"Bữa cơm" - thêm một phát hiện mới về Nguyễn Phan Chánh

Tranh Nguyễn Phan Chánh hiện chỉ còn trên 50 bức (trong khoảng trên dưới 140 tác phẩm hoàn chỉnh của ông) ở Việt Nam. Chừng 2/3 số tranh của họa sĩ đã phát tán khắp nơi trên thế giới, gia đình và những người quan tâm chỉ biết khá mù mờ về chúng. Thế nhưng, mới đây, đã có một số hé mở về những tác phẩm lưu lạc này.

Thêm hai tác phẩm…

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh
Bản photocopy bức "Bữa cơm" từ một tạp chí cũ

Hơn 50 tác phẩm nói trên gồm trên 20 bức hiện đang được lưu giữ rải rác trong các gia đình con cháu họa sĩ và gần 30 bức đang được Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam bảo quản. Đây cũng chính là những bức được giới nghiên cứu và công chúng biết đến, trong đó có nhiều tác phẩm nổi tiếng. Còn 2/3 số tranh thất lạc kia, ngay cả giới học thuật cũng gần như không nắm được thông tin gì đáng kể.

Điều bất ngờ là mới đây, thêm một tác phẩm của Nguyễn Phan Chánh đã được tìm thấy trên một tạp chí nghệ thuật của Pháp. Đáng tiếc, gia đình họa sĩ không có được bản gốc mà chỉ là bản photocopy và cũng chỉ được một phần từ trang 153 đến trang 183. Thế nên, không thể nhận diện đây là tạp chí gì và xuất bản trong thời gian nào. Cũng trong tạp chí này, phần Arts du Vietnam (Nghệ thuật Việt Nam) còn có một số tác phẩm của sinh viên Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương cùng khóa với Nguyễn Phan Chánh như Lê Phổ, Mai Trung Thứ, Tô Ngọc Vân…

Bức tranh lụa của Nguyễn Phan Chánh đăng trong tạp chí có tên tiếng Pháp là Le Repas (Bữa cơm), được vẽ năm 1929, khổ 87,8 x 65,5 cm, góc trái viết bốn dòng chữ Nho kèm triện son đúng phong cách thường thấy của Nguyễn Phan Chánh. Tác phẩm Bữa cơm chưa từng được nhắc đến và dĩ nhiên chưa thấy xuất hiện ở bất kỳ nơi nào. Bức này được họa sĩ vẽ vào thời kỳ đầu (1929 – 1931) trong cuộc đời sáng tác của mình, cùng với Chơi ô ăn quan (khoảng 1930 – 1931), Cô gái rửa rau (1930), Lên đồng, Cô bé cho chim ăn (1931)… được xem là đỉnh cao của tranh lụa Việt Nam.

Một phần cuốn tạp chí này được TS. Hóa học Nguyệt Phương, cháu nội của danh họa, đang giảng dạy tại Pháp, sao chụp gửi về cho bố là GS. Sử học Nguyễn Phan Quang. Ngoài Bữa cơm được in trang trọng (cùng với bức Rửa rau cầu ao), bài viết còn nhắc đến một tác phẩm khác mà GS.Quang cho biết là ông cũng mới nghe lần đầu. Đó là bức La petite pâtissière (Cô gái bán bánh) đã bán cho ông Baschet, giám đốc tờ L’llustration của Paris, một tay chơi tranh nghiệp dư rất mê tranh Việt Nam.

Sáu bức từng được giới thiệu ở Paris năm 1931

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh
"Chơi ô ăn quan" - tác phẩm nổi tiếng nhất của Nguyễn Phan Chánh.

Cũng theo tư liệu trên, Cô gái rửa rau (đã bị ghi nhầm là “rửa bát”) được đánh giá là bức trứ danh nhất trong số sáu tác phẩm của Nguyễn Phan Chánh triển lãm dịp Noel năm 1931 trên phố La Boétie, Paris. Bốn bức trong số ấy đã tìm ra tung tích là Lên đồng thuộc bộ sưu tập Pierre Massé, Rửa rau cầu ao (bộ sưu tập của bác sĩ Montel), Em bé cho chim ăn (bộ sưu tập của bác sĩ Morax) và Chơi ô ăn quan thuộc bộ sưu tập Đức Minh. Riêng Chơi ô ăn quan ban đầu được nhà Đức Minh mua về từ Pháp nhưng sau đó có tin nó đã bị bán ngược ra nước ngoài!

Thông tin trên một lần nữa được xác minh nhờ cuộc gặp gỡ tình cờ giữa GS. Nguyễn Phan Quang với nhà nghiên cứu ngôn ngữ và sử học Mai Bá Triều, một Việt kiều Bỉ về nước vào tháng 6 năm nay. Người này đã tặng cho GS. Quang cuốn tạp chí L’llustration số đặc biệt nhân mùa Noel năm 1932 có đăng trang trọng bốn bức tranh, trên có ghi rõ nguồn gốc cùng với bài giới thiệu của Jean Tardieu (con trai Victor Tardieu, Hiệu trưởng đầu tiên của Trường Mỹ thuật Đông Dương). Riêng Rửa rau cầu ao năm ngoái lại thấy xuất hiện trong Triển lãm về Nghệ thuật và Văn hóa Việt Nam tại Bỉ (từ 20/4 đến 18/8/2003).

Một họa sĩ Việt Nam lần đầu tiên được giới học thuật phương Tây biết đến và đánh giá cao, Jean Tardieu viết trong số báo đó: “Đứng hàng đầu trong số những họa sĩ Hà Nội là Nguyễn Phan Chánh. Người họa sĩ trẻ này sinh ở Hà Tĩnh, Trung kỳ, trước khi vào trường (Mỹ thuật Đông Dương – PV) là nhà giáo ở quê. Anh ta là một trong số những người Việt Nam trẻ thời đó không dứt bỏ chữ Hán… Qua các tác phẩm của Nguyễn Phan Chánh và các họa sĩ khác cũng không kém phần tài năng của thế hệ anh ta, nghệ thuật của người An nam có thể nói đã đứng ngang hàng với những nền nghệ thuật đã được tôn vinh”.

Điều ngạc nhiên là tranh ông không chỉ được đánh giá bởi dân trong nghề mà còn được dân chơi tranh nghiệp dư ở Paris thuở ấy lùng sục, nhất là sau cuộc triển lãm ở thành phố này. Trong số đó có Pierre Massé, Giám đốc một Công ty Điện, người đã mua được bức Lên đồng, bác sĩ Montel, từng là giám đốc một bệnh viện nhỏ tại Sài Gòn, sở hữu bức Rửa rau cầu ao.

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Chân dung tự họa.

Một chi tiết thú vị nữa theo tài liệu mà con gái GS. Quang cung cấp, sau khi Rửa rau cầu ao đã được Montel mua, ông Hiệu trưởng Victor Tardieu mới nhận được một lá thư đề ngày 24/5/1932 của một nhà sưu tập tên Thierry Delanoue với lời lẽ mong mỏi có được một bức tranh của họa sĩ người Việt kia. Thư có đoạn: “Tôi sẽ rất sung sướng nếu được biết rằng những bức tranh lụa tôi đã thấy trong cuộc triển lãm trước đây có còn ở Pháp hay không và có bán không, đặc biệt là bức tranh về một cô gái bản xứ đang rửa rau và cho tôi biết giá cuối cùng là bao nhiêu”.

Vậy là, sáu tác phẩm từng được trưng bày ở Paris của họa sĩ đến giờ này đã nhận diện thêm được một – bức Bữa cơm, còn Cô gái bán bánh vẫn chỉ mới biết được cái tên.

Con trai danh họa Nguyễn Phan Chánh, GS. Nguyễn Phan Quang cho biết: “Gia đình chúng tôi luôn mong mỏi biết được mặt mũi những tác phẩm ấy như thế nào, thuộc sở hữu của ai cho dù chẳng thể nào mua lại được và cũng không đủ tiền mua”.

