Cuộc "chơi với lửa" của anh hai vùng lục tỉnh

Nói chuyện gì người đàn ông này cũng lộ chất ngang tàng khinh thế ngạo vật nhưng đụng đến gốm là ông trở thành một con người vừa lịch lãm vừa cẩn trọng...

Cuoc choi voi lua cua anh hai vung luc tinh

Thố con gà

Đó là Đào Văn Hiến, người đàn ông chuyên sưu tầm gốm Lái Thiêu (Bình Dương), dòng gốm vẫn còn hiện hữu nhưng bản sắc đã nhạt đi nhiều. Tất nhiên, bộ sưu tập của ông không phải là những món đồ gốm sản xuất hàng loạt đã phai dần bản sắc của Lái Thiêu bây giờ. Đó là những cái bình, ấm, tô, chén... cũ kỹ mà bất cứ ai đã từng sống ở nông thôn nhìn vào cũng đều thấy bồi hồi.

Khác với người sưu tầm gốm sứ Trung Hoa có thể tìm hàng ở khắp nơi, chơi gốm Lái Thiêu là chơi những món đồ bản địa chỉ có ở vùng Sài Gòn lục tỉnh. Thêm nữa, khác với gốm Trung Hoa thường là những món đồ cung đình sang trọng ít có tì vết, gốm Lái Thiêu có những sản phẩm luôn làm người chơi bất ngờ.

Cuoc choi voi lua cua anh hai vung luc tinh

Gối bằng gốm

Trong bộ sưu tập của người đàn ông này có nhiều món đồ có một không hai. Một chiếc ống nhổ màu men xanh ve chai đặc trưng của gốm Lái Thiêu, trong quá trình nung gặp trục trặc nên xuất hiện những vệt nâu đỏ trên thân rất lạ. Một cái lu màu tía bình thường bỗng xuất hiện những vệt khác màu... Những món đồ như thế có tung lắm tiền đặt làm cũng không nghệ nhân nào làm được chiếc thứ hai.

Ông Hiến bảo đó là sự ngẫu hứng của bà hỏa. Bởi trong cái lò nung nóng cả nghìn độ, chẳng có bàn tay người nào thò vào được để điều chỉnh. Một mẻ vỡ ra, chín phần sản phẩm có thể bị hỏng nhưng còn lại một phần có khi cho những đồ độc. Với gốm Lái Thiêu đó là chuyện bình thường, bởi đây là dòng gốm sản xuất ra những món đồ gia dụng, không cầu kỳ, kỹ lưỡng như đồ gốm cho chốn cung đình.

Cuoc choi voi lua cua anh hai vung luc tinh

Tô, ống đựng đũa và... ống bô

Ngẫu hứng của lửa và người

Gốm Lái Thiêu là hiện tượng thuộc hàng độc đáo nhất trong số hàng chục làng nghề gốm trên khắp đất nước. Đây là sản phẩm của những người Trung Hoa đầu tiên đặt chân lên vùng đất trù phú miền Đông Nam bộ giữa thế kỷ 19. Ban đầu nó là sự kết hợp giữa các dòng gốm Triều Châu, Phúc Kiến, Quảng Đông của Trung Hoa. Về sau, trong từng nét gốm Lái Thiêu còn thể hiện sự giao thoa văn hóa nhuần nhị của người Hoa, người Việt và phương Tây.

Có những món đồ trong bộ sưu tập này được trang trí vẫn còn mang màu sắc Trung Hoa như vẽ lan, vẽ trúc, nhưng cũng có những món đã vẽ hoa hồng, thậm chí hình quả địa cầu, mang dấu ấn hội họa châu Âu. Đặc biệt là sự chuyển hóa rất nhẹ nhàng từ những hình tượng của người Trung Hoa sang những hình ảnh gần gụi trong đời sống người Việt. Con chim sáo bên chùm hoa mẫu đơn thường gặp trên mặt gốm được thay dần bằng con chim trao trảo, sau đó hoa mẫu đơn cũng được thay luôn bằng hoa dâm bụt dung dị mà đất Bắc không thể có.

Cuoc choi voi lua cua anh hai vung luc tinh

Hũ men xanh đặc trưng của gốm Lái Thiêu

Rồi một chiếc bình trà vẽ hoa lan thoạt nhìn đầy chất hội họa Trung Hoa nhưng xoay mặt bên bỗng bắt gặp dòng chữ Nguyễn Thị Cúc mộc mạc từ nét chữ đến tên người. Cũng một con gà, nhưng trên chiếc bình này nó là con gà Tàu, trên chiếc ấm kia, nghệ nhân đã biến nó thành một con gà Tây. Ngay cả khi vẽ rồng phượng, nét cọ cũng đã có hơi hướm kiểu vẽ của người phương Tây.

Vậy nên, không chỉ có lửa mới ngẫu hứng với gốm trong lò, mà những nghệ sĩ vô danh ngồi vẽ trong những lùm cây trái xanh um của đất Lái Thiêu cũng có những khoảnh khắc xuất thần trên thớ đất nung quê mình.

Cuoc choi voi lua cua anh hai vung luc tinh

Bình trà, chén

Giữ hồn gốm quê

Ít ai biết gốm Lái Thiêu đã từng một thời bị người dân lẫn giới sưu tập xem thường vì nó quá bình dị, không đủ làm cho chủ nhân trở nên sang quý hơn như các dòng gốm khác! Sang thế nào được khi sắc gốm đã trầm tịch, nằng nặng, lại chỉ thấy gà với hoa dâm bụt nhà quê, chứ không phải tùng cúc trúc mai đài các.

Cuoc choi voi lua cua anh hai vung luc tinh

Ông Đào Văn Hiến

Tôi muốn giữ lại gốm Lái Thiêu không chỉ bằng văn bản, kiến thức sách vở mà còn bằng hiện vật "nói có sách mách có chứng". Trong vòng 3 năm tới, tôi sẽ cố gắng tập hợp anh em lại làm một cuộc triển lãm đầy đủ nhất để tái hiện dòng gốm này.

Việt Nam là một trong số ít quốc gia có nền văn hóa gốm sứ nhưng đã mai một đi nhiều, còn lại không bằng các nước khác. Tôi muốn không chỉ mình tôi làm việc này mà còn tha thiết kêu gọi nhiều người có tâm huyết với gốm cùng làm. Chúng ta phải có trách nhiệm với thế hệ mình và với cả mai sau.

Khi người ta thấy quý và bắt đầu sưu tầm nó thì cũng là lúc gốm Lái Thiêu chỉ còn lại rất ít trong đời sống. Sự tinh xảo nhờ kỹ thuật hiện đại trong những sản phẩm gốm sứ nổi tiếng khác của Bình Dương hiện nay đã khỏa lấp nét mộc mạc của gốm Lái Thiêu xưa mất rồi!

Người đàn ông này có được cái may mắn khi đã qua thời người đi tìm của. Bây giờ là lúc của đi tìm người, có người biết tiếng, đến biếu không ông vài món, vì có giữ lại trong nhà, họ cũng chẳng biết làm gì, dùng thì không bằng đồ gốm sứ mới, trưng bày thì không phải là loại đẹp mã. Nhưng không có nhiều người như thế, vì đồ gốm Lái Thiêu cũng chẳng còn mấy.

Thế nên, ngoài vài lần cảm động trước những ông cụ lụm khụm bê đồ đến biếu, ông cũng đã từng thộp cổ mấy thằng ất ơ dọa giải lên công an khi chúng gạ bán đồ giả cho mình.

Từng là giảng viên đại học, hiện là nhà nghiên cứu vi sinh, giám đốc kỹ thuật môi trường cho một công ty chuyên về hải sản, ông chẳng dính dáng gì đến mấy món gốm xù xì này. Vậy mà ông yêu thứ gốm Lái Thiêu quê mùa đau đáu. "Gốm Lái Thiêu khi còn nguyên vẹn thế này không ai thèm gìn giữ, người ta chỉ muốn thế hệ con cháu sau này nghiên cứu nó trên những mảnh sành vỡ!".

