Thứ năm, 26 Tháng mười 2006, 22:08 GMT+7

Dịch giả - nhà văn Phạm Viết Đào: “Xuất nhập khẩu” văn chương

Dich gia nha van Pham Viet Dao Xuat nhap khau van chuong
Dịch giả - nhà văn Phạm Viết Đào - ảnh: Hi Lam

Trong thời gian học tập tại đất nước Rumani cách đây nhiều năm, dịch giả - nhà văn Phạm Viết Đào đã từng có những bài thơ bằng tiếng Rumani được giới thiệu trên báo bạn. Mối duyên văn thơ ấy còn được tiếp nối sau khi ông về nước và dành không ít thời gian, tâm sức cho việc tuyển chọn, dịch những tác phẩm văn học Rumani sang tiếng Việt, rồi những tác phẩm văn học Việt Nam sang tiếng Rumani mà mới đây là những trang viết đã làm lay động hàng triệu trái tim độc giả Việt Nam: Nhật ký Đặng Thùy Trâm (NKĐTT).

* Thời điểm ông sang học tại Rumani cũng chính là những năm tháng bác sĩ Đặng Thùy Trâm sống và chiến đấu ngay vùng chiến sự ác liệt. Hẳn ông đã dịch cuốn nhật ký này không chỉ với cảm xúc của một người cùng thế hệ?

- Khi chiến tranh ở vào giai đoạn khốc liệt nhất, hàng triệu thanh niên cùng thế hệ sống trong cảnh vào sinh ra tử, ăn đói, mặc rét thì tôi may mắn được Nhà nước cử sang Rumani học đại học. Chúng tôi được yêu thương, chăm sóc tận tình và tạo điều kiện tốt nhất cả vật chất lẫn tinh thần cho việc học tập, mặc dù Rumani chưa phải là một đất nước giàu có cho tới tận bây giờ. Dịch NKĐTT, một mặt, tôi muốn bày tỏ lòng biết ơn những con người như chị Trâm đã giành phần ra trận để cho chúng tôi được ra nước ngoài học hành đến nơi đến chốn. Và, tôi cũng muốn các bạn Rumani hiểu rằng, những gì chúng tôi có được như ngày hôm nay, một phần do sự giúp đỡ của nhân dân Rumani.

* Bản dịch NKĐTT sang tiếng Rumani do Nhà xuất bản Thế Giới ấn hành là bản dịch ra tiếng nước ngoài đầu tiên được xuất bản; là cuốn sách tiếng Rumani đầu tiên xuất bản tại Việt Nam. Ông có thông tin gì của phía bạn về sự kiện này?

- Báo Văn học của Hội Nhà văn Rumani và một số báo của Rumani đã đưa tin về sự kiện này. Báo Sao Mai của Hội Nhà văn Rumani đã đăng toàn văn lời đề tựa NKĐTT của ông Lupeanu kèm theo lời đề dẫn của Chủ tịch Hội Nhà văn Bucarest Garbea Horia. Tại Hà Nội, sau khi đọc NKĐTT và biết tôi đã từng làm thơ bằng tiếng Rumani, đã in khoảng 40 bài trên các báo Rumani, vợ chồng Tham tán thương mại Carmen Costea-Ovodiu đã đề nghị tôi tập hợp những bài thơ tôi viết bằng tiếng Rumani, ông bà hỗ trợ phần in ấn.

* Ông tin rằng NKĐTT sẽ tạo nên một "hiệu ứng" đối với người đọc Rumani?

Dịch giả - nhà văn Phạm Viết Đào đã dịch từ văn học Rumani: Tình yêu hoang dã, Trở lại bến xưa (tiểu thuyết); Thơ tình Mihai Eminescu, 75 bài thơ tình tuyệt bút Rumani, Vết máu biết nói (thơ); Châm ngôn văn học... Ông đã được Tổng thống Rumani trao Huân chương Mihai Eminescu về những đóng góp trong việc giới thiệu văn học Rumani tại Việt Nam; được trao huy chương Vì hòa bình và hữu nghị giữa các dân tộc; huy chương Vì sự nghiệp thanh tra...

- Có rất nhiều hồi ký viết về chiến tranh. Là hồi ký thì vẫn có một khoảng cách nhất định với thực tế. Nhật ký thì khác, nó là phản ứng tức thì của người viết với cảm xúc chân thật. Người phương Tây rất coi trọng sự thật, cho dù sự thật đó là từ phía nào đi chăng nữa. Cuốn NKĐTT đáp ứng được những yếu tố này. Hơn nữa, khát vọng hướng tới cái thiện, lên án cái ác vốn là cảm thức chung của nhân loại. Xuất phát từ niềm tin về sự đồng điệu trong tâm hồn và số phận giữa Việt Nam và Rumani nên tôi đã dịch NKĐTT. Dịch được 100 trang đầu, tôi gửi đến nhà văn Constantin Lupeanu - cựu Đại sứ Rumani tại Việt Nam (2000-2004). Sau một tuần ông e-mail lại: "Cuốn nhật ký rất hay, hấp dẫn và có ý nghĩa nhân văn không chỉ với Việt Nam". Tháng 11.2005, ông đã viết thư cho bà Doãn Ngọc Trâm đề nghị cho phép dịch và xuất bản tại Rumani. Tôi đã hoàn thành phần dịch thô trong vòng hai tháng rưỡi. Ông Lupeanu giúp hoàn thiện.

* Lâu nay, việc hợp tác trong lĩnh vực văn học, cụ thể là dịch sách giữa Việt Nam và Rumani diễn ra khá lẻ tẻ. Là người có duyên nợ với đất nước Rumani, hẳn ông cũng đã nung nấu một kế hoạch nào đó ?

- Rumani có khoảng 100 tác phẩm văn học có thể xem là kiệt tác, mới được bạn đọc Việt Nam biết tới chừng gần hai chục. Rất tiếc, việc dịch sang tiếng Việt từ trước đến nay vẫn chưa thành hệ thống; chưa được nhiều người đầu tư tâm, sức. Tôi tự ví mình như con kiến cần cù, cố gắng mỗi năm mang về Việt Nam một ít và mang sang Rumani một ít. Tôi đã giới thiệu được 7 tác phẩm văn học của Rumani cho bạn đọc Việt Nam. Trong năm 2006 này, tôi sẽ giới thiệu 2 cuốn của Việt Nam với bạn đọc Rumani.

Hương Lan (thực hiện)

Việt Báo

Nhận xét tin Dịch giả - nhà văn Phạm Viết Đào: “Xuất nhập khẩu” văn chương

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Dịch giả - nhà văn Phạm Viết Đào: “Xuất nhập khẩu” văn chương bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Dich gia nha van Pham Viet Dao Xuat nhap khau van chuong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Dịch giả - nhà văn Phạm Viết Đào: “Xuất nhập khẩu” văn chương ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Văn Học của chuyên mục Văn Hóa.








  • Thoi su trong ngay Thieu nu mang 2 ba lo ma tuy 25 ty
    Thời sự trong ngày: Thiếu nữ mang 2 ba lô ma túy 25 tỷ

    Lốc xoáy kinh hoàng, 56 nhà bị sập ở Cần Thơ; Kỷ luật bác sĩ từ chối nhận chức phó giám đốc sở; Xử lý “bảo kê” xe quá tải trên cao tốc dài nhất VN; MC Quốc Khánh viết thư gửi phóng viên ném điện thoại...

  • Thoi su 24h307 Van hanh toa nha 95 trieu do
    Thời sự 24h(30/7): Vận hành tòa nhà 95 triệu đô

    Chưa chốt phương án một kỳ thi quốc gia năm 2015; Ngày đầu vận hành tòa nhà 95 triệu đô ở Đà Nẵng; Chậm, hủy chuyến bay: Tất cả tại thời tiết!; Khánh Ly lần đầu tiết lộ về chồng con.

  • Thoi su 24h297 22h say mem thi cam bia ruou kieu gi
    Thời sự 24h(29/7): 22h say mèm thì cấm bia rượu kiểu gì?

    Hành khách bất tỉnh, máy bay VNA hạ cánh khẩn cấp; Cháy lớn tại Buôn Ma Thuột, thiệt hại hàng trăm tỷ; Cướp súng trong trụ sở rồi chĩa thẳng vào công an bóp cò; 22h đã say mèm thì cấm bia rượu kiểu gì?...

  • Thoi su 24h267 Vlogger Toan Shinoda dot ngot qua doi
    Thời sự 24h(26/7): Vlogger Toàn Shinoda đột ngột qua đời

    Miền Bắc đón mưa rào và dông 2 ngày cuối tuần; Tiết lộ về cuộc sống của Phương Thảo Ngọc Lễ ở Mỹ; Vlogger nổi tiếng Toàn Shinoda đột ngột qua đời; Vụ máy bay VN suýt đâm nhau: Xử phạt hàng loạt

  • Thoi su 24h257 Ruoc dau binh di bang xe ngua
    Thời sự 24h(25/7): Rước dâu bình dị bằng xe ngựa

    Kết luận vụ đại gia tố chủ tịch tỉnh Bình Dương; Nhà 'đại gia' buôn gỗ Lào bị niêm phong vì vỡ nợ; Trước giờ thi hành án, Nguyễn Đức Nghĩa viết gì?; Lập ‘chiến lũy’, ngăn xe quá tải phá nát đê trăm tỷ

  • Su kien quoc te noi bat Tu 207 den 267
    Sự kiện quốc tế nổi bật (Từ 20/7 đến 26/7)

    Liên tiếp các vụ máy bay rơi, bê bối các nhà máy chế biến và cung ứng thịt của Trung Quốc bán thịt quá hạn cho McDonald và KFC, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN – EU lần thứ 20 nhấn mạnh đảm bảo hòa bình trên Biển Đông là những tin tức được nhắc đến nhiều nhất trong tuần qua

  • Ban tin suc khoe tuan tu 20267
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 20-26/7)

    BV Bạch Mai: Người nhà 'cướp' bệnh nhân, hành hung bác sĩ; Nhân viên viện dưỡng lão cắt trộm tinh hoàn 4 "làm thuốc"; Điểm mặt đồ ăn, thức uống tưởng lành hóa độc hại; Những sự thật 'kinh hoàng' về bàn chải đánh răng của bạn; Phương pháp tránh thai "kỳ lạ" nhất thời hiện đại; Thủ dâm thế nào để không hại sức khỏe?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 2007 2607
    Toàn cảnh Showbiz tuần (20/07 – 26/07)

    Showbiz Việt tuần qua khá "sôi nổi" với sự xuất hiện dồn dập của những scandal: Cựu siêu mẫu Dương Yến Ngọc tố ca sĩ Pha Lê cướp chồng, Tăng Thanh Hà bị ném đá khi làm giám khảo Master Chef, "Chàng trai hiền lành nhất showbiz" YaSuy bị tố phụ tình và có con rơi, Sự ra đi đột ngột của hot vlogger Toàn Shinoda, Nghi án các mỹ nhân Diễm Hương, Maya, Lương Bích Hữu đang mang bầu. Ngoài ra thông tin về các sao ngoại như: Á hậu Hồng Kông, mỹ nam phim Bao Thanh Thiên, Ca sĩ Adam Levine cũng được khán giả rất quan tâm.

  • Nghin le chuyen tuan qua 207 267
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (20/7 - 26/7)

    Nước cờ sau giàn khoan TQ: Việt Nam cần làm gì?; CSGT Hàng Xanh và những vụ "tai tiếng" nhất Sài Gòn; hay trà xanh C2 và những cú phốt khiến người tiêu dùng phát hãi .... là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (20/7 - 26/7).

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2007 2607
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (20/07 – 26/07)

    Lời khai chấn động của vợ Bí thư xã đốt xác phi tang; Mẹ nhẫn tâm sát hại con trai 8 tuổi để trả thù chồng?........là những tin đáng chú ý trong tuần.