![]() |
a) cho đến năm 1915, tại miền Nam, và chính tại Sài-Gòn, các tài-tử còn ca các bài cũ kiểu “độc thoại” và không bao giờ khi ca có ra bộ; có thể ví đó là thời kỳ thai nghén hay tượng hình tượng trứng của ca hát;
b) bắt đầu từ 1916, có ca đối thoại, nhiều người và gọi đó là “ca ra bộ”. Điển hình nhứt là bài “Tứ-đại-oán” “Bùi-Kiệm thi rớt” phát khởi từ Vũng-Liêm (Vĩnh-Long) nhà thầy Phó Mười-Hai. Đây là thời kỳ trứng nở biến ra nhộng nhưng chưa biết xe tơ;
c) đêm 16-11-1918, tại Rạp Hát Tây Sài-Gòn, có diễn tuồng “Pháp-Việt nhứt gia” cũng gọi “Gia-Long tẩu quốc”. Thời kỳ nầy, con tằm đã biết kéo chỉ, nhưng chưa khéo như sợi tơ tằm “cải-lương” sau nầy; tuy vậy nên kể là thời kỳ phôi thai của cải-lương được;
d) sau đêm 16-11-1918, André Thận trước, rồi Năm Tú sau, đưa cải-lương lên sân khấu thiệt thọ. Năm 1922 chính là năm điển hình, diễn tuồng Trang-Tử thử vợ và tuồng Kim-Vân-Kiều mấy phen tại rạp Mỹ-Tho rồi lên diễn tại rạp Chợ-Lớn và rạp Modern Sài-Gòn. Lúc nầy hát cải-lương đã ra đời và thành hình thật sự. Con tằm đã lanh lẹn và sợi chỉ đã săn, thâu súc lại chắc chắn. Một sợi tơ kéo ra Bắc do sinh viên trường Cao-đẳng. Tính đến 1968, sợi tơ được 50 năm và biến biến hóa hóa thiên hình vạn trạng không biết sẽ đi đến đâu mà đoán trước được;
e) từ năm 1938 cho đến năm đảo chánh 1945, nhóm Kim-Thoa của Tư Chơi và gánh Kim-Chung tìm cách pha phách nhạc Tây vào câu ca bài bản cũ Việt;
f) sau năm đảo chánh (1945) đến năm hồi cư (1946-1947) hát cải-lương tái diễn và vẫn dùng tuồng cũ đem ra hát lại;
g) bắt đầu, vài năm gần đây, cải lương pha thêm có đánh võ Tây, đấu kiếm, đánh chưởng, vừa ca vừa hát giọng Tàu giọng Âu-Mỹ... Cải-lương để thỏa ứng nhu cầu võ-sĩ, ca-sĩ đợt mới, đã trở nên một nồi “xào bần” “thập cẩm” hay “tạp-pín-lù”, hổn độn và mất vẻ thuần túy. Không khéo cải-lương sẽ trở mình để chuyển qua một nghệ thuật khác... Chỉ có tương-lai mới biết.
V.H.S - 4-12-1966
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Đại cương trong mấy hàng bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Dai cuong trong may hang ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Đại cương trong mấy hàng ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tác Phẩm của chuyên mục Văn Hóa.
in rustling General
General, period, maybe, 50 years, singing, singing, little, behold, to
For the record to remember a long story-gathering thunderstorm-le-thuom as before, also called natural end "in signing 50-year-love song" This, according to my own, so to speak.
Sự cố mất điện toàn miền Nam: Ai sẽ phải bồi thường thiệt hại?; Ngày đền tội của băng cướp 1000 lượng vàng bằng súng chấn động; Triều Tiên chấp nhận theo lời Trung Quốc về đàm phán; Bác sĩ bật mí ‘chiêu trò’ móc túi người bệnh; Đằng sau ánh hào quang của sao Hàn Quốc... là những tin tức nóng nhất trong ngày 24/05
EVN thông báo về sự cố mất điện toàn miền Nam; Sốc vì thu nhập "bèo" của các mại dâm nam; Trung Quốc "già mồm" đòi chủ quyền Trường Sa của Việt Nam; Xuất hiện "bút bi thần kì" lợi hại hơn "bút phù thủy"; Phố “trai gọi” chuyên phục vụ quý bà; "Rẻ" như "sao" Việt... là những tin tức nóng nhất trong ngày 23/05.
Sốc giá tối thiểu 3.000 USD "mua" một trinh nữ Việt; Vụ “nam giới bán dâm”: Có cả giáo viên tham gia!; Hàn Quốc: Mối đe dọa từ Triều Tiên “chưa từng có”; Ăn sữa chua mít: Tự đầu độc mình?; Phẫn nộ clip nhóm thiếu niên trêu chọc cụ già; Sự khác biệt thú vị giữa trẻ con ngày ấy và bây giờ... là những tin nóng nhất trong ngày 21/05.
Côn đồ truy sát nữ sinh: Dân lý giải chuyện đứng nhìn; Thu phí nhạc số: Không thành công cũng thành nhân; Vòi rồng khổng lồ san phẳng ngoại ô Mỹ, 51 người chết; Hàng ngàn người Hà Nội ăn nước phở bẩn mỗi sáng; Chuyện "đo đạc" thí sinh hoa hậu; Điệp khúc mất điện mùa nóng, chiêu tăng giá của EVN?... là những tin nóng nhất trong ngày 21/05
Thiết bị gián điệp tinh vi xuất hiện ở Hà Nội; M.U 5-5 West Brom: Sir Alex chia tay trong sự điên rồ; Hàn Quốc triển khai tên lửa sát biên giới Triều Tiên; Rùng rợn những cơn ghen mất tính người; Vi khuẩn “ăn thịt người” ở Việt Nam; “Sao” Việt dự LHP Cannes làm gì?; Một lít xăng đang cõng 4 loại thuế, 3 loại phí...là những tin nóng nhất trong ngày 20/05.
Dính cáo buộc phá rừng từ Global Witness, bầu Đức không chỉ mất 300 tỷ đồng trong hai ngày mà thiệt hại còn có thể tiếp tục gia tăng.
Những hành vi ghen tuông dã man khiến nhiều người không khỏi rùng mình.
Chàng trai không tay chân Nick Vujicic bắt đầu chuyến giao lưu, nói chuyện tại Việt Nam từ ngày 22-5.
Các “thầy” có thể chữa được bách bệnh bằng những cách kỳ quái.
Nude để thiền dù chỉ mới được đăng tải nhưng một số bức ảnh khác trong bộ ảnh này nhanh chóng được cư dân mạng lùng sục.
Toàn cảnh thể thao từ 12/5 – 18/5
Hot: Angelina Jolie viết tâm thư trải lòng chuyện cắt bỏ ngực; Lý Nhã Kỳ: Từ "đại sứ du lịch" đến "bà trùm scandal";
Bàng hoàng vụ 4 học sinh chết đuối; CSGT bị tố ép doanh nghiệp trả tiền ăn nhậu; Bi hài chuyện kiều nữ "săn tình" ở bể bơi;
Kinh hoàng người cha "khâu miệng, dội nước sôi lên đầu" con gái; Con đường vào tù của một tiến sĩ kinh tế;
Việt Nam đang là nơi sản xuất smartphone hàng đầu thế giới, 10 virus máy tính nguy hiểm nhất mọi thời đại, A
Viết phản hồi