Thứ năm, 26 Tháng mười 2006, 22:08 GMT+7

Dịch giả - nhà văn Phạm Viết Đào: “Xuất nhập khẩu” văn chương

Dich gia nha van Pham Viet Dao Xuat nhap khau van chuong
Dịch giả - nhà văn Phạm Viết Đào - ảnh: Hi Lam

Trong thời gian học tập tại đất nước Rumani cách đây nhiều năm, dịch giả - nhà văn Phạm Viết Đào đã từng có những bài thơ bằng tiếng Rumani được giới thiệu trên báo bạn. Mối duyên văn thơ ấy còn được tiếp nối sau khi ông về nước và dành không ít thời gian, tâm sức cho việc tuyển chọn, dịch những tác phẩm văn học Rumani sang tiếng Việt, rồi những tác phẩm văn học Việt Nam sang tiếng Rumani mà mới đây là những trang viết đã làm lay động hàng triệu trái tim độc giả Việt Nam: Nhật ký Đặng Thùy Trâm (NKĐTT).

* Thời điểm ông sang học tại Rumani cũng chính là những năm tháng bác sĩ Đặng Thùy Trâm sống và chiến đấu ngay vùng chiến sự ác liệt. Hẳn ông đã dịch cuốn nhật ký này không chỉ với cảm xúc của một người cùng thế hệ?

- Khi chiến tranh ở vào giai đoạn khốc liệt nhất, hàng triệu thanh niên cùng thế hệ sống trong cảnh vào sinh ra tử, ăn đói, mặc rét thì tôi may mắn được Nhà nước cử sang Rumani học đại học. Chúng tôi được yêu thương, chăm sóc tận tình và tạo điều kiện tốt nhất cả vật chất lẫn tinh thần cho việc học tập, mặc dù Rumani chưa phải là một đất nước giàu có cho tới tận bây giờ. Dịch NKĐTT, một mặt, tôi muốn bày tỏ lòng biết ơn những con người như chị Trâm đã giành phần ra trận để cho chúng tôi được ra nước ngoài học hành đến nơi đến chốn. Và, tôi cũng muốn các bạn Rumani hiểu rằng, những gì chúng tôi có được như ngày hôm nay, một phần do sự giúp đỡ của nhân dân Rumani.

* Bản dịch NKĐTT sang tiếng Rumani do Nhà xuất bản Thế Giới ấn hành là bản dịch ra tiếng nước ngoài đầu tiên được xuất bản; là cuốn sách tiếng Rumani đầu tiên xuất bản tại Việt Nam. Ông có thông tin gì của phía bạn về sự kiện này?

- Báo Văn học của Hội Nhà văn Rumani và một số báo của Rumani đã đưa tin về sự kiện này. Báo Sao Mai của Hội Nhà văn Rumani đã đăng toàn văn lời đề tựa NKĐTT của ông Lupeanu kèm theo lời đề dẫn của Chủ tịch Hội Nhà văn Bucarest Garbea Horia. Tại Hà Nội, sau khi đọc NKĐTT và biết tôi đã từng làm thơ bằng tiếng Rumani, đã in khoảng 40 bài trên các báo Rumani, vợ chồng Tham tán thương mại Carmen Costea-Ovodiu đã đề nghị tôi tập hợp những bài thơ tôi viết bằng tiếng Rumani, ông bà hỗ trợ phần in ấn.

* Ông tin rằng NKĐTT sẽ tạo nên một "hiệu ứng" đối với người đọc Rumani?

Dịch giả - nhà văn Phạm Viết Đào đã dịch từ văn học Rumani: Tình yêu hoang dã, Trở lại bến xưa (tiểu thuyết); Thơ tình Mihai Eminescu, 75 bài thơ tình tuyệt bút Rumani, Vết máu biết nói (thơ); Châm ngôn văn học... Ông đã được Tổng thống Rumani trao Huân chương Mihai Eminescu về những đóng góp trong việc giới thiệu văn học Rumani tại Việt Nam; được trao huy chương Vì hòa bình và hữu nghị giữa các dân tộc; huy chương Vì sự nghiệp thanh tra...

- Có rất nhiều hồi ký viết về chiến tranh. Là hồi ký thì vẫn có một khoảng cách nhất định với thực tế. Nhật ký thì khác, nó là phản ứng tức thì của người viết với cảm xúc chân thật. Người phương Tây rất coi trọng sự thật, cho dù sự thật đó là từ phía nào đi chăng nữa. Cuốn NKĐTT đáp ứng được những yếu tố này. Hơn nữa, khát vọng hướng tới cái thiện, lên án cái ác vốn là cảm thức chung của nhân loại. Xuất phát từ niềm tin về sự đồng điệu trong tâm hồn và số phận giữa Việt Nam và Rumani nên tôi đã dịch NKĐTT. Dịch được 100 trang đầu, tôi gửi đến nhà văn Constantin Lupeanu - cựu Đại sứ Rumani tại Việt Nam (2000-2004). Sau một tuần ông e-mail lại: "Cuốn nhật ký rất hay, hấp dẫn và có ý nghĩa nhân văn không chỉ với Việt Nam". Tháng 11.2005, ông đã viết thư cho bà Doãn Ngọc Trâm đề nghị cho phép dịch và xuất bản tại Rumani. Tôi đã hoàn thành phần dịch thô trong vòng hai tháng rưỡi. Ông Lupeanu giúp hoàn thiện.

* Lâu nay, việc hợp tác trong lĩnh vực văn học, cụ thể là dịch sách giữa Việt Nam và Rumani diễn ra khá lẻ tẻ. Là người có duyên nợ với đất nước Rumani, hẳn ông cũng đã nung nấu một kế hoạch nào đó ?

- Rumani có khoảng 100 tác phẩm văn học có thể xem là kiệt tác, mới được bạn đọc Việt Nam biết tới chừng gần hai chục. Rất tiếc, việc dịch sang tiếng Việt từ trước đến nay vẫn chưa thành hệ thống; chưa được nhiều người đầu tư tâm, sức. Tôi tự ví mình như con kiến cần cù, cố gắng mỗi năm mang về Việt Nam một ít và mang sang Rumani một ít. Tôi đã giới thiệu được 7 tác phẩm văn học của Rumani cho bạn đọc Việt Nam. Trong năm 2006 này, tôi sẽ giới thiệu 2 cuốn của Việt Nam với bạn đọc Rumani.

Hương Lan (thực hiện)

Việt Báo

Nhận xét tin Dịch giả - nhà văn Phạm Viết Đào: “Xuất nhập khẩu” văn chương

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Dịch giả - nhà văn Phạm Viết Đào: “Xuất nhập khẩu” văn chương bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Dich gia nha van Pham Viet Dao Xuat nhap khau van chuong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Dịch giả - nhà văn Phạm Viết Đào: “Xuất nhập khẩu” văn chương ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Văn Học của chuyên mục Văn Hóa.




CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Su kien quoc te noi bat 248 den 308
    Sự kiện quốc tế nổi bật (24-8 đến 30-8)

    Israel – Palestine đạt được thỏa thuận ngừng bắn dài hạn, Mỹ hợp tác với Syria để chống phiến quân tự xưng là Nhà nước Hồi giáo (IS), cuộc gặp giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukcraine Petro Poroshenko không có tiến triển nào đáng kể... là những tin đáng chú ý trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2408 3008
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (24/08 - 30/08)

    4.000 tỷ đồng "số hóa" SGK: Nghi vấn trục lợi từ máy tính bảng; Sư tử TQ canh di tích: Tha hóa về biểu trưng văn hóa! ; Phó phòng Bộ Công Thương nhận tiền "lót tay" công khai.... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (24/08 - 30/08)

  • Toan canh Showbiz tuan 2408 3008
    Toàn cảnh Showbiz tuần (24/08 – 30/08)

    Siêu mẫu Thanh Hằng bị tố vô cảm sau khi gây tai nạn, Hương Tràm lộ nội y phản cảm, Khánh Ly công bố thủ bút tác quyền của Trịnh Công Sơn, An Nguy bất ngờ viết tâm thư gửi Toàn Shinoda, Những hình ảnh ấn tượng tại lễ trao giải MTV Music Video Awards 2014, Mỹ nam xứ Hàn Kim Hyun Joong hành hung bạn gái, Brad Pitt và Angeline Jolie đã bí mật làm đám cưới ở Pháp,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2408 3008
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua ( 24/08 - 30/08)

    Hàng loạt thanh niên tự hại đời vì “yêu” trẻ con; Vụ án Cát Tường – chuyện bây giờ mới kể; Những tình huống bi hài “khó đỡ” tại chốt 141; Chuyện chưa kể về cuộc vây bắt ông trùm Minh “Sâm” và đồng bọn; Những thói quen kỳ lạ của hung thủ tố cáo tội ác; .......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tong hop Doi song tuan qua 258 318
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (25/8 - 31/8)

    Không khí của mùa Trung thu đã lan tỏa đến khắp mọi nơi, nhiều bài viết hay về Trung thu, những cách làm bánh trung thu hữu ích. Rất nhiều những câu chuyện gia đình ý nghĩa, và những câu chuyện cảm động có thật trong cuộc sống; Bố mẹ chôn sống, đánh đập con là tin nuôi dạy con gây chấn động; Tin thực phẩm bẩn, và nhiều câu chuyện đáng suy ngẫm khác...