Chủ nhật, 08 Tháng tư 2007, 06:12 GMT+7

Hoàn cảnh ra đời của vài ca khúc

Hoan canh ra doi cua vai ca khuc
Trong phong trào đấu tranh đô thị vào giữa thập niên 60 tại Sài Gòn, sinh viên Nhất Chi Mai đã dùng cái chết để phản đối chính quyền đàn áp Phật giáo, không lâu sau khi Hòa thượng Thích Quảng Đức tự thiêu. Anh Sơn đã xúc động viết: Hãy sống dùm tôi, hãy nói dùm tôi, hãy thở dùm tôi.

Quả tim này dành cho thù hận, cho tham vọng của một lũ điên. (Hãy sống dùm tôi - Tuyển tập “Ta phải thấy mặt trời”). Năm 1966, tình hình chính trị xã hội ở miền Nam bị xáo trộn không ít. Thành phố Huế chìm ngập trong không khí của hoảng loạn, bất an, với hỏa châu sáng rực trời đêm đêm, với các cuộc biểu tình diễn ra liên tục ngày qua ngày.

Bàn thờ Phật, ghế đá trong công viên, hoặc bất cứ những gì có thể làm chướng ngại vật đã được người dân mang ra đường để chống lại sự đàn áp của chính quyền. Thế là ca khúc Người già em bé ra đời: Ghế đá công viên dời ra đường phố, người già co ro, hỏa châu mắt đỏ (Người già em bé). Tết Mậu Thân năm 1968, chiến trận ở Huế đã làm cho không biết bao nhiêu người phải bỏ mình, không chỉ những người cầm súng mà rất nhiều dân thường chết vì bom rơi đạn lạc, khắp thôn làng, trong ngoài thành phố. Anh Sơn đã ghi lại: Xác người nằm trôi sông, phơi trên ruộng đồng, trên giáo đường thành phố, trên thềm nhà hoang vu …(Bài ca dành cho những xác người). Và một bài khác: Chiều đi qua bãi dâu, hát trên những xác người.

Tôi đã thấy, tôi đã thấy, trong khu vườn, một người mẹ ôm xác đứa con. Mẹ vỗ tay reo mừng xác con, chị vỗ tay hoan hô hòa bình (Hát trên những xác người). Bãi Dâu trong ca khúc trên là một địa danh ở phía Đông thành phố Huế, gần bờ biển. Nếu không được chứng kiến một cảnh bà mẹ trở thành mất trí đi sau quan tài đứa con của mình, vừa vỗ tay, vừa cười vừa khóc, thì không thể hiểu được tại sao anh lại viết: Mẹ vỗ tay reo mừng chiến tranh, chị vỗ tay hoan hô hòa bình. Năm 1987, một nhóm nữ sinh viên trước khi lên đường đi công tác tình nguyện ở một nông trường vùng biên giới Việt Nam-Campuchia đã đến thăm và ngồi ca hát với anh Sơn. Mấy hôm sau, anh được tin hầu hết họ đều đã bị giết trong rừng sâu. Anh Sơn đến tận nơi viếng và sau đó viết ca khúc “Em ra nông trường” để khóc cho những người bạn trẻ đã nằm xuống.

Đầu năm 1990, căn nhà ở số 47C Phạm Ngọc Thạch chỉ còn lại mình anh Sơn với những căn phòng trống trải. Các em lần lượt rời nhà còn Má cũng đã sang Canada. Buồn bã với nỗi cô đơn thiếu vắng người thân, anh gửi gắm tâm sự vào ca khúc Em đi bỏ lại con đường: “Bỏ mặc căn nhà, bỏ mặc tôi … bỏ mặc tôi ngồi giữa đời tôi”. Mấy tháng sau, Má trở lại Việt Nam. Niềm vui chưa bao lâu thì bất ngờ Má qua đời. Hôm đó, khi rời khỏi nhà để đi chơi bài với bạn, Má còn âu yếm đưa tay vẫy chào anh. Cái vẫy tay không ngờ trở thành lời chia ly vĩnh biệt. Má đã bỏ anh mà đi mãi: Mẹ bỏ con đi, đường xa vạn dặm. Mẹ bỏ tôi đi (Đường xa vạn dặm). Chữ con anh dùng để nói với Mẹ, trách Mẹ sao nỡ bỏ con mà đi. Chữ tôi kể lể nỗi niềm thân phận và sự mất mát to lớn của mình.

Hai năm sau, anh qua Canada thăm các em ruột trong tâm trạng tuyệt vọng. Má đã qua đời, ngươi tình lại vừa chia tay. “Tôi ơi đừng tuyệt vọng”(1992) là ca khúc anh hoàn tất lúc vừa đặt chân lên đất Canada, lúc nào anh cũng tự nhắc mình phải yêu cuộc đời này. Sau cơn bệnh hiểm nghèo năm 1997, anh được bác sĩ khuyên dứt khoát phải bỏ rượu. Từ hồi còn trẻ, với anh uống rượu là một niềm vui, cũng là thói quen mỗi lúc ngồi với các bạn. Không được uống rượu anh cũng mất bớt bạn bè, bởi vì bao giờ rượu cũng là chất mồi cho mọi câu chuyện. Nhưng nay nếu tiếp tục uống rượu thì bệnh tật càng nặng thêm, anh sẽ không có đủ sức khỏe để ngồi với bạn bè. Quả là tiến thoái lưỡng nan.

Tên tuổi Trịnh Công Sơn đi vào lòng quần chúng, không hẳn chỉ vì số lượng bốn năm trăm ca khúc, mà chính vì ca từ của anh đã nói lên được tất cả nỗi niềm, suy nghĩ, không phải chỉ của một số người, một lứa tuổi, mà của tất cả mọi người, tất cả mọi lứa tuổi. Một anh cảnh sát giao thông kiểm tra giấy tờ, khi nhìn tấm chứng minh nhân dân mang cái tên khá quen thuộc bèn nhìn lên khuôn mặt người đối diện: “A! Thì ra là nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Anh chính là nhạc và lời Trịnh Công Sơn hả, mời anh đi”. Một người xích lô đưa khách đến số nhà 47C Phạm Ngọc Thạch. Lúc nhìn rõ mặt khách, anh tỏ vẻ vui mừng: “Ủa, đúng chú là Trịnh Công Sơn. Thôi cháu không lấy tiền xe đâu, được nghe nhạc của chú là đủ rồi”.

Ngày tiễn anh về nơi an nghỉ cuối cùng, tại nghĩa trang, hàng ngàn người vây quanh mộ, vừa khóc vừa hát những ca khúc của anh, từ Nối vòng tay lớn, Diễm xưa, Hạ trắng, đến Biển nhớ, Mưa hồng, Một cõi đi về, Nhìn những mùa thu đi …, hát mãi không ngừng. Hơn trăm năm trước, Nguyễn Du đã gửi gắm tâm sự của mình vào cuộc đời nàng Kiều trong Đoạn trường Tân thanh. Và ông đã băn khoăn: Bất tri tam bách dư niên hậu Thiên hạ hà nhân khấp Tố Như Trịnh Công Sơn trái lại, không băn khoăn chuyện người đời sau mà chỉ sợ nỗi cô đơn vì không có người thân, bạn bè quanh mình. Trong “Rơi lệ ru người” anh đã viết: Nếu thật hôm nào tôi phải đi ... có còn ai mang hoa tươi về yêu dấu ngồi, quên đời xóa hết cuộc vui. Có còn, có còn em, im lìm trong chiều hôm, nước mắt rơi cho tình nhân. Hay: Anh nằm xuống… không có ai từng ngày, không có ai từng giờ, ru anh ngủ vùi. mùa mưa tới trong nghĩa trang này có loài chim thôi (Cho một người vừa nằm xuống) Bây giờ thì anh đã đi thật rồi. Hơn 5 năm đã trôi qua. Luôn luôn trên mộ anh đều có những bó hoa tươi, những nén nhang thay nhau được thắp. Vẫn có những người ngày ngày về yêu dấu ngồi với anh, uống rượu, trò chuyện, hát ru anh giấc ngủ vùi. Và có lẽ hàng trăm năm sau, thiên hạ vẫn còn khấp Trịnh Công Sơn.

HOÀNG TÁ THÍCH

Việt Báo

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Chuỗi kỹ năng giúp học sinh thạo đọc hiểu

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Hạnh (Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam) kĩ năng đọc hiểu bao gồm chuỗi các thao tác, hành vi của người đọc được sắp xếp theo một cấu trúc hay một trình tự nhất định.

Nếu cần thiết, sẽ thanh tra dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông

Tại cuộc họp báo sáng 23-1, đại diện Thanh tra Chính phủ cho biết, nếu thấy thực sự cần thiết, Thanh tra Chính phủ sẽ vào cuộc thanh tra Dự án đường sắt trên cao Cát Linh Hà Đông (Hà Nội) theo quy định của pháp luật.

Nghề tay trái hái ra tiền của trọng tài, giám sát Việt Nam

Trợ lý trọng tài Nguyễn Lê Nguyên Thành ngoài việc cầm cờ tại giải hạng Nhất còn là ông chủ của một cửa hàng đồ gỗ mỹ nghệ với giá trị hàng tỷ đồng.

Nhận xét tin Hoàn cảnh ra đời của vài ca khúc

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Hoàn cảnh ra đời của vài ca khúc bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Hoan canh ra doi cua vai ca khuc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Hoàn cảnh ra đời của vài ca khúc ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tác Phẩm của chuyên mục Văn Hóa.

Background introduction of several songs
Trinh Cong Son, Anh Son, Thich Quang Duc, Nhat Chi Mai, Saigon , movement, song, clapping, birth, circumstances, government, oppression, who, in, out

In the urban movement in the mid 60s in Saigon, Nhat Chi students Mai has been used death to protest government repression of Buddhism, not long after the Venerable Thich Quang Duc burned himself. Anh Son was moved to write: Live Christmas? ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Văn Hóa

Các bài viết khác:



  • Thoi su 24h2301 Tang luong huu va tro cap them 8
    Thời sự 24h(23/01): Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Bộ GTVT lên tiếng về vụ Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở; Bắt ông chủ tạp chí cầm đầu đường dây đánh bạc ngàn tỷ; Hàng tấn mỹ phẩm không nguồn gốc "tràn" vào HN; Làm rõ vụ 12 con dê ‘lạc’ vào trang trại Bí thư huyện... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/1.

  • Thoi su 24h2201 Cuc truong Duong sat chet tai tru so
    Thời sự 24h(22/01): Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở

    Cục trưởng Đường sắt VN được phát hiện chết tại phòng làm việc, "Nữ quái" đất Cảng phẫu thuật mặt trốn nã 10 năm; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Nữ du khách nước ngoài đến Hà Nội đã bị cướp; Bắt nghi phạm vụ hiếp dâm, giết bé gái bịt đầu mối; Giữ lại táo nhập từ Mỹ, cấm bán ra thị trường... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày.

  • Thoi su 24h2101 Xang giam toi 1900 donglit
    Thời sự 24h(21/01): Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít

    Thiếu nữ bị kéo lê nửa cây số dưới gầm xe 7 chỗ; 3 công nhân tử vong tại công trường thủy điện; Vụ án tham ô hơn 10 năm chưa xử xong; Hoãn tăng thuế, xăng giảm tới 1.900 đồng/lít; Ô tô lao vun vút ngược chiều trên cầu Nhật Tân; Nữ giáo viên tống tiền giám đốc trường quốc tế... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/1.

  • Thoi su 24h2001 Bi an ho chon hai cot tap the
    Thời sự 24h(20/01): Bí ẩn hố chôn hài cốt tập thể

    Lửa hàn bắn tung tóe tại dự án đường sắt trên cao; Trùm ma túy lĩnh án tử, tiến sĩ luật ốm nặng không phải ra tòa; Má mì xinh đẹp và 2 đại gia bị bắt quả tang mua dâm; Sự ma mãnh của Abbott khi ghi nhãn sữa kỳ thị; Đôi vợ chồng làm giả chữ ký nhiều vị lãnh đạo... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/1.

  • Thoi su trong ngay Phat VTV 40 trieu vi Dieu uoc thu 7
    Thời sự trong ngày: Phạt VTV 40 triệu vì "Điều ước thứ 7"

    Thêm một lý do khiến "dự án đất vàng" chậm tiến độ; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Công dân bị tù oan được bồi thường gần 300 triệu; Xe đưa đón học sinh phát cháy trên phố... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 19/1.

  • Benh vien cam ket khong nam ghep
    Bệnh viện cam kết không nằm ghép

    Lần đầu tiên 13 bệnh viện trung ương ký cam kết chấm dứt tình trạng bệnh nhân nằm ghép, đảm bảo 1 bệnh nhân/giường bệnh. Tuy nhiên xung quanh cam kết này vẫn còn nhiều băn khoăn.

  • Tao My gay chet nguoi da ve Viet Nam
    Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?

    Loại vi khuẩn nguy hiểm nhiễm trong táo Mỹ có thể nhiễm trong nhiều loại thực phẩm quan trọng thường xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày. ------------ Xem thêm: Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?, http://vietbao.vn/tp/Tao-My-gay-chet-nguoi-da-ve-Viet-Nam/7063625/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tinh hinh buon lau dien bien phuc tap
    Tình hình buôn lậu diễn biến phức tạp

    Thời điểm gần Tết Nguyên đán hàng năm luôn là thời điểm nhạy cảm, cao điểm của nạn buôn lậu

  • Danh hai Thuy Nga to chong no nan lua gat
    Danh hài Thúy Nga tố chồng nợ nần, lừa gạt

    Mấy ngày vừa qua, những trang nhật ký của danh hài Thúy Nga chia sẻ chuyện cô bị “chồng hờ” lừa lấy 350.000 USD rồi bỏ trốn và lấy danh nghĩa của cô để lừa đảo rất nhiều người đã làm dấy lên rất nhiều luồng ý kiến. Giới..

  • Thong diep Lien bang My nam 2015
    Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015

    Tổng thống Mỹ nói về trang hoàng kim mới của lịch sử nước Mỹ nơi họ sẽ cùng đồng minh sống vững mạnh. Và Nga sẽ lụi tàn trong sự cô lập? ------------ Xem thêm: Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015, http://vietbao.vn/tp/Thong-diep-Lien-bang-My-nam-2015/7048259/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn