vietbao

Hoa đào và không chỉ về hoa đào

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Không biết tự bao giờ, loài hoa “dường như” có nguồn gốc ở vùng núi cao có khí hậu gần gũi với miền ôn đới đã được người Việt ở đồng bằng Bắc bộ thuần hóa để trở thành hoa có cái tên giản dị: hoa đào.

Hoa dao va khong chi ve hoa dao

Đây là hoa đào Lạng Sơn.

Và cũng không biết tự bao giờ đối với người Việt, hoa đào đã trở thành một loài hoa mang theo biểu tượng của mùa xuân, nên ngày nọ thi nhân Vũ Đình Liên chỉ cần viết: “Mỗi năm hoa đào nở

” là người đọc hiểu ngay rằng đó là câu thơ dành cho thời điểm “Tết đến, xuân về”. Hoa đào, cụ thể hơn là hoa đào Nhật Tân, đã ăn sâu bám rễ vào tâm thức không biết bao nhiêu thế hệ người Hà Nội nói riêng, người Việt Nam nói chung. Sự có mặt của hoa đào đã thành một mỹ tục của ngày Tết, đến chiều ngày tất niên, gia đình nào chưa sắm sửa được hoa đào đều như thấy thiêu thiếu một cái gì. Ngay cả với người Việt xa xứ cũng vậy, mỗi độ xuân về trên cố quốc, ở nơi “đất khách quê người”, họ cũng phải gắn lên mấy cành cây “tây” khẳng khiu những bông hoa giấy “na ná” như hoa đào để gợi không khí quê nhà. Xem ra, nếu chỉ nhằm chuyển tải ý nghĩa thực dụng, người ta trồng hoa đào hay bẻ cành đào ở đâu chẳng được, miễn là có hoa cắm vào bình, vào lọ, trồng vào chậu, thậm chí có thời đã có gia đình trồng cả vào “xô”.

Không dám bàn tới việc liệu hoa đào trồng ở Nhật Tân có tốt hơn, đẹp hơn hoa đào trồng ở nơi khác, chỉ xin nói rằng hoa đào Nhật Tân với tính phổ cập của nó đã thực sự vừa là niềm vui của lớp bình dân vừa là niềm kiêu hãnh của người thượng lưu, đã và đang là “hoa của ngày Tết”. Đồng thời chính hoa đào đã làm nên một “thú chơi có văn hóa” trong những ngày cuối tháng Chạp khi nam phụ lão ấu, trai thanh gái lịch rủ nhau lên Nhật Tân dạo bước vườn đào, mua lấy một cành, chọn lấy một gốc sau khi đã thỏa thích chụp ảnh, ngắm hoa… Đào Nhật Tân đã không còn là một sản phẩm thuần túy vật chất, nó đã chuyển tải trong nó những giá trị tinh thần, nói cách khác là nó đã chứa đựng trong bản thân nó một ý nghĩa văn hóa. Người trồng hoa đầu tư công sức và trí tuệ để uốn cành, tỉa lá, tạo dáng, đảo gốc… Người mua đào lượn đi lượn lại ngắm nghía chọn một cành đào, chọn một cây đào theo quan niệm thẩm mỹ của mỗi người và thích thú khi được khen là tinh tế bởi đã chọn được một cành đào đẹp, một cây đào đẹp.

Và như thế mấy trăm năm nay, hoa đào trở thành một sản phẩm tự nhiên đã được “nhân hóa”, còn về sâu xa, mỗi cây đào, mỗi cành đào Nhật Tân đã tự mang trong nó “một cá tính thẩm mỹ”. Do vậy, việc thay đổi nơi trồng trọt, chăm sóc một sản phẩm văn hóa như đào Nhật Tân, ngoài việc phải tính toán xem sẽ nên trồng ở đâu cho hợp lý, thiết tưởng còn phải cân nhắc làm thế nào để không đánh mất cái phần “văn hóa” mà con người gửi gắm. Điều này khác hẳn với tàu điện bánh sắt - đường ray. Tàu điện là phương tiện văn minh của một thời. Đối với thế hệ người Hà Nội năm nay trên dưới tứ tuần, một thời họ đã quen với những tiếng leng keng. Nhưng khi các phương tiện giao thông văn minh hơn, vừa túi tiền hơn, phù hợp với sở thích hơn như xe máy, ôtô đã trở nên phổ biến thì sự thiếu vắng tiếng leng keng của tàu điện không còn quan trọng, nó chỉ gợi lên kỷ niệm của một thời, và đám trẻ choai choai cũng không háo hức nghe kể chuyện ngày xưa cha chúng từng đu boong, nhảy tàu “xiếc” như thế nào. Tàu điện như thế chỉ còn là kỷ niệm của ký ức thế hệ chứ không phải là ký ức của thời gian (?).

Với trình độ phát triển của thời đại, ngày nay con người đã có khả năng sản xuất quần áo hàng loạt, sản xuất xe máy hàng loạt, tivi hàng loạt, máy vi tính hàng loạt, máy bay hàng loạt… nhưng thiết nghĩ khó có thể tổ chức sản xuất hàng loạt để làm ra những cây đào khác nhau. Vì như trên đã nói, trong sâu thẳm của nó mỗi cây đào là “một cá tính thẩm mỹ”, nên sẽ là một thách thức khó vượt qua nếu ai đó muốn gieo trồng chúng đại trà như gieo trồng hoa hồng trên những cánh đồng ở huyện Mê Linh. Tương tự như thế với “phở Hà Nội”. ở Hà Nội, không phải hàng phở nào cũng đông khách vì ngon, tính ra chỉ có vài ba hàng có khả năng khiến ai đó đã một lần ghé thăm là không quên được. Chủ nhân của mọi hàng phở có thể nắm vững “bí quyết” làm phở, nhưng thực hành như thế nào thì không phải bất cứ ai cũng thông thạo và làm ra kết quả đúng như ý muốn. Sau này biết đâu sẽ có người sáng chế ra một cái “máy làm phở” có thể đáp ứng cấp tập hàng nghìn thực khách, nhưng chắc chắn cái “máy” đó không tạo ra hương vị và không khí đặc trưng mà một ông chủ hàng phở phải mất hàng chục năm đứng trước quầy hàng mới rút đúc và chế biến được bát phở như là sự gặp gỡ giữa sở thích - khẩu vị của chính ông với sở thích - khẩu vị của số đông.

Trong khi đó, bánh cuốn Thanh Trì, cốm Làng Vòng… xét đến cùng lại là loại sản phẩm có thể sản xuất hàng loạt, miễn là người sản xuất nắm được “bí quyết” nghề nghiệp. Có thể ở Thanh Trì, ở Làng Vòng, có gia đình làm bánh cuốn ngon hơn, làm cốm ngon hơn các gia đình khác, song các địa chỉ ấy chỉ có ý nghĩa trong phạm vi hẹp, còn khi hàng hóa đã được đem ra với công chúng rộng rãi, khi đã nằm trong đôi quang thúng theo bước chân duyên dáng của các cô gái làng dạo trên hè phố thì chúng không còn ý nghĩa ấy nữa, nếu không nói đã mất hẳn, và người ta chỉ biết đó là cốm Vòng, bánh cuốn Thanh Trì - những đặc sản ngày nay đang ở trong tình trạng thực hư khó phân biệt!

Hoa dao va khong chi ve hoa dao
Chợ đào ngày xuân (Ảnh:TTXVN)

Xã hội phát triển, chúng ta không thể khư khư giữ lấy những cái cổ truyền, và về nguyên tắc, chỉ có “cái cổ truyền” nào tìm được tiếng nói chung với “cái hiện đại” thì mới có “cơ” tồn tại, còn nếu không, sẽ bị đào thải. Nhưng chính ở đây, lại cần có cái nhìn tỉnh táo trong khi chọn lọc, nhất là với những trường hợp “cái cổ truyền” lại góp phần tạo ra bản sắc riêng của mỗi “vùng văn hóa”. Về lâu dài, một câu hỏi thiết yếu đang đặt ra là có nhất thiết Hà Nội sẽ phải là một đô thị to lớn kỳ vĩ như Bắc Kinh, Tokyo… và xa hơn là New York, Paris… hay không, hay nó phải giữ được và bổ sung thêm những bản sắc riêng, vì nếu không Hà Nội sẽ trở thành bản sao của các đô thị đã phát triển trước nó. Vậy bản sắc tương lai của Hà Nội là gì, phải chăng chỉ là hồ Hoàn Kiếm, Hồ Tây, hồ Thiền Quang hay cái sông “cụt” có tên Tô Lịch… Và phải chăng đến một ngày nào đó, viễn cảnh về một Hà Nội “ngựa xe như nước”, lèn ứ hàng chục triệu người sẽ trở thành hiện thực?

Gần đây ở Phương Tây đã xuất hiện xu hướng xây dựng những đô thị mới theo mô hình “rải tập trung”, tức là xây dựng những đô thị “nhỏ và đẹp”, chỉ khoảng 50 vạn đến 1 triệu dân, có hệ thống giao thông liên hoàn. Trong điều kiện mức sống ngày càng được nâng cao, hệ thống giao thông, thông tin liên lạc thông suốt thuận lợi, đặc biệt do phải chịu hậu quả của kiểu đô thị quá tải, người đông như kiến cỏ, nhà cửa chật chội…, ở phương Tây người ta đã phải nghĩ đến mô hình “rải tập trung”. Quy hoạch cho một thành phố phát triển như Hà Nội, lẽ nào lại không nên tham khảo những bài học mà người khác từng phải trả giá mới có được? Tầm nhìn chiến lược là tầm nhìn xa chứ không phải là tầm nhìn cho dăm bảy năm hoặc vài thập kỷ. Trong suốt chiều dài lịch sử của mình, sự “bế quan tỏa cảng” cùng với kiểu tư duy tiểu nông nhỏ hẹp không cho phép cha ông chúng ta hướng tới một quá trình phát triển đô thị có lớp lang, có kế hoạch. Còn hôm nay trình độ và khả năng con người, điều kiện và tình huống xã hội đã khác xưa, điều đó đòi hỏi mọi sự quy hoạch đô thị cần phải phóng tầm nhìn “thấu” tới tương lai nếu không muốn hậu thế phải tốn công tốn của và tốn thời gian để khắc phục.

Hoa dao va khong chi ve hoa dao
Đào Nhật Tân

Nghĩ đi thì vậy, nhưng nghĩ lại thì vài ba sự kiện diễn ra gần đây đã không khỏi khiến nhiều người lo ngại. Karaoke bị lạm dụng, người ta nghĩ ngay đến việc cấm karaoke. Tai nạn giao thông trầm trọng, người ta nghĩ ngay đến việc cấm xe máy, thậm chí cấm xe máy ngoại tỉnh vào Hà Nội… Và tất nhiên là khi cần đất xây dựng, người ta nghĩ ngay đến việc giải tỏa vùng trồng đào Nhật Tân, với một lý do rất “giản dị” là trồng đâu chẳng được. Giống như các “sáng kiến” dành cho xe máy và karaoke, dường như những người có trách nhiệm đang dành sự quan tâm tới phần “ngọn” của các vấn đề mà chưa quan tâm đến phần “gốc” của chúng. Một khả năng hoàn toàn có thể sẽ xảy ra là đa số những người dân Nhật Tân được đền bù sẽ nhanh chóng trở thành “thị dân nông nghiệp”, và hiển nhiên con cháu họ cũng chẳng dại gì “kế tục” cái nghề chăm chăm bón bón, uốn uốn tỉa tỉa của cha ông. Để tránh hệ quả có thể xảy ra, liệu sẽ có bao nhiêu người Nhật Tân di cư đến vùng đất mới để tiếp tục nghề truyền thống của mình? Tin rằng sẽ không phải là một con số không thuộc về đa số.

Nhân sự kiện “hoa đào Nhật Tân” có khả năng mất hút tên gọi, thiển nghĩ hơn lúc nào hết, những người có trách nhiệm cần có kế hoạch cẩn trọng hơn nữa cho sự phát triển của Hà Nội, để Hà Nội không trở thành bản sao của các thành phố khác. Bức tranh về một Hà Nội - một trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa hiện đại, đẹp, xinh xắn, có vùng trồng hoa độc đáo, lẽ nào không đáng tham khảo, không đáng để tự hào. Và nên chăng một ngày nào đó sẽ mất đi một mỹ tục văn hóa, khi vào ngày giáp Tết, người Hà Nội không còn được rủ nhau lên Nhật Tân thủng thẳng dạo bước thỏa sức ngắm nhìn, lựa chọn cho mình một cây hoa đào, một cành hoa đào ưng ý?

  • Nguyễn Hòa

Rùng mình với cô gái khóc ra máu khi đang ngủ
Comment :Hoa đào và không chỉ về hoa đào
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Hoa đào và không chỉ về hoa đào bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Hoa dao va khong chi ve hoa dao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Hoa đào và không chỉ về hoa đào ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
United training and education not only about flowers
Nhat Tan, Thanh Tri, Delta, mountains, The Ha Noi, a product, not the, cherry, becoming, culture, have able, urban Vietnamese people, day
No own never know, flowers "seems" is native to mountainous areas the climate is temperate domain close to the Vietnamese were in the northern delta to tame flowers have become simple names: cherry ..
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Thoi su 24h228 Nhung vu giet hai can bo tai tieng
    Thời sự 24h(22/8): Những vụ giết hại cán bộ tai tiếng

    TPHCM kiểm tra "lót tay" lấy sổ đỏ: Sẽ như Hà Nội?; Những vụ giết hại cán bộ bằng súng tai tiếng nhất từ trước tới nay; Hé lộ nguyên nhân ban đầu vụ nhóm côn đồ nổ súng truy sát 1 gia đình ở Thanh Hóa; Nước biển miền Trung 'đạt chuẩn' để tắm và nuôi thủy sản; Cán bộ điều tra đánh người nhưng vẫn có thư cảm ơn;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 22/8/2016.

  • Thoi su 24h178 Me nhan tam giet 3 con ruot roi bo tron
    Thời sự 24h(17/8): Mẹ nhẫn tâm giết 3 con ruột rồi bỏ trốn

    Hà Nội chi 53 tỷ đồng/năm cắt cỏ: Dừng là đúng; Rúng động thảm án mẹ sát hại 3 con, đốt nhà rồi trốn vào rừng; Sự thật đằng sau bức ảnh tố nhân viên y tế chơi điện thoại; Vợ công an đánh ghen kinh hoàng: Trên tình bạn một tí; Sân bay tắc nghẽn sao còn cắt đất làm sân golf?

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t

  • Toan canh kinh te tuan 1408 20082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/08- 20/08/2016)

    Những dự án lọc dầu lớn phải bù lỗ tới hàng nghìn tỷ đồng, Bộ Công thương phản hồi về bộ nhiệm tại Sabeco, bảo mật tại các NH lớn, giá xăng tăng trở lại...Cùng với đó là những thông tin bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuần qua.

  • Tong hop tin Doi song tuan qua 15218
    Tổng hợp tin Đời sống tuần qua (15-21/8)

    Mới đây, lời cảnh báo được một vị phụ huynh đưa ra cùng với hình ảnh được cắt ra từ camera của lớp học mẫu giáo cho thấy một bé trai đang cố làm chuyện người lớn với bé gái trong giờ nghỉ trưa khiến nhiều bậc cha mẹ phải suy ngẫm.