Dịch giả - nhà văn Phạm Viết Đào: “Xuất nhập khẩu” văn chương

Dich gia nha van Pham Viet Dao Xuat nhap khau van chuong
Dịch giả - nhà văn Phạm Viết Đào - ảnh: Hi Lam

Trong thời gian học tập tại đất nước Rumani cách đây nhiều năm, dịch giả - nhà văn Phạm Viết Đào đã từng có những bài thơ bằng tiếng Rumani được giới thiệu trên báo bạn. Mối duyên văn thơ ấy còn được tiếp nối sau khi ông về nước và dành không ít thời gian, tâm sức cho việc tuyển chọn, dịch những tác phẩm văn học Rumani sang tiếng Việt, rồi những tác phẩm văn học Việt Nam sang tiếng Rumani mà mới đây là những trang viết đã làm lay động hàng triệu trái tim độc giả Việt Nam: Nhật ký Đặng Thùy Trâm (NKĐTT).

* Thời điểm ông sang học tại Rumani cũng chính là những năm tháng bác sĩ Đặng Thùy Trâm sống và chiến đấu ngay vùng chiến sự ác liệt. Hẳn ông đã dịch cuốn nhật ký này không chỉ với cảm xúc của một người cùng thế hệ?

- Khi chiến tranh ở vào giai đoạn khốc liệt nhất, hàng triệu thanh niên cùng thế hệ sống trong cảnh vào sinh ra tử, ăn đói, mặc rét thì tôi may mắn được Nhà nước cử sang Rumani học đại học. Chúng tôi được yêu thương, chăm sóc tận tình và tạo điều kiện tốt nhất cả vật chất lẫn tinh thần cho việc học tập, mặc dù Rumani chưa phải là một đất nước giàu có cho tới tận bây giờ. Dịch NKĐTT, một mặt, tôi muốn bày tỏ lòng biết ơn những con người như chị Trâm đã giành phần ra trận để cho chúng tôi được ra nước ngoài học hành đến nơi đến chốn. Và, tôi cũng muốn các bạn Rumani hiểu rằng, những gì chúng tôi có được như ngày hôm nay, một phần do sự giúp đỡ của nhân dân Rumani.

* Bản dịch NKĐTT sang tiếng Rumani do Nhà xuất bản Thế Giới ấn hành là bản dịch ra tiếng nước ngoài đầu tiên được xuất bản; là cuốn sách tiếng Rumani đầu tiên xuất bản tại Việt Nam. Ông có thông tin gì của phía bạn về sự kiện này?

- Báo Văn học của Hội Nhà văn Rumani và một số báo của Rumani đã đưa tin về sự kiện này. Báo Sao Mai của Hội Nhà văn Rumani đã đăng toàn văn lời đề tựa NKĐTT của ông Lupeanu kèm theo lời đề dẫn của Chủ tịch Hội Nhà văn Bucarest Garbea Horia. Tại Hà Nội, sau khi đọc NKĐTT và biết tôi đã từng làm thơ bằng tiếng Rumani, đã in khoảng 40 bài trên các báo Rumani, vợ chồng Tham tán thương mại Carmen Costea-Ovodiu đã đề nghị tôi tập hợp những bài thơ tôi viết bằng tiếng Rumani, ông bà hỗ trợ phần in ấn.

* Ông tin rằng NKĐTT sẽ tạo nên một "hiệu ứng" đối với người đọc Rumani?

Dịch giả - nhà văn Phạm Viết Đào đã dịch từ văn học Rumani: Tình yêu hoang dã, Trở lại bến xưa (tiểu thuyết); Thơ tình Mihai Eminescu, 75 bài thơ tình tuyệt bút Rumani, Vết máu biết nói (thơ); Châm ngôn văn học... Ông đã được Tổng thống Rumani trao Huân chương Mihai Eminescu về những đóng góp trong việc giới thiệu văn học Rumani tại Việt Nam; được trao huy chương Vì hòa bình và hữu nghị giữa các dân tộc; huy chương Vì sự nghiệp thanh tra...

- Có rất nhiều hồi ký viết về chiến tranh. Là hồi ký thì vẫn có một khoảng cách nhất định với thực tế. Nhật ký thì khác, nó là phản ứng tức thì của người viết với cảm xúc chân thật. Người phương Tây rất coi trọng sự thật, cho dù sự thật đó là từ phía nào đi chăng nữa. Cuốn NKĐTT đáp ứng được những yếu tố này. Hơn nữa, khát vọng hướng tới cái thiện, lên án cái ác vốn là cảm thức chung của nhân loại. Xuất phát từ niềm tin về sự đồng điệu trong tâm hồn và số phận giữa Việt Nam và Rumani nên tôi đã dịch NKĐTT. Dịch được 100 trang đầu, tôi gửi đến nhà văn Constantin Lupeanu - cựu Đại sứ Rumani tại Việt Nam (2000-2004). Sau một tuần ông e-mail lại: "Cuốn nhật ký rất hay, hấp dẫn và có ý nghĩa nhân văn không chỉ với Việt Nam". Tháng 11.2005, ông đã viết thư cho bà Doãn Ngọc Trâm đề nghị cho phép dịch và xuất bản tại Rumani. Tôi đã hoàn thành phần dịch thô trong vòng hai tháng rưỡi. Ông Lupeanu giúp hoàn thiện.

* Lâu nay, việc hợp tác trong lĩnh vực văn học, cụ thể là dịch sách giữa Việt Nam và Rumani diễn ra khá lẻ tẻ. Là người có duyên nợ với đất nước Rumani, hẳn ông cũng đã nung nấu một kế hoạch nào đó ?

- Rumani có khoảng 100 tác phẩm văn học có thể xem là kiệt tác, mới được bạn đọc Việt Nam biết tới chừng gần hai chục. Rất tiếc, việc dịch sang tiếng Việt từ trước đến nay vẫn chưa thành hệ thống; chưa được nhiều người đầu tư tâm, sức. Tôi tự ví mình như con kiến cần cù, cố gắng mỗi năm mang về Việt Nam một ít và mang sang Rumani một ít. Tôi đã giới thiệu được 7 tác phẩm văn học của Rumani cho bạn đọc Việt Nam. Trong năm 2006 này, tôi sẽ giới thiệu 2 cuốn của Việt Nam với bạn đọc Rumani.

Hương Lan (thực hiện)

Việt Báo

Video nổi bật

Gái Tây Hát Về Đâu Mái Tóc Người Thương Cực Ngọt
00:00 / --:--

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Cách đơn giản tìm game, ứng dụng miễn phí trên Google Play

Sử dụng tính năng mới của mạng xã hội chia sẻ ứng dụng ePlay, người dùng smartphone, tablet chạy Android sẽ dễ dàng tìm được những ứng dụng miễn phí, ứng dụng trả phí vừa giảm giá…

BNG trả lời tình hình người Việt ở Nepal

Ngày 26/4/2015, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Hải Bình đã trả lời câu hỏi của phóng viên về tình hình người Việt Nam tại Nepal sau vụ động đất ngày 25/4 và công tác bảo hộ công dân của Bộ Ngoại giao.

Căn hộ quy mô vừa và nhỏ phát triển ổn định trong năm 2015

Báo cáo của Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HOREA) cho thấy, đến hết năm 2014, Thành phố có khoảng 1.403 dự án phát triển nhà ở, trong đó có 426 dự án đã hoàn thành đưa vào sử dụng, 201 dự án đang triển khai xây dựng, 689 dự án đang ngưng triển khai đầu tư và 85 dự án đã bị thu hồi hoặc hủy bỏ chủ trương đầu tư.

Anh chàng thủ môn "nhọ" nhất năm

Không có lời bình luận nào có thể diễn tả được hết cảm xúc mà anh chàng thủ môn trong clip đã phải trải qua trong loạt sút phạt đền đầy may mắn đối với đội bóng của anh ta.

Nhận xét tin Dịch giả - nhà văn Phạm Viết Đào: “Xuất nhập khẩu” văn chương

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Dịch giả - nhà văn Phạm Viết Đào: “Xuất nhập khẩu” văn chương bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Dich gia nha van Pham Viet Dao Xuat nhap khau van chuong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Dịch giả - nhà văn Phạm Viết Đào: “Xuất nhập khẩu” văn chương ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Văn Học của chuyên mục Văn Hóa.




Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su tuan qua Can bo cam dau nhom toi pham
    Thời sự tuần qua: Cán bộ cầm đầu nhóm tội phạm

    Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Kinh hoàng Sapa: Khách sạn 3 sao chém 46 triệu ngủ đêm 30/4; Chi 120 triệu cho quản giáo để gọi điện trong tù; Hà Nội: Nữ giám đốc bị sát hại tại nhà; Hỗn loạn chưa từng có ngày công viên nước miễn phí; Cán bộ thuế cầm đầu ổ nhóm tội phạm...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h234 Dung chua benh kieu ban on
    Thời sự 24h(23/4): "Đừng chữa bệnh kiểu ban ơn!'

    Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Bê bết Phương Nam, Trầm Bê làm lớn ở Sacombank; Sai sót trong pano kỷ niệm ngày 30/4 tại Hà Nội; Chi 120 triệu cho quản giáo để gọi điện trong tù; Mất trộm 1,4 tỷ đồng trong két sắt siêu thị Maximart ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/4.

  • Thoi su 24h224 Can bo cam dau nhom toi pham
    Thời sự 24h(22/4): Cán bộ cầm đầu nhóm tội phạm

    Hà Nội: Đâm chết người giữa phố, xe khách bỏ chạy; Rúng động Hà Tĩnh: Vợ chồng 8X lừa đảo 120 tỷ; Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Nhóm thanh niên sàm sỡ tại CV nước Hồ Tây có thể bị xử lý; Xà cừ đổ trên phố Hà Nội, một nữ sinh bị thương; Bóc mẽ hoa hậu tự phong và người mẫu chém gió... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 22/4.

  • Thoi su 24h214 Ke giet nu giam doc la chong
    Thời sự 24h(21/4): Kẻ giết nữ giám đốc là chồng

    Hà Nội tái khẳng định xét tuyển vào lớp 6; Danh sách người mẫu bán dâm cho đại gia… rất dài; Trang phục hở táo bạo của diva U50 Hồng Nhung; Xe chở bia gặp nạn, bia tràn ngập mặt đường; Đâm xe kinh hoàng tại Tây Nguyên, 6 người chết; Đường dây mua bán trẻ sơ sinh ở Sài Gòn lãnh án...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/4.

  • Thoi su 24h204 Hon loan hiem co tai CV nuoc Ho Tay
    Thời sự 24h(20/4): Hỗn loạn hiếm có tại CV nước Hồ Tây

    Kể lại cảnh hỗn loạn hiếm có tại công viên nước Hồ Tây; Khánh Thi tự tin khỏa thân bên người tình trẻ; Liệt sĩ trở về sau 50 năm hy sinh; Hà Nội: Nữ giám đốc bị sát hại tại nhà; Hạ sát PGĐ ngân hàng vì bị sỉ nhục…không tìm được gái...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/4.

  • Ket cuc buon cua thu uong ruou trong gioi tre
    Kết cục buồn của “thú” uống rượu trong giới trẻ

    Giữa mâm chỉ bày vỏn vẹn bát nước chấm, hai chục chiếc chân vịt luộc vừa được mua với giá 20 nghìn đồng nhưng chai rượu voodka cỡ lớn của Thủy (nam sinh trường Đại học Xây dựng Hà Nội) và nhóm bạn đã vơi đi phân nửa...

  • Hon loan o cong vien nuoc Ho Tay
    Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây

    Chen lấn, xô đẩy, bất chấp nguy hiểm trèo rào chỉ vì được tắm miễn phí sẽ đem đến những bài học xấu xí cho trẻ nhỏ...

  • Tranh cai quy dinh nop tien de thoat an tu hinh
    Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình

    Nhận thức của xã hội và cả thẩm phán về mục đích áp dụng hình phạt là nhằm trừng trị, răn đe hơn là giáo dục phòng ngừa. ------------ Xem thêm: Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình, http://vietbao.vn/tp/Tranh-cai-quy-dinh-nop-tien-de-thoat-an-tu-hinh/10916606/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Phi cong va tiep vien VNA bi bat tai Han Quoc
    Phi công và tiếp viên VNA bị bắt tại Hàn Quốc

    Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..

  • Dieu chinh gia dich vu y te
    Điều chỉnh giá dịch vụ y tế

    Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1904 2504
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/04 - 25/04)

    Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình; “Ngáo đá” và những hành vi cuồng loạn; Đại gia mua dâm người mẫu: Có gan chơi không có gan chịu; Cảnh báo: Trộm đột nhập đã vào “mùa”; Tử hình sát thủ tuổi 20 liên tiếp cướp, giết 3 người; Phút ăn năn của nữ sinh cầm dao đâm bạn để trả thù cho em gái;......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tong hop Doi song tuan qua 194 254
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (19/4 - 25/4)

    Trào lưu nhắn tin "Em yêu anh" gửi chồng đang tạo nên cơn sốt khắp cộng đồng mạng; Vụ hỗn loạn ở CV nước Hồ Tây và những bài học rút ra cho các bậc phụ huynh; Những câu chuyện tình cảm động; Những tấm gương người tốt việc tốt trong đời sống; Nhiều câu chuyện đáng suy ngẫm cùng rất nhiều những thông tin an toàn thực phẩm đáng chú ý tuần qua...

  • Nghin le chuyen tuan qua 1904 2504
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/04 - 25/04)

    Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây; Ngành Y kỳ vọng đổi màu trang phục để bác sĩ không bị oan; Bộ Y tế đề xuất bổ sung quyền được chết; Công bố đường dây nóng phản ánh giao thông dịp nghỉ lễ 30/4; Những hình ảnh lịch sử ngày 30/4... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 194 254
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/4 - 25/4)

    Thảm họa lật thuyền khiến 900 người chết ở Địa Trung Hải; Thủ tướng Hàn Quốc, Lee Wan-koo đã tuyên bố từ chức; các hành động hung hăng của Trung Quốc trên biển Đông và phản ứng của Mỹ - Nhật.... là những tin tức chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1904 25042015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015

    Thanh tra Tổng Cục Thuế vừa yêu cầu Metro phải giảm lỗ 335 tỷ đồng, truy thu thuế tới 62 tỷ đồng theo đó tổng giá trị vi phạm cần xử lý đã lên tới 507 tỷ đồng, người dân đang rất "sốc" khi nhận được hóa đơn tiền điện tháng 4 vì số tiền phải trả thêm quá nhiều tiền so với tháng trước dù cùng số tiêu thụ, năm 2014 ngành đường sắt thu được 400 tỉ nhưng chi lên tới 2.000 tỉ đồng/năm gấp 5 lần khoản thu, ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-1904-25042015/2147556119/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn