Thứ sáu, 09 Tháng tư 2004, 00:24 GMT+7

Đọc sách Nghìn lẻ một ngày

Doc sach Nghin le mot ngay
Bạn đọc Việt Nam hầu như không ai không biết bộ truyện cổ A Rập Nghìn lẻ một đêm nhưng ít người biết một bộ truyện cổ khác có thể xem như người anh em sinh đôi của nó - Nghìn lẻ một ngày. Cả hai cùng do hai nhà Đông phương học người Pháp thực hiện và cùng ra đời vào những năm đầu thế kỷ 18 ở Paris.

Theo lời giới thiệu của dịch giả Phan Quang, mười tập Nghìn lẻ một đêm do Antoine Galland chuyển từ tiếng A Rập sang tiếng Pháp xuất bản từ năm 1704 đến năm 1711; năm tập Nghìn lẻ một ngày do Francois Pétis De La Croix thực hiện từ nguyên bản tiếng Ba Tư, xuất bản từ năm 1710 đến năm 1712. Nếu như trong Nghìn lẻ một đêm nàng tiểu thư Sêhêrazat buộc phải nghĩ ra những chuyện thật hay, thật hấp dẫn để kể hằng đêm bên tai tên bạo chúa nhằm tránh cái chết đang chờ vào sáng hôm sau, thì trong Nghìn lẻ một ngày người dẫn dắt câu chuyện là bà nhũ mẫu Xutlumêmê. Sau một cơn ác mộng, nàng công chúa xứ Casơmia mắc một chứng bệnh tâm lý kỳ quái là căm ghét và xa lánh đàn ông. Hằng ngày vào lúc hầu hạ công chúa trong buồng tắm, bà nhũ mẫu kể cho nàng nghe những câu chuyện lôi cuốn, thắt mở nút ở chỗ gay cấn nhất để người nghe không bỏ dở nửa chừng, nhằm chữa cho nàng khỏi ám ảnh bởi định kiến. Cuối cùng nàng công chúa đỏng đảnh được giải thoát khỏi chứng trầm uất và đồng ý kết hôn với chàng hoàng tử trẻ tuổi đẹp trai xứ Ba Tư.

Tác giả Nghìn lẻ một ngày, De La Croix (1653-1713) là một trong những người châu Âu đi tiên phong trong môn Đông phương học. Là con trai một viên chức làm thư ký và phiên dịch cho Vua Louis XIV về các ngôn ngữ Thổ Nhĩ Kỳ và A Rập, ngay từ nhỏ ông đã được đào tạo nhằm nối nghiệp cha. Chưa đến mười bảy tuổi ông đã được Thủ tướng Pháp Colbert gửi sang Trung Đông để bổ túc về ngôn ngữ, văn học, nghiên cứu phong tục tập quán cùng các môn khoa học, nghệ thuật và tôn giáo các dân tộc phương Đông. Năm 1680 trở về nước, ông được cử vào chức vụ thư ký phiên dịch cho nhà vua về các ngôn ngữ phương Đông, sau đó còn được phong làm giáo sư dạy ngôn ngữ và văn học A Rập ở Đại học Hoàng gia. Ông là tác giả nhiều công trình trước tác và phiên dịch sách tiếng A Rập, Ba Tư, Thổ Nhĩ Kỳ và Armêni. Trong bộ truyện Nghìn lẻ một ngày ông đã trình bày với độc giả bức tranh sinh động về cuộc sống mọi mặt của người dân phương Đông thời trung cổ, từ thành phố Cairo bên bờ sông Nin và kinh đô Batđa bên dòng Tigris, từ vùng châu thổ phì nhiêu giữa Lưỡng Hà, ngược lên vùng sa mạc khô cằn Trung Á, sang lục địa Trung Hoa mênh mông và vùng biển đảo Inđônêsia cách trở...

Thành công của bộ Nghìn lẻ một ngày không hề thua kém bộ Nghìn lẻ một đêm. Ngay trong thế kỷ 18, từ tiếng Pháp bộ truyện đã được dịch ra tiếng Đức, Anh, Hà Lan, Đan Mạch, Ý, Tây Ban Nha, Hy Lạp, Thổ Nhĩ Kỳ và... Ba Tư. Riêng ở Pháp, bộ truyện được tái bản 18 lần trong thế kỷ 18, 15 lần trong thế kỷ 19. Cũng như Nghìn lẻ một đêm, Nghìn lẻ một ngày được đưa vào giáo trình văn học bậc trung học phổ thông ở Pháp từ thế kỷ 18 và gợi đề tài, cảm hứng cho nhiều bậc tài danh sáng tạo nên những công trình văn học nghệ thuật xuất sắc. Ngày nay sau tròn ba thế kỷ, có thể khẳng định như nhà Đông phương học Paul Sebag, rằng "Nghìn lẻ một ngày là công trình hoàn hảo nhất của nghệ thuật kể chuyện theo phong cách thế kỷ 18. Độc giả nào chưa đọc bộ sách ấy chưa thể nói mình đã thông hiểu mọi tuyệt tác văn học Pháp".

Theo dịch giả Phan Quang, "đến cuối thế kỷ 20 ở nước ta hầu như chưa có văn bản nào giới thiệu bộ Nghìn lẻ một ngày, nói chi việc dịch, trong khi Nghìn lẻ một đêm lừng lẫy cả trăm năm". Tuy nhiên chúng tôi xin khẳng định thực tế đã từng có một bản dịch Nghìn lẻ một ngày của Nguyễn Văn Đương được Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Phú Khánh xuất bản vào khoảng năm 1988 và đó mới là bản dịch Nghìn lẻ một ngày đầu tiên ở Việt Nam. Hiện chúng tôi không có cuốn sách trên trong tay nhưng dường như nó được dịch từ một cuốn sách rút gọn hoặc một tập lẻ trong nhiều tập của bộ sách, dày hơn 200 trang. Chất lượng bản dịch nói trên hẳn không thể so với bản dịch của Phan Quang, dịch giả rất đáng tin cậy từ bộ Nghìn lẻ một đêm cách nay hơn 20 năm. Cũng cần ghi nhận những nỗ lực của NXB Kim Đồng khi đưa cuốn sách dày ngót nghìn trang in trên giấy mịn với những câu chuyện tuyệt vời này đến tay bạn đọc chỉ với giá 55.000 đồng.

Hà Phan

Việt Báo

Nhận xét tin Đọc sách Nghìn lẻ một ngày

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Đọc sách Nghìn lẻ một ngày bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Doc sach Nghin le mot ngay ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Đọc sách Nghìn lẻ một ngày ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

One Thousand and One Day Reading
Vietnam, Persian, Arabic, Turkish, Phan Quang, Arabic Thousand, Thousand and One Nights, Orientalists, twins, 18th century, can see, one day, fairy, literature, reading, the

Readers Vietnam almost no one knows the Arab tales One Thousand and One Nights but few people know a different set of tales can be considered as twin brother of it - Thousand and One Day. Both the two French Orientalists perform ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Su kien quoc te noi bat tu nay 178 den 238
    Sự kiện quốc tế nổi bật (từ này 17-8 đến 23-8)

    Bạo loạn ở Lybia, Iraq, miền Đông Ukcraine; cái chết bi thương của nhà báo Mỹ quả cảm James Foley; lễ đón long trọng và đầy xúc động thi thể 20 nạn nhân trên chiếc máy bay xấu số MH 17 của Malaysia ... là những tin tức đáng chú ý trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1708 2308
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (17/08 – 23/08)

    Đôi nam nữ chết trong ô tô ở Bình Dương; Hoãn phiên toà xét xử vợ nguyên bí thư xã đốt xác; Vì sao trùm xã hội đen Minh 'sâm' còn nguy hiểm hơn cả Năm Cam?;

  • Tong hop Doi song tuan qua 178 248
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (17/8 - 24/8)

    Người đàn ông 3 lần 'nhặt vợ', 4 lần bán con; Người đàn ông 10 năm chăm vợ điên tình là những câu chuyện gia đình cảm động; Tâm sự của những ông bố bà mẹ nuôi con đơn thân; Cần chuẩn bị những gì khi con vào lớp 1?; Rất nhiều mẹo vặt hay cho gia đình bạn; Một tuần nóng với tin kem đánh răng chứa chất gây ung thư; Và nhiều tin tức thực phẩm bẩn đáng lưu ý...

  • Toan canh Showbiz tuan 1708 2308
    Toàn cảnh Showbiz tuần (17/08 – 23/08)

    Sao Việt và sao thế giới hưởng ứng phong trào Ice Burken Challenger, 2 nhạc sĩ Phú Quang và Phó Đức Phương tranh cãi tiền tác quyền, Nhạc sĩ Quốc Trung viết thư “dằn mặt” người yêu của con gái, Phi Thanh Vân công khai chuyện có bầu với "tình trẻ", con trai ruột của Thành Long bị bắt vì ma túy,...

  • Nghin le chuyen tuan qua 1708 2308
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (17/08 - 23/08)

    Trung Quốc bành trướng Biển Đông vì tư duy mình là trùm thiên hạ; Kết luận thanh tra toàn diện chùa Bồ Đề; Phó giáo sư “ra giá” 200 triệu đồng lấy bằng tiến sĩ y khoa; Lương thấp, vào công chức vẫn như "miền đất hứa".... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (17/08 - 23/08).