"Bữa cơm" - thêm một phát hiện mới về Nguyễn Phan Chánh

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Tranh Nguyễn Phan Chánh hiện chỉ còn trên 50 bức (trong khoảng trên dưới 140 tác phẩm hoàn chỉnh của ông) ở Việt Nam. Chừng 2/3 số tranh của họa sĩ đã phát tán khắp nơi trên thế giới, gia đình và những người quan tâm chỉ biết khá mù mờ về chúng. Thế nhưng, mới đây, đã có một số hé mở về những tác phẩm lưu lạc này.

Thêm hai tác phẩm…

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh
Bản photocopy bức "Bữa cơm" từ một tạp chí cũ

Hơn 50 tác phẩm nói trên gồm trên 20 bức hiện đang được lưu giữ rải rác trong các gia đình con cháu họa sĩ và gần 30 bức đang được Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam bảo quản. Đây cũng chính là những bức được giới nghiên cứu và công chúng biết đến, trong đó có nhiều tác phẩm nổi tiếng. Còn 2/3 số tranh thất lạc kia, ngay cả giới học thuật cũng gần như không nắm được thông tin gì đáng kể.

Điều bất ngờ là mới đây, thêm một tác phẩm của Nguyễn Phan Chánh đã được tìm thấy trên một tạp chí nghệ thuật của Pháp. Đáng tiếc, gia đình họa sĩ không có được bản gốc mà chỉ là bản photocopy và cũng chỉ được một phần từ trang 153 đến trang 183. Thế nên, không thể nhận diện đây là tạp chí gì và xuất bản trong thời gian nào. Cũng trong tạp chí này, phần Arts du Vietnam (Nghệ thuật Việt Nam) còn có một số tác phẩm của sinh viên Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương cùng khóa với Nguyễn Phan Chánh như Lê Phổ, Mai Trung Thứ, Tô Ngọc Vân…

Bức tranh lụa của Nguyễn Phan Chánh đăng trong tạp chí có tên tiếng Pháp là Le Repas (Bữa cơm), được vẽ năm 1929, khổ 87,8 x 65,5 cm, góc trái viết bốn dòng chữ Nho kèm triện son đúng phong cách thường thấy của Nguyễn Phan Chánh. Tác phẩm Bữa cơm chưa từng được nhắc đến và dĩ nhiên chưa thấy xuất hiện ở bất kỳ nơi nào. Bức này được họa sĩ vẽ vào thời kỳ đầu (1929 – 1931) trong cuộc đời sáng tác của mình, cùng với Chơi ô ăn quan (khoảng 1930 – 1931), Cô gái rửa rau (1930), Lên đồng, Cô bé cho chim ăn (1931)… được xem là đỉnh cao của tranh lụa Việt Nam.

Một phần cuốn tạp chí này được TS. Hóa học Nguyệt Phương, cháu nội của danh họa, đang giảng dạy tại Pháp, sao chụp gửi về cho bố là GS. Sử học Nguyễn Phan Quang. Ngoài Bữa cơm được in trang trọng (cùng với bức Rửa rau cầu ao), bài viết còn nhắc đến một tác phẩm khác mà GS.Quang cho biết là ông cũng mới nghe lần đầu. Đó là bức La petite pâtissière (Cô gái bán bánh) đã bán cho ông Baschet, giám đốc tờ L’llustration của Paris, một tay chơi tranh nghiệp dư rất mê tranh Việt Nam.

Sáu bức từng được giới thiệu ở Paris năm 1931

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh
"Chơi ô ăn quan" - tác phẩm nổi tiếng nhất của Nguyễn Phan Chánh.

Cũng theo tư liệu trên, Cô gái rửa rau (đã bị ghi nhầm là “rửa bát”) được đánh giá là bức trứ danh nhất trong số sáu tác phẩm của Nguyễn Phan Chánh triển lãm dịp Noel năm 1931 trên phố La Boétie, Paris. Bốn bức trong số ấy đã tìm ra tung tích là Lên đồng thuộc bộ sưu tập Pierre Massé, Rửa rau cầu ao (bộ sưu tập của bác sĩ Montel), Em bé cho chim ăn (bộ sưu tập của bác sĩ Morax) và Chơi ô ăn quan thuộc bộ sưu tập Đức Minh. Riêng Chơi ô ăn quan ban đầu được nhà Đức Minh mua về từ Pháp nhưng sau đó có tin nó đã bị bán ngược ra nước ngoài!

Thông tin trên một lần nữa được xác minh nhờ cuộc gặp gỡ tình cờ giữa GS. Nguyễn Phan Quang với nhà nghiên cứu ngôn ngữ và sử học Mai Bá Triều, một Việt kiều Bỉ về nước vào tháng 6 năm nay. Người này đã tặng cho GS. Quang cuốn tạp chí L’llustration số đặc biệt nhân mùa Noel năm 1932 có đăng trang trọng bốn bức tranh, trên có ghi rõ nguồn gốc cùng với bài giới thiệu của Jean Tardieu (con trai Victor Tardieu, Hiệu trưởng đầu tiên của Trường Mỹ thuật Đông Dương). Riêng Rửa rau cầu ao năm ngoái lại thấy xuất hiện trong Triển lãm về Nghệ thuật và Văn hóa Việt Nam tại Bỉ (từ 20/4 đến 18/8/2003).

Một họa sĩ Việt Nam lần đầu tiên được giới học thuật phương Tây biết đến và đánh giá cao, Jean Tardieu viết trong số báo đó: “Đứng hàng đầu trong số những họa sĩ Hà Nội là Nguyễn Phan Chánh. Người họa sĩ trẻ này sinh ở Hà Tĩnh, Trung kỳ, trước khi vào trường (Mỹ thuật Đông Dương – PV) là nhà giáo ở quê. Anh ta là một trong số những người Việt Nam trẻ thời đó không dứt bỏ chữ Hán… Qua các tác phẩm của Nguyễn Phan Chánh và các họa sĩ khác cũng không kém phần tài năng của thế hệ anh ta, nghệ thuật của người An nam có thể nói đã đứng ngang hàng với những nền nghệ thuật đã được tôn vinh”.

Điều ngạc nhiên là tranh ông không chỉ được đánh giá bởi dân trong nghề mà còn được dân chơi tranh nghiệp dư ở Paris thuở ấy lùng sục, nhất là sau cuộc triển lãm ở thành phố này. Trong số đó có Pierre Massé, Giám đốc một Công ty Điện, người đã mua được bức Lên đồng, bác sĩ Montel, từng là giám đốc một bệnh viện nhỏ tại Sài Gòn, sở hữu bức Rửa rau cầu ao.

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Chân dung tự họa.

Một chi tiết thú vị nữa theo tài liệu mà con gái GS. Quang cung cấp, sau khi Rửa rau cầu ao đã được Montel mua, ông Hiệu trưởng Victor Tardieu mới nhận được một lá thư đề ngày 24/5/1932 của một nhà sưu tập tên Thierry Delanoue với lời lẽ mong mỏi có được một bức tranh của họa sĩ người Việt kia. Thư có đoạn: “Tôi sẽ rất sung sướng nếu được biết rằng những bức tranh lụa tôi đã thấy trong cuộc triển lãm trước đây có còn ở Pháp hay không và có bán không, đặc biệt là bức tranh về một cô gái bản xứ đang rửa rau và cho tôi biết giá cuối cùng là bao nhiêu”.

Vậy là, sáu tác phẩm từng được trưng bày ở Paris của họa sĩ đến giờ này đã nhận diện thêm được một – bức Bữa cơm, còn Cô gái bán bánh vẫn chỉ mới biết được cái tên.

Con trai danh họa Nguyễn Phan Chánh, GS. Nguyễn Phan Quang cho biết: “Gia đình chúng tôi luôn mong mỏi biết được mặt mũi những tác phẩm ấy như thế nào, thuộc sở hữu của ai cho dù chẳng thể nào mua lại được và cũng không đủ tiền mua”.

Một số tác phẩm của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh
Trong công viên Thống Nhất
Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Hoc vẽ

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Soi gương

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Soi gương (phác thảo)

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Tắm sớm

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Cô và cháu

  • Võ Tiến
Việt Báo
Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Video được xem nhiều nhất

Độc đáo lễ rước thần lúa của người Chơro
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Khái niệm 'đất ở' trong Luật Nhà ở 2014 đang làm khó nhà đầu tư

Luật Nhà ở 2014 mới có hiệu lực gần 1 năm, nhưng bắt đầu phát sinh những bất cập mà một trong số đó là quy định, để xây dựng dự án nhà ở, bắt buộc chủ đầu tư phải chuyển đổi thành đất ở.

Bẫy nhan sắc của kiều nữ phố núi

Sau những lần bị đánh ghen, cô gái xinh đẹp phố núi không tiếp tục "nghề làm vợ bé" mà tham gia đường dây lừa đảo, dùng sắc đẹp khiến nhiều chủ tiệm vàng xao lòng.

Nhận xét tin "Bữa cơm" - thêm một phát hiện mới về Nguyễn Phan Chánh

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết "Bữa cơm" - thêm một phát hiện mới về Nguyễn Phan Chánh bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc "Bữa cơm" - thêm một phát hiện mới về Nguyễn Phan Chánh ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa.

"meal" - add a new discovery of Nguyen Phan Chanh
Nguyen Phan Chanh of Vietnam, Nguyen Phan Quang, Dong Duong, Nguyen Phan Chanh paintings, gallery, O ate the, works, artists, meals, magazines, of the family, said, washing

Painting Nguyen Phan Chanh is just over 50 photos (in approximately 140 of his complete works) in Vietnam. About 2/3 of the artist's paintings spread throughout parts of the world, families and those who care only about them rather obscure. World ...

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h2505 Cong tu cuong buc nhieu co gai tren oto
    Thời sự 24h(25/05): Công tử cưỡng bức nhiều cô gái trên ôtô

    Bị "tố" từ chối cấp cứu bệnh nhân, bác sĩ trạm y tế nói gì?; Hà Nội ngập nặng, dân leo lên xe ủi, chèo xuồng "lướt" phố; Vợ tố bị chồng đánh đến mức phải nhập viện, sảy thai 3 tháng; Vụ tai nạn thảm khốc ở Bình Thuận: Đã có 13 nạn nhân tử vong; Đã giải cứu thành công cá voi nặng 15 tấn mắc cạn

  • Thoi su 24h2405 Loi khai cua hung thu sat hai be gai 11T
    Thời sự 24h(24/05): Lời khai của hung thủ sát hại bé gái 11T

    Chết cháy vì không có búa thoát hiểm: Nhà xe kêu khách lấy trộm; Những lần ông Obama tháo nhẫn để bắt tay gây tranh cãi; Hà Nội tiếp tục kiểm tra hoạt động bán hàng đa cấp; Cứu sống bệnh nhân bị gần 20 viên đạn găm khắp người; Cần xử lý thông tin bịa đặt, vu khống trên mạng xã hội

  • Thoi su 24h2305 Tai nan tham khoc o Binh Thuan 12 nguoi chet
    Thời sự 24h(23/05): Tai nạn thảm khốc ở Bình Thuận 12 người chết

    Chuyện những "dân chơi" đặt mua đồ nhưng thản nhiên... quên trả tiền; Vụ tai nạn thảm khốc 12 người chết: Tang thương quê nghèo; Truy sát kinh hoàng ở Cà Mau, nạn nhân bị chém khâu gần 30 mũi; Bê tông hầm chui như "kẹo lạc không đường": Nhiều giả thiết;

  • Thoi su 24h1905 Ghen tuong phi cong tre danh chet ban gai
    Thời sự 24h(19/05): Ghen tuông phi công trẻ đánh chết bạn gái

    Gạo đổi màu xanh khi ngâm nước tại Đà Nẵng: Mất 15 ngày kiểm tra; Xúc xích chứa chất gây ung thư: "Ăn ít cơ thể tự đào thải độc"; Dùng axit tẩy bình rồi đem bán nước lọc đóng chai; Góc khuất đằng sau lời "rao mình" trong "ma trận"... chợ thận online;

  • Thoi su 24h1805 Nam thanh nien giet ban roi len FB tu thu
    Thời sự 24h(18/05): Nam thanh niên giết bạn rồi lên FB tự thú

    Về vụ 2 cháu bé ở huyện Phú Xuyên "mất tích": Không đưa thông tin sai lệch, suy diễn; Choáng với hóa đơn tiền nước "khủng" ở Hà Nội: 19 triệu/tháng; Đã tìm ra nguyên nhân khiến cá chết trắng trên sông Bưởi; Đề nghị xử nghiêm nhà hàng có PG mặc ‘bikini’ chống lệnh phạt

  • Tai nan kinh hoang o Binh Thuan
    Tai nạn kinh hoàng ở Bình Thuận

    Những vụ tai nạn liên quan đến xe khách thường gây ra thương vong lên đến hàng chục người khiến nhiều người thấy bất an, ám ảnh đối với loại phương tiện này.

  • Chuyen tham Viet Nam cua Tong thong Obama
    Chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Obama

    Nhà Trắng công bố lịch trình chuyến thăm chính thức tới Việt Nam và Nhật Bản của Tổng thống Barack Obama, chuyến thăm thứ 10 của ông tới châu Á.

  • Phong chong xam hai tinh duc tre em
    Phòng chống xâm hại tình dục trẻ em

    Từ đầu năm đến nay, hàng loạt vụ học sinh bị xâm hại tình dục khiến nhiều phụ huynh, học sinh hoang mang, lo sợ

  • Toan canh vu Dong phuc bien hieu
    Toàn cảnh vụ 'Đồng phục biển hiệu'

    Việc đồng bộ bảng, biển quảng cáo đã mang lại diện mạo khác hẳn với vẻ nhếch nhác của nhiều tuyến phố ở Hà Nội hay các đô thị lớn. Tuy nhiên, có không ít ý kiến không đồng tình với việc làm này.

  • Nu sinh tat ban 52 cai chay mau mui
    Nữ sinh tát bạn 52 cái, chảy máu mũi

    Một vụ bạo lực học đường nghiêm trọng đã xảy ra tại trường THCS 15/10 (Mộc Châu, Sơn La), trong đó một nữ sinh đã thẳng tay tát bạn 52 cái, hộc máu mũi đang thu hút sự quan tâm của dư luận.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1505 21052016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 15/05 - 21/05/2016

    Bố vợ chém chết con rể rồi chở xác đến Công an đầu thú; Ông Tây dọn cống thối ở Nguyễn Khang, Hà Nội; Choáng với hóa đơn tiền nước khủng ở Hà Nội; Cá chết ngửa bụng trên kênh Nhiêu Lộc ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1505 21052016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 15/05 - 21/05/2016

    Giá xăng tăng lần thứ tư liên tiếp, huy động 500 tấn vàng trong dân, tính thêm các khoản chi đám hiếu, hỷ vào phí sản xuất điện, tiết kiệm người Việt vẫn đứng đầu thế giới,... Cùng với các tin tức về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng là những tin tức- sự kiện kinh tế nổi bât tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 155215
    Sự kiện quốc tế nổi bật (15/5-21/5)

    Tướng Mỹ tuyên bố tiếp tục tuần tra Biển Đông thách thức Trung Quốc; chiến đấu cơ Trung Quốc chặn máy bay Mỹ trên Biển Đông; Mỹ thông báo lịch trình thăm Việt Nam của Tổng thống Obama... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 155215
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (15/5-21/5)

    Bệnh sốt vàng da cực nguy hiểm: Đang có nguy cơ tràn vào Việt Nam; Chuyện lạ Cà Mau: Ồ ạt đi khám bệnh để... nhận quà; Chồng 96 tuổi vợ vẫn phải đặt vòng vì sợ mang bầu; Nguy cơ tiềm ẩn sau những món ăn ngày hè của người Việt;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1505 2105
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (15/05 - 21/05)

    Bé gái 11 tuổi bị sát hại giữa sân nhà; Cha chém con rể rồi chở xác đi đầu thú; Những vụ bác sĩ lợi dụng thuốc mê để hãm hiếp bệnh nhân; Minh Béo bị bắt tại Mỹ: Những khoản chi khủng cho vụ án; Cả làng đánh ghen... hộ: Nhiều người đang "cổ súy" cho việc ngoại tình;....là những tin đáng chú ý.