Hoa đào và không chỉ về hoa đào

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Không biết tự bao giờ, loài hoa “dường như” có nguồn gốc ở vùng núi cao có khí hậu gần gũi với miền ôn đới đã được người Việt ở đồng bằng Bắc bộ thuần hóa để trở thành hoa có cái tên giản dị: hoa đào.

Hoa dao va khong chi ve hoa dao

Đây là hoa đào Lạng Sơn.

Và cũng không biết tự bao giờ đối với người Việt, hoa đào đã trở thành một loài hoa mang theo biểu tượng của mùa xuân, nên ngày nọ thi nhân Vũ Đình Liên chỉ cần viết: “Mỗi năm hoa đào nở

” là người đọc hiểu ngay rằng đó là câu thơ dành cho thời điểm “Tết đến, xuân về”. Hoa đào, cụ thể hơn là hoa đào Nhật Tân, đã ăn sâu bám rễ vào tâm thức không biết bao nhiêu thế hệ người Hà Nội nói riêng, người Việt Nam nói chung. Sự có mặt của hoa đào đã thành một mỹ tục của ngày Tết, đến chiều ngày tất niên, gia đình nào chưa sắm sửa được hoa đào đều như thấy thiêu thiếu một cái gì. Ngay cả với người Việt xa xứ cũng vậy, mỗi độ xuân về trên cố quốc, ở nơi “đất khách quê người”, họ cũng phải gắn lên mấy cành cây “tây” khẳng khiu những bông hoa giấy “na ná” như hoa đào để gợi không khí quê nhà. Xem ra, nếu chỉ nhằm chuyển tải ý nghĩa thực dụng, người ta trồng hoa đào hay bẻ cành đào ở đâu chẳng được, miễn là có hoa cắm vào bình, vào lọ, trồng vào chậu, thậm chí có thời đã có gia đình trồng cả vào “xô”.

Không dám bàn tới việc liệu hoa đào trồng ở Nhật Tân có tốt hơn, đẹp hơn hoa đào trồng ở nơi khác, chỉ xin nói rằng hoa đào Nhật Tân với tính phổ cập của nó đã thực sự vừa là niềm vui của lớp bình dân vừa là niềm kiêu hãnh của người thượng lưu, đã và đang là “hoa của ngày Tết”. Đồng thời chính hoa đào đã làm nên một “thú chơi có văn hóa” trong những ngày cuối tháng Chạp khi nam phụ lão ấu, trai thanh gái lịch rủ nhau lên Nhật Tân dạo bước vườn đào, mua lấy một cành, chọn lấy một gốc sau khi đã thỏa thích chụp ảnh, ngắm hoa… Đào Nhật Tân đã không còn là một sản phẩm thuần túy vật chất, nó đã chuyển tải trong nó những giá trị tinh thần, nói cách khác là nó đã chứa đựng trong bản thân nó một ý nghĩa văn hóa. Người trồng hoa đầu tư công sức và trí tuệ để uốn cành, tỉa lá, tạo dáng, đảo gốc… Người mua đào lượn đi lượn lại ngắm nghía chọn một cành đào, chọn một cây đào theo quan niệm thẩm mỹ của mỗi người và thích thú khi được khen là tinh tế bởi đã chọn được một cành đào đẹp, một cây đào đẹp.

Và như thế mấy trăm năm nay, hoa đào trở thành một sản phẩm tự nhiên đã được “nhân hóa”, còn về sâu xa, mỗi cây đào, mỗi cành đào Nhật Tân đã tự mang trong nó “một cá tính thẩm mỹ”. Do vậy, việc thay đổi nơi trồng trọt, chăm sóc một sản phẩm văn hóa như đào Nhật Tân, ngoài việc phải tính toán xem sẽ nên trồng ở đâu cho hợp lý, thiết tưởng còn phải cân nhắc làm thế nào để không đánh mất cái phần “văn hóa” mà con người gửi gắm. Điều này khác hẳn với tàu điện bánh sắt - đường ray. Tàu điện là phương tiện văn minh của một thời. Đối với thế hệ người Hà Nội năm nay trên dưới tứ tuần, một thời họ đã quen với những tiếng leng keng. Nhưng khi các phương tiện giao thông văn minh hơn, vừa túi tiền hơn, phù hợp với sở thích hơn như xe máy, ôtô đã trở nên phổ biến thì sự thiếu vắng tiếng leng keng của tàu điện không còn quan trọng, nó chỉ gợi lên kỷ niệm của một thời, và đám trẻ choai choai cũng không háo hức nghe kể chuyện ngày xưa cha chúng từng đu boong, nhảy tàu “xiếc” như thế nào. Tàu điện như thế chỉ còn là kỷ niệm của ký ức thế hệ chứ không phải là ký ức của thời gian (?).

Với trình độ phát triển của thời đại, ngày nay con người đã có khả năng sản xuất quần áo hàng loạt, sản xuất xe máy hàng loạt, tivi hàng loạt, máy vi tính hàng loạt, máy bay hàng loạt… nhưng thiết nghĩ khó có thể tổ chức sản xuất hàng loạt để làm ra những cây đào khác nhau. Vì như trên đã nói, trong sâu thẳm của nó mỗi cây đào là “một cá tính thẩm mỹ”, nên sẽ là một thách thức khó vượt qua nếu ai đó muốn gieo trồng chúng đại trà như gieo trồng hoa hồng trên những cánh đồng ở huyện Mê Linh. Tương tự như thế với “phở Hà Nội”. ở Hà Nội, không phải hàng phở nào cũng đông khách vì ngon, tính ra chỉ có vài ba hàng có khả năng khiến ai đó đã một lần ghé thăm là không quên được. Chủ nhân của mọi hàng phở có thể nắm vững “bí quyết” làm phở, nhưng thực hành như thế nào thì không phải bất cứ ai cũng thông thạo và làm ra kết quả đúng như ý muốn. Sau này biết đâu sẽ có người sáng chế ra một cái “máy làm phở” có thể đáp ứng cấp tập hàng nghìn thực khách, nhưng chắc chắn cái “máy” đó không tạo ra hương vị và không khí đặc trưng mà một ông chủ hàng phở phải mất hàng chục năm đứng trước quầy hàng mới rút đúc và chế biến được bát phở như là sự gặp gỡ giữa sở thích - khẩu vị của chính ông với sở thích - khẩu vị của số đông.

Trong khi đó, bánh cuốn Thanh Trì, cốm Làng Vòng… xét đến cùng lại là loại sản phẩm có thể sản xuất hàng loạt, miễn là người sản xuất nắm được “bí quyết” nghề nghiệp. Có thể ở Thanh Trì, ở Làng Vòng, có gia đình làm bánh cuốn ngon hơn, làm cốm ngon hơn các gia đình khác, song các địa chỉ ấy chỉ có ý nghĩa trong phạm vi hẹp, còn khi hàng hóa đã được đem ra với công chúng rộng rãi, khi đã nằm trong đôi quang thúng theo bước chân duyên dáng của các cô gái làng dạo trên hè phố thì chúng không còn ý nghĩa ấy nữa, nếu không nói đã mất hẳn, và người ta chỉ biết đó là cốm Vòng, bánh cuốn Thanh Trì - những đặc sản ngày nay đang ở trong tình trạng thực hư khó phân biệt!

Hoa dao va khong chi ve hoa dao
Chợ đào ngày xuân (Ảnh:TTXVN)

Xã hội phát triển, chúng ta không thể khư khư giữ lấy những cái cổ truyền, và về nguyên tắc, chỉ có “cái cổ truyền” nào tìm được tiếng nói chung với “cái hiện đại” thì mới có “cơ” tồn tại, còn nếu không, sẽ bị đào thải. Nhưng chính ở đây, lại cần có cái nhìn tỉnh táo trong khi chọn lọc, nhất là với những trường hợp “cái cổ truyền” lại góp phần tạo ra bản sắc riêng của mỗi “vùng văn hóa”. Về lâu dài, một câu hỏi thiết yếu đang đặt ra là có nhất thiết Hà Nội sẽ phải là một đô thị to lớn kỳ vĩ như Bắc Kinh, Tokyo… và xa hơn là New York, Paris… hay không, hay nó phải giữ được và bổ sung thêm những bản sắc riêng, vì nếu không Hà Nội sẽ trở thành bản sao của các đô thị đã phát triển trước nó. Vậy bản sắc tương lai của Hà Nội là gì, phải chăng chỉ là hồ Hoàn Kiếm, Hồ Tây, hồ Thiền Quang hay cái sông “cụt” có tên Tô Lịch… Và phải chăng đến một ngày nào đó, viễn cảnh về một Hà Nội “ngựa xe như nước”, lèn ứ hàng chục triệu người sẽ trở thành hiện thực?

Gần đây ở Phương Tây đã xuất hiện xu hướng xây dựng những đô thị mới theo mô hình “rải tập trung”, tức là xây dựng những đô thị “nhỏ và đẹp”, chỉ khoảng 50 vạn đến 1 triệu dân, có hệ thống giao thông liên hoàn. Trong điều kiện mức sống ngày càng được nâng cao, hệ thống giao thông, thông tin liên lạc thông suốt thuận lợi, đặc biệt do phải chịu hậu quả của kiểu đô thị quá tải, người đông như kiến cỏ, nhà cửa chật chội…, ở phương Tây người ta đã phải nghĩ đến mô hình “rải tập trung”. Quy hoạch cho một thành phố phát triển như Hà Nội, lẽ nào lại không nên tham khảo những bài học mà người khác từng phải trả giá mới có được? Tầm nhìn chiến lược là tầm nhìn xa chứ không phải là tầm nhìn cho dăm bảy năm hoặc vài thập kỷ. Trong suốt chiều dài lịch sử của mình, sự “bế quan tỏa cảng” cùng với kiểu tư duy tiểu nông nhỏ hẹp không cho phép cha ông chúng ta hướng tới một quá trình phát triển đô thị có lớp lang, có kế hoạch. Còn hôm nay trình độ và khả năng con người, điều kiện và tình huống xã hội đã khác xưa, điều đó đòi hỏi mọi sự quy hoạch đô thị cần phải phóng tầm nhìn “thấu” tới tương lai nếu không muốn hậu thế phải tốn công tốn của và tốn thời gian để khắc phục.

Hoa dao va khong chi ve hoa dao
Đào Nhật Tân

Nghĩ đi thì vậy, nhưng nghĩ lại thì vài ba sự kiện diễn ra gần đây đã không khỏi khiến nhiều người lo ngại. Karaoke bị lạm dụng, người ta nghĩ ngay đến việc cấm karaoke. Tai nạn giao thông trầm trọng, người ta nghĩ ngay đến việc cấm xe máy, thậm chí cấm xe máy ngoại tỉnh vào Hà Nội… Và tất nhiên là khi cần đất xây dựng, người ta nghĩ ngay đến việc giải tỏa vùng trồng đào Nhật Tân, với một lý do rất “giản dị” là trồng đâu chẳng được. Giống như các “sáng kiến” dành cho xe máy và karaoke, dường như những người có trách nhiệm đang dành sự quan tâm tới phần “ngọn” của các vấn đề mà chưa quan tâm đến phần “gốc” của chúng. Một khả năng hoàn toàn có thể sẽ xảy ra là đa số những người dân Nhật Tân được đền bù sẽ nhanh chóng trở thành “thị dân nông nghiệp”, và hiển nhiên con cháu họ cũng chẳng dại gì “kế tục” cái nghề chăm chăm bón bón, uốn uốn tỉa tỉa của cha ông. Để tránh hệ quả có thể xảy ra, liệu sẽ có bao nhiêu người Nhật Tân di cư đến vùng đất mới để tiếp tục nghề truyền thống của mình? Tin rằng sẽ không phải là một con số không thuộc về đa số.

Nhân sự kiện “hoa đào Nhật Tân” có khả năng mất hút tên gọi, thiển nghĩ hơn lúc nào hết, những người có trách nhiệm cần có kế hoạch cẩn trọng hơn nữa cho sự phát triển của Hà Nội, để Hà Nội không trở thành bản sao của các thành phố khác. Bức tranh về một Hà Nội - một trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa hiện đại, đẹp, xinh xắn, có vùng trồng hoa độc đáo, lẽ nào không đáng tham khảo, không đáng để tự hào. Và nên chăng một ngày nào đó sẽ mất đi một mỹ tục văn hóa, khi vào ngày giáp Tết, người Hà Nội không còn được rủ nhau lên Nhật Tân thủng thẳng dạo bước thỏa sức ngắm nhìn, lựa chọn cho mình một cây hoa đào, một cành hoa đào ưng ý?

  • Nguyễn Hòa

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Video được xem nhiều nhất

Hương ước làng trái với đạo lý con người
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Nhận xét tin Hoa đào và không chỉ về hoa đào

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Hoa đào và không chỉ về hoa đào bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Hoa dao va khong chi ve hoa dao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Hoa đào và không chỉ về hoa đào ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa.

United training and education not only about flowers
Nhat Tan, Thanh Tri, Delta, mountains, The Ha Noi, a product, not the, cherry, becoming, culture, have able, urban Vietnamese people, day

No own never know, flowers "seems" is native to mountainous areas the climate is temperate domain close to the Vietnamese were in the northern delta to tame flowers have become simple names: cherry ..

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h2804 Ca chet do thuy trieu do chua thuyet phuc
    Thời sự 24h(28/04): Cá chết do thủy triều đỏ chưa thuyết phục

    Xử lý nghiêm, thậm chí truy tố nếu để xảy ra ngộ độc do ăn cá chết; Nắng nóng bất thường tại TP.HCM: Trẻ nhỏ đổ bệnh, người già đột qụy; Chuyên gia phản bác nguyên nhân thuỷ triều đỏ làm chết cá; Phát hiện công nhân tráo đổi, làm mới hạn bánh quy hết date; Cháy chung cư ở Linh Đàm: Trẻ vạ vật ngủ ngoài đường

  • Thoi su 24h2704 Be trai bi me ep uong thuoc doc da chet
    Thời sự 24h(27/04): Bé trai bị mẹ ép uống thuốc độc đã chết

    Cá chết bất thường ở Vũng Áng: Thêm 5 thợ lặn nhập viện; Thảm án ở Hải Dương: Bé trai 8 tuổi bị mẹ đẻ ép uống thuốc độc đã chết; Giả mạo facebook nữ sinh bị cưa chân để lừa đảo: Lỗi tại nhà hảo tâm; Dân "tố" nước có mùi hôi, GĐ nước sạch bảo "Đun lên là hết"; Hành trình 18 năm vật vã tìm "tiếng người" cho con gái

  • Thoi su 24h2604 Nam thanh nien o HN bi sat hai da man
    Thời sự 24h(26/04): Nam thanh niên ở HN bị sát hại dã man

    Người nhái lặn 200m dưới kênh đen ngòm ô nhiễm để tìm két sắt; Có nên ăn hải sản khi cá chết hàng loạt ở miền Trung?; Thủy ngân trong không khí Hà Nội: "Khói xe chỉ là nghi ngờ"; Bỏ chất cấm độc hại: Thái Lan mất 6-7 năm, Việt Nam chỉ 6-7 tháng; Hà Nội: Lại một chung cư có nước sạch "sạch" như... nước cống!

  • Thoi su 24h2504 Tre bi bao hanh Noi dau tinh than
    Thời sự 24h(25/04): Trẻ bị bạo hành - Nỗi đau tinh thần

    Những cô gái bị xử tội... hiếp dâm; ‘Ai đầu độc cá cũng phải bị xử lý’!; Nằm rạp xuống đất khi thanh niên quăng mìn ra đường; Trẻ em bị bạo hành: Những nỗi đau về thể xác và tinh thần; Từ những vụ tống tình, tiền bằng ảnh 'nóng': Bài học cho giới trẻ... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 25/04/2016.

  • Thoi su 24h2204 Thanh nien lay bua giet nguoi yeu
    Thời sự 24h(22/04): Thanh niên lấy búa giết người yêu

    Công an nóng vội bỏ qua, còn ta nóng vội thì ra vào tù; Vì sao có những miếng thịt bò lại ánh lên màu 7 sắc cầu vồng?; Mỗi ngày cả trăm người đi taxi "thất lạc hành lý"; Số phận như bóng ma của các cô gái Việt bị bán sang Trung Quốc; Lún vào đa cấp liên tỉnh, tiền tỉ bốc hơi

  • Xon xao nhung vu chong danh vo gay phan no
    Xôn xao những vụ chồng đánh vợ gây phẫn nộ

    Bạo lực gia đình từ lâu là một vấn đề nhức nhối trong xã hội, trong đó đáng báo động nhất là tình trạng bạo lực phụ nữ.

  • Sot virus trieu chung va cach dieu tri
    Sốt virus - triệu chứng và cách điều trị

    Bệnh nhân sốt virus có thể khỏi sau 5-7 ngày điều trị. Tuy nhiên, nếu không phát hiện sớm và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. ------------ Xem thêm: Sốt virus - triệu chứng và cách điều trị, http://vietbao.vn/tp/Sot-virus-trieu-chung-va-cach-dieu-tri/13168970/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Dan ba Viet kho nhat the gioi
    Đàn bà Việt khổ nhất thế giới?

    Trên đời này, chỉ có cha mẹ mới có thể hi sinh vì con cái! Đừng nghĩ mình có thể thay đổi được người khác. Sống vì mình đi, thương mình đi, sáng suốt lên, đừng vì sợ thị phi, sợ không làm được mà sống chịu đựng cả đời. Ai bị..

  • Vu chu quan bi xu ly hinh su
    Vụ 'chủ quán bị xử lý hình sự"

    Ông Tấn thuê mặt bằng ở huyện Bình Chánh để bán cà phê, ăn sáng, cơm trưa... nhưng lại bị phạt tiền vì nhiều lý do rồi bị truy tố vì chậm đăng ký kinh doanh...

  • Tang thue moi truong voi xang dau
    Tăng thuế môi trường với xăng dầu?

    Đại diện Bộ Tài chính khẳng định, hiện Bộ Tài chính chưa có kế hoạch trình Chính phủ về điều chỉnh tăng thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu.

  • Toan canh kinh te tuan 244 3004
    Toàn cảnh kinh tế tuần (24/4 -30/04)

    Trong buổi lễ Kỷ niệm 65 năm ngày thành lập ngành Ngân hàng Việt Nam, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu ngành điều hành linh hoạt lãi suất, kiềm chế lạm phát, đẩy mạnh tái cơ cấu; theo cách tính của Việt Nam, sau 4 tháng, lạm phát đang dừng ở mức 1,33%; mức lương của người lao động tại Việt Nam là 384-582 USD/tháng.

  • Su kien quoc te noi bat 244304
    Sự kiện quốc tế nổi bật (24/4-30/4)

    Mỹ chi 38 tỷ USD cho phòng thủ tên lửa trong 5 năm tới; một phần tài liệu Panama bí mật sẽ được công bố vào tháng 5; Bà Clinton, ông Trump đứng trước chiến thắng lớn ở 5 bang; Nhật Bản ngơ ngác mất hợp đồng tàu ngầm 39 tỷ USD... là những tin chính trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2404 29042016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 24/04 - 29/04/2016

    Cá chết hàng loạt tại vùng biển miền Trung; Sự thật về thông tin có thủy ngân lơ lửng trong không khí Hà Nội; Gió thổi đổ cột điện cao thế 500kV; Phản cảm cảnh chân dài mặc bikini 2 mảnh câu khách ở siêu thị tại HN; Cá chết, thuỷ ngân, chất cấm - người Việt sống sao... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 244 304
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (24/4 - 30/4)

    Tác động khủng khiếp của ô nhiễm không khí đến sức khỏe; 100% xúc xích Vietfoods chứa chất gây ung thư; Những món khoái khẩu mùa hè dễ gây ngộ độc nhất; Bé 6 tuổi dậy thì sớm vì được mẹ cho ăn một món liên tục trong 2 năm;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 2443042016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (24/4-30/4/2016)

    Nhiều khi cha mẹ đã vô tình 'xâm hại' con mà không hay biết; cảnh giác trước những chiêu 'móc túi' của thợ điều hòa; vấn nạn dùng chất cấm trong chăn nuôi; cá chết khiến người dân không dám ăn hải sản...Cùng với những câu chuyện về tình yêu, hạnh phúc gia đình với ý nghĩa sâu xa khiến chúng ta phải suy ngẫm nhiều hơn là các