vietbao

"Bữa cơm" - thêm một phát hiện mới về Nguyễn Phan Chánh

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Tranh Nguyễn Phan Chánh hiện chỉ còn trên 50 bức (trong khoảng trên dưới 140 tác phẩm hoàn chỉnh của ông) ở Việt Nam. Chừng 2/3 số tranh của họa sĩ đã phát tán khắp nơi trên thế giới, gia đình và những người quan tâm chỉ biết khá mù mờ về chúng. Thế nhưng, mới đây, đã có một số hé mở về những tác phẩm lưu lạc này.

Thêm hai tác phẩm…

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh
Bản photocopy bức "Bữa cơm" từ một tạp chí cũ

Hơn 50 tác phẩm nói trên gồm trên 20 bức hiện đang được lưu giữ rải rác trong các gia đình con cháu họa sĩ và gần 30 bức đang được Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam bảo quản. Đây cũng chính là những bức được giới nghiên cứu và công chúng biết đến, trong đó có nhiều tác phẩm nổi tiếng. Còn 2/3 số tranh thất lạc kia, ngay cả giới học thuật cũng gần như không nắm được thông tin gì đáng kể.

Điều bất ngờ là mới đây, thêm một tác phẩm của Nguyễn Phan Chánh đã được tìm thấy trên một tạp chí nghệ thuật của Pháp. Đáng tiếc, gia đình họa sĩ không có được bản gốc mà chỉ là bản photocopy và cũng chỉ được một phần từ trang 153 đến trang 183. Thế nên, không thể nhận diện đây là tạp chí gì và xuất bản trong thời gian nào. Cũng trong tạp chí này, phần Arts du Vietnam (Nghệ thuật Việt Nam) còn có một số tác phẩm của sinh viên Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương cùng khóa với Nguyễn Phan Chánh như Lê Phổ, Mai Trung Thứ, Tô Ngọc Vân…

Bức tranh lụa của Nguyễn Phan Chánh đăng trong tạp chí có tên tiếng Pháp là Le Repas (Bữa cơm), được vẽ năm 1929, khổ 87,8 x 65,5 cm, góc trái viết bốn dòng chữ Nho kèm triện son đúng phong cách thường thấy của Nguyễn Phan Chánh. Tác phẩm Bữa cơm chưa từng được nhắc đến và dĩ nhiên chưa thấy xuất hiện ở bất kỳ nơi nào. Bức này được họa sĩ vẽ vào thời kỳ đầu (1929 – 1931) trong cuộc đời sáng tác của mình, cùng với Chơi ô ăn quan (khoảng 1930 – 1931), Cô gái rửa rau (1930), Lên đồng, Cô bé cho chim ăn (1931)… được xem là đỉnh cao của tranh lụa Việt Nam.

Một phần cuốn tạp chí này được TS. Hóa học Nguyệt Phương, cháu nội của danh họa, đang giảng dạy tại Pháp, sao chụp gửi về cho bố là GS. Sử học Nguyễn Phan Quang. Ngoài Bữa cơm được in trang trọng (cùng với bức Rửa rau cầu ao), bài viết còn nhắc đến một tác phẩm khác mà GS.Quang cho biết là ông cũng mới nghe lần đầu. Đó là bức La petite pâtissière (Cô gái bán bánh) đã bán cho ông Baschet, giám đốc tờ L’llustration của Paris, một tay chơi tranh nghiệp dư rất mê tranh Việt Nam.

Sáu bức từng được giới thiệu ở Paris năm 1931

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh
"Chơi ô ăn quan" - tác phẩm nổi tiếng nhất của Nguyễn Phan Chánh.

Cũng theo tư liệu trên, Cô gái rửa rau (đã bị ghi nhầm là “rửa bát”) được đánh giá là bức trứ danh nhất trong số sáu tác phẩm của Nguyễn Phan Chánh triển lãm dịp Noel năm 1931 trên phố La Boétie, Paris. Bốn bức trong số ấy đã tìm ra tung tích là Lên đồng thuộc bộ sưu tập Pierre Massé, Rửa rau cầu ao (bộ sưu tập của bác sĩ Montel), Em bé cho chim ăn (bộ sưu tập của bác sĩ Morax) và Chơi ô ăn quan thuộc bộ sưu tập Đức Minh. Riêng Chơi ô ăn quan ban đầu được nhà Đức Minh mua về từ Pháp nhưng sau đó có tin nó đã bị bán ngược ra nước ngoài!

Thông tin trên một lần nữa được xác minh nhờ cuộc gặp gỡ tình cờ giữa GS. Nguyễn Phan Quang với nhà nghiên cứu ngôn ngữ và sử học Mai Bá Triều, một Việt kiều Bỉ về nước vào tháng 6 năm nay. Người này đã tặng cho GS. Quang cuốn tạp chí L’llustration số đặc biệt nhân mùa Noel năm 1932 có đăng trang trọng bốn bức tranh, trên có ghi rõ nguồn gốc cùng với bài giới thiệu của Jean Tardieu (con trai Victor Tardieu, Hiệu trưởng đầu tiên của Trường Mỹ thuật Đông Dương). Riêng Rửa rau cầu ao năm ngoái lại thấy xuất hiện trong Triển lãm về Nghệ thuật và Văn hóa Việt Nam tại Bỉ (từ 20/4 đến 18/8/2003).

Một họa sĩ Việt Nam lần đầu tiên được giới học thuật phương Tây biết đến và đánh giá cao, Jean Tardieu viết trong số báo đó: “Đứng hàng đầu trong số những họa sĩ Hà Nội là Nguyễn Phan Chánh. Người họa sĩ trẻ này sinh ở Hà Tĩnh, Trung kỳ, trước khi vào trường (Mỹ thuật Đông Dương – PV) là nhà giáo ở quê. Anh ta là một trong số những người Việt Nam trẻ thời đó không dứt bỏ chữ Hán… Qua các tác phẩm của Nguyễn Phan Chánh và các họa sĩ khác cũng không kém phần tài năng của thế hệ anh ta, nghệ thuật của người An nam có thể nói đã đứng ngang hàng với những nền nghệ thuật đã được tôn vinh”.

Điều ngạc nhiên là tranh ông không chỉ được đánh giá bởi dân trong nghề mà còn được dân chơi tranh nghiệp dư ở Paris thuở ấy lùng sục, nhất là sau cuộc triển lãm ở thành phố này. Trong số đó có Pierre Massé, Giám đốc một Công ty Điện, người đã mua được bức Lên đồng, bác sĩ Montel, từng là giám đốc một bệnh viện nhỏ tại Sài Gòn, sở hữu bức Rửa rau cầu ao.

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Chân dung tự họa.

Một chi tiết thú vị nữa theo tài liệu mà con gái GS. Quang cung cấp, sau khi Rửa rau cầu ao đã được Montel mua, ông Hiệu trưởng Victor Tardieu mới nhận được một lá thư đề ngày 24/5/1932 của một nhà sưu tập tên Thierry Delanoue với lời lẽ mong mỏi có được một bức tranh của họa sĩ người Việt kia. Thư có đoạn: “Tôi sẽ rất sung sướng nếu được biết rằng những bức tranh lụa tôi đã thấy trong cuộc triển lãm trước đây có còn ở Pháp hay không và có bán không, đặc biệt là bức tranh về một cô gái bản xứ đang rửa rau và cho tôi biết giá cuối cùng là bao nhiêu”.

Vậy là, sáu tác phẩm từng được trưng bày ở Paris của họa sĩ đến giờ này đã nhận diện thêm được một – bức Bữa cơm, còn Cô gái bán bánh vẫn chỉ mới biết được cái tên.

Con trai danh họa Nguyễn Phan Chánh, GS. Nguyễn Phan Quang cho biết: “Gia đình chúng tôi luôn mong mỏi biết được mặt mũi những tác phẩm ấy như thế nào, thuộc sở hữu của ai cho dù chẳng thể nào mua lại được và cũng không đủ tiền mua”.

Một số tác phẩm của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh
Trong công viên Thống Nhất
Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Hoc vẽ

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Soi gương

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Soi gương (phác thảo)

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Tắm sớm

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Cô và cháu

  • Võ Tiến
Việt Báo
Comment :"Bữa cơm" - thêm một phát hiện mới về Nguyễn Phan Chánh
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết "Bữa cơm" - thêm một phát hiện mới về Nguyễn Phan Chánh bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc "Bữa cơm" - thêm một phát hiện mới về Nguyễn Phan Chánh ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
"meal" - add a new discovery of Nguyen Phan Chanh
Nguyen Phan Chanh of Vietnam, Nguyen Phan Quang, Dong Duong, Nguyen Phan Chanh paintings, gallery, O ate the, works, artists, meals, magazines, of the family, said, washing
Painting Nguyen Phan Chanh is just over 50 photos (in approximately 140 of his complete works) in Vietnam. About 2/3 of the artist's paintings spread throughout parts of the world, families and those who care only about them rather obscure. World ...
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