vietbao

Công bố 16 tác phẩm sử thi Tây Nguyên

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Cong bo 16 tac pham su thi Tay Nguyen
Những tập sử thi đặc sắc vừa được ra mắt. Ảnh: A.V.

Sáng qua, tại TP HCM, Viện nghiên cứu Văn hóa (thuộc Viện Khoa học xã hội Việt Nam) và Công ty Fahasa lần đầu tiên công bố 16 tác phẩm hoàn chỉnh trong bộ sử thi Tây Nguyên. Các nhà nghiên cứu cũng có nhiều trao đổi quanh việc nghiên cứu, bảo tồn di sản văn hóa dân tộc đặc sắc này.

16 tác phẩm sử thi này được thiết kế trọn vẹn trong 16 ấn bản đẹp, trang trọng. Mỗi ấn bản dày trên dưới 1.000 trang. Các tác phẩm đều có lời giới thiệu của Chủ tịch Viện khoa học Xã hội Việt Nam; có bài giới thiệu của biên tập viên tác phẩm sử thi và có chân dung của các nghệ nhân diễn xướng. Phần đầu của tác phẩm là phiên âm tiếng dân tộc, phần sau là bản dịch tiếng Việt, phần cuối là chú giải. Tất cả đều được đóng bìa cứng với những hình vẽ minh họa trang nhã. Đặc biệt, bìa 4 có phần giới thiệu sơ lược về bộ sưu tập Sử thi Tây Nguyên bằng tiếng Anh.

16 ấn bản đầu tiên này của bộ sử thi Tây Nguyên do Viện nghiên cứu Văn hóa phối hợp với NXB Khoa học xã hội và Công ty Fahasa cho ra mắt công chúng Việt Nam và giới nghiên cứu. Trong tương lai không xa, chúng ta sẽ được chiêm ngưỡng đầy đủ bộ sử thi lớn nhất Việt Nam.

Cách đây 79 năm, cuốn sử thi Việt Nam đầu tiên được công bố ở Pháp. Đó là sử thi Đăm San của người Ê Đê do nhà nghiên cứu L. Sabatier sưu tầm. Sau đó, việc nghiên cứu, sưu tầm sử thi dần phát triển ở Việt Nam nhưng mới ở dạng tự phát. Tháng 3/2001, chính phủ thông qua dự án "Điều tra, sưu tầm, bảo quản, biên dịch và xuất bản kho tàng sử thi Tây Nguyên". Theo kế hoạch đến hết năm 2007 sẽ có 75 tác phẩm sử thi Tây Nguyên được ra mắt.

Viện nghiên cứu Văn hóa (thuộc Viện khoa học xã hội) chủ trì dự án, phối hợp với các tỉnh Tây Nguyên và vùng phụ cận thực hiện. Tháng 11/2001, dự án được triển khai với tổng kinh phí hơn 17,3 tỷ đồng. Chủ tịch Viện khoa học Xã hội Việt Nam, GS-TS. Đỗ Hoài Nam là trưởng ban chỉ đạo dự án. Viện trưởng Viện nghiên cứu Văn hóa, GS-TS. Ngô Đức Thịnh, là Giám đốc điều hành, và sau đó GS-TS. Nguyễn Xuân Kính tiếp tục công việc này. Đến nay, công tác điều tra, sưu tầm về cơ bản đã hoàn thành. Việc bảo tồn, bảo quản các tư liệu, hiện vật liên quan đến sử thi cũng đã và đang được tiến hành.

GS-TS. Nguyễn Xuân Kính, Viện trưởng Viện nghiên cứu Văn hóa, cho biết: "Khó khăn lớn nhất chính là việc phiên âm, phiên dịch và biên tập văn học. Hiện nay, chúng ta sưu tầm được trên 100 tác phẩm sử thi của người Mơ Nông nhưng chỉ có một mình nghệ nhân Điểu Kâu (trên 70 tuổi) mới có thể phiên âm và phiên dịch". Đặc biệt đối với hơn 60 tác phẩm sử thi của người Gia Rai đã sưu tầm được, chưa ai có thể đảm nhiệm công việc phiên âm và phiên dịch. Do đó, với những băng ghi âm tiếng dân tộc lưu giữ được, người làm công tác nghiên cứu sẽ cố gắng dịch và chú thích đến đâu thì làm đến đấy, chỗ nào không làm được thì thế hệ sau sẽ tiếp tục.

fdhrtjyr
Các học viên lớp truyền dạy sử thi của tỉnh Đắc Nông đọc sách mới xuất bản của dự án. (Ảnh tư liệu)

Hiện tại, quỹ Ford (Mỹ) đã tài trợ cho Viện nghiên cứu Văn hóa thực hiện 3 dự án: Đào tạo các nhà nghiên cứu về kỹ thuật sử dụng máy móc trong quá trình điều tra, nghiên cứu, bảo quản sử thi; Truyền dạy sử thi cho các thế hệ trẻ Việt Nam; Đào tạo trí thức trẻ Tây Nguyên để bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa của sử thi Tây Nguyên.

Trong buổi trao đổi, GS. Phan Đăng Nhật nêu lên 3 đặc điểm tiêu biểu nhất của sử thi Tây Nguyên: Chứa đựng đầy đủ nhất lịch sử, cuộc sống, con người và thiên nhiên Tây Nguyên; Sử thi Tây Nguyên là sử thi sống, nghĩa là không giống với những sử thi khác, người thưởng thức sử thi Tây Nguyên còn được nghe giọng hát (kể), được thấy điệu bộ của nghệ nhân, được sống trong không khí đồng cảm của cộng đồng; Đặc biệt, sử thi Tây Nguyên Việt Nam có khối lượng đồ sộ. Các quốc gia khác thường chỉ có 1 hoặc 2 sử thi, trong khi đó Việt Nam có hàng trăm bộ.

Về việc có người nghi ngờ số lượng đồ sộ này và đặt câu hỏi: "Sử thi chứ có phải củ mì đâu?", GS. Phan Đăng Nhật khẳng định, việc điều tra, sưu tầm, tuyển chọn sử thi rất kỳ công, kỹ càng và những sử thi được tìm thấy là những sử thi đích thực. "Đó là niềm tự hào của chúng ta", ông nói.

Cong bo 16 tac pham su thi Tay Nguyen
Nghệ nhân A Lưu, người hát kể sử thi Ba Na ở Kon Tum. (Ảnh tư liệu)

Theo GS-TS. khoa học Tô Ngọc Thanh, dựa trên những giá trị đặc sắc của sử thi Tây Nguyên có thể đưa ra giả thiết: Sử thi Tây Nguyên chính là trung tâm của sử thi khu vực; cũng như GS. J.Maceda, Philippines, đã khẳng định cồng chiêng Tây Nguyên Việt Nam là trung tâm của cồng chiêng Đông Nam Á. Từ đó, ông Phan Đăng Nhật cũng nêu kiến nghị: Các dân tộc trên đất nước Việt Nam vẫn còn không ít những bộ sử thi lớn sắp mất hẳn, chúng ta phải nhanh tay "cứu vớt" chúng. Sau khi đã sưu tầm được sử thi thì cần đưa chúng vào đời sống, đưa trả về những chủ nhân đích thực để họ tiếp tục thưởng thức, hưởng thụ và bảo quản.

Các nhà nghiên cứu đều khẳng định, chúng ta có quyền tự hào về kho tàng văn hóa vô cùng quý giá này. Dù chưa thể so về độ dài và quy mô với tác phẩm Maha Bharata, về tư duy lãng mạn trong Ramayana, tính chất anh hùng ca trong 2 tác phẩm Iliad, Odyssé; nhưng sử thi Tây Nguyên là những bản tráng ca mỹ lệ, một cảm hứng lãng mạn trong lao động chiến đấu và cả trong đời thường. Hơn thế nữa, chỉ có ở sử thi Tây Nguyên mới có cảm hứng lãng mạn theo lối tư duy mới - một lối tư duy đi suốt mọi thời đại - sống mãi theo thời gian.

Trọn bộ sử thi Tây Nguyên dự kiến là 75 tác phẩm. Trong 2 năm 2004 và 2005 đã xuất bản được 16 tác phẩm sau:

1. Cướp chiêng cổ bon Tiăng: Sử thi Mơ Nông.
2. Lêng nghịch đá thần của Yang: Sử thi Mơ Nông.
3. Udai - Ujà: Sử thi Rag Lai.
4. Bắt con lươn ở suối Dak Huck: Sử thi Mơ Nông
5. Binh con Mănh xin làm vợ Yang: Sử thi Mơ Nông
6. Chi Bri - Chi Brít: Sử thi Chăm.
7. Con đỉa nuốt bon Tiăng: Sử thi Mơ Nông.
8. Cướp chăn lêng của Jrêng, Lêng con Ôt: Sử thi Mơ Nông.
9. Giông, Giơ mồ côi từ nhỏ: Sử thi Ba na.
10. Giông làm nhà mồ: Sử thi Ba Na.
11. Kră, Năng cướp Bing, Kông con Lông: Sử thi Mơ Nông.
12. Lấy hoa bạc, hoa đồng: Sử thi Mơ Nông.
13. Lêng, Kong, Mbong lấy ché vôi trắng: Sử thi Mơ Nông
14. Tiăng lấy ché rlung chim phượng hoàng ở bon Kla: Sử thi Mơ Nông.
15. Thuốc cá ở hồ Bầu Trời, Mặt Trăng: Sử thi Mơ Nông.
16. Yơng, Yang lấy ống bạc tượng người: Sử thi Mơ Nông.

Anh Vân

Việt Báo
Pha bóng kinh điển của V.League lên “báo Tây”
Comment :Công bố 16 tác phẩm sử thi Tây Nguyên
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Công bố 16 tác phẩm sử thi Tây Nguyên bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Cong bo 16 tac pham su thi Tay Nguyen ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Công bố 16 tác phẩm sử thi Tây Nguyên ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
Disclosure 16 files epic Highlands
Highlands, Mo Nong, Phan Dang Nhat, Ho Chi Minh City, Institute of Social Sciences of Vietnam, research institutes, researchers, first, epic, works, culture and publication, collection, 16
Yesterday morning, in HCM City Institute for Cultural Research (Institute of Social Sciences of Vietnam) and Fahasa Company announced first 16 complete works epic in the Highlands. Researchers are also many exchanges around the research, conservation di ...
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Thoi su 24h228 Nhung vu giet hai can bo tai tieng
    Thời sự 24h(22/8): Những vụ giết hại cán bộ tai tiếng

    TPHCM kiểm tra "lót tay" lấy sổ đỏ: Sẽ như Hà Nội?; Những vụ giết hại cán bộ bằng súng tai tiếng nhất từ trước tới nay; Hé lộ nguyên nhân ban đầu vụ nhóm côn đồ nổ súng truy sát 1 gia đình ở Thanh Hóa; Nước biển miền Trung 'đạt chuẩn' để tắm và nuôi thủy sản; Cán bộ điều tra đánh người nhưng vẫn có thư cảm ơn;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 22/8/2016.

  • Thoi su 24h178 Me nhan tam giet 3 con ruot roi bo tron
    Thời sự 24h(17/8): Mẹ nhẫn tâm giết 3 con ruột rồi bỏ trốn

    Hà Nội chi 53 tỷ đồng/năm cắt cỏ: Dừng là đúng; Rúng động thảm án mẹ sát hại 3 con, đốt nhà rồi trốn vào rừng; Sự thật đằng sau bức ảnh tố nhân viên y tế chơi điện thoại; Vợ công an đánh ghen kinh hoàng: Trên tình bạn một tí; Sân bay tắc nghẽn sao còn cắt đất làm sân golf?

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142072016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/7/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t

  • Toan canh kinh te tuan 1408 20082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/08- 20/08/2016)

    Những dự án lọc dầu lớn phải bù lỗ tới hàng nghìn tỷ đồng, Bộ Công thương phản hồi về bộ nhiệm tại Sabeco, bảo mật tại các NH lớn, giá xăng tăng trở lại...Cùng với đó là những thông tin bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuần qua.

  • Tong hop tin Doi song tuan qua 15218
    Tổng hợp tin Đời sống tuần qua (15-21/8)

    Mới đây, lời cảnh báo được một vị phụ huynh đưa ra cùng với hình ảnh được cắt ra từ camera của lớp học mẫu giáo cho thấy một bé trai đang cố làm chuyện người lớn với bé gái trong giờ nghỉ trưa khiến nhiều bậc cha mẹ phải suy ngẫm.