỹ ngoại về đãi cả bản; Nữ phượt thủ 9x tử nạn trên cung đường Hà Giang; Chàng trai trong "đám cưới cố tích" đột ngột qua đời...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 162211
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 16-22/11)

    Hà Tĩnh: Mổ đẻ, BS "quên" kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bình Dương: Một phụ nữ chết tức tưởi sau khi chích thuốc tại phòng khám tư nhân; Trứng gà thật - giả, phân biệt thế nào?; 83% đàn ông "thả rông" trong lần quan hệ đầu tiên; Mẹo chăm sóc da cho trẻ vào mùa đông; Lý do không ngờ khiến mẹ chậm mang thai; Người hay lo lắng dễ bị mất trí nhớ; Cách giảm cân hiệu quả trong 1 tuần... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1611 2211
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/11 - 22/11)

    Nghị trường QH nóng chuyện chạy chức, chạy quyền; Ước vọng của Hai lúa được phong Đại tướng quân; Sách Luật in hình nghệ sỹ Công Lý: Luật pháp không phải trò hề; Làm khu nghỉ dưỡng trên núi Hải Vân: Quá nhạy cảm quốc phòng!; Phát phim phản cảm,VTV nên có lời với các thầy cô giáo ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1611 2211
    Toàn cảnh Showbiz tuần (16/11 – 22/11)

    Mỹ Tâm được vinh danh giải thưởng 'Huyền thoại âm nhạc', Hình nghệ sĩ Công Lý bị xuất hiện phản cảm trên bìa sách luật, Tranh cãi số lượng khán giả trong live concert Heartbeat của Mỹ Tâm,

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1611 2211
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/11 - 22/11)

    "Tội phạm axit" và câu chuyện về quản lý; Kết cục thảm của những mối tình đồng tính nữ lệch lạc; Điểm tựa hoàn lương của 9X sát hại người yêu; 14 năm tù cho cơn ghen tuông mù quáng; Vụ TMV Cát Tường: Tội danh của bị cáo Tường và Khánh sẽ thay đổi?; Cảnh giác với chiêu lừa đảo tinh vi qua điện thoại;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 16112211
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (16/11-22/11)

    Tổng hợp diễn biến vụ nghi ngờ Công Phượng gian lận tuổi; Tổng hợp thông tin trước thềm AFF Cup của ĐT Việt Nam và các đội bóng cùng bảng; Tổng hợp các trận cầu hay cuối tuần... là những tin tức sẽ có trong bản tin Bóng đá cuối tuần của Việt Báo.

1