Ca khúc da vàng và kinh Việt Nam

Ca khuc da vang va kinh Viet Nam

Có thể nói hầu hết mọi người trong chúng ta đều đã ít nhất một lần nghe ca khúc Nối vòng tay lớn. Trước năm 1975, ca khúc này từng được sử dụng trong chương trình Nối vòng tay lớn quy tụ sinh viên hải ngoại trở về sinh hoạt ở miền Nam.

Ngày 30 tháng 4 năm 1975, ca khúc này được cất lên ở Đài phát thanh Sài Gòn mừng ngày Tổ quốc thống nhất.

Và bây giờ, Nối vòng tay lớn cũng là ca khúc dành cho những chương trình sinh hoạt sinh viên học sinh trong cả nước. Nếu những biến cố chính trị hay quân sự có thể thay đổi tình hình đất nước, thì Nối vòng tay lớn mãi mãi tồn tại không hề thay đổi. Đơn giản chỉ vì nội dung của ca khúc thể hiện ước mơ thống nhất hai miền Nam Bắc của người dân Việt: Mặt đất bao la, anh em ta về, gặp nhau mừng như bão cát quay cuồng trời rộng, bàn tay ta nắm nối tròn một vòng Việt Nam … Nối vòng tay lớn nằm trong tuyển tập Kinh Việt Nam, được viết sau Ca khúc da vàng và Ta phải thấy mặt trời, trong những năm 1966, 1967, 1968, nói lên những ước mơ xây dựng quê hương đổ nát sau chiến tranh.

Rất nhiều người không được nghe hoặc ít biết đến hai tập ca khúc này, vì lý do rất đơn giản: từ 1965, 1966, chiến tranh leo thang khắp Việt Nam, người ta chỉ nói đến chiến tranh, chưa ai bàn đến việc xây dựng. Tại Hoa Kỳ, phong trào phản đối chiến tranh Việt Nam lan mạnh trong thời kỳ đó, cuối cùng đã làm cho chính phủ Mỹ phải thay đổi chính sách, dần dà tính chuyện rút quân. Một nhà báo của tờ New York Times đã tường thuật buổi diễn của Khánh Ly tại Sài Gòn hồi năm 1970 như sau: “Khánh Ly, 23 tuổi, trình bày ca khúc Tình ca người mất trí. Bài ca chấm dứt, thính đường im phăng phắc, không một tiếng vỗ tay.

Bởi vì nhạc Trịnh Công Sơn không phải viết ra để được tán thưởng mà là để người ta phải suy nghĩ, chiêm nghiệm”. Khắp nơi đều là chiến tranh, và khắp nơi mọi người đều âu lo vì tiếng đại bác đêm đêm dội về thành phố, vì những ngày quá dài trên quê hương đang bị tàn phá. Khắp nơi trên đất nước Việt Nam, người ta đều nghe Ca khúc da vàng, để xót xa cho thân phận quê hương mình. Tập ca khúc này gồm 12 bài, phát hành năm 1967: Đại bác ru đêm, Tình ca người mất trí, Người con gái Việt Nam Ngụ ngôn mùa đông, Ngày dài trên quê hương, Ngủ đi con Đi tìm quê hương, Đêm bây giờ đêm mai, Nhưng hôm nay Hãy nói dùm tôi, Gia tài của mẹ Lần tái bản vào năm 1968 được thêm vào hai ca khúc: Bài ca dành cho những xác người, Hát trên những xác người Ngoài ra còn có tuyển tập Phụ khúc da vàng được ấn hành khoảng năm 1972, gồm chín ca khúc.

Ca khúc da vàng gồm những bài hát nói đến thân phận quê hương, thân phận một đất nước nhược tiểu phải chịu ảnh hưởng chi phối của các cường quốc, vì vậy mà không tránh được cuộc chiến tranh tương tàn. Đây là một đề tài tranh luận cho đến nay vẫn chưa ngã ngũ. Còn với anh Sơn, thì hình ảnh người con gái trong Người con gái Việt Nam, chính là hình ảnh một quốc gia nhược tiểu, thực chất yếu đuối nhưng tinh thần vẫn kiên cường.

Hầu hết những ca khúc này gần như là những lời kể chuyện mang đầy hình ảnh của một đất nước đang chịu đựng chiến tranh: Đại bác đêm đêm dội về thành phố, người phu quét đường dừng chổi đứng nghe. Đại bác qua đây, con thơ giật mình, hầm trú tan hoang, ôi da thịt vàng... Trẻ con chưa lớn để thấy quê hương (Đại bác ru đêm). Người con gái Việt Nam da vàng, đi trong đêm, đêm vang ầm tiếng súng... Người con gái chợt ôm tim mình, trên da thơm, vết máu loang dần... (Người con gái Việt Nam).