  • Võ Tiến

Việt Báo

Video nổi bật

Voi đi bộ - Màn diễu binh siêu độc đáo của Không quân Mỹ
00:00 / --:--

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Ông Mark Lippert bị khâu 80 mũi sau vụ tấn công

Theo Đài Tiếng nói nước Nga, ngày 5/3, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry tuyên bố không loại trừ khả năng gây "áp lực quân sự" để buộc Tổng thống Syria Bashar al-Assad phải từ chức.

Nhận xét tin Cuộc "chơi với lửa" của anh hai vùng lục tỉnh

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Cuộc "chơi với lửa" của anh hai vùng lục tỉnh bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Cuoc choi voi lua cua anh hai vung luc tinh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Cuộc "chơi với lửa" của anh hai vùng lục tỉnh ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

The "playing with fire" of his two areas of six provinces
Lai Thieu, Chinese, man, playing with fire, gallery, a man, six provinces, the UK, you two, map ceramics, that is, products, currently, items, comments

Say what this man also reveal contempt matter how arrogant swaggering touches ceramic material but that he became a gentleman who has just careful ... .

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Su kien quoc te noi bat 222 282
    Sự kiện quốc tế nổi bật (22/2 - 28/2)

    Lãnh đạo Đảng đối lập Nga bị ám sát ngay tại Moscow; kết quả vòng đám phán thứ 2 giữa Mỹ và Cuba; Mỹ xác nhận thông tin Trung Quốc đang tiến hành xây dựng các cảng hải quân và sân bay trên các đảo trên Biển Đông... là những tin chính trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2202 2802
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (22/02 - 28/02)

    Hàng loạt tai nạn thảm khốc trong 9 ngày nghỉ Tết; Mùng 6 Tết, dân làng Ném Thượng vẫn chém lợn ở sân đình; Hỗn chiến tại Lễ hội Đền Gióng; Tiền lẻ, chen lấn: Nét đặc trưng “mới” của lễ hội Việt? ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------

  • Toan canh Showbiz tuan 2202 2802
    Toàn cảnh Showbiz tuần (22/02 – 28/02)

    ó nên chỉ trích hình ảnh GS Vũ Khiêu 'thơm' má hoa hậu Kỳ Duyên?,Vợ Baggio tiết lộ sảy thai 2 lần, bị 'cắm vài ba chục cái sừng', Các ngôi sao tranh cãi về “Chiếc váy màu gì?”, Kim Hyun Joong sắp có con với bạn gái bị hành hung, “Thiên thần” Karlie Kloss bỏ Victoria’s Secret,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2202 2802
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/02 - 28/02)

    Ly kỳ chuyện đời các tướng cướp; Bị cáo về nhà ăn tết với… người bị hại; Vụ án khó điều tra bậc nhất lịch sử phá án Công an Hải Phòng; Những lá thư xin lỗi nức nở từ trại giam; 200 bánh heroin và những người đón Tết muộn; Các tổ 141 bắt nhiều vụ vận chuyển ma túy trong dịp Tết;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/02 - 28/02), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2202-2802/2147540033/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tong hop Doi song tuan qua 232 292
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (23/2 - 29/2)

    Dư âm của Tết Nguyên Đán vẫn còn đọng lại trong những câu chuyện gia đình, không khí lễ hội khắp mọi nơi. Những phong tục thờ cúng, giải hạn đầu năm trong dân gian; Những câu chuyện về ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2; Nhiều tấm gương sáng trong đời sống... và những tin tức an toàn thực phẩm bẩn là những thông tin nổi bật tuần vừa qua... ------------ Xem thêm: Tổng hợp Đời sống tuần qua (23/2 - 29/2), http://vietbao.vn/Doi-song-Gia-dinh/Tong-hop-Doi-song-tuan-qua-232-292/2147540036/111/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn