Thứ bảy, 13 Tháng tám 2005, 08:29 GMT+7

Cuộc "chơi với lửa" của anh hai vùng lục tỉnh

Nói chuyện gì người đàn ông này cũng lộ chất ngang tàng khinh thế ngạo vật nhưng đụng đến gốm là ông trở thành một con người vừa lịch lãm vừa cẩn trọng...

Cuoc choi voi lua cua anh hai vung luc tinh

Thố con gà

Đó là Đào Văn Hiến, người đàn ông chuyên sưu tầm gốm Lái Thiêu (Bình Dương), dòng gốm vẫn còn hiện hữu nhưng bản sắc đã nhạt đi nhiều. Tất nhiên, bộ sưu tập của ông không phải là những món đồ gốm sản xuất hàng loạt đã phai dần bản sắc của Lái Thiêu bây giờ. Đó là những cái bình, ấm, tô, chén... cũ kỹ mà bất cứ ai đã từng sống ở nông thôn nhìn vào cũng đều thấy bồi hồi.

Khác với người sưu tầm gốm sứ Trung Hoa có thể tìm hàng ở khắp nơi, chơi gốm Lái Thiêu là chơi những món đồ bản địa chỉ có ở vùng Sài Gòn lục tỉnh. Thêm nữa, khác với gốm Trung Hoa thường là những món đồ cung đình sang trọng ít có tì vết, gốm Lái Thiêu có những sản phẩm luôn làm người chơi bất ngờ.

Cuoc choi voi lua cua anh hai vung luc tinh

Gối bằng gốm

Trong bộ sưu tập của người đàn ông này có nhiều món đồ có một không hai. Một chiếc ống nhổ màu men xanh ve chai đặc trưng của gốm Lái Thiêu, trong quá trình nung gặp trục trặc nên xuất hiện những vệt nâu đỏ trên thân rất lạ. Một cái lu màu tía bình thường bỗng xuất hiện những vệt khác màu... Những món đồ như thế có tung lắm tiền đặt làm cũng không nghệ nhân nào làm được chiếc thứ hai.

Ông Hiến bảo đó là sự ngẫu hứng của bà hỏa. Bởi trong cái lò nung nóng cả nghìn độ, chẳng có bàn tay người nào thò vào được để điều chỉnh. Một mẻ vỡ ra, chín phần sản phẩm có thể bị hỏng nhưng còn lại một phần có khi cho những đồ độc. Với gốm Lái Thiêu đó là chuyện bình thường, bởi đây là dòng gốm sản xuất ra những món đồ gia dụng, không cầu kỳ, kỹ lưỡng như đồ gốm cho chốn cung đình.

Cuoc choi voi lua cua anh hai vung luc tinh

Tô, ống đựng đũa và... ống bô

Ngẫu hứng của lửa và người

Gốm Lái Thiêu là hiện tượng thuộc hàng độc đáo nhất trong số hàng chục làng nghề gốm trên khắp đất nước. Đây là sản phẩm của những người Trung Hoa đầu tiên đặt chân lên vùng đất trù phú miền Đông Nam bộ giữa thế kỷ 19. Ban đầu nó là sự kết hợp giữa các dòng gốm Triều Châu, Phúc Kiến, Quảng Đông của Trung Hoa. Về sau, trong từng nét gốm Lái Thiêu còn thể hiện sự giao thoa văn hóa nhuần nhị của người Hoa, người Việt và phương Tây.

Có những món đồ trong bộ sưu tập này được trang trí vẫn còn mang màu sắc Trung Hoa như vẽ lan, vẽ trúc, nhưng cũng có những món đã vẽ hoa hồng, thậm chí hình quả địa cầu, mang dấu ấn hội họa châu Âu. Đặc biệt là sự chuyển hóa rất nhẹ nhàng từ những hình tượng của người Trung Hoa sang những hình ảnh gần gụi trong đời sống người Việt. Con chim sáo bên chùm hoa mẫu đơn thường gặp trên mặt gốm được thay dần bằng con chim trao trảo, sau đó hoa mẫu đơn cũng được thay luôn bằng hoa dâm bụt dung dị mà đất Bắc không thể có.

Cuoc choi voi lua cua anh hai vung luc tinh

Hũ men xanh đặc trưng của gốm Lái Thiêu

Rồi một chiếc bình trà vẽ hoa lan thoạt nhìn đầy chất hội họa Trung Hoa nhưng xoay mặt bên bỗng bắt gặp dòng chữ Nguyễn Thị Cúc mộc mạc từ nét chữ đến tên người. Cũng một con gà, nhưng trên chiếc bình này nó là con gà Tàu, trên chiếc ấm kia, nghệ nhân đã biến nó thành một con gà Tây. Ngay cả khi vẽ rồng phượng, nét cọ cũng đã có hơi hướm kiểu vẽ của người phương Tây.

Vậy nên, không chỉ có lửa mới ngẫu hứng với gốm trong lò, mà những nghệ sĩ vô danh ngồi vẽ trong những lùm cây trái xanh um của đất Lái Thiêu cũng có những khoảnh khắc xuất thần trên thớ đất nung quê mình.

Cuoc choi voi lua cua anh hai vung luc tinh

Bình trà, chén

Giữ hồn gốm quê

Ít ai biết gốm Lái Thiêu đã từng một thời bị người dân lẫn giới sưu tập xem thường vì nó quá bình dị, không đủ làm cho chủ nhân trở nên sang quý hơn như các dòng gốm khác! Sang thế nào được khi sắc gốm đã trầm tịch, nằng nặng, lại chỉ thấy gà với hoa dâm bụt nhà quê, chứ không phải tùng cúc trúc mai đài các.

Cuoc choi voi lua cua anh hai vung luc tinh

Ông Đào Văn Hiến

Tôi muốn giữ lại gốm Lái Thiêu không chỉ bằng văn bản, kiến thức sách vở mà còn bằng hiện vật "nói có sách mách có chứng". Trong vòng 3 năm tới, tôi sẽ cố gắng tập hợp anh em lại làm một cuộc triển lãm đầy đủ nhất để tái hiện dòng gốm này.

Việt Nam là một trong số ít quốc gia có nền văn hóa gốm sứ nhưng đã mai một đi nhiều, còn lại không bằng các nước khác. Tôi muốn không chỉ mình tôi làm việc này mà còn tha thiết kêu gọi nhiều người có tâm huyết với gốm cùng làm. Chúng ta phải có trách nhiệm với thế hệ mình và với cả mai sau.

Khi người ta thấy quý và bắt đầu sưu tầm nó thì cũng là lúc gốm Lái Thiêu chỉ còn lại rất ít trong đời sống. Sự tinh xảo nhờ kỹ thuật hiện đại trong những sản phẩm gốm sứ nổi tiếng khác của Bình Dương hiện nay đã khỏa lấp nét mộc mạc của gốm Lái Thiêu xưa mất rồi!

Người đàn ông này có được cái may mắn khi đã qua thời người đi tìm của. Bây giờ là lúc của đi tìm người, có người biết tiếng, đến biếu không ông vài món, vì có giữ lại trong nhà, họ cũng chẳng biết làm gì, dùng thì không bằng đồ gốm sứ mới, trưng bày thì không phải là loại đẹp mã. Nhưng không có nhiều người như thế, vì đồ gốm Lái Thiêu cũng chẳng còn mấy.

Thế nên, ngoài vài lần cảm động trước những ông cụ lụm khụm bê đồ đến biếu, ông cũng đã từng thộp cổ mấy thằng ất ơ dọa giải lên công an khi chúng gạ bán đồ giả cho mình.

Từng là giảng viên đại học, hiện là nhà nghiên cứu vi sinh, giám đốc kỹ thuật môi trường cho một công ty chuyên về hải sản, ông chẳng dính dáng gì đến mấy món gốm xù xì này. Vậy mà ông yêu thứ gốm Lái Thiêu quê mùa đau đáu. "Gốm Lái Thiêu khi còn nguyên vẹn thế này không ai thèm gìn giữ, người ta chỉ muốn thế hệ con cháu sau này nghiên cứu nó trên những mảnh sành vỡ!".

  • Võ Tiến

Việt Báo

Nhận xét tin Cuộc "chơi với lửa" của anh hai vùng lục tỉnh

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Cuộc "chơi với lửa" của anh hai vùng lục tỉnh bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Cuoc choi voi lua cua anh hai vung luc tinh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Cuộc "chơi với lửa" của anh hai vùng lục tỉnh ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

The "playing with fire" of his two areas of six provinces
Lai Thieu, Chinese, man, playing with fire, gallery, a man, six provinces, the UK, you two, map ceramics, that is, products, currently, items, comments

Say what this man also reveal contempt matter how arrogant swaggering touches ceramic material but that he became a gentleman who has just careful ... .

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Thoi su 24h239 Ca gia dinh ngat nuoc trong o to
    Thời sự 24h(23/9): Cả gia đình ngạt nước trong ô tô

    Bệnh viện 40 triệu USD cho… nghiện vào chích hút; Những khoản thu độc, lạ đầu năm học; Trưởng ban Quản lý KKT đi xe sang biển xanh giả; Xe ô tô lao xuống ruộng nước, 4 người chết ngạt

  • Thoi su tuan qua Thong xe cao toc dai nhat VN
    Thời sự tuần qua: Thông xe cao tốc dài nhất VN

    Sạt lở kinh hoàng, 6 người chết; Thông xe cao tốc, Hà NộiLào Cai; Băng giang hồ đấu súng chống trả cảnh sát; Bắt tổng giám đốc công ty VN Pharma; Khống chế con tin tại Hà Nội; ‘Quan’ tham thổi giá tàu 100 triệu thành trăm tỉ...

  • Thoi su 24h219 Bat tong giam doc VN Pharma
    Thời sự 24h(21/9): Bắt tổng giám đốc VN Pharma

    7 người cạnh tranh ghế giám đốc, phó giám đốc sở; Bắt tổng giám đốc công ty VN Pharma; Bí mật chưa từng tiết lộ ở cuộc hôn nhân Jennifer PhạmĐức Hải; Thiếu ốc vít, DN Nhật muốn bỏ Việt Nam sang Thái

  • Thoi su 24h209 Xu vu an rung dong Dac Lac
    Thời sự 24h(20/9): Xử vụ án rúng động Đắc Lắc

    - Háo hức chờ cao tốc dài nhất VN thông toàn tuyến; Va chạm container, đầu xe lửa văng khỏi ray; Lời khai tinh ranh của kẻ khống chế con tin ở HN; Trở lại hiện trường vụ cháy cực lớn ở Bình Dương; Vào lớp 1, bé phải đóng hơn 5 triệu đồng... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 19/9.

  • Thoi su 24h189 Bao so 3 lam chet 11 nguoi
    Thời sự 24h(18/9): Bão số 3 làm chết 11 người

    Sạt lở kinh hoàng, 11 người thương vong; Lưu thông thế nào trên cao tốc dài nhất Việt Nam?; Quảng Ninh thiệt hại 20 tỷ do bão số 3; 'Xử' chủ xe khách để tai nạn 3 người chết trở lên... 

  • Su kien quoc te noi bat 149 209
    Sự kiện quốc tế nổi bật (14/9 - 20/9)

    Nỗ lực chống nhóm phiến quân Hồi giáo tự xưng (IS), kết quả cuộc trưng cầu dân ý lịch sử về việc Scotland ở lại hay tách khỏi Vương quốc Anh, phát biểu gây sốc của Thủ tướng Thái Lan Prayuth Chan-ocha... là những tin đáng chú ý nhất trong tuần qua.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 14209
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 14-20/9)

    Dịch đau mắt đỏ: Nguy cơ bỏng giác mạc do xông lá lốt; Dịch Ebola sẽ hoành hành thêm 12-18 tháng nữa; Một bé trai tử vong sau khi tiêm vaccine 5 trong 1;Tận mắt nhìn "thần dược" Trung Quốc "kích phọt" nông sản Việt; 7 dấu hiệu bạn đã bị vô sinh; Tăm bông gây hại cho tai; 9 thời điểm “yêu” rất dễ cùng nhau "lên đỉnh"... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1409 2009
    Toàn cảnh Showbiz tuần (14/09 – 20/09)

    Ngọc Trinh, Linh Chi mặc bikini đóng quảng cáo cho Vietjet Air, Hồ Ngọc Hà bị tố gian lận trong cuộc đua với Sơn Tùng M-TP, Đông Nhi tới MTV EMA 2014, Siêu mẫu Ngọc Thúy kiện mẹ ruột ra tòa đòi 5 căn biệt thự, Khánh My xuất hiện trong quảng cáo dịch vụ 'ngủ trong sáng', Chồng sắp cưới khẳng đinh đã chia tay Ngọc Lan và có tình mới, Ca sĩ Giang Tử qua đời, Kim Woo Bin và Song Ji Hyo quay phim tại Việt Nam, Cựu thủ lĩnh Westlife Shane Filan có đêm diễn thành công tại Việt Nam, Chồng Trương Vũ Kỳ bị bắt vì mua dâm,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1409 2009
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (14/09 - 20/09)

    Vụ bắt cóc con tin ở Thanh Xuân; Bé 4 tuổi bị cha mẹ hành hạ dã man; Vụ cháy nhà làm 7 người chết ở TP.HCM; Quan tham mắc chứng tâm thần vì...quá sốc? là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tong hop Doi song tuan qua 149 209
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (14/9 - 20/9)

    Bạo hành trẻ em - câu chuyện không còn mới nhưng vẫn liên tiếp xảy ra những vụ việc đau lòng; Mẹ đẻ con rồi cho vào bồn xả nước, cánh tay con cuốn vào máy xay là nhiều câu chuyện nuôi dạy con đáng lên án; Đám cưới cô dâu đi dép tổ ong, đám cưới không chú rể... Nhiều câu chuyện gia đình cảm động; tin thực phẩm bẩn đáng chú ý là những sự kiện nổi bật tuần qua...