vietbao

Chuyện chưa kể về Nhà máy in tiền đầu tiên

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Bộ Tài chính và UBND tỉnh Hòa Bình đang đề xuất công nhận dấu tích của Nhà máy in tiền đầu tiên của chính quyền cách mạng Việt Nam tại Chi Nê (Hòa Bình) là di tích lịch sử cách mạng.

Cùng với nhà máy in tiền, còn có Kho bạc Nhà nước tại xóm Đồng Thung, xã Cố Nghĩa và ngôi nhà nơi Bác Hồ về thăm ngày 19/2/1947, tạo thành một cụm di tích.

Khu đồn điền đã bị phá hủy rất nhiều trong chiến tranh, song vẫn còn nhiều dấu tích quý giá. Trong tương lai, các dấu tích này có thể được phục dựng một phần.

Những tờ bạc đầu tiên trong lịch sử Nhà nước Việt Nam độc lập đã ra đời tại Chi Nê.

Đồn điền Chi Nê

Gần nửa đầu thế kỷ trước, đồn điền có diện tích 12.000 ha này thuộc sở hữu của một dòng họ nổi tiếng ở Pháp trong lĩnh vực kinh doanh đồn điền ở Đông Dương: chú cháu nhà Borel. Vị trí của đồn điền nay thuộc thị trấn Chi Nê, huyện Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình.

Vào năm 1943, vợ chồng nhà yêu nước Đỗ Đình Thiện mua lại đồn điền này với giá một triệu đồng Đông Dương (tương đương khoảng 2.000 lạng vàng), chủ yếu trồng cà phê.

Trong khoảng một năm từ tháng 3/1946 đến tháng 4/1947, đồn điền Chi Nê trở thành nơi in tiền của chính quyền cách mạng Việt Nam, và nơi trú ẩn an toàn cho nhiều cán bộ Đảng như Nguyễn Tạo, Văn Tiến Dũng, Lê Văn Hiến...

Nhà máy in tiền và Kho bạc buổi sơ khai

Trước đó, ông Đỗ Đình Thiện đã mua nhà máy in Tô-panh của Pháp và hiến cho Chính phủ để lập nhà máy in tiền. Những tờ bạc đầu tiên trong lịch sử của Nhà nước Việt Nam độc lập được phát hành ngày 3/2/1946 ở miền Nam Trung Bộ và cuối năm đó xuất hiện rộng khắp cả nước.

Nhưng ngay cuối năm 1946, bị quân Tưởng bao vây, cướp phá, Bộ trưởng Tài chính bấy giờ là ông Lê Văn Hiến đã đưa một bộ phận, sau đó là toàn bộ nhà máy in lên đóng tại đồn điền Chi Nê.

Tất cả khu vực xưởng chế biến cà phê của đồn điền được giao lại cho Bộ Tài chính lập Nhà máy in tiền và xây dựng nhà xưởng cho công nhân ở.

Đồn điền Chi Nê những năm 1940, chụp từ trên máy bay (Ảnh tư liệu).

Nhà máy in tiền trong buổi sơ khai của chính quyền cách mạng Việt Nam còn hết sức đơn giản. Máy móc chưa hiện đại nên cách thức in tiền cũng rất thô sơ: in lần lượt từng màu, số sê-ri, sau đó mới cắt. Mệnh giá lớn được in ốp-xét, mệnh giá nhỏ được in bằng máy sốp, ti pô. Lúc đó còn in cả các mệnh giá tiền 5 đồng, 2 đồng, 1 đồng, 5 hào, 2 hào, 1 hào.

Tại Chi Nê đã ra đời đồng bạc mệnh giá lớn nhất lúc bấy giờ là 100 đồng Việt Nam, còn được gọi là "tờ bạc trâu xanh", vì trên tờ bạc có hình con trâu màu xanh.

In, cắt, đóng, đếm xong, tiền được cho vào hòm gỗ chất lên xe bò hoặc xe ngựa chuyển vào xóm Đồng Thung, xã Cố Nghĩa cất giữ, rồi từ đó mới tỏa đi khắp nơi theo lệnh trên.

Ngôi nhà của một gia đình (ông Bùi Văn Tình) trong xóm được trưng dụng làm... kho bạc, và toàn bộ việc vận chuyển cũng do tự vệ xã thực hiện, một hoặc hai ngày/lần.

Có những thời điểm như tháng 11/1946, số lượng công nhân của nhà máy in tiền lên đến hơn 100 người. Ban giám đốc nhà in ở ngay trong đồn điền.

Dấu ấn của Bác

Tối 19/2/1947, trên đường đi Thanh Hóa công tác, Bác Hồ đã nghỉ lại ở Chi Nê trong đồn điền Đỗ Đình Thiện. Ngôi nhà nơi Bác nghỉ hiện vẫn còn. Theo lời kể của bà Đỗ Đình Thiện mà Bảo tàng Hồ Chí Minh ghi lại hồi năm 1985 thì khoảng 6 giờ sáng Bác đến, có hai anh bảo vệ đi cùng: "Lúc đó vào khoảng tháng 2 nên trời còn lạnh. Chúng tôi mời Bác vào phòng khách sưởi ấm một lúc rồi mời Bác dùng điểm tâm. Sau đó chúng tôi mời Bác di thăm nhà công nhân ở và một số gia đình người Mường ở gần đó. Lúc trở về gần đến nhà thì có hai chiếc máy bay thám thính lượn. Mấy bác cháu xuống hầm trú ẩn.

Dấu tích của đồn điền Chi Nê hiện nay tại Hòa Bình (Ảnh: Anh Thuấn)

Máy bay đi khỏi thì lại về nhà. Bác lấy chiếc máy chữ nhỏ đem ra ngồi dưới gốc cây đa ngoài vườn làm việc, Người đánh máy hàng tiếng đồng hồ. Buổi trưa, Bác dùng cơm với gia đình. Trong bữa ăn Bác hỏi thăm công việc làm ăn và nói: "Mình vào đây mới biết cơ sở cũng lớn và làm ăn quy củ, cũng lạ là địch nó chưa ném bom, và nó sẽ ném, vậy cô có đồ đạc gì quý thì nên sơ tán đi, và tìm chỗ làm lán xa vào trong núi cho các cháu sơ tán ban ngày"...

Bác rời Chi Nê tối 19/2/1947, đi rất bí mật nên ít người biết".

Tháng 4/1947, Pháp chuẩn bị tấn công đánh chiếm Hòa Bình, đồn điền Chi Nê bị bom tàn phá nghiêm trọng, Bộ Tài chính liền di chuyển toàn bộ Nhà máy in tiền và Kho bạc lên căn cứ địa Việt Bắc.

Tại tọa đàm khoa học về việc công nhận và phục hồi di tích Nhà máy in tiền đầu tiên của cách mạng tại Chi Nê do Bộ Tài chính tổ chức sáng 18/12, các đại biểu cũng nhấn mạnh, cần có hình thức tôn vinh xứng đáng đối với nhà yêu nước Đỗ Đình Thiện.

Tên tuổi của ông gắn với di tích Nhà máy in tiền ở Chi Nê và với nhiều đóng góp về tiền của và tâm huyết cho chính quyền cách mạng.

Theo nhà sử học Dương Trung Quốc, "tỉnh Hòa Bình nên có đường phố mang tên Đỗ Đình Thiện. Riêng Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam sẽ đưa việc làm tượng Đỗ Đình Thiện vào chương trình "Mỗi người một giọt đồng đúc tượng danh nhân".

Diễm Huyền

Việt Báo
Cú lên gối làm Cyborg nứt hộp sọ và màn ăn mừng kiểu Pokemon của đối thủ
Comment :Chuyện chưa kể về Nhà máy in tiền đầu tiên
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Chuyện chưa kể về Nhà máy in tiền đầu tiên bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Chuyen chua ke ve Nha may in tien dau tien ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Chuyện chưa kể về Nhà máy in tiền đầu tiên ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
Untold Story of the first printing money
Chi Ne, Hoa Binh, Vietnam, Do Dinh Thien, historic sites, in factories, ministries of finance, plantations, first, the money first, government, traces, go home, I
Ministry of Finance and People's Committee of Hoa Binh province is proposing to recognize traces of Money Printing Factory's first revolutionary government in Chi Ne Vietnam (Hoa Binh) are relics revolutionary history ..
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h308 Con dam chet cha duong truoc nha tro
    Thời sự 24h(30/8): Con đâm chết cha dượng trước nhà trọ

    Lùi thời hạn bồi thường thiệt hại sự cố môi trường biển tại 4 tỉnh miền Trung; Người đàn bà thuê người chặt tay, chân hối hận trong nước mắt; 7 tấn thuốc bảo vệ thực vật lậu từ Trung Quốc: Việt Nam hứng độc; Nghi vấn rơi thang máy chung cư ở Hà Nội, 1 người mắc kẹt; Lào Cai lần đầu thừa nhận số nạn nhân vụ sập hầm vàng đã tăng lên 11

  • Thoi su 24h298 Cau be 11 tuoi tu tu vi ko co quan ao moi
    Thời sự 24h(29/8): Cậu bé 11 tuổi tự tử vì ko có quần áo mới

    Có một đứa trẻ 11 tuổi vừa tự tử, thưa ông Giời; Kỳ lạ thùng niêm phong tôm tiêm tạp chất, trở thành "sạch" sau 1 đêm; Bàng hoàng thanh niên tay cầm điện thoại, chết ngồi bên đường; Bệnh nhân nhiễm HIV giật kéo đe dọa bác sĩ; Quảng Nam: Loa phát thanh xã nhiễu sóng tiếng Trung Quốc

  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t