Thứ tư, 18 Tháng một 2006, 14:48 GMT+7

Di tích Làng Cả: Những phát hiện mới

Di tich Lang Ca Nhung phat hien moi

Quang cảnh khai quật hố khai quật 20 và 21 Làng Cả

Cuộc khai quật Làng Cả vừa kết thúc sau hai tháng. 22 mộ táng thuộc thời kỳ Hùng Vương lại được phát hiện đã khẳng định tại đây là một trung tâm chính trị kinh tế lớn bậc nhất của nước ta thời dựng nước.

Làng Cả thuộc địa phận của phường Thọ Sơn, TP.Việt Trì, tỉnh Phú Thọ là di tích khảo cổ nổi tiếng trong giới khoa học trong và ngoài nước. Nằm giữa một khu vực "đất thiêng" mà những huyền thoại, truyền thuyết và thư tịch cổ đan xen dày đặc và đều nói đến một kinh đô Văn Lang xưa ở chính khu vực này. Nơi đây vào năm 1976 và 1977 đã có những cuộc khai quật lớn, tìm được 314 mộ táng và 307 hiện vật, có nhiều hiện vật giá trị của văn hoá Đông Sơn.

Vì thế, đợt khai quật cuối năm 2005 của Bảo tàng Phú Thọ và Viện Khảo cổ học Việt Nam được lãnh đạo tỉnh, quản lý văn hoá và các nhà khoa học trong và ngoài tỉnh hết sức quan tâm. Trong đợt khai quật này, các nhà khoa học đã khai quật và đào thám sát 24 hố với diện tích khác nhau.

Trong đó, đáng chú ý là hố khai quật số 20 và hố khai quật số 21, đều ở khu vực nằm giữa tường Nhà máy mì chính Miwon và đường sắt, tức là ở khu vực phía tây bắc quả gò xưa kia. Hố khai quật 20 có diện tích là 87m2, đã phát hiện ra 10 mộ táng đều là loại mộ đất thuộc thời đại kim khí. Không tìm được biên mộ. Đồ tuỳ táng đều là đồ gốm của văn hoá Đông Sơn, không có đồ đá và đồ đồng.

Đáng lưu ý là mộ 5 và mộ 8 đều có đồ gốm, có thể là vò có kích thước lớn. Địa tầng của hố khai quật cho thấy nơi đây gần với đỉnh gò xưa nên các lớp đất thoải dần từ phía đông sang tây và có cả dấu tích cư trú. Hố khai quật 21 có diện tích là 39m2, đã phát hiện ra 10 mộ táng, trong đó có 7 mộ táng thuộc thời đại kim khí và 3 mộ táng thuộc thời phong kiến. Không tìm được biên mộ.

Đáng chú ý trong 7 mộ táng thời đại kim khí của hố này đều là mộ đất và có đồ tùy táng là đồ gốm. Mộ số 3 là mộ có hiện tượng rải gốm hai bên thân người chết. Mộ số 8 có đồ tuỳ táng là 1 khuyên tai đá và 3 chiếc giáo bằng đồng. Mộ thời phong kiến có 3 mộ đều có đồ tuỳ táng là sành và sứ, có loại là bát đĩa có trôn nâu, một trong những đặc trưng đồ gốm thời Trần. Các nhà khảo cổ cũng đào ở khu vực trong vườn bạch đàn, tìm được 2 mộ táng thời đại kim khí, có gốm thô và một số mảnh đinh đồng là hiện vật dùng để đóng quan tài.

Cũng trong đợt khai quật này, ở khu vực nhà dân ở phía tây của quả gò xưa, các nhà khoa học còn đào được 1 ngôi mộ thời Bắc thuộc, phát lộ một cấu trúc mộ gạch, có khả năng là kiến trúc "mộ đạo" tức lối vào mộ với vật liệu xây dựng là những viên gạch có hình ô trám lồng. Ngôi mộ gạch này có cấu trúc khá đồ sộ mà phần lớn còn nằm trong lòng đất và đang trong phạm vi địa giới của nhà dân, vì thế chưa có điều kiện khai quật tiếp. Cuộc khai quật Làng Cả năm 2005 đang trong giai đoạn chỉnh lý các hiện vật đào được, nhưng bước đầu có thể nhận định như sau:

1- Cuộc khai quật đã cung cấp thêm tư liệu khoa học quý báu từ 22 mộ táng thời đại kim khí, có niên đại tương đương với các mộ táng cùng thời của các cuộc khai quật trước đây, có thể từ nửa cuối thế kỷ thứ tư đến nửa cuối thế kỷ thứ hai trước Công nguyên, thuộc văn hoá Đông Sơn và nằm trong phạm trù nghiên cứu thời đại dựng nước của các vua Hùng.

Bên cạnh khu mộ táng lớn, Làng Cả còn có dấu vết cư trú của người thời Đông Sơn. Đợt khai quật này còn tìm được 3 mộ táng thời đại phong kiến độc lập tự chủ với cách chôn cất khá giống với cách chôn cất của cư dân văn hoá Đông Sơn. Có thể niên đại của những mộ này vào khoảng thời Trần, Hậu Lê. Ngoài ra, ngôi mộ gạch mới xuất lộ có niên đại khoảng đầu Công nguyên.

2 - Kết quả khai quật Làng Cả năm 2005 đã cho thấy đây không chỉ là một khu mộ lớn thời Hùng Vương mà còn là khu mộ của những thời đại sau này. Chứng tỏ đây là một trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá sầm uất và có tính liên tục: Thời Hùng Vương - thời Bắc thuộc - thời phong kiến tự chủ. Có thể truyền thuyết, thư tịch từng đề cập đến một dạng kinh đô của nhà nước sơ khai thời Hùng Vương ở vùng ngã ba sông hàm chứa một phần sự thật lịch sử, trong đó, di tích Làng Cả trở thành di tích nổi nét để nghiên cứu thời này.

Di tích Làng Cả đã bị phá huỷ nhiều do trước đây định giải phóng mặt bằng để mở rộng Nhà máy mì chính Miwon. Đến nay, may mắn là vẫn còn có những khu vực có di tích mà chưa bị xâm phạm, vì thế cần có một sự quy hoạch rộng toàn vùng, giữ những gì còn lại để tiếp tục nghiên cứu trong tương lai.

4- Hiện tại, Nhà máy mì chính Miwon đang toạ lạc chính ngay trên phạm vi di tích phân bố, nơi mà trong phạm vi nhà máy, các nhà khảo cổ đào thám sát năm 1977 phát hiện một tầng văn hoá dày tới 60cm, có giáo đồng, mảnh nồi nấu đồng và gốm thô... Phải chăng đã đến lúc chúng ta phải có kế hoạch bảo vệ di tích ngay trong phạm vi của nhà máy?

5 - Di tích Làng Cả thật sự có ý nghĩa quan trọng, nằm ở vùng đất địa linh, giữa vùng mà các di tích khảo cổ thời tiền Hùng Vương và Hùng Vương dày đặc, có tới 67 làng cổ và khu mộ cổ, lại nằm trong khu vực tương truyền là kinh đô thời Hùng Vương, vì thế, cần có sự bảo tồn lâu dài và phục dựng một phần di tích đã khai quật phục vụ cho việc phát huy giá trị văn hoá lịch sử và phục vụ cho việc du lịch về nguồn, nhất là Việt Trì và đền Hùng trở thành điểm sáng của các lễ hội vùng đất tổ.

PGS-TS TRỊNH SINH (Báo Lao động)

Việt Báo

Nhận xét tin Di tích Làng Cả: Những phát hiện mới

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Di tích Làng Cả: Những phát hiện mới bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Di tich Lang Ca Nhung phat hien moi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Di tích Làng Cả: Những phát hiện mới ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Monuments Village CA: New discoveries
Village CA, Hung Vuong, Metal Age, Dong Son culture, the main center, to the extent, scientists unearthed relics, burial detection, region, factory, under

Both village excavations have ended after two months. 22 burials of the Hung Vuong period detected is confirmed in a political and economic center of most big time national building our country ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2111 Thu hoi nha dat cua ong Tran Van Truyen
    Thời sự 24h(21/11): Thu hồi nhà đất của ông Trần Văn Truyền

    Thu hồi nhà, đất của ông Trần Văn Truyền; Gói quà 20/11 phát nổ, 1 phụ nữ tử vong; VTV xin lỗi vụ phát sóng "Nhặt xương cho thầy"; Hà Hồ bật khóc, nêu lời giải cho quan hệ với Cường đô la; Từ 1/1/2015 tăng mức phạt xe quá tải... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/11.

