Thứ hai, 25 Tháng tư 2011, 19:57 GMT+7

Hạt mã não - báu vật của phụ nữ Pa Kô

"Ngày trước, khi đến tuổi trăng tròn, phải cà vẹt 6 chiếc răng cửa hàm trên, rồi làm xong lễ đạp bếp tại nơi mình sinh ra thì cô gái mới được cha mẹ trao cho chuỗi vòng mã não để về nhà chồng.

Thời đó, chúng ta nâng niu những hạt mã não như báu vật" - già Kả Đân, 87 tuổi, ở buôn Ta Ay, xã Hồng Trung, huyện A Lưới, Thừa Thiên - Huế nhớ lại.
Hat ma nao bau vat cua phu nu Pa Ko
Chiếc vòng mã não trên cổ của một thiếu nữ Pa Kô.
Già Kả Đân kể rằng, những hạt mã não vừa là trang sức, vừa là một biểu tượng về quyền lực và sự giàu có, sang trọng của mỗi người, mỗi nhà. Với phụ nữ Pa Kô xưa, chỉ cần nhìn vào chuỗi vòng mã não đeo trên cổ là biết được họ thuộc thành phần xã hội nào.

Chiếc vòng càng lớn, càng nhiều hạt, chứng tỏ người ấy có vị thế cao trong cộng đồng, nhà họ giàu. Khi ấy, mỗi hạt mã não có giá bằng cả con bò mộng. Chàng trai, cô gái Pa Kô gặp gỡ rồi tự do tìm hiểu nhau qua những đêm đi "sim" tình tự nơi chòi rẫy, đến khi bén duyên, họ dùng hạt mã não làm tín vật để tặng nhau, hẹn ngày nhờ người mai mối.

Những hạt mã não thường gắn liền với phong tục thách cưới của người Pa Kô. Thách cưới càng to càng chứng tỏ giá trị của cô dâu. Trong lễ dẫn sang nhà gái, ngoài những sản vật theo phong tục, nhà trai bắt buộc phải có ít nhất là một vòng mã não.

Cũng vì quy định khắt khe ấy, biết bao chàng trai vì gia cảnh nghèo khó, không đủ tiền mua tặng vật nên vĩnh viễn mất đi tình yêu. Khi lấy chồng, một trong những của hồi môn không thể thiếu của phụ nữ Pa Kô là những hạt mã não. Cha mẹ nào giàu thì cho con gái vài chuỗi, gia cảnh bình thường cho con một vòng, nghèo lắm cũng phải có 1-2 hạt mã não để cầu cho con hạnh phúc.

Từ trong tâm thức ngàn đời, người Pa Kô tin rằng vị thần may mắn, no đủ, trường thọ chỉ phù giúp cho những ai giữ đá mã não bên mình. Trải qua bao năm tháng, những hạt mã não - kỷ vật mà gia đình truyền cho chính là chứng nhân cho những buồn vui, thăng trầm của cuộc đời chủ nhân nó. Ngay cả khi người phụ nữ Pa Kô mất đi thì một trong những vật dụng buộc phải chôn theo là những hạt mã não mà người ấy đã từng mang.

Ngoài giá trị vật chất, làm trang sức, mã não còn gắn bó rất chặt chẽ với đời sống tâm linh, tinh thần của người Pa Kô. Trong lễ cúng thần rừng, thần nhà dài, thần chỗ ở, thần nước, cầu siêu, gọi hồn, chuỗi hạt mã não bao giờ cũng được đặt trên mâm lễ chính. Ngay cả trên tượng nhà mồ (dưới cổ bức tượng) hay trên một số vật dụng sinh hoạt khác của đồng bào như vải, a chói (vật dụng đựng đồ dùng khi lên nương rẫy), mã não cũng được dùng để trang trí làm tăng ý nghĩa linh thiêng, thẩm mỹ.

Ngày nay, tới những buôn làng của người Pa Kô, may mắn lắm mới gặp một phụ nữ đeo một hoặc vài chuỗi vòng mã não. Nét văn hóa độc đáo mang bóng dáng của chế độ mẫu hệ tự ngàn đời của đồng bào đang dần được thế hệ trẻ thay thế bằng những đồ trang sức hợp thời.
Vĩnh Minh
Viet Bao (Theo_Dân Việt)

Nhận xét tin Hạt mã não - báu vật của phụ nữ Pa Kô

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Hạt mã não - báu vật của phụ nữ Pa Kô bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Hat ma nao bau vat cua phu nu Pa Ko ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Hạt mã não - báu vật của phụ nữ Pa Kô ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tản Mạn của chuyên mục Văn Hóa.

County agate - the jewel of women Ko Pa


CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Su kien quoc te noi bat 248 den 308
    Sự kiện quốc tế nổi bật (24-8 đến 30-8)

    Israel – Palestine đạt được thỏa thuận ngừng bắn dài hạn, Mỹ hợp tác với Syria để chống phiến quân tự xưng là Nhà nước Hồi giáo (IS), cuộc gặp giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukcraine Petro Poroshenko không có tiến triển nào đáng kể... là những tin đáng chú ý trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2408 3008
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (24/08 - 30/08)

    4.000 tỷ đồng "số hóa" SGK: Nghi vấn trục lợi từ máy tính bảng; Sư tử TQ canh di tích: Tha hóa về biểu trưng văn hóa! ; Phó phòng Bộ Công Thương nhận tiền "lót tay" công khai.... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (24/08 - 30/08)

  • Toan canh Showbiz tuan 2408 3008
    Toàn cảnh Showbiz tuần (24/08 – 30/08)

    Siêu mẫu Thanh Hằng bị tố vô cảm sau khi gây tai nạn, Hương Tràm lộ nội y phản cảm, Khánh Ly công bố thủ bút tác quyền của Trịnh Công Sơn, An Nguy bất ngờ viết tâm thư gửi Toàn Shinoda, Những hình ảnh ấn tượng tại lễ trao giải MTV Music Video Awards 2014, Mỹ nam xứ Hàn Kim Hyun Joong hành hung bạn gái, Brad Pitt và Angeline Jolie đã bí mật làm đám cưới ở Pháp,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2408 3008
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua ( 24/08 - 30/08)

    Hàng loạt thanh niên tự hại đời vì “yêu” trẻ con; Vụ án Cát Tường – chuyện bây giờ mới kể; Những tình huống bi hài “khó đỡ” tại chốt 141; Chuyện chưa kể về cuộc vây bắt ông trùm Minh “Sâm” và đồng bọn; Những thói quen kỳ lạ của hung thủ tố cáo tội ác; .......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tong hop Doi song tuan qua 258 318
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (25/8 - 31/8)

    Không khí của mùa Trung thu đã lan tỏa đến khắp mọi nơi, nhiều bài viết hay về Trung thu, những cách làm bánh trung thu hữu ích. Rất nhiều những câu chuyện gia đình ý nghĩa, và những câu chuyện cảm động có thật trong cuộc sống; Bố mẹ chôn sống, đánh đập con là tin nuôi dạy con gây chấn động; Tin thực phẩm bẩn, và nhiều câu chuyện đáng suy ngẫm khác...