Chuyện tìm mộ nhà văn - liệt sĩ Dương Thị Xuân Quý

Chú tôi nói: Như ông Bùi Minh Quốc đi tìm hài cốt bà Dương Thị Xuân Quý ở làng mình đó, mấy năm ni đều thấy ổng về thắp hương nhưng không nhờ anh em mình đào tìm nữa mô. Còn chi nữa, lâu lắc từ cái thuở 1969 mà.

Chuyen tim mo nha van liet si Duong Thi Xuan Quy

Ông Đặng Xuân Ba bên cái hố tìm thấy hài cốt nhà văn

Thôi thì thằng Bắc rằm mồng một thắp hương cho bả là được rồi, cũng ở quanh vườn nớ chứ mô. Có ông bảo tôi, năm nớ cô Quý chạy xuống được vùng Bàn Thạch - Duy Vinh. Chưa hết.

Đầu Giêng năm nay, anh Thông ở Tuyên giáo Tỉnh ủy Quảng Nam điện thoại cho: Có ông vừa đào trong vườn được cái võng dù, họ nghi của cô Xuân Quý, em về xem thử. Anh đem chuyện này nói với nhà thơ Bùi Minh Quốc khi gặp ở Hội An trong dịp Hội nghị viết văn trẻ...

Ông Quốc điện cho ông Bá Thâm ở Hội Văn nghệ tỉnh. Chúng tôi phóng xe về cũng là lúc anh em đào bới vừa dừng tay. Bà con xúm chặt. “Thôi lần ni khỏi đào nữa chú Quốc hè”. Giọng anh Chính. Ông gật đầu nhè nhẹ, mắt đăm đắm vào đôi bàn tay run run giữ một gói nhỏ bọc bằng báo.

Trong lớp báo là lớp lá chuối xanh mướt. Một cái kẹp tóc bằng Inox, mặt trước khắc hoa văn, trái tim, ngôi sao, mặt sau sâu xuống có ép tấm nhựa vừa rớt, một dòng chữ được đục khá đều: Tặng chị X. Quý. EI. “Đúng đây rồi cháu à”.

Ông nói với tôi như vừa đủ cho mình ông nghe. Dây thép gài tấm I-nox đã gỉ, bung ra. Cái kẹp ấy có thể do ai đó tặng. Ông Bá Thâm thì đoán rằng là bộ đội trung đoàn I sư đoàn II của tướng Nguyễn Chơn tặng.

Ông Quốc lặng phắt. Rồi như sực tỉnh, quay sang giới thiệu tôi với một ông già thấp đậm, cách ăn mặc của một cựu binh. Ông tên là Đặng Xuân Ba, trước ở đơn vị thông tin 320 đánh nhau ở chiến trường Tây Nguyên, nhà cửa ở Sài Gòn, nhưng ông lại ở Lâm Đồng đảm nhận việc đặt trạm liên lạc đi tìm mộ liệt sĩ.

Ông Quốc: “Tất cả nằm ngoài suy nghĩ của chú”. Năm 1984, ông về tìm hài cốt vợ. Chỗ đào đầu tiên là bia tưởng niệm bây giờ. Đó là cái giếng cũ. Một du kích thoát chết kể lại rằng anh cùng nhà văn Xuân Quý bị bắn ngay dưới giếng trong đêm 8/3/1969 nhưng anh chạy được. Tìm mãi chỉ được vài ba chén bát sành. Thôi thì hốt nắm đất bỏ tiểu sành rồi táng tại chỗ.

Chuyen tim mo nha van liet si Duong Thi Xuan Quy

Chiếc kẹp tóc có khắc tên X. Quý

Ông Bá Thâm, vốn làm việc ở Hội Văn nghệ Giải phóng Trung Trung bộ, mấy năm qua chuyên đi tìm mộ cho ông Nguyễn Hồng, nhà thơ Nguyễn Mỹ, dựng bia nhà văn Chu Cẩm Phong, khóc ròng: “Năm 1985, trưa nắng đổ lửa, tau đem tiểu sành đó, đi cùng ông Quốc ra táng ở nghĩa trang Hòa Phước, trước khi ông Quốc rời Đà Nẵng.

Lần hai, năm 1995, lại quay về chỗ cũ. Rồi cũng đào bới, dùng máy xúc, phá tung bờ tre sát giếng cũ. Nước trào lên đến ngực. Chịu. Lần ba, năm 1996, lại về tìm lần nữa. Quá tam ba bận. Có lẽ lần này là lần cuối.

Câu thơ ông Quốc đề sau mặt bia tưởng niệm vợ dựng tại giếng cũ đó vào năm 1996 trong vườn anh Võ Bắc: “Thôi em nằm lại với đất lành Duy Xuyên”, như lời chứng cho lòng thành cho tình yêu của ông “anh mất em như mất nửa cuộc đời” trong “Bài thơ về Hạnh phúc”.

Mỗi lần về ông lại đáo ra thắp hương, rồi đi. Cuộc sống bất tận, sức người bao lăm. Chút yên ủy, an ủi chứ không bằng lòng, rằng thôi đâu cũng là đất mẹ, anh em biết, bà con biết, trời xanh biết lòng thành của mình. Tôi đứng trước hố đào rộng nửa mét, sâu 1,4 m, miên man nghĩ...

Ông Quốc bảo, ông gặp ông Đặng Xuân Ba chỉ vài ba lần thôi, lâu rồi. Chuyện này có căn cớ xa xa một chút. Khi còn làm ở Hội Văn nghệ Lâm Đồng, vợ chồng con gái ông Ba cũng làm ở đó. Cuộc sống eo xèo, chỗ ở khó khăn, vợ chồng ông nhường cho họ một phòng ở tầng dưới.

Năm trước, một bạn văn nói với ông rằng, ông Ba tìm mộ giỏi lắm. Ông nghe rồi gặp, kể hết hành trình tìm mộ vợ nhưng nói thật ra là không tin tưởng mấy. Ông Ba không chịu, hẹn về Quảng Nam.

Khi chạy xe honda đến Thăng Bình thì nhận điện ông Ba, hẹn rằng ngày mai sẽ tìm, nhưng ông Ba lại nói rằng cũng đang ra đây, thôi đi tìm luôn trong chiều nay...

Tôi hỏi ông Ba: “Làm sao bác xác định được?”. “Tôi phán đoán. Theo lời kể, nguyên ở đây hai bên là lũy tre, giữa là giao thông hào. Bên kia, xịch gần chỗ bia tưởng niệm một chút, trước đã đào tìm thấy tấm dù.

Kinh nghiệm chiến trường cho thấy, khi bị thương nằm một chỗ, nếu tỉnh dậy sẽ bò đi một đoạn. Tôi nghe nói, ngay cái chuồng bò kia (cách hố đào thấy hài cốt khoảng 8 m-PV), khi lính Nam Triều Tiên đi rồi, bà con thấy máu nhiều lắm, ruồi bu đầy, có lẽ chị Quý bị bắn chỗ đó. Tôi áng chừng, chị bò đến đây rồi nằm luôn”.

“Tại sao chỗ này, chỉ duy nhất chỗ này mà không chỗ khác? Không còn điều chi nữa à?”. Biết ý tôi, ông nhẹ nhàng: “Không có chuyện thần giao cách cảm ở đây đâu”. Ông chỉ nói chừng đó. Tôi nghĩ rằng ông là cựu binh đang đi tìm đồng đội.

Mọi người kể: Lúc đầu định đào chỗ cách hố này chừng 3 m, nhưng ông không chịu. Đào chỉ hơn 30 phút, trúng ngay. Ông Thành: Trên Mang Yang đó rừng rú đất đá tùm lum mà ổng tìm cũng ra đó anh!

Ông Quốc nhắc lại: Linh lắm, tất cả ngoài dự đoán của chú. Gần 25 năm qua, anh em bà con làng này đã đào nát cái vườn để tìm cô Quý mà có ra đâu. Điều mình không ngờ đã xảy ra. Hy vọng đã tắt. Tưởng rằng đã hết...

Bà con chạy lên quốc lộ mua giùm ông Quốc cái tiểu sành. Nhà văn Dương Thị Xuân Quý, tác giả của “Hoa rừng”, sau gần 40 năm không gặp mặt chồng, âm dương đôi ngả, giờ được chính tay ông Quốc an táng dưới chân bia tưởng niệm.

“Thôi, chú có đề câu thơ sau tấm bia đó mà, để cô nằm đây cũng được”. Vây quanh là những người nông dân chân đất, nhiều người đã từng gặp nhà văn Xuân Quý khi bà viết cái ký cuối cùng của đời văn “Gương mặt thách thức” về Bình Dương-Thăng Bình xong lội qua sông Ly Ly, về vĩnh viễn nằm tại đây.

Nhiều người trong số họ đã giúp, tìm giùm, rồi hiến đất xây bia tưởng niệm như anh Võ Bắc. Ông Quốc: “Anh em về trước, chú ở lại với cô một đêm”...

  • Trung Việt (Tiền Phong)
Việt Báo

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Cách phạt con gây tranh cãi của ông bố đầu bếp nổi tiếng nhất nước Anh

Gần đây, đầu bếp nổi tiếng ở Anh, được nhiều người yêu mến Jamie Oliver tiết lộ trên một chương trình tivi, anh đã phạt con gái Poppy 12 tuổi bằng cách cho ớt scotch bonnet (một loại ớt cực cay) vào quả táo của cô bé.

Trang Trần - bài học không của riêng ai

Một trong những sự kiện đang được dư luận quan tâm là diễn viên kiêm người mẫu Trang Trần (tên thật Trần Thị Trang, khá nổi tiếng với phim Hương ga gần đây) vừa bị cơ quan điều tra Công an quận Hoàn Kiếm - Hà Nội ra quyết định bắt khẩn cấp, để điều tra về hành vi chống người thi hành công vụ.

Nhận xét tin Chuyện tìm mộ nhà văn - liệt sĩ Dương Thị Xuân Quý

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Chuyện tìm mộ nhà văn - liệt sĩ Dương Thị Xuân Quý bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Chuyen tim mo nha van liet si Duong Thi Xuan Quy ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Chuyện tìm mộ nhà văn - liệt sĩ Dương Thị Xuân Quý ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

writer dedicated to the grave - martyrs Duong Thi Xuan Quy
Duong Thi Xuan Quy, Mr. Nations, Bui Minh Quoc Xuan Quy, memorials, meeting art, writers, brothers, bones, light , her son, fallen heroes, find, year

Notice I said Bui Minh Quoc As you go find the remains of Duong Thi Xuan quarter in his village, the nuns have seen him a few years of burning incense, but not by his brother find more model train. And spend more, longer shaking from the 1969 youth that ..

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h282 Dam dai phan cach o to bi xuyen toac
    Thời sự 24h(28/2): Đâm dải phân cách, ô tô bị xuyên toạc

    'Để công an xã điều tra dễ bỏ lọt, oan sai'; Đâm vào dải phân cách, ô tô bị xuyên toạc trên cao tốc; Tịch thu bán đấu giá hòn đá gần 30 tấn, giá chục tỷ đồng;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 27/2.

  • Thoi su 24h272 Giang chuc 2 PGD So
    Thời sự 24h(27/2): Giáng chức 2 PGĐ Sở

    Giảm gần 3 tỷ USD xây sân bay Long Thành; Bán sân bay Phú Quốc lấy vốn xây sân bay Long Thành; Thanh Hóa bắt xe giường nằm ‘nhồi" 117 khách; Hai PGĐ sở đánh nhau bị giáng chức, cảnh cáo;Đắk Nông: Đào được hòn đá quý 27 tấn...

  • Thoi su 24h 262 Vietjet muon mua lai nua san bay Noi Bai
    Thời sự 24h (26/2): Vietjet muốn mua lại nửa sân bay Nội Bài

    ATM của Agribank bị phá, lấy đi gần 1 tỷ đồng; Vietjet muốn mua lại nửa sân bay quốc tế Nội Bài; Phá sàn vàng "hút" 180 tỷ đồng của nhà đầu tư; Ùn tắc kéo dài: Hà Nội tháo rào chắn; Tháng 3, có 4 đợt không khí lạnh...

  • Thoi su trong ngay Cuong do la len tieng ve vu tai nan
    Thời sự trong ngày: Cường đô la lên tiếng về vụ tai nạn

    Ông Nguyễn Quang Lập được tại ngoại điều tra; Siêu xe gây tai nạn đứng tên sở hữu Cường “đô la”; Sáp nhập ngân hàng: Những chuyện hậu trường; Cụ ông tử vong sau một giờ thuê khách sạn...

  • Thoi su 24h092 Hai xe khach tong nhau 10 nguoi chet
    Thời sự 24h(09/2): Hai xe khách tông nhau, 10 người chết

    Hai xe khách tông nhau, 10 người chết; Đề nghị cách chức TBT báo Người cao tuổi; Sập hầm khai thác đá xanh, 3 người tử vong; 2 người Việt lọt danh sách tỷ phú thế giới; Nơi củ sâm to bằng… củ sắn... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 9/2.

  • Su kien quoc te noi bat 222 282
    Sự kiện quốc tế nổi bật (22/2 - 28/2)

    Lãnh đạo Đảng đối lập Nga bị ám sát ngay tại Moscow; kết quả vòng đám phán thứ 2 giữa Mỹ và Cuba; Mỹ xác nhận thông tin Trung Quốc đang tiến hành xây dựng các cảng hải quân và sân bay trên các đảo trên Biển Đông... là những tin chính trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2202 2802
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (22/02 - 28/02)

    Hàng loạt tai nạn thảm khốc trong 9 ngày nghỉ Tết; Mùng 6 Tết, dân làng Ném Thượng vẫn chém lợn ở sân đình; Hỗn chiến tại Lễ hội Đền Gióng; Tiền lẻ, chen lấn: Nét đặc trưng “mới” của lễ hội Việt? ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------

  • Toan canh Showbiz tuan 2202 2802
    Toàn cảnh Showbiz tuần (22/02 – 28/02)

    ó nên chỉ trích hình ảnh GS Vũ Khiêu 'thơm' má hoa hậu Kỳ Duyên?,Vợ Baggio tiết lộ sảy thai 2 lần, bị 'cắm vài ba chục cái sừng', Các ngôi sao tranh cãi về “Chiếc váy màu gì?”, Kim Hyun Joong sắp có con với bạn gái bị hành hung, “Thiên thần” Karlie Kloss bỏ Victoria’s Secret,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2202 2802
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/02 - 28/02)

    Ly kỳ chuyện đời các tướng cướp; Bị cáo về nhà ăn tết với… người bị hại; Vụ án khó điều tra bậc nhất lịch sử phá án Công an Hải Phòng; Những lá thư xin lỗi nức nở từ trại giam; 200 bánh heroin và những người đón Tết muộn; Các tổ 141 bắt nhiều vụ vận chuyển ma túy trong dịp Tết;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/02 - 28/02), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2202-2802/2147540033/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tong hop Doi song tuan qua 232 292
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (23/2 - 29/2)

    Dư âm của Tết Nguyên Đán vẫn còn đọng lại trong những câu chuyện gia đình, không khí lễ hội khắp mọi nơi. Những phong tục thờ cúng, giải hạn đầu năm trong dân gian; Những câu chuyện về ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2; Nhiều tấm gương sáng trong đời sống... và những tin tức an toàn thực phẩm bẩn là những thông tin nổi bật tuần vừa qua... ------------ Xem thêm: Tổng hợp Đời sống tuần qua (23/2 - 29/2), http://vietbao.vn/Doi-song-Gia-dinh/Tong-hop-Doi-song-tuan-qua-232-292/2147540036/111/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn