Đỗ Doãn Hoàng: Sống cháy mình như… lửa

Do Doan Hoang Song chay minh nhu lua
Ở nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt
"Bản thân cuộc sống sẽ là nền tảng đích đáng nhất, là thứ văn chương nhất đối với những người viết trẻ... Tôi thấy văn chương nó chỉ có ý nghĩa với mình khi mà sống trong không gian của nó mình thấy cuộc sống có ý nghĩa hơn"... Chúng tôi giới thiệu cuộc trò chuyện thú vị với nhà báo, nhà văn trẻ Đỗ Doãn Hoàng.

+ Nay thì ở Hà Giang, Tây Bắc; mai đã ở Cần Thơ. Rồi thì Nghệ An, Hà Tĩnh… Có lẽ không nghề nào hợp với anh hơn nghề báo thì phải?

- Đỗ Doãn Hoàng: Đôi lúc phát khóc vì thất bại trong những bài viết, những ý tưởng làm báo, tôi đã nghĩ, sao mình lại vướng vào cái nghề phức tạp thế này. Cái nghề gì mà bao nhiêu bài học "xương máu" cũng chưa coi là tạm đủ. Một nhà báo lão thành nói làm báo như múa võ giữa chợ, tôi thấy chí lý vô cùng. Đau đớn vô cùng.

Nhưng, đúng là nếu cho chọn lại nghề (vẫn biết là không được phép chọn lại nữa rồi!), tôi vẫn chọn làm báo. Nó thỏa chí tang bồng lắm. Nó giống như kẻ lang thang ấy, lúc đi thì thấy mệt, đôi lúc thấy tuyệt vọng, nhưng khi ngồi nghĩ lại thì chuyến đi nào cũng tuyệt vời. Có khi càng vất vả rồi sau này càng thấy tuyệt vời!

+ Đi nhiều thế, vùng đất nào anh thấy mình nặng lòng nhất?

- Khó nói lắm. Tôi tình cờ nghĩ điều này, khi mà chỉ trong hơn một năm vừa qua, tôi được nằm trong căn nhà tột đất VN ở Mũi Cà Mau rồi lại nằm ở nơi (có lẽ là) rừng rú nhất VN - ngã ba biên giới Apa Chải sau cả một tuần lội bộ trèo núi tới tóe máu chân…

Chỗ nào cũng tuyệt, cả ăn thịt nai (xin lỗi các nhà môi trường) ở rừng rú cách đường ô tô cả tuần đi bộ và cả uống rượu ở thuyền chài ngoài "mũi thuyền ta đó mũi Cà Mau", ngắm một ngày cả cảnh mặt trời mọc ở Biển Đông, cả cảnh mặt trời lặn ở Biển Tây, tôi thấy lòng mình đều rưng rưng. Đó là cảm xúc rất thật, mà không riêng gì tôi, bất kỳ con dân VN nào cũng sẽ nghĩ như tôi nếu đặt chân tới đó.

Tuy nhiên, tôi thấy, có lẽ tôi nặng lòng nhất với Tây Bắc. Năm nào tôi cũng có dăm chuyến vòng vo Tây Bắc. Tôi có một nửa dòng máu là người của Mường Thanh, Mường Tắc, Mường Lò, Mường Than (Tứ Mường đệ nhất của Tây Bắc) thì phải (cưòi).

Sinh năm 1976 tại xã Đường Lâm, thị xã Sơn Tây, Hà Tây

Cử nhân báo chí, Phân viện Báo chí và Tuyên truyền, học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, ra trường năm 1998

Từng cộng tác ở Tạp chí Thanh Niên, Báo Thanh niên, Báo An ninh thế giới - Công an nhân dân. Hiện là biên tập viên mảng phóng sự - Báo Lao động.