Một số tác phẩm của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh
Trong công viên Thống Nhất
Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Hoc vẽ

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Soi gương

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Soi gương (phác thảo)

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Tắm sớm

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Cô và cháu

  • Võ Tiến
Việt Báo

Video nổi bật

Dân Ca Việt Nam qua tiếng đàn của các Nghệ Sĩ quốc tế
00:00 / --:--

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Cách đơn giản tìm game, ứng dụng miễn phí trên Google Play

Sử dụng tính năng mới của mạng xã hội chia sẻ ứng dụng ePlay, người dùng smartphone, tablet chạy Android sẽ dễ dàng tìm được những ứng dụng miễn phí, ứng dụng trả phí vừa giảm giá…

Sự thật về thân phận của anh chàng “xấu lạ”

Thân phận thực sự của anh chàng được đưa ra khi một cô bạn tên Ngư Muội công bố bằng chứng xác thật nhất về chuyện này, còn chụp được ảnh cận cảnh của anh chàng Trần Sơn.

Trộm bị bắt vì bỏ quên đôi dép ở hiện trường

Sau khi lấy trộm nhiều tài sản của chị Phước, kẻ gian bỏ lại áo khoác, mũ lưỡi trai và đôi dép ở hiện trường. Nhờ vậy, lực lượng điều tra xác minh được 2 nghi can.

Nhận xét tin "Bữa cơm" - thêm một phát hiện mới về Nguyễn Phan Chánh

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết "Bữa cơm" - thêm một phát hiện mới về Nguyễn Phan Chánh bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc "Bữa cơm" - thêm một phát hiện mới về Nguyễn Phan Chánh ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

"meal" - add a new discovery of Nguyen Phan Chanh
Nguyen Phan Chanh of Vietnam, Nguyen Phan Quang, Dong Duong, Nguyen Phan Chanh paintings, gallery, O ate the, works, artists, meals, magazines, of the family, said, washing

Painting Nguyen Phan Chanh is just over 50 photos (in approximately 140 of his complete works) in Vietnam. About 2/3 of the artist's paintings spread throughout parts of the world, families and those who care only about them rather obscure. World ...

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h204 Hon loan hiem co tai CV nuoc Ho Tay
    Thời sự 24h(20/4): Hỗn loạn hiếm có tại CV nước Hồ Tây

    Kể lại cảnh hỗn loạn hiếm có tại công viên nước Hồ Tây; Khánh Thi tự tin khỏa thân bên người tình trẻ; Liệt sĩ trở về sau 50 năm hy sinh; Hà Nội: Nữ giám đốc bị sát hại tại nhà; Hạ sát PGĐ ngân hàng vì bị sỉ nhục…không tìm được gái...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/4.

  • Thoi su tuan qua Pha duong day ban dam ngan USD
    Thời sự tuần qua: Phá đường dây bán dâm ngàn USD

    Tìm máy bay và phi công gặp nạn gần đảo Phú Quý; Hà Nội: Nhiều phố có hàng cổ thụ bị vết 'chém' lạ; Phi công, tiếp viên Vietnam Airlines bị tạm giữ tại Hàn Quốc; Phá đường dây người mẫu, diễn viên bán dâm ngàn USD ở Sài Gòn; Chân dung đại gia bí ẩn yêu thương Ngọc Trinh suốt 7 năm qua; ...là những thông tin thời sự nổi bật trong tuần qua.

  • Thoi su 24h174 May bay roi o Binh Thuan
    Thời sự 24h(17/4): Máy bay rơi ở Bình Thuận

    TQ mở rộng phi pháp bãi đá ở Trường Sa; Máy bay rơi ở Bình Thuận, 2 phi công nhảy dù; Hà Nội: Nhiều phố có hàng cổ thụ bị vết 'chém' lạ; 'Trùm' đường dây người mẫu bán dâm cho đại gia ở SG; 5 người đẹp Việt trần tình nghi án "đi khách"; Tai nạn thảm khốc sau bữa tiệc thôi nôi...là những tin tức thời sự nổi bật trong ngày 16/4.

