Thứ sáu, 09 Tháng tư 2004, 00:24 GMT+7

Đọc sách Nghìn lẻ một ngày

Doc sach Nghin le mot ngay
Bạn đọc Việt Nam hầu như không ai không biết bộ truyện cổ A Rập Nghìn lẻ một đêm nhưng ít người biết một bộ truyện cổ khác có thể xem như người anh em sinh đôi của nó - Nghìn lẻ một ngày. Cả hai cùng do hai nhà Đông phương học người Pháp thực hiện và cùng ra đời vào những năm đầu thế kỷ 18 ở Paris.

Theo lời giới thiệu của dịch giả Phan Quang, mười tập Nghìn lẻ một đêm do Antoine Galland chuyển từ tiếng A Rập sang tiếng Pháp xuất bản từ năm 1704 đến năm 1711; năm tập Nghìn lẻ một ngày do Francois Pétis De La Croix thực hiện từ nguyên bản tiếng Ba Tư, xuất bản từ năm 1710 đến năm 1712. Nếu như trong Nghìn lẻ một đêm nàng tiểu thư Sêhêrazat buộc phải nghĩ ra những chuyện thật hay, thật hấp dẫn để kể hằng đêm bên tai tên bạo chúa nhằm tránh cái chết đang chờ vào sáng hôm sau, thì trong Nghìn lẻ một ngày người dẫn dắt câu chuyện là bà nhũ mẫu Xutlumêmê. Sau một cơn ác mộng, nàng công chúa xứ Casơmia mắc một chứng bệnh tâm lý kỳ quái là căm ghét và xa lánh đàn ông. Hằng ngày vào lúc hầu hạ công chúa trong buồng tắm, bà nhũ mẫu kể cho nàng nghe những câu chuyện lôi cuốn, thắt mở nút ở chỗ gay cấn nhất để người nghe không bỏ dở nửa chừng, nhằm chữa cho nàng khỏi ám ảnh bởi định kiến. Cuối cùng nàng công chúa đỏng đảnh được giải thoát khỏi chứng trầm uất và đồng ý kết hôn với chàng hoàng tử trẻ tuổi đẹp trai xứ Ba Tư.

Tác giả Nghìn lẻ một ngày, De La Croix (1653-1713) là một trong những người châu Âu đi tiên phong trong môn Đông phương học. Là con trai một viên chức làm thư ký và phiên dịch cho Vua Louis XIV về các ngôn ngữ Thổ Nhĩ Kỳ và A Rập, ngay từ nhỏ ông đã được đào tạo nhằm nối nghiệp cha. Chưa đến mười bảy tuổi ông đã được Thủ tướng Pháp Colbert gửi sang Trung Đông để bổ túc về ngôn ngữ, văn học, nghiên cứu phong tục tập quán cùng các môn khoa học, nghệ thuật và tôn giáo các dân tộc phương Đông. Năm 1680 trở về nước, ông được cử vào chức vụ thư ký phiên dịch cho nhà vua về các ngôn ngữ phương Đông, sau đó còn được phong làm giáo sư dạy ngôn ngữ và văn học A Rập ở Đại học Hoàng gia. Ông là tác giả nhiều công trình trước tác và phiên dịch sách tiếng A Rập, Ba Tư, Thổ Nhĩ Kỳ và Armêni. Trong bộ truyện Nghìn lẻ một ngày ông đã trình bày với độc giả bức tranh sinh động về cuộc sống mọi mặt của người dân phương Đông thời trung cổ, từ thành phố Cairo bên bờ sông Nin và kinh đô Batđa bên dòng Tigris, từ vùng châu thổ phì nhiêu giữa Lưỡng Hà, ngược lên vùng sa mạc khô cằn Trung Á, sang lục địa Trung Hoa mênh mông và vùng biển đảo Inđônêsia cách trở...

Thành công của bộ Nghìn lẻ một ngày không hề thua kém bộ Nghìn lẻ một đêm. Ngay trong thế kỷ 18, từ tiếng Pháp bộ truyện đã được dịch ra tiếng Đức, Anh, Hà Lan, Đan Mạch, Ý, Tây Ban Nha, Hy Lạp, Thổ Nhĩ Kỳ và... Ba Tư. Riêng ở Pháp, bộ truyện được tái bản 18 lần trong thế kỷ 18, 15 lần trong thế kỷ 19. Cũng như Nghìn lẻ một đêm, Nghìn lẻ một ngày được đưa vào giáo trình văn học bậc trung học phổ thông ở Pháp từ thế kỷ 18 và gợi đề tài, cảm hứng cho nhiều bậc tài danh sáng tạo nên những công trình văn học nghệ thuật xuất sắc. Ngày nay sau tròn ba thế kỷ, có thể khẳng định như nhà Đông phương học Paul Sebag, rằng "Nghìn lẻ một ngày là công trình hoàn hảo nhất của nghệ thuật kể chuyện theo phong cách thế kỷ 18. Độc giả nào chưa đọc bộ sách ấy chưa thể nói mình đã thông hiểu mọi tuyệt tác văn học Pháp".

Theo dịch giả Phan Quang, "đến cuối thế kỷ 20 ở nước ta hầu như chưa có văn bản nào giới thiệu bộ Nghìn lẻ một ngày, nói chi việc dịch, trong khi Nghìn lẻ một đêm lừng lẫy cả trăm năm". Tuy nhiên chúng tôi xin khẳng định thực tế đã từng có một bản dịch Nghìn lẻ một ngày của Nguyễn Văn Đương được Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Phú Khánh xuất bản vào khoảng năm 1988 và đó mới là bản dịch Nghìn lẻ một ngày đầu tiên ở Việt Nam. Hiện chúng tôi không có cuốn sách trên trong tay nhưng dường như nó được dịch từ một cuốn sách rút gọn hoặc một tập lẻ trong nhiều tập của bộ sách, dày hơn 200 trang. Chất lượng bản dịch nói trên hẳn không thể so với bản dịch của Phan Quang, dịch giả rất đáng tin cậy từ bộ Nghìn lẻ một đêm cách nay hơn 20 năm. Cũng cần ghi nhận những nỗ lực của NXB Kim Đồng khi đưa cuốn sách dày ngót nghìn trang in trên giấy mịn với những câu chuyện tuyệt vời này đến tay bạn đọc chỉ với giá 55.000 đồng.

Hà Phan

Việt Báo

Nhận xét tin Đọc sách Nghìn lẻ một ngày

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Đọc sách Nghìn lẻ một ngày bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Doc sach Nghin le mot ngay ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Đọc sách Nghìn lẻ một ngày ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

One Thousand and One Day Reading
Vietnam, Persian, Arabic, Turkish, Phan Quang, Arabic Thousand, Thousand and One Nights, Orientalists, twins, 18th century, can see, one day, fairy, literature, reading, the

Readers Vietnam almost no one knows the Arab tales One Thousand and One Nights but few people know a different set of tales can be considered as twin brother of it - Thousand and One Day. Both the two French Orientalists perform ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h3110 Nhat vang giup nguoi bi cuop o SG
    Thời sự 24h(31/10): Nhặt vàng giúp người bị cướp ở SG

    Ông Bá Thanh vẫn điều hành công việc qua thư ký; Hàng chục người nhặt vàng giúp người phụ nữ bị cướp ở Sài Gòn; Lẻn vào các nhà đại gia, ăn no ngủ say rồi trộm; Vỡ đập thủy lợi tại Quảng Ninh...

  • Thoi su 24h3010 18 7 ty USD xay san bay Long Thanh
    Thời sự 24h(30/10): 18,7 tỷ USD xây sân bay Long Thành

    18,7 tỉ USD xây sân bay Long Thành; Kể lại lúc băng cướp đi ôtô xông vào tiệm vàng; Bắt giam giám đốc Công ty Xổ số Kiến thiết Lâm Đồng;Tin nhắn bí ẩn và cái chết của một thiếu nữ; Hào Anh cắm xe đi bar, giục mẹ bán đất... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 29/10.

  • Thoi su 24h2910 Ca xa di diet ran doc
    Thời sự 24h(29/10): Cả xã đi diệt rắn độc

    Formosa nói gì về yêu cầu tháo dỡ miếu thờ?; Sơ tán nhiều hộ dân vì ‘hố tử thần’ xuất hiện; 7 siêu xe sung công "ế" vì bán đấu giá quá cao; "Mổ xẻ" các phương án cầu mới cạnh cầu Long Biên...

  • Thoi su 24h2810 Tiem nham nuoc cat cho 60 tre
    Thời sự 24h(28/10): Tiêm nhầm nước cất cho 60 trẻ

    Nội Bài, Tân Sơn Nhất: Thừa nhận tồi tệ, quyết chấn chỉnh?; Tiêm nhầm nước cất thay vì vắcxin cho 60 trẻ; Giai thoại Thuyết "buôn vua": Mỗi ngày xài một tỷ; Nổ nồi hơi lò bánh tráng, mái nhà bay lả tả... 

  • Thoi su tuan qua thai nhi vang khoi bung me sau TNGT
    Thời sự tuần qua: thai nhi văng khỏi bụng mẹ sau TNGT

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Bắt tạm giam nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Mở lại phiên xử vụ TMV Cát Tường trong tháng 11; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1910 2510
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/10 - 25/10)

    Khai mạc kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa 13; Bé gái chết bất thường ở bệnh viện; Nội Bài, Tân Sơn Nhất bị xếp hạng sân bay tệ nhất châu Á; Gửi iPhone qua bưu điện, nhận... 2 cục đá; Bác sĩ từ chối cấp cứu, bệnh nhân tử vong ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1910 2510
    Toàn cảnh Showbiz tuần (19/10 – 25/10)

    Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã Thu Minh dùng mật gấu tươi, Vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 trị giá 2,5 tỷ đồng, Vợ cũ tố Lam Trường là người cha thiếu trách nhiệm, Yanbi miệt thị người đồng tính, Hồ Ngọc Hà bị loại tại MTV EMA 2014, Giang Hồng Ngọc đăng quang X - Factor - Nhân tố bí ẩn 2014, Loki Bảo Long bị tố bỏ thi vì yêu lăng nhăng, Nhạc phim do Sơn Tùng M-TP sáng tác lại bị tố đạo nhạc Hàn, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Orlando Bloom đang bí mật hẹn hò với Selena Gomez,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1910 2510
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/10 - 25/10)

    Xót lòng những vụ giết con rồi tự tử; Vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường và những điều bất ngờ; Tử tù hiếp dâm tự tử 3 lần vì sợ tiêm thuốc độc; Chân tướng quân sư số một của ông trùm ma túy; “Siêu trộm” kim cương xuyên lục địa bị bắt giữ; Chuyện chưa kể về phiên toà xử “ông trùm” Khánh trắng;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin The gioi noi bat tuan qua tu 19102510
    Tin Thế giới nổi bật tuần qua (từ 19/10-25/10)

    Vụ xả súng kinh hoàng tại tòa nhà quốc hội Canada; Hải quân Thụy Điển đã phát động một cuộc săn tìm tàu lạ trên biển; Giải mã một loạt diễn biến bí ẩn ở Triều Tiên; Bình luận xung quanh việc Trung Quốc mở rộng bãi Đá Chữ Thập ở Trường sa; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.