Thứ bảy, 13 Tháng tám 2005, 08:29 GMT+7

Cuộc "chơi với lửa" của anh hai vùng lục tỉnh

Nói chuyện gì người đàn ông này cũng lộ chất ngang tàng khinh thế ngạo vật nhưng đụng đến gốm là ông trở thành một con người vừa lịch lãm vừa cẩn trọng...

Cuoc choi voi lua cua anh hai vung luc tinh

Thố con gà

Đó là Đào Văn Hiến, người đàn ông chuyên sưu tầm gốm Lái Thiêu (Bình Dương), dòng gốm vẫn còn hiện hữu nhưng bản sắc đã nhạt đi nhiều. Tất nhiên, bộ sưu tập của ông không phải là những món đồ gốm sản xuất hàng loạt đã phai dần bản sắc của Lái Thiêu bây giờ. Đó là những cái bình, ấm, tô, chén... cũ kỹ mà bất cứ ai đã từng sống ở nông thôn nhìn vào cũng đều thấy bồi hồi.

Khác với người sưu tầm gốm sứ Trung Hoa có thể tìm hàng ở khắp nơi, chơi gốm Lái Thiêu là chơi những món đồ bản địa chỉ có ở vùng Sài Gòn lục tỉnh. Thêm nữa, khác với gốm Trung Hoa thường là những món đồ cung đình sang trọng ít có tì vết, gốm Lái Thiêu có những sản phẩm luôn làm người chơi bất ngờ.

Cuoc choi voi lua cua anh hai vung luc tinh

Gối bằng gốm

Trong bộ sưu tập của người đàn ông này có nhiều món đồ có một không hai. Một chiếc ống nhổ màu men xanh ve chai đặc trưng của gốm Lái Thiêu, trong quá trình nung gặp trục trặc nên xuất hiện những vệt nâu đỏ trên thân rất lạ. Một cái lu màu tía bình thường bỗng xuất hiện những vệt khác màu... Những món đồ như thế có tung lắm tiền đặt làm cũng không nghệ nhân nào làm được chiếc thứ hai.

Ông Hiến bảo đó là sự ngẫu hứng của bà hỏa. Bởi trong cái lò nung nóng cả nghìn độ, chẳng có bàn tay người nào thò vào được để điều chỉnh. Một mẻ vỡ ra, chín phần sản phẩm có thể bị hỏng nhưng còn lại một phần có khi cho những đồ độc. Với gốm Lái Thiêu đó là chuyện bình thường, bởi đây là dòng gốm sản xuất ra những món đồ gia dụng, không cầu kỳ, kỹ lưỡng như đồ gốm cho chốn cung đình.

Cuoc choi voi lua cua anh hai vung luc tinh

Tô, ống đựng đũa và... ống bô

Ngẫu hứng của lửa và người

Gốm Lái Thiêu là hiện tượng thuộc hàng độc đáo nhất trong số hàng chục làng nghề gốm trên khắp đất nước. Đây là sản phẩm của những người Trung Hoa đầu tiên đặt chân lên vùng đất trù phú miền Đông Nam bộ giữa thế kỷ 19. Ban đầu nó là sự kết hợp giữa các dòng gốm Triều Châu, Phúc Kiến, Quảng Đông của Trung Hoa. Về sau, trong từng nét gốm Lái Thiêu còn thể hiện sự giao thoa văn hóa nhuần nhị của người Hoa, người Việt và phương Tây.

Có những món đồ trong bộ sưu tập này được trang trí vẫn còn mang màu sắc Trung Hoa như vẽ lan, vẽ trúc, nhưng cũng có những món đã vẽ hoa hồng, thậm chí hình quả địa cầu, mang dấu ấn hội họa châu Âu. Đặc biệt là sự chuyển hóa rất nhẹ nhàng từ những hình tượng của người Trung Hoa sang những hình ảnh gần gụi trong đời sống người Việt. Con chim sáo bên chùm hoa mẫu đơn thường gặp trên mặt gốm được thay dần bằng con chim trao trảo, sau đó hoa mẫu đơn cũng được thay luôn bằng hoa dâm bụt dung dị mà đất Bắc không thể có.

Cuoc choi voi lua cua anh hai vung luc tinh

Hũ men xanh đặc trưng của gốm Lái Thiêu

Rồi một chiếc bình trà vẽ hoa lan thoạt nhìn đầy chất hội họa Trung Hoa nhưng xoay mặt bên bỗng bắt gặp dòng chữ Nguyễn Thị Cúc mộc mạc từ nét chữ đến tên người. Cũng một con gà, nhưng trên chiếc bình này nó là con gà Tàu, trên chiếc ấm kia, nghệ nhân đã biến nó thành một con gà Tây. Ngay cả khi vẽ rồng phượng, nét cọ cũng đã có hơi hướm kiểu vẽ của người phương Tây.

Vậy nên, không chỉ có lửa mới ngẫu hứng với gốm trong lò, mà những nghệ sĩ vô danh ngồi vẽ trong những lùm cây trái xanh um của đất Lái Thiêu cũng có những khoảnh khắc xuất thần trên thớ đất nung quê mình.

Cuoc choi voi lua cua anh hai vung luc tinh

Bình trà, chén

Giữ hồn gốm quê

Ít ai biết gốm Lái Thiêu đã từng một thời bị người dân lẫn giới sưu tập xem thường vì nó quá bình dị, không đủ làm cho chủ nhân trở nên sang quý hơn như các dòng gốm khác! Sang thế nào được khi sắc gốm đã trầm tịch, nằng nặng, lại chỉ thấy gà với hoa dâm bụt nhà quê, chứ không phải tùng cúc trúc mai đài các.

Cuoc choi voi lua cua anh hai vung luc tinh

Ông Đào Văn Hiến

Tôi muốn giữ lại gốm Lái Thiêu không chỉ bằng văn bản, kiến thức sách vở mà còn bằng hiện vật "nói có sách mách có chứng". Trong vòng 3 năm tới, tôi sẽ cố gắng tập hợp anh em lại làm một cuộc triển lãm đầy đủ nhất để tái hiện dòng gốm này.

Việt Nam là một trong số ít quốc gia có nền văn hóa gốm sứ nhưng đã mai một đi nhiều, còn lại không bằng các nước khác. Tôi muốn không chỉ mình tôi làm việc này mà còn tha thiết kêu gọi nhiều người có tâm huyết với gốm cùng làm. Chúng ta phải có trách nhiệm với thế hệ mình và với cả mai sau.

Khi người ta thấy quý và bắt đầu sưu tầm nó thì cũng là lúc gốm Lái Thiêu chỉ còn lại rất ít trong đời sống. Sự tinh xảo nhờ kỹ thuật hiện đại trong những sản phẩm gốm sứ nổi tiếng khác của Bình Dương hiện nay đã khỏa lấp nét mộc mạc của gốm Lái Thiêu xưa mất rồi!

Người đàn ông này có được cái may mắn khi đã qua thời người đi tìm của. Bây giờ là lúc của đi tìm người, có người biết tiếng, đến biếu không ông vài món, vì có giữ lại trong nhà, họ cũng chẳng biết làm gì, dùng thì không bằng đồ gốm sứ mới, trưng bày thì không phải là loại đẹp mã. Nhưng không có nhiều người như thế, vì đồ gốm Lái Thiêu cũng chẳng còn mấy.

Thế nên, ngoài vài lần cảm động trước những ông cụ lụm khụm bê đồ đến biếu, ông cũng đã từng thộp cổ mấy thằng ất ơ dọa giải lên công an khi chúng gạ bán đồ giả cho mình.

Từng là giảng viên đại học, hiện là nhà nghiên cứu vi sinh, giám đốc kỹ thuật môi trường cho một công ty chuyên về hải sản, ông chẳng dính dáng gì đến mấy món gốm xù xì này. Vậy mà ông yêu thứ gốm Lái Thiêu quê mùa đau đáu. "Gốm Lái Thiêu khi còn nguyên vẹn thế này không ai thèm gìn giữ, người ta chỉ muốn thế hệ con cháu sau này nghiên cứu nó trên những mảnh sành vỡ!".

  • Võ Tiến

Việt Báo

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

2.000 người Mexico phong tỏa phản đối vụ sinh viên mất tích

Ngày 26/11, hơn 2.000 người Mexico đã phong tỏa tuyến đường cao tốc nối liền thủ đô Mexico City với thành phố Acapulco trong cuộc biểu tình đánh dấu tròn 2 tháng kể từ ngày 43 giáo sinh bị bắt cóc ở bang miền Nam Guerrero.

Nhận xét tin Cuộc "chơi với lửa" của anh hai vùng lục tỉnh

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Cuộc "chơi với lửa" của anh hai vùng lục tỉnh bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Cuoc choi voi lua cua anh hai vung luc tinh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Cuộc "chơi với lửa" của anh hai vùng lục tỉnh ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

The "playing with fire" of his two areas of six provinces
Lai Thieu, Chinese, man, playing with fire, gallery, a man, six provinces, the UK, you two, map ceramics, that is, products, currently, items, comments

Say what this man also reveal contempt matter how arrogant swaggering touches ceramic material but that he became a gentleman who has just careful ... .