  • Thoi su 24h2010 2 may bay suyt dam nhau tai SG
    Thời sự 24h(20/10): 2 máy bay suýt đâm nhau tại SG

    Đổi chứng minh thư thành thẻ căn cước công dân;Hai máy bay suýt đụng nhau trên không;Thuê người giả mạo Thứ trưởng Y tế để lừa tiền tỷ; Sát hại con tin để quỵt nợ 50 triệu đồng; "100 nghìn/cô" - cuộc định giá đau xót trong ngày 20/11?... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/11.

  • Thoi su 24h1911 Chang trai dam cuoi co tich qua doi
    Thời sự 24h(19/11): Chàng trai "đám cưới cổ tích" qua đời

    Phạt 252 triệu đồng NXB in hình Công Lý cởi trần; Chơi ngông Tàng "Keangnam": Mời ca sỹ ngoại về đãi cả bản; Nữ phượt thủ 9x tử nạn trên cung đường Hà Giang; Chàng trai trong "đám cưới cố tích" đột ngột qua đời...

  • Thoi su 24h1811 BS quen kim mo trong bung benh nhan
    Thời sự 24h(18/11): BS quên kim mổ trong bụng bệnh nhân

    Đường sắt trên cao "tuyệt đối an toàn"; Mổ đẻ, BS ‘quên’ kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bé sơ sinh văng khỏi bụng mẹ ra viện; Lật mặt hàng chục cửa hàng xăng dầu lắp đặt IC giả; Mạo nhận con trai Bí thư HN "quỵt" hàng trăm triệu... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/11.

  • Thoi su 24h1711 Cong Ly mac quan nho len bia sach luat
    Thời sự 24h(17/11): Công Lý mặc quần nhỏ lên bìa sách luật

    Bình Dương lên tiếng về cáo buộc của ông Dũng "lò vôi"; Công Lý bức xúc vì bìa sách in hình anh cởi trần; Nữ "đại gia" Hà thành bị đánh thuốc mê cướp kim cương?; "Kho" sừng tê giác trong nhà đại gia Hà Tĩnh...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 162211
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 16-22/11)

    Hà Tĩnh: Mổ đẻ, BS "quên" kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bình Dương: Một phụ nữ chết tức tưởi sau khi chích thuốc tại phòng khám tư nhân; Trứng gà thật - giả, phân biệt thế nào?; 83% đàn ông "thả rông" trong lần quan hệ đầu tiên; Mẹo chăm sóc da cho trẻ vào mùa đông; Lý do không ngờ khiến mẹ chậm mang thai; Người hay lo lắng dễ bị mất trí nhớ; Cách giảm cân hiệu quả trong 1 tuần... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1611 2211
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/11 - 22/11)

    Nghị trường QH nóng chuyện chạy chức, chạy quyền; Ước vọng của Hai lúa được phong Đại tướng quân; Sách Luật in hình nghệ sỹ Công Lý: Luật pháp không phải trò hề; Làm khu nghỉ dưỡng trên núi Hải Vân: Quá nhạy cảm quốc phòng!; Phát phim phản cảm,VTV nên có lời với các thầy cô giáo ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1611 2211
    Toàn cảnh Showbiz tuần (16/11 – 22/11)

    Mỹ Tâm được vinh danh giải thưởng 'Huyền thoại âm nhạc', Hình nghệ sĩ Công Lý bị xuất hiện phản cảm trên bìa sách luật, Tranh cãi số lượng khán giả trong live concert Heartbeat của Mỹ Tâm,

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1611 2211
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/11 - 22/11)

    "Tội phạm axit" và câu chuyện về quản lý; Kết cục thảm của những mối tình đồng tính nữ lệch lạc; Điểm tựa hoàn lương của 9X sát hại người yêu; 14 năm tù cho cơn ghen tuông mù quáng; Vụ TMV Cát Tường: Tội danh của bị cáo Tường và Khánh sẽ thay đổi?; Cảnh giác với chiêu lừa đảo tinh vi qua điện thoại;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 16112211
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (16/11-22/11)

    Tổng hợp diễn biến vụ nghi ngờ Công Phượng gian lận tuổi; Tổng hợp thông tin trước thềm AFF Cup của ĐT Việt Nam và các đội bóng cùng bảng; Tổng hợp các trận cầu hay cuối tuần... là những tin tức sẽ có trong bản tin Bóng đá cuối tuần của Việt Báo.