vietbao

Chuyện tình của nguyên Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch

Chuyen tinh cua nguyen Bo truong Nguyen Co Thach
Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch và phu nhân Phan Thị Phúc

TPCN - Một biệt thự hai tầng nhỏ nằm nép mình dưới những tán cây cổ thụ. Một phố cũ đẹp yên tĩnh ở Hà Nội. Chị Phúc, vợ cố Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch đưa tôi vào phòng khách của hai nhà ngoại giao.

Trước khi đến thăm chị, tôi hình dung một phòng khách sang trọng với những đồ đạc, nội thất cầu kỳ đắt tiền. Tôi bất ngờ khi được vào một phòng khách giản dị ấm cúng nhưng rất đẹp.

Trang trí nổi bật nhất là hai bức tranh sơn dầu vẽ chân dung anh Thạch, chị Phúc của một họa sĩ nghiệp dư. Bức chân dung thật sống động vẽ họ vào tuổi 50, cái tuổi đang chín của các nhà hoạt động chính trị.

Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch nhìn tôi cười mỉm với cái nheo mắt hóm hỉnh rất đặc trưng. Chị Phúc đẹp đằm thắm, phúc hậu. Sắc đẹp dịu dàng, điển hình của phụ nữ á Đông cùng với vẻ thông minh sắc sảo của nhà ngoại giao làm bức chân dung hấp dẫn lạ thường.

Quen nhau từ lúc còn rất trẻ, tôi và chị Phúc cùng ở đội Thanh niên Hoàng Diệu thời kỳ đầu khởi nghĩa. Nhưng rồi do hoàn cảnh, mỗi người một lĩnh vực công tác, rất bận nên cũng ít gặp nhau.

- Tình hình sức khỏe Nguyệt Tú dạo này thế nào? Mình có đọc một số bài báo Tú mới viết.

- Phúc thấy mấy bài báo ấy thế nào. Mình định viết chuyện tình của Phúc với anh Thạch.

Chị Phúc lúng túng:

- Chuyện vợ chồng chúng mình cũng như các bạn khác thôi.

Nụ cười thật đẹp của người phụ nữ một thời hoa khôi Hà Nội. Chị mơ màng nhắc lại chuyện ngày xưa:

- Hồi ấy, mình mới 15 tuổi. Tuy mình sinh ra trong một gia đình quan lại giàu có nhưng sớm được giác ngộ cách mạng nhờ ông chú ruột Phan Tử Nghĩa. Mình làm liên lạc cho chú và tham gia các hoạt động của Mặt trận Việt Minh.

Chú Phan Tử Nghĩa là Bí thư Đảng xã hội đầu tiên do Bác Hồ cử. Đảng xã hội được thành lập để tập hợp trí thức chống Pháp. Mình gặp anh Thạch lần đầu tiên trong cuộc họp ở nhà chú mình. Hồi ấy, anh Thạch làm Bí thư cho anh Võ Nguyên Giáp, Bộ trưởng Bộ Nội vụ. Mình 18 tuổi, là Bí thư Phụ nữ cứu quốc Hoàng Diệu khu Hoàn Kiếm.

- Anh Thạch đẹp trai thế, chắc cậu yêu ngay lần gặp đầu tiên.

Chị Phúc tủm tỉm cười:

- Lúc gặp mình, anh ấy vừa ở tù ra trông gầy, xanh chứ không đẹp như sau này đâu. Anh ấy tham gia cách mạng năm 1936, bị Pháp bắt khi mới 17 tuổi. Anh bị kết án 5 năm tù khổ sai ở Sơn La.

Anh Thạch tốt nghiệp thành chung ở Nam Định nên nói tiếng Pháp rất giỏi. Sau khi anh ra tù, tổ chức đưa về làm Bí thư cho anh Giáp. Câu chuyện của bọn mình lúc đầu thật buồn cười.

Tổ chức định giới thiệu chị Bắc, bạn thân của mình cho anh Nguyễn Văn Trân (sau này là Bí thư Thành ủy Hà Nội). Chị Bắc nói khi nào Phúc lấy chồng, tôi mới đi lấy chồng.

Thế là anh Trân giới thiệu anh Thạch cho mình. Lúc đầu gặp mình không ưng lắm vì anh ấy người Nam Định. Mình có ấn tượng với con trai tỉnh lẻ. Sau nhiều lần gặp gỡ, mình thấy nói chuyện với anh ấy rất hợp. Anh ấy có một trí thông minh đặc biệt.

Thấy anh ấy bàn với chú mình làm thế nào để tập hợp giới trí thức dưới ngọn cờ cách mạng, mình phục lắm. Anh Thạch lại rất am hiểu về văn thơ, hội họa Pháp.

Càng ngày mình càng thấy mến anh ấy. Rồi mình yêu anh ấy lúc nào không biết. Cho nên mình nhận lời khi anh ấy đặt vấn đề. Nhưng bố mình không đồng ý.

Bọn mình phải nhờ đến anh Trần Duy Hưng, thị trưởng Hà Nội và anh Khuất Duy Tiến ở ủy ban hành chính nói giúp nhưng cũng không được. Lúc ấy, bố mình là trưởng ban trật tự ủy ban hành chính Hà Nội.

- Gay go nhỉ, thế bao giờ các cụ đồng ý?

Chị Phúc cười cười, thong thả rót nước cho tôi:

- Thì cứ từ từ đã nào. Lúc bấy giờ cũng có nhiều người đến đặt vấn đề với mình. Nhưng mình nghĩ rằng chỉ lấy chồng cách mạng thì mới tiếp tục hoạt động cách mạng được. Nếu lấy ông bác sĩ, ông kỹ sư nào thì cũng chỉ trở thành bà nội trợ chăm sóc con cái thôi. Nên mình không nhận lời ai. Bố mình lại quan niệm con gái nhà khá giả, có của hồi môn phải gả cho người môn đăng hậu đối. Anh Võ Nguyên Giáp thuyết phục bố mình cũng không được.

Đầu năm 1947, gia đình mình sơ tán về thị xã Sơn Tây. Pháp chiếm Hà Nội và đánh ra các vùng lân cận. Nhiều gia đình có con gái lớn lo sợ. Mọi người khuyên cha mình: “Con gái lớn như vậy nên gả chồng cho nó đi, không nhỡ xảy ra chuyện gì lại ân hận”.

Thế là bố mình đành phải đồng ý cho bọn mình tổ chức lễ cưới. Hồi ấy, cán bộ tìm hiểu nhau rất đơn giản, lễ cưới chỉ cần tổ chức một bữa liên hoan và Tổ chức tuyên bố. Nhưng gia đình mình lại muốn tổ chức lễ cưới theo truyền thống có ăn hỏi trầu cau.

Gia đình anh Thạch ở Nam Định nên anh ấy phải nhờ bác Tôn Đức Thắng làm đại diện nhà trai và ký giấy đăng ký kết hôn thay mặt nhà trai. Lễ cưới của bọn mình được tổ chức năm 1947 rất vui ở ủy ban kháng chiến hành chính Sơn Tây.

Có cả chị Bích Hà, vợ anh Võ Nguyên Giáp và anh Khuất Duy Tiến dự. Mọi người ăn kẹo, uống nước, hát những bài ca cách mạng. Cưới buổi sáng, thì buổi chiều, chú rể và họ nhà trai lên đường làm nhiệm vụ ngay.

Bố mình lắc đầu: Không hiểu đám cưới kiểu gì mà nhanh thế. Vợ chồng chưa ở với nhau ngày nào đã chia tay. Mười ngày sau, anh Thạch mới về đón mình lên Việt Bắc. Tuần trăng mật của chúng mình là ban ngày tránh máy bay, ban đêm luồn rừng, lội suối.

- Trong thời gian yêu nhau, Phúc cảm thấy hạnh phúc nhất khi nào?

- Hạnh phúc nhất là hồi mới lấy nhau. Bọn mình có một kỷ niệm khó quên ở thị xã Sơn Tây. Hồi ấy mình làm Bí thư phụ nữ thị xã Sơn Tây. Một buổi tối, anh bạn Quốc Hùng đưa anh Thạch lên gặp mình bằng xe máy. Chẳng may xe ngã xuống hố tăng xê được đào trong các làng chiến đấu.

Trời tối, xăng đổ ra ướt quần, Quốc Hùng tưởng gẫy chân chảy máu nên lên xe đi về. Chiếu đèn mới biết là xăng chứ không phải máu. Anh Thạch phải mượn xe đạp đi tiếp. Nhưng đến thị xã, mình lại đi xuống cơ sở, không gặp.

Anh Thạch buồn rầu đi về, vừa đi xe vừa chiếu đèn pin. Mình từ cơ sở quay về thị xã cũng bằng xe đạp nhưng soi đường bằng nén hương. Mình bị đèn pin của anh ấy soi vào mặt, tức lắm nghĩ “Ai dở hơi mà chiếu đèn thẳng vào mặt người ta”. Chợt nghe tiếng gọi: “Phúc đấy à?”.

Hai đứa gặp nhau mừng quá. Anh ấy ôm chầm lấy mình và hôn. Mình đỏ mặt giằng ra ngay, sợ ai đi qua đường nhìn thấy, mặc dù trời tối. Chuyện của chúng mình còn dài lắm. Mình cho Tú mượn mấy quyển sách viết về anh Thạch và quyển Phụ nữ Hoàng Diệu. Trong ấy cũng nhiều tư liệu lắm đấy.

* * *

Năm 1947, chị Phúc vào quân đội. Cơ quan anh chị cách nhau mấy chục cây số. Khi có mang chị về Vĩnh Yên sinh con. Anh Thạch làm Chánh văn phòng quân ủy Trung ương thuộc Bộ tổng tham mưu, đóng ở Tuyên Quang. Suốt thời gian chiến tranh chống Pháp, anh chị sống xa nhau. Mỗi tối, nghe xa xa tiếng vó ngựa, chị lại hy vọng anh về nhưng nhiều khi lại là tiếng vó ngựa của chồng các cô bạn cùng sống.

Khi có mang con gái đầu Lan Phương, chị Phúc thèm chua và thèm cơm nguội. Cuộc sống của cán bộ trong kháng chiến rất kham khổ. Anh Thạch về thăm chị, qua chợ Chu chỉ đủ tiền mua một cái bánh dầy giò cho vợ. Họ gặp nhau một đêm rồi lại chia tay.

Khi chị sinh con đầu lòng, Bác Hồ gửi cho một quả cam và chai mật ong. Anh Thạch đi ngựa từ Tuyên Quang về Vĩnh Yên, Lập Thạch chỉ để mang chai mật ong và quả cam về cho vợ con. Cam vắt nước cho con, mẹ chỉ ăn cái bã.

Năm 1950, chị Phúc được cử đi học dược sĩ trung cấp. Chị mang con gái về gửi bà nội. Chị địu Lan Phương đi bộ hàng tháng trời từ Việt Bắc về Thanh Hóa. Trong kháng chiến chống Pháp, hai vợ chồng chị Phúc ít khi được gần nhau.

Chỉ khi hòa bình lập lại, chị Phúc sang Ấn Độ với tư cách là phu nhân của Tổng lãnh sự Việt Nam, anh chị mới có được thời gian dài sống bên nhau.

Lần đầu tiên ra nước ngoài, chị rất bỡ ngỡ. Bài học ngoại giao đầu tiên của hai vợ chồng Tổng lãnh sự Việt Nam là tập cầm dao dĩa để ăn theo đúng lễ nghi.

Một lần, đại sứ Pháp mời anh chị ăn cơm. Họ mang ra món thứ nhất. Không biết dùng dao dĩa, anh Thạch tìm cách “hoãn binh”: “Tôi không ăn đâu”. Đại sứ Pháp ngạc nhiên: “Tôi chỉ có hai món để mời ông thôi”. Thấy anh Thạch không ăn, chị Phúc cũng không ăn. Anh chị quan sát Đại sứ Pháp cầm dao dĩa ăn món thứ nhất rồi vui vẻ dùng món thứ hai.

Trong kháng chiến, anh chị được phát quân phục giản dị theo mùa: đông, hè. Sang Ấn Độ, anh chị phải chú ý ăn mặc theo lễ nghi ngoại giao: comlê, áo dài, giày da… Những việc tưởng chừng đơn giản nhưng khá vất vả với cán bộ kháng chiến.

Môi trường ngoại giao thật xa lạ với chị Phúc. Với vốn kiến thức tiếng Pháp và tiếng Anh của cô nữ sinh Hà Nội, chị Phúc cố gắng học hỏi để làm tròn nhiệm vụ phức tạp của một phu nhân Tổng lãnh sự.

Chị tranh thủ học thêm tiếng Anh cùng anh Thạch. Anh học về chính trị ngoại giao, chị học về giao tiếp. Do có điều kiện tiếp xúc đời thường, chị Phúc biết nhiều từ tiếng Anh thông dụng.

Trong các buổi chiêu đãi, có lúc anh Thạch phải quay sang hỏi vợ: “Con cá này, con lươn nọ tiếng Anh là gì?”. Các nhà ngoại giao xung quanh cười, nói đùa: “Bà ấy là gia sư của ông à?”.

Chị Phúc thích đọc tiểu thuyết bằng tiếng Anh. Những lúc rỗi rãi, chị kể lại cho anh Thạch. Tình cờ một lần, anh Thạch đã làm cho một Đại sứ Mỹ ngạc nhiên và khâm phục khi biết anh Thạch biết truyện Cuốn theo chiều gió nổi tiếng của Mỹ. Từ trước đến nay, ông ta vẫn nghĩ, người cộng sản không bao giờ đọc các loại sách ấy…

Thời gian này, chị Phúc đang có mang con trai thứ ba. Vừa có con nhỏ, vừa có mang, chị rất vất vả. Thông cảm với chị, dù rất bận công việc, anh Thạch vẫn dành thời gian làm việc nhà, trông con và chăm sóc vợ.

Suốt thời gian chiến tranh chống Mỹ, Thứ trưởng ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch tham gia vào các cuộc đàm phán trên mặt trận ngoại giao. Anh có nhiều sáng kiến, chuẩn bị tốt các phương án đấu tranh cho các cuộc họp hai bên và bốn bên khi mở cục diện “đánh và đàm”.

Các đồng nghiệp gọi anh là “Pêlê” trong hội nghị Paris kéo dài 5 năm. Thời kỳ anh Thạch đi hội nghị Paris 1968 – 1973 cũng là thời kỳ Mỹ ném bom ác liệt Hà Nội.

Hồi ấy, chị Phúc là chủ nhiệm khoa dược bệnh viện Việt Đức, tuyến cuối cùng nhận các thương binh nặng và nạn nhân của các cuộc ném bom. Chị liên tục được công nhận là chiến sĩ thi đua của bệnh viện Việt Đức.

Hòa bình, anh chị sinh thêm ba con trai: Phan, Thiết, Bình Minh. Vừa công tác, chị Phúc vừa lo nuôi dạy các con ở nơi sơ tán. Anh Thạch viết thư cho chị: “Em thay anh làm công việc cả của bố và mẹ giáo dục, động viên các con học tập, rèn luyện để phục vụ đất nước. Anh bận quá, hay đi công tác xa, em giúp anh. Anh làm được việc một phần là vì em đã lo toan cho anh mọi việc gia đình, con cái, anh an tâm”.

…Sau chiến tranh chống Mỹ, dù đã ở tuổi 50, chị Phúc lại tiếp tục đi học trường Ngoại giao để chuyển sang một ngành hoàn toàn mới: ngành ngoại giao. Từ đây, Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch có thêm một đồng nghiệp tin cậy, thân thiết để trao đổi công việc.

… Trong 40 năm gắn bó với ngành ngoại giao, Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch là một trong những người có công xây dựng lực lượng cán bộ ngoại giao tài giỏi để chuẩn bị cho sự hòa nhập Việt Nam với thế giới.

Trong thời gian khó khăn của ngành ngoại giao, bên cạnh những cộng sự tâm huyết, Bộ trưởng còn có sự ủng hộ, trợ giúp của người vợ, người bạn đồng nghiệp. Với những kiến thức ngoại giao chị Phúc học được từ trường Ngoại giao và học trực tiếp từ chồng cùng vốn ngoại ngữ, chị đã góp một phần không nhỏ vào những thành công của chồng.

Sau khi đi mổ tim bên Pháp về, anh Thạch lại phải vào bệnh viện. Chị Phúc suốt ngày ở cạnh giường bệnh của anh. Biết chắc anh không thể qua khỏi, chị rất đau lòng. Nhưng để giấu anh, chị luôn phải tươi cười, vui vẻ trước mặt anh.

Anh Thạch biết rõ bệnh của mình, tưởng chị không biết nên cũng giấu chị. Lúc có chị bên cạnh, anh kể những câu chuyện vui. Trước lúc đi xa, do bệnh nặng, anh Thạch không nói được. Anh chỉ nắm tay chị và hôn nhiều lần lên tay vợ như một lời cảm ơn và vĩnh biệt: “Tất cả những thành công của anh đều có sự đóng góp của em, đều có tình yêu của em trong đó”.

Hà Nội tháng 8 năm 2005

Nhà văn Nguyệt Tú

(Rút trong tập “Chuyện tình của các chính khách Việt Nam,
NXB Phụ nữ, 2006)

Việt Báo
Họp báo vụ Bí thư Yên Bái bị bắn tử vong
Comment :Chuyện tình của nguyên Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Chuyện tình của nguyên Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Chuyen tinh cua nguyen Bo truong Nguyen Co Thach ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Chuyện tình của nguyên Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
love story of former Minister Nguyen Co Thach
Nguyen Co Thach, Hanoi, Anh Thach, Ms. Phuc, Vietnam, Hoang Dieu, Son Tay Town, Minister of Foreign Affairs, Vo Nguyen Giap, the late minister , him, her, time, love story, organizations do
TPCN - A small two-story villa nestled under the tree canopy. A nice quiet old streets in Hanoi. Ms. Phuc, inorganic Ministry of Foreign Minister Nguyen Co Thach took me into the living room of the two diplomats ..
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h308 Con dam chet cha duong truoc nha tro
    Thời sự 24h(30/8): Con đâm chết cha dượng trước nhà trọ

    Lùi thời hạn bồi thường thiệt hại sự cố môi trường biển tại 4 tỉnh miền Trung; Người đàn bà thuê người chặt tay, chân hối hận trong nước mắt; 7 tấn thuốc bảo vệ thực vật lậu từ Trung Quốc: Việt Nam hứng độc; Nghi vấn rơi thang máy chung cư ở Hà Nội, 1 người mắc kẹt; Lào Cai lần đầu thừa nhận số nạn nhân vụ sập hầm vàng đã tăng lên 11

  • Thoi su 24h298 Cau be 11 tuoi tu tu vi ko co quan ao moi
    Thời sự 24h(29/8): Cậu bé 11 tuổi tự tử vì ko có quần áo mới

    Có một đứa trẻ 11 tuổi vừa tự tử, thưa ông Giời; Kỳ lạ thùng niêm phong tôm tiêm tạp chất, trở thành "sạch" sau 1 đêm; Bàng hoàng thanh niên tay cầm điện thoại, chết ngồi bên đường; Bệnh nhân nhiễm HIV giật kéo đe dọa bác sĩ; Quảng Nam: Loa phát thanh xã nhiễu sóng tiếng Trung Quốc

  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t