vietbao

Cuộc nói chuyện giữa những bức ảnh Trường Sơn

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Cuoc noi chuyen giua nhung buc anh Truong Son
Ba lần vào chiến trường B., trụ lại những vùng chiến sự ác liệt Quảng Bình - Quảng Trị - Quảng Nam - Thừa Thiên - Huế… cùng bộ đội, thanh niên xung phong, dân quân du kích. Tất cả đã giúp Trọng Thanh có một cái nhìn đầy nhân bản về những con người trong cuộc chiến.

Đường mòn Hồ Chí Minh -con đường huyền thoại là tập ảnh về chiến tranh nhưng lại không hề có dấu vết bi thảm của chiến tranh. Ở đó người ta nhìn thấy được ánh sáng lấp lánh của tình người, thấy được sự sống mơn mởn vươn lên mãnh liệt giữa bom đạn… Tôi và Trọng Thanh đã có cuộc trò chuyện với những bức ảnh Trường Sơn của anh vào một chiều đầu tháng tư ở Sài Gòn…

… Trọng Thanh bảo, mỗi tấm ảnh đều chứa đựng trong nó một tâm linh riêng biệt. Đó là tâm linh của những nhân vật trong ảnh và tâm linh của anh - người bấm máy.

Trong suốt tập ảnh của Trọng Thanh bức ảnh làm tôi thú vị nhất là bức ảnh về một chiến sĩ giải phóng quân, đầu đội nón tai bèo, tay ôm súng áp vào ngực, đứng với tư thế rất hiên ngang trên xác chiếc máy bay địch mà anh và đồng đội vừa bắn rơi trong ngày cuối cùng của chiến dịch đường 9 Nam Lào 27-3-1971.

Dù gương mặt “cố tình” làm ra vẻ nghiêm trang nhưng chiếc quần xắn ống cao ống thấp và đôi chân không dép - chi tiết đáng yêu nhất ở anh đã “tố cáo” tất cả về chàng lính này. Trọng Thanh kể rằng, người lính ấy khoảng 17 - 18 tuổi, rất hồn nhiên liếng thoắng, vừa chiếm xong căn cứ, anh chàng liền bíu lấy tay Trọng Thanh năn nỉ chụp giùm một pô ảnh để báo tin cho mẹ: anh vẫn còn sống. Chụp ảnh xong chàng trai lại vội vã lên đường… Mấy hôm sau, khi bức ảnh còn đang trên đường ra Hà Nội, Trọng Thanh được tin chàng trai đã hi sinh anh dũng trong một trận đánh tiếp sau đó…

Ở Trường Sơn sự sống và cái chết cứ đuổi bắt nhau như vậy. Những người trẻ tuổi sống và hi sinh một cách lặng lẽ, giản đơn như việc họ rời bỏ giảng đường đại học, tạm xa con trâu, luống cày, từ giã gia đình tòng quân vào Nam đánh Mỹ. Vẻ đẹp và sự trẻ trung của họ đối lập một cách tàn nhẫn với sự nghiệt ngã của chiến tranh. Và ở những nơi nóng bỏng nhất trên con đường huyền thoại của cả một dân tộc, ống kính của Trọng Thanh đã có mặt bên họ…

Nhiều cuộc đời đã lướt qua ống kính của anh, chỉ kịp lưu giữ lại những gì đẹp nhất mà một đời người có được. Đôi mắt quả cảm của đại đội trưởng Biền Văn Thanh - người sau này hi sinh trong trận chiến ác liệt ở trung đội trưởng Đặng Bá Thống - dù bị thương vẫn không rời trận địa, nụ cười thiếu nữ e ấp trong sáng của cô thanh niên xung phong Tuyết Trinh, bữa cơm dung dị của những người lính trước lúc ra trận… tất cả qua ống kính của Trọng Thanh mãi mãi trở thành vĩnh cửu với thời gian… Những nét đẹp ấy hiện diện xuyên suốt tập ảnh của anh như một vệt sáng diệu kỳ. Nó rọi sáng và làm nồng ấm trái tim của những người xem ảnh.

Tay Trọng Thanh dừng lại thật lâu trước một bức ảnh khổ lớn - “Chỉ còn lại hai người” - Giữa chiến trường ngổn ngang sau cuộc chiến một chiến sĩ quân giải phóng đang quì xuống nâng biđông nước vào miệng một ngụy quân đang bị thương nằm dưới đất. Đôi mắt anh hiền từ bao dung nhìn người lính ngụy đang nuốt ừng ực từng ngụm nước. Chiến tranh dường như đã ở tận đâu xa tít tắp. Không còn tiếng súng, không còn lòng hận thù, không còn sự chia cắt…

Đây cũng là bức ảnh Trọng Thanh thích nhất. Nó ghi lại một khoảnh khắc anh không bao giờ quên được. Trong trận đánh chiếm lĩnh điểm cao 550 - căn cứ cuối cùng của quân đội Sài Gòn trên toàn tuyến mặt trận đường 9 Nam Lào, trên đường truy kích địch, bỗng nhiên một sĩ quan quân giải phóng dừng lại giữa đường. Có một ngụy quân nằm bị thương, giơ tay cầu cứu. Người sĩ quan dừng lại, đưa tay vào thắt lưng nơi thường có khẩu súng ngắn. Một khoảnh khắc căng thẳng trôi qua.

Nhưng anh rút ra một biđông nước và nhanh nhẹn vừa quì xuống vừa mở nắp biđông kề ngay vào miệng người lính ngụy. Rồi anh lại vụt đứng dậy chạy đuổi theo đoàn quân. Người lính ngụy cầm biđông nước, ngẩn ngơ nhìn theo… Tên người chính trị viên đại đội quân giải phóng ấy là Diễn, quê anh ở Diễn Châu, Nghệ An. Sau này, Trọng Thanh nghe bạn bè kể lại rằng Diễn cũng đã hi sinh trong một trận đánh ở Thành cổ Quảng Trị khi đã là chỉ huy cấp trung đoàn…

Ảnh của Trọng Thanh làm nhiều người rơi nước mắt. Nhưng ít ai biết rằng chính anh - nhà nhiếp ảnh cũng đã từng khóc rất nhiều trước những nhân vật trong ảnh của mình. Đó là bức ảnh ba người lính trẻ đứng khoác vai nhau cười tươi rói trong một sáng mùa hè năm 1969. Ánh nắng vàng ươm rọi chênh chếch xuống chiếc nón tai bèo và vai áo rồi tinh nghịch đậu vào trong ánh mắt mỗi người, như đang đùa giỡn.

Bức ảnh rất vui. Nhưng người chụp ảnh lại đang giấu những giọt nước mắt chực chờ rơi xuống để lấy nét chính xác. Họ cười đẹp quá, nhất là Uyển - trung đội trưởng, chàng cựu sinh viên Bách khoa Hà Nội đứng giữa. Chẳng ai ngờ đó là bức ảnh chụp trước buổi lễ truy điệu sống cả ba người - họ ở mũi chủ công và vừa được giao nhiệm vụ đánh vào chỉ huy sở của địch ở cứ điểm pháo Pađu, Quảng Trị trong chiến dịch A Bia…

Cho tới bây giờ Trọng Thanh vẫn còn nhớ rõ giọng nói Hà Nội âm ấm trẻ trung tỉnh như không của Uyển: “Tụi em chết đây anh ạ!” trước lúc chia tay. Đêm ấy, Uyển hi sinh nằm vắt ngang trên vòng dây thép gai, Tiến và Thư cũng hi sinh sau đó khi trận đánh bị lộ… Họ hi sinh khi cái siết tay tiễn biệt vẫn còn ấm nóng trong tay Trọng Thanh và nụ cười tươi tắn của họ hiện lên mồn một trên giấy ảnh…

Người ta bảo rằng những cái chết trẻ thường rất đẹp. Trớ trêu thay điều đó lại ứng nghiệm chính xác đến tàn khốc trên những ngả đường Trường Sơn những năm đánh Mỹ. Với Trọng Thanh đó là Vũ Bình, chàng phóng viên ảnh xông xáo dũng cảm hi sinh ở tuổi 20 vì bom từ trường ở A Vao (biên giới Việt Lào) năm 1971, là những đồng nghiệp ở Nhà in Quyết Thắng - bốn chàng trai và bốn cô gái trẻ măng tràn đầy nhựa sống chỉ sau một trận bom ở A Vao năm 1971 đã biến thành cát bụi… Là Nguyễn Thị Cúc cô nữ sinh thành Huế xinh đẹp, tiểu đội phó đội nữ du kích Vân Dương, dịu dàng mà chu đáo như một cô gái nhỏ, bị giặc giết sau khi đã chiến đấu ngoan cường trong một trận đánh không cân sức. Giặc đã bêu xác cô giữa chợ phiên để thị uy…

