vietbao

Đồi Vọng Cảnh cần một ứng xử văn hóa

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Doi Vong Canh can mot ung xu van hoa
Sông Hương - nhìn từ đồi Vọng Cảnh
Vừa rồi, báo chí râm ran về chuyện một khách sạn 5 sao sắp ngự trị trên đồi Vọng Cảnh ở Huế, một ngọn đồi đã đi vào lịch sử, văn hoá Huế, đi vào thi ca hoạ nhạc vì cái vị thế độc đáo của nó.

Thì cũng vì có cái vị thế tuyệt vời ấy mới có chuyện khách sạn bốn năm sao mon men gạ gẫm tìm đến đồi Vọng Cảnh, mà nghe đâu cuộc gạ gẫm ấy lại sắp thành! Chẳng lẽ người ta lại định chung lưng mở một ngôi hàng tại đây sao?

Cảnh sắc Huế, thiên nhiên Huế nghiêm khắc đòi hỏi một cách ứng xử có văn hóa với mình. Nói “ứng xử có văn hoá” là vì tôi nhớ đến một thẩm định của Hoàng Phủ Ngọc Tường về chính cái “văn hóa” đó: “Có lẽ thiên nhiên đã giữ một vai trò nào đó, thực quan trọng trong sự tổng hợp nên cái mà người ta có thể gọi là “bản sắc Huế”. Bởi vì thiên nhiên bao giờ cũng biểu hiện một cách nhất quán giữa cái hằng cửu và cái biến dịch, giữa cái biến động và cái tĩnh tại. Hình như khi xây dựng nên đô thị của mình, người Huế không bộc lộ cái ham muốn chế ngự thiên nhiên theo cách người Hy Lạp và người La Mã, mà chỉ tìm cách tổ chức thiên nhiên trở thành một kẻ có văn hoá (tôi tô đậm-TL) để có thể tham dự một cách hài hoà vào cuộc sống của con người….” [HPNT”Hoa trái quanh tôi”].

Phải với cái tầm văn hoá ấy mới thấu hiểu được một ứng xử có văn hoá với Huế như cách mà UNESCO đã làm. Mà làm được như vậy vì họ đích thị là người có văn hoá. Họ hiểu được chiều sâu, bề dày của văn hoá Huế như cách Amadu Mata M’Bâu, nguyên Tổng Thư ký UNESCO hiểu: “…những người đầu tiên xây dựng Huế đã có dụng ý đóng khung Huế trong phong cảnh kỳ diệu từ núi Ngự Bình đến đồi Vọng Cảnh, đến phá Tam Giang và đầm Cầu Hai, và chính như thế họ đã sáng tạo ra một kiến trúc tinh vi, trong đó, mỗi yếu tố đều bắt nguồn cảm hứng từ thiên nhiên gần gũi, Huế là một nghệ thuật cộng thêm vào tạo vật như một vẻ đẹp bổ sung…

Chính vì vậy mà công luận phản ứng dữ dội trước nguy cơ phá vỡ cảnh quan đặc thù của đồi Vọng Cảnh. Vì rồi cho dù là năm sao đi nữa, cái thứ bê tông cốt sắt định án ngữ nơi đây sẽ làm hỏng cái cảm quan mà những kẻ cận thị không sao có thể nhận ra rằng: “từ đó, người ta luôn nhìn thấy dòng sông mềm như tấm lụa, với những chiếc thuyền xuôi ngược chỉ bé vừa bằng con thoi. Những ngọn đồi này tạo nên những mảng phản quang nhiều màu sắc trên nền trời tây nam thành phố, “sớm xanh, trưa vàng, chiều tím” như người Huế thường miêu tả. Giữa đám quần sơn lô xô ấy, là giấc ngủ nghìn năm của những vua chúa được phong kín trong lòng những rừng thông u tịch, và niềm kiêu hãnh âm u của những lăng tẩm đồ sộ toả lan khắp cả một vùng thượng lưu “bốn bề núi phủ mây phong-mảnh trăng thiên cổ bóng tùng vạn niên. Đó là vẻ đẹp trầm mặc nhất của sông Hương, như triết lý, như cổ thi, kéo dài mãi đến lúc mặt nước phẳng lặng của nó gặp tiếng chuông chùa Thiên Mụ ngân nga tận bờ bên kia, giữa những xóm làng trung du bát ngát tiếng gà…”.[HPNT “Ai đã đặt tên cho dòng sông”]

Cho nên, vấn đề không phải là nên xây cái gì ở đây, cũng không phải là xây như thế nào, mà là hãy biết trân trọng “vẻ đẹp trầm mặc nhất” của con sông mà vừa rồi người ta đã có quyết định cho làm bổ sung hồ sơ để công nhận di sản văn hoá của nhân loại.

Vẻ đẹp trầm mặc ấy chỉ có được khi đặt phần thượng nguồn sông Hương vào trong tổng thể của “một không gian rộng lớn… được dành riêng cho sông Hương yên tâm trôi chảy” như cách nghĩ của kiến trúc sư Nguyễn Trọng Huấn, một người Huế đã dồn bao tâm huyết và trí tuệ cho đồ án “Quy hoạch tôn tạo cảnh quan hai bờ sông Hương”. Theo anh, “...chính dòng sông thơ mộng này, với tiết tấu chậm, buồn, cả trong nhịp chảy, và quần thể thiên nhiên như chiếc nôi sinh tồn xanh biếc, đã quyết định mọi biểu hiện tinh tế nhất, xác lập một sắc thái văn hoá được gọi là văn hoá Phú Xuân. Một sắc thái văn hoá thiên về những suy tư giàu chất tâm linh….Một không gian rộng lớn, từ thượng nguồn, được dành riêng cho sông Hương yên tâm trôi chảy giữa hai bờ suy tưởng, tinh khôi như thủa đất trời mới lập. Để điểm xuyết, người Huế chỉ nhấn nhá nơi đây những công trình khiêm tốn, cho nhu cầu nghiền ngẫm , suy tư…

Một ngôi chùa cùng ngọn tháp lặng lẽ ngả bóng trong lòng con nước, khi chiều xuống, trăng lên, thả vào mênh mông âm vang chao lượn tiếng chuông chùa. Một điện thờ xinh xắn, cheo leo nơi ghềnh đá, đêm lễ hội, thả đèn hoa cho dòng sông thêm chênh vênh, chậm rãi xuôi về giữa hai bờ hư thực. Chỉ thế thôi. Còn lại là giang sơn của lăng tẩm trầm mặc dưới thông xanh. …Thượng nguồn sông Hương là không gian tĩnh lặng, giàu tính “Đạo”. Từ Huế xuôi về, giữa hai bờ phù sa châu thổ, sông Hương dâng hiến cho “Đời”, cho cuộc sống thường nhật của cư dân”. [NTH, ”Cảm nhận Huế”, Tạp chí Sông Hương”].

Nhân nhắc đến tiếng chuông chùa ở Huế, một nét Huế không pha lẫn vào đâu được, “thả vào mênh mông âm vang chao lượn tiếng chuông chùa” tôi nhớ đến một lời bình cũng của một người Huế, Giáo sư Cao Huy Thuần , để hiểu thêm về cái nét Huế ấy (đương nhiên là hiểu theo cách của tôi).

Nhân được mời về thỉnh giảng tại Học viện Phật giáo Việt Nam tại Huế “cốt là để đối chiếu văn hoá của Tây phương với tư tưởng Phật giáo”*, GS Cao Huy Thuần cho rằng: “Tây phương phải tốn hai mươi thế kỷ để bắt đầu nhìn thấy những vấn đề nằm trong căn bản của tư tưởng Phật giáo…” Theo ông, “Tương thân, tương ái, tương kính với thiên nhiên, với chúng sinh[…], tưởng Phật giáo là tuyệt đỉnh.”* Ông kết thúc cuộc trình giảng bằng một ý: “Vẫn một câu thôi, nhưng tôi cho là vĩ đại”: Năm 1126, vua xuống chiếu cấm nhân dân mùa xuân không được chặt cây” (Đại Việt sử ký toàn thư, tr.225) +. Luật của cây cối là: xuân sanh, hạ trưởng, thu thâu, đông tàn. Xuân sanh : hãy nhìn một lộc non vừa nhú lên trong mùa xuân, bao nhiêu là hạnh phúc, bao nhiêu là sức sống! Chặt cây cối trong mùa xuân là kết án tử hình sự sống! Chặt cây cối trong mùa xuân là kết án tử hình mùa xuân. Chưa bao giờ chân lý, thiện và mỹ được nâng cao lên đến mức ấy.”*

Được nâng cao đến mức ấy” tự bao giờ ? Xin thưa: từ cách đây gần 900 năm, non một thiên niên kỷ! Tương thân, tương ái, tương kính với thiên nhiên, đó là nét văn hoá Phật giáo và cũng là nét văn hoá Huế rất nổi bật. Dư luận phẫn nộ với chuyện người ta định đưa khách sạn 5 sao lên đồi Vọng Cảnh vì đó là sự phẫn nộ của văn hoá Huế!

Sẽ có tội với văn hoá, với lịch sử nếu chúng ta không biết gìn giữ, tôn tạo và làm đẹp giàu thêm vốn quý vô giá của cảnh quan Huế, văn hoá Huế trong triết lý “tương thân, tương ái, tương kính với thiên nhiên” ấy mà lại hoặc vô tâm hoặc dụng ý làm tổn thương vốn quý vô giá ấy do sự thiếu hiểu biết hoặc do những mục đích thiển cận, hoặc do bất cứ nguyên nhân nào.

Để ngăn chặn bớt sự tổn thương đó, phải chăng đã đến lúc cần nhắc đến cái triết lý tiềm ẩn trong tâm thức của văn hoá Huế mà nhiều người suy ngẫm, đó là chữ “Hòa”, nét đặc trưng cho tính cách phương Đông trong lối sống và văn hoá Việt Nam, càng rất đậm nét trong văn hoá Huế.

“Hoà” trong mối quan hệ giữa người với người, giữa người với thiên nhiên, hoà trong chính mình. Triết lý hướng về chữ “hòa” trong cung cách ứng xử tạo nên một nếp tư duy thiên về tổng hợp, kết hợp hơn là phân tích, chia cắt, thiên về liên tục hơn là gián đoạn, thiên về tinh thần hơn là vật chất… Sẽ là không đúng chỗ nếu luận sâu vào chỗ mạn, chỗ yếu của triết lý ấy khi mà người viết chỉ muốn nhấn mạnh đến nét đặc trưng cần đặc biệt lưu ý để giữ gìn và tôn tạo cảnh quan Huế, văn hoá Huế trong thời buổi hội nhập này. Cần nghiên cứu, phân tích để tìm ra nét đặc trưng rất riêng biệt và độc đáo của cái bản sắc văn hoá đang được nói đến nhiều trong thời buổi của hội nhập.

Chí ít cũng để có được sự nhạy cảm mà lo âu cho cái văn hóa “hiện đại” chưa kịp thanh lọc qua một sự tiếp biến văn hoá cần thiết, nhằm gạt bỏ đi những rác rưởi được ăn sống nuốt tươi chưa kịp tiêu hóa, vội vã phơi bày những thị hiếu kiểu trọc phú học làm sang, đang xúc phạm đến vẻ đẹp hài hoà của thiên nhiên và cuộc sống của con người, trong đó có thiên nhiên và con người Huế.

Tương Lai

* Cao Huy Thuần. “Thượng đế, thiên nhiên, người, tôi & ta. Triết lý luật & tư tưởng Phật giáo” Trung tâm Khuông Việt xuất bản 1999, tr.3, tr.109, tr.110 và tr.145. Tác giả là giáo sư Đại học Amien (Pháp) và là Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Sự hình thành Âu châu của Đại học đó.

+ Trong “Đại Việt sử ký toàn thư” (NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1998) câu này được in ở tập I, trang 294, dòng thứ 15 (trên xuống), được dịch như sau: “Cấm dân chúng mùa xuân không được chặt cây”.

Việt Báo
Comment :Đồi Vọng Cảnh cần một ứng xử văn hóa
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Đồi Vọng Cảnh cần một ứng xử văn hóa bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Doi Vong Canh can mot ung xu van hoa ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Đồi Vọng Cảnh cần một ứng xử văn hóa ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
Vong Canh Hill needs a cultural behavior
Vong Canh Hill Vong Canh, characteristics, culture, nature, behavior, Perfume River, culture, philosophy, Hue, to, like, star, heart
Already, tingling press about a 5-star hotel coming dominated Vong Canh hill in Hue, a hill has gone down in history, culture and Hue, go to concerts because of the poetry of its unique position ..
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