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2611 Bang cuop chat tay lay 50 cay vang
    Thời sự 24h(26/11): Băng cướp chặt tay lấy 50 cây vàng

    Dẹp xe quá tải: Hà Tĩnh đang ‘nợ’ một lời hứa; Băng nhóm chặt tay cướp 50 cây vàng gây chấn động; Nữ sinh lớp 10 chết bất thường trong nhà nghỉ; Nhiều tình tiết mới vụ mất điện hàng không hy hữu...

  • Thoi su 24h2511 Ung ho phuong an nghi Tet 9 ngay
    Thời sự 24h(25/11): Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày

    Chi tiền triệu mua tin về tham nhũng; “Mất điện tại sân bay do UPS hỏng là nói sai!”; Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày; Phó giám đốc bệnh viện E trung ương bị bắt tại nhà nghỉ; Bị dồn ép, cước taxi, vận tải giảm tới trên 30%; Cha ruột giết con gái đang mang thai... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 25/11.

  • Thoi su trong ngay Danh ghen tren may bay
    Thời sự trong ngày: Đánh ghen trên máy bay

    Bến Tre, TPHCM thu hồi đất, dỡ nhà ông Trần Văn Truyền; Bộ trưởng Thăng: Sự cố mất điện có phải phá hoại?; SGK tiếng Anh: "Làm ầm ĩ là...không biết gì"; "Hố tử thần" sụt lún trở lại; "2 bà, 1 ông" đánh nhau trên máy bay...

  • Thoi su 24h2111 Thu hoi nha dat cua ong Tran Van Truyen
    Thời sự 24h(21/11): Thu hồi nhà đất của ông Trần Văn Truyền

    Thu hồi nhà, đất của ông Trần Văn Truyền; Gói quà 20/11 phát nổ, 1 phụ nữ tử vong; VTV xin lỗi vụ phát sóng "Nhặt xương cho thầy"; Hà Hồ bật khóc, nêu lời giải cho quan hệ với Cường đô la; Từ 1/1/2015 tăng mức phạt xe quá tải... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/11.

  • Thoi su 24h2010 2 may bay suyt dam nhau tai SG
    Thời sự 24h(20/10): 2 máy bay suýt đâm nhau tại SG

    Đổi chứng minh thư thành thẻ căn cước công dân;Hai máy bay suýt đụng nhau trên không;Thuê người giả mạo Thứ trưởng Y tế để lừa tiền tỷ; Sát hại con tin để quỵt nợ 50 triệu đồng; "100 nghìn/cô" - cuộc định giá đau xót trong ngày 20/11?... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/11.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 162211
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 16-22/11)

    Hà Tĩnh: Mổ đẻ, BS "quên" kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bình Dương: Một phụ nữ chết tức tưởi sau khi chích thuốc tại phòng khám tư nhân; Trứng gà thật - giả, phân biệt thế nào?; 83% đàn ông "thả rông" trong lần quan hệ đầu tiên; Mẹo chăm sóc da cho trẻ vào mùa đông; Lý do không ngờ khiến mẹ chậm mang thai; Người hay lo lắng dễ bị mất trí nhớ; Cách giảm cân hiệu quả trong 1 tuần... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1611 2211
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/11 - 22/11)

    Nghị trường QH nóng chuyện chạy chức, chạy quyền; Ước vọng của Hai lúa được phong Đại tướng quân; Sách Luật in hình nghệ sỹ Công Lý: Luật pháp không phải trò hề; Làm khu nghỉ dưỡng trên núi Hải Vân: Quá nhạy cảm quốc phòng!; Phát phim phản cảm,VTV nên có lời với các thầy cô giáo ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1611 2211
    Toàn cảnh Showbiz tuần (16/11 – 22/11)

    Mỹ Tâm được vinh danh giải thưởng 'Huyền thoại âm nhạc', Hình nghệ sĩ Công Lý bị xuất hiện phản cảm trên bìa sách luật, Tranh cãi số lượng khán giả trong live concert Heartbeat của Mỹ Tâm,

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1611 2211
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/11 - 22/11)

    "Tội phạm axit" và câu chuyện về quản lý; Kết cục thảm của những mối tình đồng tính nữ lệch lạc; Điểm tựa hoàn lương của 9X sát hại người yêu; 14 năm tù cho cơn ghen tuông mù quáng; Vụ TMV Cát Tường: Tội danh của bị cáo Tường và Khánh sẽ thay đổi?; Cảnh giác với chiêu lừa đảo tinh vi qua điện thoại;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 16112211
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (16/11-22/11)

    Tổng hợp diễn biến vụ nghi ngờ Công Phượng gian lận tuổi; Tổng hợp thông tin trước thềm AFF Cup của ĐT Việt Nam và các đội bóng cùng bảng; Tổng hợp các trận cầu hay cuối tuần... là những tin tức sẽ có trong bản tin Bóng đá cuối tuần của Việt Báo.

2