Có lẽ trong suốt tập ảnh của Trọng Thanh, hình ảnh được anh chăm chút nâng niu nhiều nhất là hình ảnh người phụ nữ. Những cô thanh niên xung phong vai khoác súng tay trồng sắn tỉa ngô trên bãi bom B52, bước chân của cô giao liên Trường Sơn giữa rừng, các nữ du kích Vân Dương chụm đầu, chụm súng rúc rích trò chuyện, những chị nuôi binh trạm… ở trong ảnh của anh luôn toát ra một vẻ đẹp kỳ lạ. Nét dịu dàng nhân hậu của người phụ nữ Việt Nam và vẻ rắn rỏi kiên cường của người lính quyện trong họ làm một.

Trọng Thanh vẫn còn nhớ đó là những cô gái rất trẻ, chỉ độ 16, 17 tuổi, vừa rời quyển vở cây bút chưa lâu. Đi vận tải trên tuyến lửa cận kề với cái chết mà lúc nào các cô cũng cười nói ríu ra ríu rít như đàn chim sẻ. Mới đó vui đùa bông lơn, đấm vai nhau thùm thụp, rồi sau một trận bom ập xuống mái tóc dài con gái óng ả, đôi mắt đen lay láy, đôi gò má hồng đào kia chỉ còn là những vốc đất đẫm máu…

Trọng Thanh từng chứng kiến cái chết tức tưởi của những nữ thanh niên xung phong, chỉ sau một thìa cháo của đồng đội, cô gái gục xuống tắt thở. Máu, nước mắt, cái chết không ngăn được các cô đi thanh niên xung phong như trẩy hội. Có nhìn những bờ vai con gái nhỏ nhắn sưng tấy vì quai gùi hàng, những bàn chân nứt nẻ vì băng rừng vượt suối mới cảm nhận được hết sức mạnh vĩ đại tiềm ẩn ở những cô gái này… Và những bức ảnh về họ bao giờ cũng đẹp, cũng ngồn ngộn sức sống…

Sau ngày đại thắng đã 9 lần Trọng Thanh làm cuộc hành hương về thăm lại Trường Sơn. Cỏ dại, lau sậy đã mọc đầy lối cũ nhưng những dấu vết xưa vẫn còn. Là vết bánh xe mòn lì vào đá, là những vết chân… Nhưng không chỉ thế. O Khủng ngày nào với đôi chân nhỏ nhắn xinh xắn thoăn thoắt từng đưa biết bao chiến sĩ qua dãy Trường Sơn vào Nam giờ là một phụ nữ trung niên trạc 50, đang bán quần áo cũ ở Thành Nội - Huế.

Người phụ nữ đã qua một lần gãy bánh này chắp nối với một người đàn ông hơn 70 tuổi, và sống rất khổ cực. Nguyễn Thị Bích Lạp - cô gái đã gùi 75kg hàng trên vai vào chiến trường lại đang còng lưng với những gánh nặng mới. Hai lần lấy chồng đều là hai liệt sĩ. Chị bỏ đất Quảng Bình vì không sống nổi, chạy vào Quảng Nam nhưng cũng không khá hơn gì…

Hơn 100 nữ thanh niên xung phong C2 Quảng Bình từng chốt ở các binh trạm ác liệt hàng bao nhiêu năm tháng vượt qua tọa độ lửa bom B52, chất độc hóa học tải hàng, cứu xe, cứu đường giờ sống lặng lẽ, chìm vào quên lãng: người ngồi bán nước ven đường, người héo hon cô đơn ở các nông trường… Địa phương không xác nhận các chị đã từng tham gia thanh niên xung phong, tỉnh chờ huyện, huyện đổ thừa tỉnh… Trọng Thanh đọc cho tôi nghe một mạch những cái tên thanh niên xung phong thân thuộc với anh một thời, Trần Thị Ngọc, Nguyễn Thị Hằng, Hồ Thị Hiền Lương rồi đột ngột dừng phắt lại, nghẹn ngào…

Với Trọng Thanh, ký ức chính là những hình ảnh quá sống động, quá thực về những con người anh đã từng gặp, từng trò chuyện, từng thân thiết, từng mến yêu nhưng mãi mãi không bao giờ trở lại. Họ luôn trở về với anh qua những bức ảnh và luôn nhắc nhở anh những việc phải làm cho quá khứ. Phía sau đường Hồ Chí Minh huyền thoại là tấm lòng bao la của nhân dân, những người đã đưa những đứa con của mình ra tiền tuyến, những người thà chịu nhịn đói thiếu ăn để bộ đội vững dạ ra trận. Vùng miền Trung thắt eo nghèo nàn nhưng thủy chung son sắt cưu mang anh và biết bao đồng chí đồng đội suốt những năm tháng ở chiến trường giờ vẫn nghèo, thiếu thốn mọi thứ. Anh trăn trở, ray rứt nhưng lại bất lực một mình…

NGUYỄN PHƯƠNG THẢO

Việt Báo

Comment :Cuộc nói chuyện giữa những bức ảnh Trường Sơn
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Cuộc nói chuyện giữa những bức ảnh Trường Sơn bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Cuoc noi chuyen giua nhung buc anh Truong Son ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Cuộc nói chuyện giữa những bức ảnh Trường Sơn ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
The conversation between the photos Truong Son
Trong Thanh, Truong Son, Quang Tri, Quang Nam, Quang Binh, Hanoi, conversations, fierce, war zones, the NLF, the image , volunteers, youth, sacrifice, girl, sugar
B. Three times in battle, head back the fierce war zone in Quang Binh - Quang Tri - Quang Nam - Thua Thien - Hue ... and the team, bar Young Volunteers, militia and guerrillas. All have helped Trong Thanh has a full view of the human cloning ...
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Thoi su 24h228 Nhung vu giet hai can bo tai tieng
    Thời sự 24h(22/8): Những vụ giết hại cán bộ tai tiếng

    TPHCM kiểm tra "lót tay" lấy sổ đỏ: Sẽ như Hà Nội?; Những vụ giết hại cán bộ bằng súng tai tiếng nhất từ trước tới nay; Hé lộ nguyên nhân ban đầu vụ nhóm côn đồ nổ súng truy sát 1 gia đình ở Thanh Hóa; Nước biển miền Trung 'đạt chuẩn' để tắm và nuôi thủy sản; Cán bộ điều tra đánh người nhưng vẫn có thư cảm ơn;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 22/8/2016.

  • Thoi su 24h178 Me nhan tam giet 3 con ruot roi bo tron
    Thời sự 24h(17/8): Mẹ nhẫn tâm giết 3 con ruột rồi bỏ trốn

    Hà Nội chi 53 tỷ đồng/năm cắt cỏ: Dừng là đúng; Rúng động thảm án mẹ sát hại 3 con, đốt nhà rồi trốn vào rừng; Sự thật đằng sau bức ảnh tố nhân viên y tế chơi điện thoại; Vợ công an đánh ghen kinh hoàng: Trên tình bạn một tí; Sân bay tắc nghẽn sao còn cắt đất làm sân golf?

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142072016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/7/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t

  • Toan canh kinh te tuan 1408 20082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/08- 20/08/2016)

    Những dự án lọc dầu lớn phải bù lỗ tới hàng nghìn tỷ đồng, Bộ Công thương phản hồi về bộ nhiệm tại Sabeco, bảo mật tại các NH lớn, giá xăng tăng trở lại...Cùng với đó là những thông tin bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuần qua.

  • Tong hop tin Doi song tuan qua 15218
    Tổng hợp tin Đời sống tuần qua (15-21/8)

    Mới đây, lời cảnh báo được một vị phụ huynh đưa ra cùng với hình ảnh được cắt ra từ camera của lớp học mẫu giáo cho thấy một bé trai đang cố làm chuyện người lớn với bé gái trong giờ nghỉ trưa khiến nhiều bậc cha mẹ phải suy ngẫm.