Đã xuất bản 5 tập bút ký - phóng sự xã hội (Trần gian còn một thứ nghề; Lạc lối dưới chân Bù Chồng Cha; Hai mươi bảy Phóng sự xã hội Đỗ Doãn Hoàng; Ký sự đồng rừng; Người đàn bà tử tế) và 1 tập truyện ngắn: Thung lũng đá mồ côi (NXB Hội nhà văn)

+ "Đi rồi, ngồi viết như một thứ ghi nhật kí lữ hành, một khát vọng tỏ bày" - đây đã phải là điều có ý nghĩa nhất đối với anh khi gửi gắm đời mình vào… nghiệp viết?

- Có lẽ thế. Tôi cứ đùa, nếu có ai đánh thuế tôi 500.000đ/tháng để được đội mũ bảo hiểm khi ra đường thì tôi vẫn cứ đội khi đi ra đường. Vì tôi tâm đắc với cái mũ bảo hiểm. Cũng như vậy, nếu ai đó bắt tôi phải trả nhuận bút cho các tờ báo để được viết một cái gì đó mình thích thì tôi cũng đi làm cửu vạn để có tiền trả cho các tòa báo!

Đơn giản là thấy có nhu cầu đi, nhu cầu viết những điều mình nghĩ. Nếu thế gian không nghĩ ra cái gì như báo chí, sách thì tôi viết nhật ký để đọc cho con trai nghe!

+ Anh biết không, đã có người thắc mắc với tôi: "Thằng cha ấy (tức là anh đấy) hình như chẳng bao giờ biết buồn quá 5 phút. Đọc những gì nó viết thì tường hết gan ruột của nó".

- Bạn tin là lúc cười thì người ta không buồn à? Tôi lại "cười cho một quả" bây giờ! Tôi đọc ở sách, ngưòi ta bảo, kẻ hay đi bao giờ cũng là người cô đơn nhất. Bởi đi là chạy trốn, mà chạy trốn trên từng cây số, thế thì càng đi càng cô đơn, càng buồn.

Tôi được trời phú cho cái vẻ hay cưòi. Tôi quan niệm là sống hết mình. Và cháy như ngọn lửa. Bố tôi vẫn thường đùa, tôi thấy rất đau: đừng nói điều mình không nghĩ, nói thế cho phải tội cái mồm. Ông lại bảo, sống cho tử tế, sống cho mình lại còn sống cho bố mình, cho con mình nữa chứ. Thế là Tam Thân, bạn ạ.

Già làng người cắt máu ăn thề Hà Nhì đặt tên cho tôi là Lỳ Xé Hoàng (Họ Lỳ là họ của rất nhiều người ở APA Chải), rồi người Mông đặt tên cho tôi là Giàng A Hoàng, bạn có biết tất cả dân tộc (tôi nghĩ cả ngưòi Kinh nữa) đều có lời thề thế nào không? Thề rằng từ nay là anh em, cái miệng chỉ nói những điều mà cái bụng nghĩ!

Nếu bạn dám nói rằng, với tôi, bạn chỉ nói cái gì mà cái bụng bạn nghĩ thôi thì bạn đã là bạn tốt của tôi rồi. Điều đó khó lắm, phải rèn luyện mới làm được đấy.

+ Nghề báo mang lại rất nhiều "chất liệu" quý giá cho người sáng tác văn chương. Tuy nhiên cũng có những trường hợp người viết do không điều tiết một cách hợp lý đường "ranh giới cần có" giữa hai loại hình trên nên báo chí thường át mất những khoảng trống cần thiết cho văn chương. Còn với anh thì sao?

- Tôi bị báo chí lấn át rất nặng. Tôi, có thời gian đã bẻ bút không viết truyện ngắn, bởi thấy mình không tĩnh tâm được. Nhưng, lúc buồn, lúc một mình, chẳng hiểu thế nào… lại viết truyện. Chưa bao giờ tôi "đổ tội" cho báo chí cả.

+ Anh từng tâm sự rằng: "Truyện của tôi từ số phận nhân vật đến đối thoại, không gian, tôi chẳng bịa được tí nào, cứ bê nguyên, thật 100%". Thế anh không sợ người ta cho rằng: chẳng hóa ra là anh đang viết bút kí, phóng sự chứ đâu phải là truyện ngắn nhỉ…

- Tôi nghĩ, nhiều khi đơn giản là kể một câu chuyện cuộc đời mình, cuộc đời hàng xóm của mình lại thành một cái truyện ngắn hay. Một tiếng thở dài lại thành một bài thơ để đời. Những thứ trinh nguyên ấy chẳng vẫn thường được xem là những cái lộc, là mối tình đầu của rất nhiều người với văn chương. Bởi vì sao? Vì bản thân câu chuyện cuộc đời đó đã có triết lý, có văn chương, có thân phận, có lãng mạn, có đớn đau - cái gì mà chẳng có ở Đời.

Tôi bảo tôi "không bịa ra được cái gì", "bê nguyên sự thật 100%" là theo ý đó. Là tôi muốn nhấn mạnh bản thân cuộc sống sẽ là nền tảng đích đáng nhất, là thứ văn chương nhất đối với những người viết trẻ. Những gì tôi nghe, tôi gặp trong đời tôi thấy nó để mình suy nghĩ nhiều hơn, ấp ủ nhiều hơn bất cứ tác phẩm nào tôi đã đọc (có thể vì tôi đọc chưa nhiều chăng?).

+ Anh có lần tuyên bố: "Tôi âm mưu viết văn". Tôi thấy tò mò vì "âm mưu" này của anh đấy. Nó là thế nào thế?

- Chính tôi cũng chẳng biết nữa! (cười) Thế bạn không có âm mưu viết à? Thỉnh thoảng tôi cũng viết một vài cái mà theo tôi xếp nó vào file "sáng tác" trong máy vi tính. Tôi thích gọi nó là sáng tác. Càng đọc của người trẻ tôi càng bị hoang mang, và quyết định hãy bình tĩnh hơn khi đến với văn chương.

+ Với anh văn chương có ý nghĩa như thế nào?

- Tôi thấy văn chương nó chỉ có ý nghĩa với mình khi mà sống trong không gian của nó mình thấy cuộc sống có ý nghĩa hơn. Tôi nghĩ, nếu cứ lao theo văn chương bằng mọi giá thì chẳng bao giờ có được văn chương cả. Nên ""âm mưu", nên quyết tâm viết - nhưng cũng chỉ nên chờ đợi nó như tôi vẫn có thói quen chờ mùa hoa ban để lên Tây Bắc chẳng hạn. Tức là có thể gặp, có thể không. Có thể đẹp, có thể xấu. Và có thể tự dưng mất hứng đi tìm hoa…

+ Làm báo và viết văn, tôi hỏi thực nhé, anh kỳ vọng cái gì hơn cho mình?

- Không biết nữa. Tôi đôi lúc tự tin quá đáng (khi ở một mình); đôi lúc lại tự ti, tuyệt vọng tới mức chỉ muốn cho mình phát súng lục vào đầu để trở thành thi sĩ Exenhin, hoặc tự cắt tai mình để trở thành Van-gốc !

+ Phần thưởng có ý nghĩa nhất đối với anh khi đến với văn chương và báo chí?

- Được đi nhiều. Thiên nhiên kỳ diệu. Lòng tốt và tình cảm của người đời dành cho các vị lữ khách bao giờ cũng là vô tận. Đôi khi tôi cũng giúp được nhiều thân phận người trên các chặng đường làm báo, và tự thưởng cho mình một câu đắc chí!

Tôi thích nhất là qua viết lách, tôi kể cho người ta nghe nhiều chuyện thú vị về những con người, những vùng đất đáng để biết mà đôi khi nhiều người chưa có cơ hội được đi. Giống như một người làm chương trình discoverry, nhưng cố gắng tình cảm hơn, sâu sắc hơn một chút, có giọng điệu và riêng tư hơn một chút. Phải đủ tương gừng mắm muối ớt tiêu các thứ, nhưng nhất thiết phải có lửa, có lửa để nướng các gia vị lên!

+ Anh biết không, có lúc tôi cảm thấy rất hạnh phúc vì mình đã đến với văn chương, báo chí. Những chuyến đi, dạy cho mình biết sống. Những cuộc đời dạy cho mình biết yêu đời hơn. Được kể chuyện cho mọi người sau mỗi chuyến đi, tôi lại càng muốn lên đường. Nhưng vì sao chỉ là "có lúc cảm thấy hạnh phúc" mà không phải là "luôn luôn…", là bởi cái nghề này cũng vô cùng nghiệt ngã…

Mà này, cuộc trò chuyện của chúng ta còn chưa kết thúc mà anh đã lại "âm mưu" lên đường đấy à !!!

- Chiều nay tôi đi Lạng Sơn.

Phóng viên Văn Nghệ Trẻ thực hiện (Báo Văn Nghệ Trẻ)

Việt Báo
Comment :Đỗ Doãn Hoàng: Sống cháy mình như… lửa
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Đỗ Doãn Hoàng: Sống cháy mình như… lửa bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Do Doan Hoang Song chay minh nhu lua ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Đỗ Doãn Hoàng: Sống cháy mình như… lửa ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
Do Doan Hoang: Living burning like fire ...
Do Doan Hoang North, which makes sense, in space, conversation, literature, journalism, life, for, possibly, the writing, his, that, one, he
"Life itself is the target platform will be the most rewarding, is the best literature for young writers ... I found writing it only makes sense to me when living in the space of its own life more meaningful "... We recommend ...
  • Thoi su 24h276 6 diem mo trong vu an o Binh Phuoc
    Thời sự 24h(27/6): 6 điểm mờ trong vụ án ở Bình Phước

    Thảm cảnh chung cư: Nước phun từ thang máy vào phòng ngủ tầng 21; Ngân hàng ưu tiên tuyển người cùng họ sếp: Vi phạm luật lao động?; 'Ngáo đá' có thể dẫn đến hành vi giết người chặt xác; Vợ xinh đẹp mất tích lúc đang tắm: Người yêu cũ bất ngờ lên tiếng; Hé lộ cuộc mua bán củ sâm Ngọc Linh "khủng" quý hiếm hơn 100 tuổi

  • Thoi su 24h2306 Cha om con 28 thang tuoi nhay lau tu tu
    Thời sự 24h(23/06): Cha ôm con 28 tháng tuổi nhảy lầu tự tử

    Tai nạn thảm khốc trên đèo Prenn: Cấm xe lưu thông vào ban đêm; Nhân viên BV Bạch Mai "buôn" điện thoại: "Buôn" 4 phút; Cặp bồ với "chồng nhà người ta", cô gái trẻ bị lột áo ngay tại nơi làm việc; Thảm sát Bình Phước: Gian nan nộp tiền khắc phục hậu quả; Thanh Hoá: Phát hiện nhầm con sau 4 năm vì cha mẹ trắng trẻo, con ngăm đen

  • Thoi su 24h2206 Hung thu giet hai nu sinh lop 12
    Thời sự 24h(22/06): Hung thủ giết hại nữ sinh lớp 12

    Nhận đỡ đầu con của Đại tá Trần Quang Khải tới năm 18 tuổi; Đằng sau người đàn bà chạy xe ôm 'ghê gớm' ở bến xe Gia Lâm; Nữ sinh trường Cao đẳng Công thương mất tích bí ẩn hơn nửa tháng; Trục lợi từ video khoe thân qua Facebook Live ở Việt Nam; Tai nạn kinh hoàng, xe cứu thương nát đầu, 10 người thương vong

  • Thoi su 24h2106 100 dan choi phe ma tuy trong khach san
    Thời sự 24h(21/06): 100 dân chơi phê ma túy trong khách sạn

