vietbao

Công bố 16 tác phẩm sử thi Tây Nguyên

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Cong bo 16 tac pham su thi Tay Nguyen
Những tập sử thi đặc sắc vừa được ra mắt. Ảnh: A.V.

Sáng qua, tại TP HCM, Viện nghiên cứu Văn hóa (thuộc Viện Khoa học xã hội Việt Nam) và Công ty Fahasa lần đầu tiên công bố 16 tác phẩm hoàn chỉnh trong bộ sử thi Tây Nguyên. Các nhà nghiên cứu cũng có nhiều trao đổi quanh việc nghiên cứu, bảo tồn di sản văn hóa dân tộc đặc sắc này.

16 tác phẩm sử thi này được thiết kế trọn vẹn trong 16 ấn bản đẹp, trang trọng. Mỗi ấn bản dày trên dưới 1.000 trang. Các tác phẩm đều có lời giới thiệu của Chủ tịch Viện khoa học Xã hội Việt Nam; có bài giới thiệu của biên tập viên tác phẩm sử thi và có chân dung của các nghệ nhân diễn xướng. Phần đầu của tác phẩm là phiên âm tiếng dân tộc, phần sau là bản dịch tiếng Việt, phần cuối là chú giải. Tất cả đều được đóng bìa cứng với những hình vẽ minh họa trang nhã. Đặc biệt, bìa 4 có phần giới thiệu sơ lược về bộ sưu tập Sử thi Tây Nguyên bằng tiếng Anh.

16 ấn bản đầu tiên này của bộ sử thi Tây Nguyên do Viện nghiên cứu Văn hóa phối hợp với NXB Khoa học xã hội và Công ty Fahasa cho ra mắt công chúng Việt Nam và giới nghiên cứu. Trong tương lai không xa, chúng ta sẽ được chiêm ngưỡng đầy đủ bộ sử thi lớn nhất Việt Nam.

Cách đây 79 năm, cuốn sử thi Việt Nam đầu tiên được công bố ở Pháp. Đó là sử thi Đăm San của người Ê Đê do nhà nghiên cứu L. Sabatier sưu tầm. Sau đó, việc nghiên cứu, sưu tầm sử thi dần phát triển ở Việt Nam nhưng mới ở dạng tự phát. Tháng 3/2001, chính phủ thông qua dự án "Điều tra, sưu tầm, bảo quản, biên dịch và xuất bản kho tàng sử thi Tây Nguyên". Theo kế hoạch đến hết năm 2007 sẽ có 75 tác phẩm sử thi Tây Nguyên được ra mắt.

Viện nghiên cứu Văn hóa (thuộc Viện khoa học xã hội) chủ trì dự án, phối hợp với các tỉnh Tây Nguyên và vùng phụ cận thực hiện. Tháng 11/2001, dự án được triển khai với tổng kinh phí hơn 17,3 tỷ đồng. Chủ tịch Viện khoa học Xã hội Việt Nam, GS-TS. Đỗ Hoài Nam là trưởng ban chỉ đạo dự án. Viện trưởng Viện nghiên cứu Văn hóa, GS-TS. Ngô Đức Thịnh, là Giám đốc điều hành, và sau đó GS-TS. Nguyễn Xuân Kính tiếp tục công việc này. Đến nay, công tác điều tra, sưu tầm về cơ bản đã hoàn thành. Việc bảo tồn, bảo quản các tư liệu, hiện vật liên quan đến sử thi cũng đã và đang được tiến hành.

GS-TS. Nguyễn Xuân Kính, Viện trưởng Viện nghiên cứu Văn hóa, cho biết: "Khó khăn lớn nhất chính là việc phiên âm, phiên dịch và biên tập văn học. Hiện nay, chúng ta sưu tầm được trên 100 tác phẩm sử thi của người Mơ Nông nhưng chỉ có một mình nghệ nhân Điểu Kâu (trên 70 tuổi) mới có thể phiên âm và phiên dịch". Đặc biệt đối với hơn 60 tác phẩm sử thi của người Gia Rai đã sưu tầm được, chưa ai có thể đảm nhiệm công việc phiên âm và phiên dịch. Do đó, với những băng ghi âm tiếng dân tộc lưu giữ được, người làm công tác nghiên cứu sẽ cố gắng dịch và chú thích đến đâu thì làm đến đấy, chỗ nào không làm được thì thế hệ sau sẽ tiếp tục.

fdhrtjyr
Các học viên lớp truyền dạy sử thi của tỉnh Đắc Nông đọc sách mới xuất bản của dự án. (Ảnh tư liệu)

Hiện tại, quỹ Ford (Mỹ) đã tài trợ cho Viện nghiên cứu Văn hóa thực hiện 3 dự án: Đào tạo các nhà nghiên cứu về kỹ thuật sử dụng máy móc trong quá trình điều tra, nghiên cứu, bảo quản sử thi; Truyền dạy sử thi cho các thế hệ trẻ Việt Nam; Đào tạo trí thức trẻ Tây Nguyên để bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa của sử thi Tây Nguyên.

Trong buổi trao đổi, GS. Phan Đăng Nhật nêu lên 3 đặc điểm tiêu biểu nhất của sử thi Tây Nguyên: Chứa đựng đầy đủ nhất lịch sử, cuộc sống, con người và thiên nhiên Tây Nguyên; Sử thi Tây Nguyên là sử thi sống, nghĩa là không giống với những sử thi khác, người thưởng thức sử thi Tây Nguyên còn được nghe giọng hát (kể), được thấy điệu bộ của nghệ nhân, được sống trong không khí đồng cảm của cộng đồng; Đặc biệt, sử thi Tây Nguyên Việt Nam có khối lượng đồ sộ. Các quốc gia khác thường chỉ có 1 hoặc 2 sử thi, trong khi đó Việt Nam có hàng trăm bộ.

Về việc có người nghi ngờ số lượng đồ sộ này và đặt câu hỏi: "Sử thi chứ có phải củ mì đâu?", GS. Phan Đăng Nhật khẳng định, việc điều tra, sưu tầm, tuyển chọn sử thi rất kỳ công, kỹ càng và những sử thi được tìm thấy là những sử thi đích thực. "Đó là niềm tự hào của chúng ta", ông nói.

Cong bo 16 tac pham su thi Tay Nguyen
Nghệ nhân A Lưu, người hát kể sử thi Ba Na ở Kon Tum. (Ảnh tư liệu)

Theo GS-TS. khoa học Tô Ngọc Thanh, dựa trên những giá trị đặc sắc của sử thi Tây Nguyên có thể đưa ra giả thiết: Sử thi Tây Nguyên chính là trung tâm của sử thi khu vực; cũng như GS. J.Maceda, Philippines, đã khẳng định cồng chiêng Tây Nguyên Việt Nam là trung tâm của cồng chiêng Đông Nam Á. Từ đó, ông Phan Đăng Nhật cũng nêu kiến nghị: Các dân tộc trên đất nước Việt Nam vẫn còn không ít những bộ sử thi lớn sắp mất hẳn, chúng ta phải nhanh tay "cứu vớt" chúng. Sau khi đã sưu tầm được sử thi thì cần đưa chúng vào đời sống, đưa trả về những chủ nhân đích thực để họ tiếp tục thưởng thức, hưởng thụ và bảo quản.

Các nhà nghiên cứu đều khẳng định, chúng ta có quyền tự hào về kho tàng văn hóa vô cùng quý giá này. Dù chưa thể so về độ dài và quy mô với tác phẩm Maha Bharata, về tư duy lãng mạn trong Ramayana, tính chất anh hùng ca trong 2 tác phẩm Iliad, Odyssé; nhưng sử thi Tây Nguyên là những bản tráng ca mỹ lệ, một cảm hứng lãng mạn trong lao động chiến đấu và cả trong đời thường. Hơn thế nữa, chỉ có ở sử thi Tây Nguyên mới có cảm hứng lãng mạn theo lối tư duy mới - một lối tư duy đi suốt mọi thời đại - sống mãi theo thời gian.

Trọn bộ sử thi Tây Nguyên dự kiến là 75 tác phẩm. Trong 2 năm 2004 và 2005 đã xuất bản được 16 tác phẩm sau:

1. Cướp chiêng cổ bon Tiăng: Sử thi Mơ Nông.
2. Lêng nghịch đá thần của Yang: Sử thi Mơ Nông.
3. Udai - Ujà: Sử thi Rag Lai.
4. Bắt con lươn ở suối Dak Huck: Sử thi Mơ Nông
5. Binh con Mănh xin làm vợ Yang: Sử thi Mơ Nông
6. Chi Bri - Chi Brít: Sử thi Chăm.
7. Con đỉa nuốt bon Tiăng: Sử thi Mơ Nông.
8. Cướp chăn lêng của Jrêng, Lêng con Ôt: Sử thi Mơ Nông.
9. Giông, Giơ mồ côi từ nhỏ: Sử thi Ba na.
10. Giông làm nhà mồ: Sử thi Ba Na.
11. Kră, Năng cướp Bing, Kông con Lông: Sử thi Mơ Nông.
12. Lấy hoa bạc, hoa đồng: Sử thi Mơ Nông.
13. Lêng, Kong, Mbong lấy ché vôi trắng: Sử thi Mơ Nông
14. Tiăng lấy ché rlung chim phượng hoàng ở bon Kla: Sử thi Mơ Nông.
15. Thuốc cá ở hồ Bầu Trời, Mặt Trăng: Sử thi Mơ Nông.
16. Yơng, Yang lấy ống bạc tượng người: Sử thi Mơ Nông.

Anh Vân

Việt Báo
Comment :Công bố 16 tác phẩm sử thi Tây Nguyên
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Công bố 16 tác phẩm sử thi Tây Nguyên bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Cong bo 16 tac pham su thi Tay Nguyen ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Công bố 16 tác phẩm sử thi Tây Nguyên ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
Disclosure 16 files epic Highlands
Highlands, Mo Nong, Phan Dang Nhat, Ho Chi Minh City, Institute of Social Sciences of Vietnam, research institutes, researchers, first, epic, works, culture and publication, collection, 16
Yesterday morning, in HCM City Institute for Cultural Research (Institute of Social Sciences of Vietnam) and Fahasa Company announced first 16 complete works epic in the Highlands. Researchers are also many exchanges around the research, conservation di ...
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