vietbao

Bức ảnh cuối cùng của 10 cô gái ngã ba Đồng Lộc

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Giữa mùa gió Lào, đoàn công tác của Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam lên đường vào Hà Tĩnh, chỉ để trả một tấm ảnh về đúng nơi đã chụp ra nó gần 40 năm trước. Nơi đó là ngã ba Đồng Lộc.

Buc anh cuoi cung cua 10 co gai nga ba Dong Loc
Bức ảnh cuối cùng của 10 nữ TNXP ngã ba Đồng Lộc - Ảnh: Văn Sắc

Tiểu đội của 12 cô gái ngã ba Đồng Lộc vẫn còn đầy đủ trong cú bấm máy của anh phóng viên TTXVN Văn Sắc. Ai ngờ đó chính là lần chụp ảnh cuối cùng của 10 cô trong số đó.

Chuyện kể ở Đồng Lộc

Ngã ba Đồng Lộc giờ đây là những đồi thông xanh tươi. Nhà bia tưởng niệm Thanh niên Xung phong toàn quốc đang được nâng cấp. Đường lên đài quan sát La Thị Tám đang được lát đá.

Một gác chuông nay mai sẽ mọc lên gần nơi 10 cô yên nghỉ. Nơi các cô ngã xuống chỉ còn một cái hố nhỏ nằm lọt thỏm bên khu mộ cao ráo ốp đá trắng. Hố bom duy nhất các cô không thể nào lấp được...

Trước đây, hàng vạn cái hố như vậy bom Mỹ đã xới lên trên đất này. Nếu không có ảnh tư liệu, không ai có thể hình dung được thế nào là 3 quả bom cho 1m2. “Qua đây, không ai muốn dừng lại, nhất là vào ban ngày”. Văn Sắc kể. Trừ những người làm nhiệm vụ.

Anh Nguyễn Xuân Linh- đại đội trưởng nhớ lại buổi ban đầu giao nhiệm vụ thông đường lấp hố bom cho các cô. Đó là vào tháng 10/1967, sau bữa ăn đạm bạc với muối vừng, trong khi anh còn chần chừ chưa nói nên lời, thì các cô đã tự giao nhiệm vụ bằng một câu giản dị:

“Xin thủ trưởng cứ yên tâm. Có cái ăn trong bụng rồi thì khó khăn đến đâu chúng em cũng sẵn sàng chiến đấu, sẵn sàng hy sinh!”.

Thời ấy là thế. Chị La Thị Tám nói: “Biết là có thể hy sinh bất cứ lúc nào nhưng không cho phép bất cứ ai được đắn đo chần chừ, mà chỉ có tìm mọi cách hoàn thành tốt nhất nhiệm vụ tập thể giao”.

Ngoài việc đếm bom, sau mỗi lần bom bỏ, chị lại chạy thoăn thoắt đi khắp nơi, cắm tiêu đánh dấu vị trí có bom nổ chậm... Anh hùng Uông Xuân Lý nhớ lại , ban ngày ngã ba không có người đi qua, ban đêm không đèn.

Từ 6 giờ tối, anh lên xe ủi đi ủi... bom. Ngày 3-5 quả, có ngày 10 quả. Trước lần ủi cấp tốc 2 quả bom từ trường, đơn vị đã làm lễ truy điệu sống cho Lý. Vì không ai nghĩ anh còn quay về, trong khi chỉ cần cái xẻng lướt qua là bom nổ...

Những chuyện trên được kể trong cuộc giao lưu Huyền thoại Đồng Lộc- do T.Ư Đoàn TNCS HCM và UBND tỉnh Hà Tĩnh tổ chức tối 14/7 ngay dưới chân tượng đài Ngã ba Đồng Lộc.

Những nhân chứng gần gũi hơn cả với các cô chỉ có La Thị Tám - học cùng trường cấp I với Nguyễn Thị Xuân, nhà thơ Yến Thanh - tác giả bài thơ nổi tiếng gọi hồn Hồ Thị Cúc và anh Võ Tây Sơn - em ruột Võ Thị Hà.

Anh Sơn nhớ lần chị tạt qua nhà rồi lại tất tả vào ngay đơn vị để làm ca đêm, không kịp ăn tối với mẹ và em. Đó là lần cuối cùng Sơn nhìn thấy chị.

Buc anh cuoi cung cua 10 co gai nga ba Dong Loc
Nhà nhiếp ảnh Văn Sắc thăm lại 10 cô gái ngã ba Đồng Lộc
Chuyện của người dựng tượng bằng ảnh

Có một anh phóng viên, kể từ 1964, cũng được TTX Việt Nam giao nhiệm vụ chuyên trách mảng giao thông vận tải ở chiến trường. Văn Sắc đến Hà Tĩnh đầu hè 1968.

Trưởng Ty Giao thông Vận tải giới thiệu: “Có đội TNXP hay lắm - đội 55. Cậu nên đến!” Đội 55 lại giới thiệu xuống đại đội 552, và đại đội chỉ Sắc đến A4 - đúng tổ của các cô...

20 ngày sau khi các cô mất, Văn Sắc đã mang ảnh vào nơi chụp ảnh. Nhưng mới chỉ là ảnh in trên báo. Anh Nguyễn Xuân Linh ôm tờ báo khóc...

Tới tận bây giờ, ảnh đúng là ảnh (khổ 75x100) mới được đem “khoe” với các cô. Một bức để treo trong nhà, một bức khổ lớn tráng composit trong suốt để ngoài trời.

Đáng ra, khán giả của cuộc giao lưu còn được nghe một câu chuyện nữa... Nhưng khi Văn Sắc và Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Chu Chí Thành lên sân khấu trao ảnh, ông Chủ tịch tỉnh ra nhận, thì mọi người chỉ được biết người trao ảnh là đại diện của Hội NSNA.

... Ngay từ lúc được đại đội trưởng Linh giới thiệu với các cô, Văn Sắc đã khá ấn tượng vì mấy cô nghịch ngợm nhảy cả lên bàn ngồi. Các cô ở nhà dân ngay sát ngã ba.

Buổi tối, đọc sách báo, khâu vá, viết thư... dưới ánh đèn dầu. Ban ngày, ngoài 2 buổi học văn hóa, các cô tăng gia, phụ giúp gia đình mình ở... Một đêm một ngày ở Đồng Lộc có lẽ còn chưa đủ để anh phóng viên ảnh gọi đúng tên cả 12 cô.

Quả thực ở trọng điểm đánh phá này, nếu không vì nhiệm vụ, không ai muốn dừng chân lâu. Văn Sắc cũng vậy, xong nhiệm vụ là đi ngay. Phim ảnh lúc đó không có nhiều, anh tiêu tốn cho Ngã ba Đồng Lộc cả thảy 10 kiểu (trong đó có 2 kiểu tập thể).

Vậy nên cũng không có chuyện các cô xin chụp ảnh lưu niệm chẳng hạn...

Kiểu ảnh lịch sử được bấm buổi chiều, khoảng 5 giờ. Văn Sắc chọn phim 6x6 để lấy được toàn cảnh hố bom. Sau khi sắp xếp toàn tiểu đội làm nhiệm vụ bên hố đầy nước, anh nhận ra không chỉ có 1 mà 2 lần bóng của các cô soi xuống.

“Bóng dưới đáy nước thì dễ, lúc nào cũng có thể có được. Còn cái bóng nằm ngang ngang trên thành hố bom ít thấy lắm,” nhà nhiếp ảnh cho biết. Chứng tỏ mặt nước lúc đó phải đủ phẳng lặng để phản chiếu bóng người.

Nhà nhiếp ảnh đã không để vuột mất khoảnh khắc bình lặng quý giá ấy. Ảnh chụp ngược sáng. Chính người cũng trở thành những cái bóng viền sáng trên nền trời và đất. Như thể một hàng tượng đài sống.

Hoàn toàn có thể dựng tượng các cô trong tư thế đó - tư thế quen thuộc trong suốt 300 ngày, cho đến khi vĩnh viễn bị một quả bom phá hỏng vào khoảng 5 giờ chiều 24/7/1968, tức chưa đầy 20 ngày sau cú bấm máy của Văn Sắc...

Bóng của các cô mang lại chiều sâu thị giác cho bức ảnh. Còn sự hy sinh của các cô đã mang lại chiều sâu tâm linh cho nó. Bức ảnh trở thành một trong 2 tác phẩm đem lại cho Văn Sắc giải thưởng Nhà nước 2007.

Trở lại cuộc giao lưu, phần cuối, khi cựu nữ TNXP Nguyễn Thị Minh Phiên giới thiệu 11 đồng đội cùng ăn, cùng ở, cùng làm trong một trang trại bò sữa ở Thanh Hóa, các cô gái năm xưa đứng lên, vẫn bên nhau trong bộ quân phục bạc màu, vẫn cười bẽn lẽn.

Một cái kết có hậu khác cho một “tiểu đội” khác. Còn biết bao người đã ngã xuống ở ngã ba này và biết bao “ngã ba” khác trên tuyến đường lịch sử?

Bao nhiêu nữ TNXP đang sống độc thân, gia cảnh nghèo khổ như những gì đã được thấy trên màn hình trong buổi giao lưu. Người ra đi đã thành huyền thoại, còn người ở lại?

Nguyễn Mạnh Hà

Comment :Bức ảnh cuối cùng của 10 cô gái ngã ba Đồng Lộc
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bức ảnh cuối cùng của 10 cô gái ngã ba Đồng Lộc bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Buc anh cuoi cung cua 10 co gai nga ba Dong Loc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bức ảnh cuối cùng của 10 cô gái ngã ba Đồng Lộc ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
last files of 10 girls Dong Loc junction
Van Sac, Ha Tinh, The Art, Dong Loc junction, Photographic Artists, Photography Vietnam, the delegation, photographer, photos picture, the girl, finally, the task, that is, he
TP - Between monsoon Laos, the delegation of the Vietnam Photographic Artists in Ha Tinh off, only to return a true picture of where the taking it for nearly 40 years ago. Where is the Dong Loc junction ..
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Thoi su 24h087 Chu ho chem 2 chau tu vong
    Thời sự 24h(08/7): Chú họ chém 2 cháu tử vong

    Khách sạn giam khách: Quan ứng tiền giữ thể diện Cửa Lò; Treo biển cam kết "không khiêu dâm, kích dục": Nỗi khổ kép; Ai đã “đầu độc” tôm cá ở thượng nguồn sông Đà?; Sau vụ bảo vệ bệnh viện Nhi: Bộ Y tế chấn chỉnh việc vận chuyển người bệnh; Tiêm thuốc khiến bệnh nhân tử vong, bác sỹ bị... khiển trách

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