vietbao

"Bữa cơm" - thêm một phát hiện mới về Nguyễn Phan Chánh

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Tranh Nguyễn Phan Chánh hiện chỉ còn trên 50 bức (trong khoảng trên dưới 140 tác phẩm hoàn chỉnh của ông) ở Việt Nam. Chừng 2/3 số tranh của họa sĩ đã phát tán khắp nơi trên thế giới, gia đình và những người quan tâm chỉ biết khá mù mờ về chúng. Thế nhưng, mới đây, đã có một số hé mở về những tác phẩm lưu lạc này.

Thêm hai tác phẩm…

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh
Bản photocopy bức "Bữa cơm" từ một tạp chí cũ

Hơn 50 tác phẩm nói trên gồm trên 20 bức hiện đang được lưu giữ rải rác trong các gia đình con cháu họa sĩ và gần 30 bức đang được Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam bảo quản. Đây cũng chính là những bức được giới nghiên cứu và công chúng biết đến, trong đó có nhiều tác phẩm nổi tiếng. Còn 2/3 số tranh thất lạc kia, ngay cả giới học thuật cũng gần như không nắm được thông tin gì đáng kể.

Điều bất ngờ là mới đây, thêm một tác phẩm của Nguyễn Phan Chánh đã được tìm thấy trên một tạp chí nghệ thuật của Pháp. Đáng tiếc, gia đình họa sĩ không có được bản gốc mà chỉ là bản photocopy và cũng chỉ được một phần từ trang 153 đến trang 183. Thế nên, không thể nhận diện đây là tạp chí gì và xuất bản trong thời gian nào. Cũng trong tạp chí này, phần Arts du Vietnam (Nghệ thuật Việt Nam) còn có một số tác phẩm của sinh viên Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương cùng khóa với Nguyễn Phan Chánh như Lê Phổ, Mai Trung Thứ, Tô Ngọc Vân…

Bức tranh lụa của Nguyễn Phan Chánh đăng trong tạp chí có tên tiếng Pháp là Le Repas (Bữa cơm), được vẽ năm 1929, khổ 87,8 x 65,5 cm, góc trái viết bốn dòng chữ Nho kèm triện son đúng phong cách thường thấy của Nguyễn Phan Chánh. Tác phẩm Bữa cơm chưa từng được nhắc đến và dĩ nhiên chưa thấy xuất hiện ở bất kỳ nơi nào. Bức này được họa sĩ vẽ vào thời kỳ đầu (1929 – 1931) trong cuộc đời sáng tác của mình, cùng với Chơi ô ăn quan (khoảng 1930 – 1931), Cô gái rửa rau (1930), Lên đồng, Cô bé cho chim ăn (1931)… được xem là đỉnh cao của tranh lụa Việt Nam.

Một phần cuốn tạp chí này được TS. Hóa học Nguyệt Phương, cháu nội của danh họa, đang giảng dạy tại Pháp, sao chụp gửi về cho bố là GS. Sử học Nguyễn Phan Quang. Ngoài Bữa cơm được in trang trọng (cùng với bức Rửa rau cầu ao), bài viết còn nhắc đến một tác phẩm khác mà GS.Quang cho biết là ông cũng mới nghe lần đầu. Đó là bức La petite pâtissière (Cô gái bán bánh) đã bán cho ông Baschet, giám đốc tờ L’llustration của Paris, một tay chơi tranh nghiệp dư rất mê tranh Việt Nam.

Sáu bức từng được giới thiệu ở Paris năm 1931

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh
"Chơi ô ăn quan" - tác phẩm nổi tiếng nhất của Nguyễn Phan Chánh.

Cũng theo tư liệu trên, Cô gái rửa rau (đã bị ghi nhầm là “rửa bát”) được đánh giá là bức trứ danh nhất trong số sáu tác phẩm của Nguyễn Phan Chánh triển lãm dịp Noel năm 1931 trên phố La Boétie, Paris. Bốn bức trong số ấy đã tìm ra tung tích là Lên đồng thuộc bộ sưu tập Pierre Massé, Rửa rau cầu ao (bộ sưu tập của bác sĩ Montel), Em bé cho chim ăn (bộ sưu tập của bác sĩ Morax) và Chơi ô ăn quan thuộc bộ sưu tập Đức Minh. Riêng Chơi ô ăn quan ban đầu được nhà Đức Minh mua về từ Pháp nhưng sau đó có tin nó đã bị bán ngược ra nước ngoài!

Thông tin trên một lần nữa được xác minh nhờ cuộc gặp gỡ tình cờ giữa GS. Nguyễn Phan Quang với nhà nghiên cứu ngôn ngữ và sử học Mai Bá Triều, một Việt kiều Bỉ về nước vào tháng 6 năm nay. Người này đã tặng cho GS. Quang cuốn tạp chí L’llustration số đặc biệt nhân mùa Noel năm 1932 có đăng trang trọng bốn bức tranh, trên có ghi rõ nguồn gốc cùng với bài giới thiệu của Jean Tardieu (con trai Victor Tardieu, Hiệu trưởng đầu tiên của Trường Mỹ thuật Đông Dương). Riêng Rửa rau cầu ao năm ngoái lại thấy xuất hiện trong Triển lãm về Nghệ thuật và Văn hóa Việt Nam tại Bỉ (từ 20/4 đến 18/8/2003).

Một họa sĩ Việt Nam lần đầu tiên được giới học thuật phương Tây biết đến và đánh giá cao, Jean Tardieu viết trong số báo đó: “Đứng hàng đầu trong số những họa sĩ Hà Nội là Nguyễn Phan Chánh. Người họa sĩ trẻ này sinh ở Hà Tĩnh, Trung kỳ, trước khi vào trường (Mỹ thuật Đông Dương – PV) là nhà giáo ở quê. Anh ta là một trong số những người Việt Nam trẻ thời đó không dứt bỏ chữ Hán… Qua các tác phẩm của Nguyễn Phan Chánh và các họa sĩ khác cũng không kém phần tài năng của thế hệ anh ta, nghệ thuật của người An nam có thể nói đã đứng ngang hàng với những nền nghệ thuật đã được tôn vinh”.

Điều ngạc nhiên là tranh ông không chỉ được đánh giá bởi dân trong nghề mà còn được dân chơi tranh nghiệp dư ở Paris thuở ấy lùng sục, nhất là sau cuộc triển lãm ở thành phố này. Trong số đó có Pierre Massé, Giám đốc một Công ty Điện, người đã mua được bức Lên đồng, bác sĩ Montel, từng là giám đốc một bệnh viện nhỏ tại Sài Gòn, sở hữu bức Rửa rau cầu ao.

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Chân dung tự họa.

Một chi tiết thú vị nữa theo tài liệu mà con gái GS. Quang cung cấp, sau khi Rửa rau cầu ao đã được Montel mua, ông Hiệu trưởng Victor Tardieu mới nhận được một lá thư đề ngày 24/5/1932 của một nhà sưu tập tên Thierry Delanoue với lời lẽ mong mỏi có được một bức tranh của họa sĩ người Việt kia. Thư có đoạn: “Tôi sẽ rất sung sướng nếu được biết rằng những bức tranh lụa tôi đã thấy trong cuộc triển lãm trước đây có còn ở Pháp hay không và có bán không, đặc biệt là bức tranh về một cô gái bản xứ đang rửa rau và cho tôi biết giá cuối cùng là bao nhiêu”.

Vậy là, sáu tác phẩm từng được trưng bày ở Paris của họa sĩ đến giờ này đã nhận diện thêm được một – bức Bữa cơm, còn Cô gái bán bánh vẫn chỉ mới biết được cái tên.

Con trai danh họa Nguyễn Phan Chánh, GS. Nguyễn Phan Quang cho biết: “Gia đình chúng tôi luôn mong mỏi biết được mặt mũi những tác phẩm ấy như thế nào, thuộc sở hữu của ai cho dù chẳng thể nào mua lại được và cũng không đủ tiền mua”.

Một số tác phẩm của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh
Trong công viên Thống Nhất
Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Hoc vẽ

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Soi gương

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Soi gương (phác thảo)

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Tắm sớm

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Cô và cháu

  • Võ Tiến
Việt Báo
Thế giới "rùng mình" trước đặc sản Việt Nam
Comment :"Bữa cơm" - thêm một phát hiện mới về Nguyễn Phan Chánh
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết "Bữa cơm" - thêm một phát hiện mới về Nguyễn Phan Chánh bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc "Bữa cơm" - thêm một phát hiện mới về Nguyễn Phan Chánh ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
"meal" - add a new discovery of Nguyen Phan Chanh
Nguyen Phan Chanh of Vietnam, Nguyen Phan Quang, Dong Duong, Nguyen Phan Chanh paintings, gallery, O ate the, works, artists, meals, magazines, of the family, said, washing
Painting Nguyen Phan Chanh is just over 50 photos (in approximately 140 of his complete works) in Vietnam. About 2/3 of the artist's paintings spread throughout parts of the world, families and those who care only about them rather obscure. World ...
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Thoi su 24h228 Nhung vu giet hai can bo tai tieng
    Thời sự 24h(22/8): Những vụ giết hại cán bộ tai tiếng

    TPHCM kiểm tra "lót tay" lấy sổ đỏ: Sẽ như Hà Nội?; Những vụ giết hại cán bộ bằng súng tai tiếng nhất từ trước tới nay; Hé lộ nguyên nhân ban đầu vụ nhóm côn đồ nổ súng truy sát 1 gia đình ở Thanh Hóa; Nước biển miền Trung 'đạt chuẩn' để tắm và nuôi thủy sản; Cán bộ điều tra đánh người nhưng vẫn có thư cảm ơn;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 22/8/2016.

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t

  • Toan canh kinh te tuan 1408 20082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/08- 20/08/2016)

    Những dự án lọc dầu lớn phải bù lỗ tới hàng nghìn tỷ đồng, Bộ Công thương phản hồi về bộ nhiệm tại Sabeco, bảo mật tại các NH lớn, giá xăng tăng trở lại...Cùng với đó là những thông tin bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuần qua.

  • Tong hop tin Doi song tuan qua 15218
    Tổng hợp tin Đời sống tuần qua (15-21/8)

    Mới đây, lời cảnh báo được một vị phụ huynh đưa ra cùng với hình ảnh được cắt ra từ camera của lớp học mẫu giáo cho thấy một bé trai đang cố làm chuyện người lớn với bé gái trong giờ nghỉ trưa khiến nhiều bậc cha mẹ phải suy ngẫm.