Ngày gió lớn, tôi đi môi gọi thầm, gọi tên anh, tên Việt Nam, gần nhau trong tiếng nói da vàng... (Tình ca người mất trí) Nghe một Đại bác ru đêm, hay một Tình ca người mất trí, tưởng như đã đọc hết một cuốn sách về nỗi buồn chiến tranh. Không những thế, nhờ ca từ đơn giản, dễ hiểu, không có những ẩn dụ như trong các ca khúc tình yêu, cùng với cái âm điệu kể chuyện như một loại kinh nhật tụng nên Ca khúc da vàng dễ dàng đi sâu vào lòng người hơn những câu văn xuôi. Hãy lắng nghe ca từ của anh: “Trong căn nhà nhỏ, đèn thắp thì mờ”.

Bạn thử ngồi một mình nghe cho hết những khắc khoải, lời than khóc cho thân phận quê hương còn mãi chìm trong khói lửa chiến tranh, để thấy Trịnh Công Sơn không chỉ là một người viết nhạc mà còn là một họa sĩ, không cần cây cọ mà vẽ lên được những hình ảnh đau thương của cuộc đời. Cảm thông với thân phận quê hương thật ra đâu phải chỉ một mình Trịnh Công Sơn. Ở miền Nam thời ấy, nhiều nhạc sĩ cũng đã viết những ca khúc mang đầy đủ ý nghĩa hai chữ phản chiến, nhưng phần nhiều chỉ thể hiện những mất mát của bản thân dẫn đến không chấp nhận chiến tranh. Ca khúc da vàng thì không phải như thế. Trịnh Công Sơn là người rất lãng mạn.

Anh biết yêu từ tuổi mới lớn và đã yêu đến giây phút cuối cùng của cuộc đời. Tình yêu là hơi thở của anh, là hạnh phúc của người nghệ sĩ tài hoa này. Trong hàng trăm ca khúc đã được sáng tác thì gần hết là những bản nhạc tình bất hủ. Vậy mà khi viết Ca khúc da vàng hay Kinh Việt Nam thì cái lãng mạn đôi khi yếm thế đó đã nhường chỗ cho sự dấn thân: Hãy sống dùm tôi, hãy nói dùm tôi, hãy thở dùm tôi, đã lâu rồi, mà sao chờ đợi, sao còn ngồi, sao im lìm, ngủ hoài các anh… Còn thấy gì ngoài bom lửa đạn, anh chị này, sao vui mừng làm người cúi xin. (Hãy sống dùm tôi). Sau những xót xa cho thân phận quê hương đổ nát vì chiến tranh, Trịnh Công Sơn vẽ lên những ước mơ xây dựng lại quê hương trên khắp hai miền đất nước. Và tuyển tập Kinh Việt Nam ra đời khoảng năm 1968, mặc dù lúc đó chiến tranh vẫn leo thang với mức độ tàn khốc. Kinh Việt Nam cũng gồm 12 ca khúc: Dân ta vẫn sống - Chờ nhìn quê hương sáng chói - Dựng lại người, dựng lại nhà. Ngày mai đây bình yên - Cánh đồng hòa bình - Ta thấy gì đêm nay - Sao mắt mẹ chưa vui - Đôi mắt nào mở ra - Hãy đi cùng nhau - Hành ca - Đồng dao hòa bình - Nối vòng tay lớn.

Ngoài ra còn có tuyển tập Ta phải thấy mặt trời gồm 11 ca khúc, cũng nói đến ước mơ nhìn thấy một đất nước được xây dựng hùng mạnh sau ngày thống nhất. Nghĩ cho cùng, viết về những ước mơ có thể không khó khăn lắm, bởi ai chẳng có ước mơ. Trịnh Công Sơn cũng thế, nhưng không phải cho riêng mình. Trong khi chiến tranh lan tràn nhiều nơi trên quê hương, tuy vẫn bình an ở thành phố nhưng anh đã đau với nỗi đau thân phận người dân.

Không phải chỉ đau xót cho quê hương, anh còn mơ ước dựng lại đất nước sau những năm tháng bị chiến tranh tàn phá: Bàn chân ta đi mau đi sâu vô tới rừng cao Vác những cây rừng to về nơi đây, ta xây dựng nhà Bàn chân ta lên non ra sông ra tới biển xanh Gánh đá mang về kinh, về nơi đây ta xây làm nền (Dựng lại người, dựng lại nhà) Hình ảnh một khung cảnh đất nước thanh bình được vẽ lên như một niềm tin, một tương lai êm đềm cho quê hương yêu dấu: Một đoàn tàu đi nhả khói ấm hai ven rừng Một đàn gà cao tiếng gáy đánh thức bình minh (Ta thấy gì đêm nay) Người người hân hoan vui sướng, sống với nhau bằng yêu thương dưới một bầu trời tự do: Đường ta đi mênh mông phố xa bao người quen Bàn chân ta thênh thang những nắm tay reo mừng Đường Việt Nam hôm nay có bước chân tự do Người Việt ta hôm nay sống với nhau thật thà (Đồng dao hòa bình) Trước và sau ngày anh mất, đã có rất nhiều bài viết ca tụng những tình khúc của anh, phân tích từ ca từ, hình ảnh đến triết lý trong nhạc tình Trịnh Công Sơn.

Thế mà có rất ít những bài đề cập đến nhạc chống chiến tranh của anh. Trong khi đó thì người nước ngoài biết nhiều đến Trịnh Công Sơn không phải vì những ca khúc tình yêu mà chính vì những ca khúc về thân phận quê hương. Khoảng năm 1970, Khánh Ly được mời tham dự một Nhạc hội Dân ca ở Nhật. Ca khúc được người Nhật chọn lựa để Khánh Ly trình bày, dịch ra Nhật ngữ, là bài Diễm xưa của Trịnh Công Sơn. Vậy mà sau đó ca khúc được phổ biến nhiều nhất với hơn một triệu đĩa tại Nhật lại là bài Ngủ đi con trong tuyển tập Ca khúc da vàng. Trước đó, một người Nhật đã thu băng chương trình Hát cho thân phận quê hương của Trịnh Công Sơn tại Việt Nam. Khi về Nhật, ông giới thiệu với sinh viên trong nước và lắng nghe ý kiến của họ. Ông đã phỏng vấn nhiều sinh viên và phần đông đều trả lời họ rất thích ca khúc “Tôi sẽ đi thăm” vì nó gợi nhớ lại hai quả bom nguyên tử đã dội xuống Nhật Bản năm 1945. Người Nhật cũng có nỗi buồn chiến tranh, cũng đã từng đau với những tàn phá của chiến tranh trên quê hương của họ.

Đó là lý do vì sao giới trẻ ở Nhật cảm thấy gần gũi và kính trọng người nhạc sĩ họ Trịnh. Sau năm 1975, có nhiều người phê phán, chỉ trích và đặt Trịnh Công Sơn “bên kia chiến tuyến”. Nhưng đối với anh Sơn thì chẳng có một chiến tuyến nào trước mắt, mà chỉ có giải đất hình chữ S thân thương trải dài từ mũi Cà Mau đến ải Nam Quan. Trong ca khúc Như một hòn bi xanh, anh đã viết: Như một hòn bi xanh Trái đất này quay tròn Này em có mỗi con tim Nhớ mang quê hương của mình Thật vậy, trái đất quay tròn, đi đâu rồi cũng về chốn cũ. Trong tim mọi người chỉ có một quê hương. Nhiều người lại đặt đủ chuyện không hay về Trịnh Công Sơn, thậm chí có những điều mà ngay cả chính anh cũng không nghĩ đến. Nhưng anh Sơn không bao giờ cất công cải chính.

Anh thường nói, đời sống có bao lâu mà phải mất thì giờ đi cải chính mỗi lần người ta nói sai về mình. Dĩ nhiên, dù tài năng đến đâu, thì Trịnh Công Sơn cũng là một con người của đời thường, cũng có những khuyết điểm, cũng hỷ nộ ai ái ố như bao nhiêu người khác. Đôi lúc anh cũng giận, cũng hờn một người bạn nào đó, nhưng giận mà không đoạn tuyệt, hờn mà không thù ghét. Anh cũng thích vật chất, nhưng không bao giờ để vật chất sai khiến. Anh cũng yêu rất nhiều, nhưng chưa bao giờ làm phương hại đến hạnh phúc người khác. Đó là tính cách Trịnh Công Sơn.

Nếu hiểu rõ tính cách của Trịnh Công Sơn, biết rằng ngay khi vừa đến tuổi trưởng thành anh đã nặng mang trong lòng những suy nghĩ về quê hương, trăn trở về thân phận con người và ấp ủ những ước mơ tươi sáng cho đất nước, cho người người an vui hạnh phúc, thì hẳn sẽ không có những suy luận sai lạc về anh. Có chứng kiến tận mắt cảnh hàng vạn người đứng trước mộ anh vừa khóc vừa hát những ca khúc Trịnh Công Sơn trong cái ngày anh giã từ cõi tạm để trở về làm cát bụi, thì chúng ta có thể tin rằng, anh sống mãi trong lòng nhiều người, không chỉ nhờ vào tài năng mà chính vì tấm lòng bao la, cái nhân phẩm cao quý của anh.

HOÀNG TÁ THÍCH

Việt Báo

Video nổi bật

Dân Ca Việt Nam qua tiếng đàn của các Nghệ Sĩ quốc tế
00:00 / --:--

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

'Không có chuyện dừng triển khai gói 30.000 tỷ'

Khẳng định với PV, Cục trưởng Cục Quản lý Nhà và Thị trường Bất động sản (Bộ Xây dựng) cho hay: Không có chuyện dừng triển khai gói 30.000 tỷ và vẫn tiếp tục dài hạn đối với nhà ở xã hội…

Nhận xét tin Ca khúc da vàng và kinh Việt Nam

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Ca khúc da vàng và kinh Việt Nam bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ca khuc da vang va kinh Viet Nam ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Ca khúc da vàng và kinh Việt Nam ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tác Phẩm của chuyên mục Văn Hóa.

da song Gold and Economic Vietnam
Trinh Cong Son, Vietnam, Vietnam Business, Khanh Ly, most people used, in the program, use of, so to speak, the song, home, war, yellow, body parts, arms, to

can be said that most of us have heard at least once a major arms hits. Before 1975, this song was used in the Connect program big arms gathered overseas returned students living in the South ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Văn Hóa

Các bài viết khác:



  • Thoi su 24h038 Chuyen la ve CSGT Da Nang
    Thời sự 24h(03/8): "Chuyện lạ" về CSGT Đà Nẵng

     Mưa lớn, nửa quả đồi vùi lấp 8 người; "Chuyện lạ" về cảnh sát giao thông Đà Nẵng; Từ người rửa cát sỏi đến giọng đọc huyền thoại của VTV; Cả phố ám ảnh về thi thể cặp đôi trong nhà trọ

  • Thoi su tuan qua Toan canh mua lu lich su o Quang Ninh
    Thời sự tuần qua: Toàn cảnh mưa lũ lịch sử ở Quảng Ninh

    Toàn cảnh mưa lũ lịch sử tàn phá Quảng Ninh; Vỡ đập ở Điện Biên, xe máy trôi khắp thị trấn; Ngưỡng xét tuyển đại học là 15 điểm; Thông tin mới về vụ sát hại 6 người ở Bình Phước; Phát hiện thi thể đôi nam nữ phân hủy trong nhà trọ; Xử vụ đại gia nợ 1.600 tỷ: Bị cáo quỳ lạy trước tòa!...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h018 Vo dap xe may troi khap thi tran
    Thời sự 24h(01/8): Vỡ đập, xe máy trôi khắp thị trấn

    Vỡ đập ở Điện Biên, xe máy trôi khắp thị trấn; Mưa lũ Quảng Ninh: Thiệt hại 2.000 tỷ, toàn tỉnh đi làm cuối tuần; “Không ai nghĩ nó ra tay tàn bạo với cháu mình như thế...”... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 1/8. 

  • Thoi su 24h317 Thong tin moi ve vu sat hai 6 nguoi
    Thời sự 24h(31/7): Thông tin mới về vụ sát hại 6 người

     ĐH đồng loạt công bố điểm nhận hồ sơ xét tuyển; Tàu hải quân chở hơn 600 du khách rời Cô Tô; Thông tin mới về vụ sát hại 6 người ở Bình Phước; Phi công hotgirl làm cơ trưởng máy bay hàng không Việt Nam;  

  • Thoi su 24h307 Do xo ra suoi vot vang den sau lu
    Thời sự 24h(30/7): Đổ xô ra suối vớt "vàng đen" sau lũ

     Tàu hải quân chở 350 khách rời Cô Tô; Người dân đổ xô ra suối vớt "vàng đen" sau lũ lịch sử; Trường ĐH Bách khoa Hà Nội có hiệu trưởng mới; Vụ đại gia nợ 1600 tỷ: Thừa nhận cáo trạng có thiếu sót!; 

  • Hiem hoa tu thang may thang cuon
    Hiểm họa từ thang máy - thang cuốn

    Thêm một tai nạn thang máy thảm khốc xảy ra ở Trung Quốc: một cô gái chết bị kẹt đầu vào thang máy ở tầng 17, còn thân thể treo ở tầng 16. ------------ Xem thêm: Hiểm họa từ thang máy - thang cuốn, http://vietbao.vn/tp/Hiem-hoa-tu-thang-may-thang-cuon/12182378/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nhung chuyen tinh cam dong
    Những chuyện tình cảm động

    Vì tình yêu, Đức Phú quyết định hủy hợp đồng lao động ở nước ngoài để trở về Việt Nam chỉ sau 2 tháng xa nhau vì không thể chịu nổi nỗi nhớ nhung. ------------ Xem thêm: Những chuyện tình cảm động, http://vietbao.vn/tp/Nhung-chuyen-tinh-cam-dong/12197738/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Mua lu ngap lut bat thuong o Quang Ninh
    Mưa lũ ngập lụt bất thường ở Quảng Ninh

    Người dân Quảng Ninh đang phải đối mặt với những khó khăn chồng chất trong việc khắc phục hậu quả trận mưa lũ lịch sử.

  • Du khach Viet an cap o Thuy Si
    Du khách Việt ăn cắp ở Thụy Sĩ

    Chưa tìm được cách ngăn ngừa người ra nước ngoài buôn lậu, trộm cắp hoặc vi phạm thuần phong mỹ tục nước sở tại nên chúng ta sẽ còn xấu mặt dài dài

  • Bat nguyen Chu tich Tap doan Dau khi VN
    Bắt nguyên Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí VN

    Cựu Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam (PetroVietnam - PVN) Nguyễn Xuân Sơn bị khởi tố để điều tra hành vi "thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng" - tội danh được quy định tại điều 285 Bộ luật Hình sự. Báo điểm.. ------------ Xem thêm: Bắt nguyên Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí VN, http://vietbao.vn/tp/Bat-nguyen-Chu-tich-Tap-doan-Dau-khi-VN/12123701/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nghin le chuyen tuan qua 2607 0108
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (26/07 - 01/08)

    Toàn cảnh mưa lũ lịch sử tàn phá Quảng Ninh; Hiểm họa từ thang cuốn trong siêu thị; Các cơ quan HN chào cờ hát Quốc ca sáng thứ 2 từ 1/8; Vạch trần thủ đoạn “mẹ bệnh sắp chết” để lừa người đi đường ....là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (26/07 - 01/08), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2607-0108/2147582510/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 26718
    Sự kiện quốc tế nổi bật (26/7-1/8)

    Trung Quốc ngăn chặn máy bay Lào trên vùng Biển Hoa Đông; Thủ lĩnh Taliban đã chết, phó thủ lĩnh lên thay; Hy vọng tìm thấy tung tich chiếc máy MH 370 cùng những người có mặt trên chuyến bay định mệnh này lại được nhen nhóm; Thủ lĩnh Taliban đã chết cách đây 2 năm... là những tin quốc tế đáng chú ý trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 277 317
    Toàn cảnh Showbiz tuần (27/7 - 31/7)

    Sau scandal "văng tục", Tuấn Hưng gây xúc động mạnh trên facebook, Facebook của Lệ Quyên bị hack để vay mượn tiền, Nữ ca sĩ phá thai 4 lần tuyên bố là gái còn trinh gây bức xúc, Đỗ Mạnh Cường lại bị chơi xấu bằng... bùa ngải?, Hồ Ngọc Hà bị phản đối dự show hot nhất hành tinh.... là những tin hot nhất trong tuần này

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2607 0108
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (26/07 - 01/08)

    500 bánh heroin giấu trong bình gas; Kinh hoàng "nhồi" bé gái sơ sinh vào vali đem đi bán; Trang Trần sẽ hầu toà vì chống người thi hành công vụ vào tháng 8; Liên tiếp những vụ cướp tiệm vàng trắng trợn; Cảnh báo những chiêu lừa trên Facebook mà ai cũng có thể... dính; Con đường tội lỗi dẫn đến trại giam của Hào Anh;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (26/07 - 01/08), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2607-0108/2147582306/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 2607 01082015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 26/07 - 01/08/2015

    Trong báo cáo quản trị của công ty Quốc Cường Gia Lai vừa công bố Hồ Ngọc Hà không còn tên trong danh sách người liên quan tới Cường đôla, Bộ Công Thương cho biết giá xăng giảm nhỏ giọt nguyên nhân do thuế quá cao, một số thông tin phản ánh về việc Bộ Tài chính chỉ đạo vụ chuyên trách xúc tiến đề nghị với NHNN cho ngân sách vay tới 30.000 tỷ đồng, đùi gà Mỹ sẽ bị kiện bán phá giá tại VN...Cùng với đó, những thông tin về tài chính ngân hàng, bất đông sản và thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 26/07 - 01/08/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2607-01082015/2147582459/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn