Thứ tư, 27 Tháng sáu 2007, 10:21 GMT+7

Cô gái Pháp mê ca trù


Nghe cô gái người Pháp hát Hồng hồng tuyết tuyết, vừa hát vừa gõ phách một cách bài bản, nhiều bạn trẻ VN không khỏi ngẩn ngơ và thán phục. Càng thán phục hơn khi Aliénor Anisensel đã bảo vệ thành công luận án cao học tại Pháp bằng đề tài ca trù. Lần đến VN này, cô tiếp tục nghiên cứu ca trù để bảo vệ luận án tiến sĩ.

Từng được khuyên bỏ cuộc!

Con đường đến với ca trù VN của Anisensel rất bất ngờ. Năm 2002, khi làm luận án thạc sĩ ngành xã hội học, nhà trường yêu cầu mỗi sinh viên chọn một nước bất kỳ.

Cô chọn VN rất đỗi tình cờ; khi nghe mẹ cô nhắc đến hai tiếng “Việt Nam ”, cô cảm thấy rung động lạ lùng trước một nước mà mình chưa hề đặt chân tới.

Co gai Phap me ca tru
Trò thực hành thầy chăm chú lắng nghe.

Tìm được hai đĩa CD ca trù do nghệ nhân Quách Thị Hồ thể hiện do GSTS Trần Văn Khê thu, Anisensel cảm nhận tiết tấu ca trù, cả lời thơ, ý nhạc, cô quyết chí chọn đề tài ca trù làm đề tài bảo vệ luận án cao học.

Trong hành trình đi “tầm sư” học… ca trù, Anisensel được thầy Trần Quang Hải giới thiệu đến cha mình là GSTS Trần Văn Khê. Xúc động trước cô gái Pháp yêu mến văn hóa dân tộc mình nhưng GS Khê đã chân thành khuyên cô nên từ bỏ ý định. Anisensel chưa hề đến VN, một chữ tiếng Việt bẻ đôi không biết, cũng không thể có điều kiện sang VN tìm hiểu thì không thể nào hiểu được sự độc đáo của bộ môn ca trù.

Chưa đầy nửa năm sau, Alienor Anisensel quay lại Paris tìm GS Khê. Bằng tiếng Việt chậm rãi, cô nói: “Em đã học được tiếng Việt, xin Thầy nhận em làm học trò”. Rồi cô lấy giấy viết ra viết để chứng minh cho GS Khê thấy là cô đã học và biết tiếng Việt. Thán phục cô gái trẻ, vị GS già không thể không nhận lời.

Dám đi đến tận cùng sự yêu thích

Anisensel học ca trù với lòng say mê khôn tả. Từ nhà cô đến nhà GS Khê khá xa nhưng cô chưa hề bỏ buổi học nào. Cơ may đến với Anisensel khi cô nhận được học bổng sang VN hai tháng vào năm 2003. Vừa đến Hà Nội, theo lời chỉ dẫn của thầy Khê, Anisensel tìm ngay đến làng Lỗ Khê, xã Liên Hà, huyện Đông Anh – cái nôi của ca trù.

Co gai Phap me ca tru
Mặc xiêm áo ca trù, Anisensel chơi ca trù không khác gì nghệ nhân ca trù của Việt Nam. Ảnh: Kim Ửng
Tại đây, cô may mắn gặp được nghệ nhân Phạm Thị Mùi, nghệ nhân Nguyễn Thị Thảo. Về Hà Nội, cô gặp được cô Nguyễn Thúy Hòa (học trò của cố nghệ nhân Quách Thị Hồ) cùng nhạc sĩ Nguyễn Văn Khuê. Cảm động trước lòng say mê học hỏi của cô gái ngoại quốc, các thầy cô đã tận tâm dạy cô hát và chơi đàn đáy.
Vốn là giảng viên bộ môn piano tại trường Đại học Paris X Nanterre, Anisensel tiếp thu rất nhanh.

Cảm mến cô học trò nước ngoài, nghệ nhân Nguyễn Thúy Hòa đã tặng Anisensel chiếc áo ca trù. Thông thường, học trò học ca trù ba, bốn năm biết đánh đàn, biết hát mới được nhận xiêm áo để làm lễ xiêm áo ra hát cửa đình, riêng Anisensel thì được “đặc cách”.

Tháng 9/2003, Anisensel bảo vệ thành công luận án cao học với đề tài ca trù VN. Cô đặt tên là: Ca trù – một truyền thống âm nhạc của miền Bắc Việt Nam . Bây giờ nghĩ lại cô thấy mình chưa “thông” hết ca trù. Ca trù không chỉ của miền Bắc mà còn là của cả nước VN.

Trở lại VN lần thứ hai vào tháng 11/2005, Anisensel có bốn tháng để nghiên cứu, học hỏi thêm ca trù. Cô không muốn chỉ dừng ở trình độ thạc sĩ mà còn muốn bảo vệ luận án tiến sĩ bằng ca trù VN. Lần đó, Anisensel đã vào TP.HCM để có điều kiện so sánh ca trù giữa hai miền Nam – Bắc.

Co gai Phap me ca tru
Aliénor Anisensel đang thả hồn vào bài Hồng hồng tuyết tuyết. Ảnh: Trung tâm Văn hóa TP.HCM

Lần trở lại này (Anisensel đang ở Hà Nội), cô quyết tâm học đến tận cùng các “ngón nghề” của các nghệ nhân ca trù. Đề tài bảo vệ luận án tiến sĩ mà cô đang ấp ủ sắp thành hiện thực khi cô trở lại VN lần thứ ba với thời gian khá dài.

Dự định của cô là ở VN một năm nhưng hiện tại visa chỉ được cấp sáu tháng. Sáu tháng hay một năm đối với cô cũng là ít. Anisensel cho biết, cô đã trót mê VN qua ca trù, biết đâu sau này sẽ là cải lương Nam bộ hay ca Huế.

Những ngày ở VN, Anisensel không dám ăn ở hàng quán sang, ngủ thì nhờ nhà người quen hoặc thuê khách sạn bình dân, đi lại bằng chiếc xe đạp cà tàng. Nhưng cô không quan trọng điều đó mà nung nấu quyết tâm phải học tới nơi tới chốn bộ môn ca trù bằng đồng tiền dành dụm của mình…

Nhận xét về cô học trò của mình, GSTS Trần Văn Khê cho biết: “Anisensel là người chịu khó, có ý chí lạ thường, dám đi đến tận cùng sự yêu thích. Tôi mừng cho em mà buồn cho dân tộc mình. Nhiều người ở VN biết ca trù, nghe ca trù, thậm chí tiếp xúc với ca trù hàng ngày mà không ai chịu học. Lần này em ở Hà Nội nên tôi không giúp được em, nhưng tôi tin các nghệ nhân ca trù bậc nhất VN đang hiện diện ngoài đó sẽ truyền cho em vốn hiểu biết về ca trù”.

Thanh Phúc

Việt Báo

Nhận xét tin Cô gái Pháp mê ca trù

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Cô gái Pháp mê ca trù bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Co gai Phap me ca tru ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Cô gái Pháp mê ca trù ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

  • Nghin le chuyen tuan qua Tuan 131905
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (Tuần 13-19/05)

    Việt Nam phóng thành công Vinasat- 2, vụ tai nạn xe khách thảm khốc khiến 37 người chết tại Đăk Lăk, nhiều chuyện lạ như bé gái có khả năng gây cháy, cá lóc nổi chữ Hán trên đầu, cây bí ngô có hình dáng rồng... là những tin tức được dư luận tuần qua quan tâm.

  • Tin cong nghe noi bat tuan qua 125185
    Tin công nghệ nổi bật tuần qua (12/5-18/5)

    Những tin đồn xoay quanh các sản phẩm mới của Apple, Thông tin thú vị xoay quanh Facebook, Google cải tiến chức năng tìm kiếm, Lễ trao giải thưởng Sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam năm 2011 ... cùng nhiều sản phẩm công nghệ mới với những thủ thuật hữu ích. Đó là những thông tin công nghệ được độc giả chú ý trong tuần qua.

  • Tong hop kinh te tuan 1405 20052012
    Tổng hợp kinh tế tuần 14/05 – 20/05-2012

    Tình trạng khủng hoảng kinh tế khu vực Eurozones ngày càng trở nên phức tạp hơn và tâm điểm tiếp tục xoay quanh diễn biến của Hy Lạp, ngoài ra kinh tế Italia và Tây Ban Nha cũng đang ở trên bờ vực khủng hoảng. Trong nước, được quan tâm nhất có lẽ là việc kinh tế Việt Nam rơi vào giảm phát, tăng trưởng tín dụng cuối tháng 4 vẫn âm và các doanh nghiệp phải đón

  • Toan canh Showbiz tuan qua 125 185
    Toàn cảnh Showbiz tuần qua (12/5 – 18/5)

    C-biz lại nổi sóng scandal lạm dụng tình dục; mặt trái trong giới người mẫu Việt … là 3 trong số những thông tin nổi bật tuần qua (13/5 – 19/5).

  • Toan canh bong da tuan tu 125 den 185
    Toàn cảnh bóng đá tuần từ 12/5 đến 18/5

    Trọng tài Võ Minh Trí bị đánh, ĐTVN sắp tìm được thuyền trưởng, Hà Nội T&T thất trận, Man City lần đâu vô địch Premier League, Sức nóng Champions League lan tỏa, Các "ông lớn" bắt đầu kế hoạc mua sắm là những tin bóng đá đáng chú ý tuần qua.