    Hàng loạt bé trai Hà Nội dưới 5 tuổi dễ trở thành “thái giám”; Phạt nặng xe không treo khẩu hiệu: Nặng bệnh hình thức; Đã có ‘vòng kim cô’, chủ dự án BOT hết thời ‘tay không bắt giặc’; TNGT 7 người chết: Hàng nghìn HS nghẹn ngào tiễn đưa 3 cô giáo; Hi hữu ở HN: Chủ say rượu ngủ giữa đường, chó nhất quyết đứng trông

  • Thoi su 24h2006 Co dau xinh dep mat tich khi tam
    Thời sự 24h(20/06): Cô dâu xinh đẹp mất tích khi tắm

    Máy bay CASA 212 bị nạn: Ngóng đợi tin các anh trở về đất Mẹ; Tai nạn ở đèo Prenn 7 người chết: Nhiều sai phạm cần khởi tố vụ án ; Vỡ hồ chứa nước đãi titan: Hàng loạt sai phạm chỉ được coi là "thiếu sót"?; Vụ đánh ghen tại bigc quận Hà Đông, Hà Nội: Hành vi “có tổ chức” sẽ bị xử lý nghiêm!;

  • Thoi su 24h1706 Phan no co giao tat bom bop vao mat tre
    Thời sự 24h(17/06): Phẫn nộ cô giáo tát bôm bốp vào mặt trẻ

    Máy bay chở chín người tìm Su-30MK2 mất tích; Nửa đêm, bị kẻ lạ mặt ném mắm tôm vào nhà "khủng bố" tinh thần?; Đã tìm được thi thể phi công Trần Quang Khải; Phẫn nộ clip cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi; Bùng nổ các vụ đánh ghen: Trước hả hê, sau hối hận; CSGT phạt lỗi lốp mòn, đèn mờ bằng... mắt: Bức xúc!

  • Thoi su 24h1606 Danh ghen kinh hoang o Ha Dong
    Thời sự 24h(16/06): Đánh ghen kinh hoàng ở Hà Đông

    CSGT phạt lỗi lốp mòn, đèn mờ bằng... mắt; Mẹ 9x bỏ xác con gái ở bụi keo: Bán xe máy, quay lại xin làm phụ hồ; Cuộc sống hiện tại của 3 cha con bé trai bị bỏ rơi ở quán phở; Hơn 1.000 người tìm phi công Su-30 từ Hà Tĩnh đến Thái Bình; Gia cảnh của mẹ trẻ bị tố giả khổ lên mạng xin sữa cho con rồi đem bán

  • Thoi su 24h1506 Con rai vang ma quanh dam cuoi bo
    Thời sự 24h(15/06): Con rải vàng mã quanh đám cưới bố

    Chốt hạn đường sắt Cát Linh-Hà Đông:Phi thường hay phi thực tế?; Dòi trong cơm KTX ĐHQG: Chắc nuốt vài chục con vào bụng rồi!; Sữa Meiji Nhật Bản ở Việt Nam có thể là hàng giả; "Cò" dịch vụ đăng ký xe máy: Đưa 3,8 triệu đồng, 30 phút sau có giấy tờ!; Bé trai bị cắn tím người: Hiệu trưởng trường MN đến tận nhà xin lỗi

  • Thoi su 24h1406 MB tiem kich Su30MK2 mat lien lac
    Thời sự 24h(14/06): MB tiêm kích Su30-MK2 mất liên lạc

    Đường sắt Cát Linh-Hà Đông lại thất hứa: Lỗi phía Việt Nam?; Phượt thủ người Anh mắc sai lầm gì khi leo núi ở Sa Pa?; Máy bay tiêm kích Su30-MK2 mất liên lạc trong khi bay huấn luyện; Nữ sinh tử vong sau truyền nước: Phòng khám Thành Mỹ chịu trách nhiệm?; Rò rỉ khí độc amoniac ở hãng nước đá, nhiều người chạy tán loạn;

  • Nghin le chuyen tuan qua 1906 25062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 19/06 - 25/06/2016

    9 quân nhân trên Casa 212 đã hy sinh; Tai nạn thảm khốc ở đèo Prenn - Đà Lạt; An toàn hàng không sân bay Nội Bài bị uy hiếp vì tia lazer; Một giáo viên “phản pháo” việc tuyển dụng vợ phi công Khải; Những vụ đánh ghen lột trần tình địch giữa phố ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 196 256
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (19/6 - 25/6)

    Căn bệnh cướp mạng gần 5.000 phụ nữ Việt mỗi năm; Sử dụng điều hòa quá lạnh làm tăng nguy cơ đột quỵ và tử vong; 10 thực phẩm Trung Quốc chuyên gia Mỹ khuyên tránh xa; Chuyên gia chia sẻ bài thuốc hạ sốt cho trẻ bằng cây nhà lá vườn;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 196256
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/6-25/6)

    Người Anh lựa chọn rời EU; bão tử thần tấn công Trung Quốc, 898 người thương vong; Chủ tịch Kim Jong Un tự tin tên lửa Triều Tiên đã có thể đánh trúng Mỹ'; Tổng thống Indonesia họp kín bàn cách phá 'đường lưỡi bò'... là những tin đáng chú ý trong tuần này.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 126 186
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (12/6 - 18/6)

    Cô gái 20 tuổi tử vong sau khi được truyền dịch; Cá nục nhiễm chất cực độc phenol; Bé gái 5 tuổi liệt mặt vì mẹ bật điều hoà suốt đêm; Con bị tật bẩm sinh, đừng chậm trễ... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1206 18062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 12/06 - 18/06/2016

    Máy bay Su-30, CASA gặp nạn trên biển; Bé trai 2 tuổi bị bỏ rơi cùng lá thư tuyệt vọng; Cá nục nghi nhiễm chất Phenol cực độc; Hot girl bị đánh ghen lột đồ tại siêu thị Big C Hà Đông; Cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1206 1806
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/06 - 18/06)

    Đánh ghen "hội đồng" trước BigC Hà Đông; Toàn cảnh vụ dùng ô tô truy sát, nã đạn ở Hải Dương; Những bí mật đường dây cá độ nghìn tỷ của chủ salon ôtô; Từ chối chuyện chăn gối, chồng bị vợ đánh đến chết; Thầy tu trẻ vướng chuyện ái tình đẫm máu và nước mắt;....là những tin đáng chú ý.

  • Su kien quoc te noi bat 56116
    Sự kiện quốc tế nổi bật (5/6-11/6)

    Trung Quốc ráo riết xây dựng hải đăng ở Trường Sa; Nga có thể đánh bại NATO trong 60 giờ; Tổng thống Obama hậu thuẫn mạnh mẽ cho bà Hillary Clinton; Trung Quốc sẽ xây trạm nghiên cứu khổng lồ dưới Biển Đông... là những tin đáng chú ý trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 0506 11062016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (05/06 - 11/06/2016)

    Bộ Tài chính tiếp tục yêu cầu BIDV, Vietinbank phải trả cổ tức bằng tiền mặt; Vinalines xin thanh lý 6 con tàu; Bầu Đức viết tâm thư xin cổ đông thời gian vượt khó; lãi suất cho vay mua nhà ở xã hộixuống còn 4,8%...Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện

  • Nghin le chuyen tuan qua 0506 11062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 05/06 - 11/06/2016

    Phượt thủ người anh tử nạn khi leo Fansipan; Chìm tàu du lịch trên sông Hàn; Cá chết nổi trắng hồ Hoàng Cầu; Cột điện mọc xuyên nhà dân giữa Hà Nội; Ớn lạnh thứ ma dược mới núp bóng thuốc lá thơm; Lộ diện đường dây mua chứng chỉ tiếng Anh có 1-0-2 tại Ninh Bình... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.