  • Thoi su 24h164 Dan lai chan xe tren quoc loi 1A
    Thời sự 24h(16/4): Dân lại chặn xe trên quốc lội 1A

    Tổng TTCP gọi điện cho đoàn thanh tra cây Hà Nội; Hàng cổ thụ Thủ đô ứa nhựa sau những vết chém lạ; Nửa đêm phá cửa xe đưa thi thể 2 thầy giáo ra ngoài; Chuyện hậu trường be bét của truyền hình thực tế; Thủ đoạn cực kỳ tinh vi của siêu lừa qua Facebook ở HN...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 15/4.

  • Thoi su 24h154 Xin tien chua ung thu cho con
    Thời sự 24h(15/4): 'Xin tiền chữa ung thư cho con'

    8 người tranh chức Cục trưởng Đường sắt VN; Hành động lạ của người mẹ 'xin tiền chữa ung thư cho con'; Chở xác người vứt giữa phố; Khoe 'chiến tích' và ảnh sex để bôi xấu bạn gái cũ; 'Cá chép hóa rồng' 200 tấn trên sông Hàn; Nữ hung thủ giết 3 bà cháu im lặng trong trại giam...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 14/4.

  • Dieu chinh gia dich vu y te
    Điều chỉnh giá dịch vụ y tế

    Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...

  • Phi cong va tiep vien VNA bi bat tai Han Quoc
    Phi công và tiếp viên VNA bị bắt tại Hàn Quốc

    Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..

  • Gan camera tren mu CSGT
    Gắn camera trên mũ CSGT

    Chỉ mang tính thử nghiệm, nhưng việc gắn camera trên mũ CSGT đã đem lại nhiều hiệu quả, khiến người vi phạm giao thông tâm phục, khẩu phục.

  • Nhung ky an trong lich su to tung Viet Nam
    Những kỳ án trong lịch sử tố tụng Việt Nam

    5 người cùng bị truy tố về tội giết người trong một vụ án. Kỳ án 'ma cũ bắt nạt ma mới' và sự thật bất ngờ; Kỳ án “Chúc Anh Đài” thời @ chuyên đi trộm cắp; Kỳ án tòa xử buộc người không vay phải trả nợ...

  • Be gai bi bong o truong Mam non
    Bé gái bị bỏng ở trường Mầm non

    Bé gái 3 tuổi bỏng nặng phần bụng, ngực và một phần cổ, mặt vì bị bạn đốt váy trong lớp học tại trường mầm non ở thị trấn thuộc huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái.

  • Su kien quoc te noi bat 124 184
    Sự kiện quốc tế nổi bật (12/4 - 18/4)

    Bà Hillary Clinton sẵn sàng chạy đua vào Nhà Trắng năm 2016; ông Putin trực tiếp giải đáp thắc mắc trên truyền hình; Hàn Quốc công khai cuộc phỏng vấn cuối đời cố Chủ tịch Keangnam; Triều Tiên kỷ niệm sinh nhật Chủ tịch Kim Nhật Thành... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1204 1804
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/04 - 18/04)

    Bé trai 1 tuổi tử vong tại BV Hồng Ngọc; Máy bay SU-22 rơi xuống biển; Phi công, tiếp viên hàng không được lợi bao nhiêu từ mỗi chuyến hàng xách tay”?; Xà cừ Hà Nội bị đẽo vỏ: Đề nghị công an điều tra... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Diem nhanh tin suc khoe quan trong tuan qua 134 194
    Điểm nhanh tin sức khỏe quan trọng tuần qua (13/4 - 19/4)

    Nhiều người bệnh bức xúc vì bác sĩ vô tâm, chẩn đoán nhầm; những chú ý đặc biệt khi ăn hải sản, món ăn mùa hè, bỏ túi những bí quyết phòng tránh bệnh ngày nắng nóng, thêm nhiều khám phá thú vị về chuyện "yêu" và sức khỏe giới tính,... là những tin sức khỏe quan trọng tuần qua. ------------ Xem thêm: Điểm nhanh tin sức khỏe quan trọng tuần qua (13/4 - 19/4), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Diem-nhanh-tin-suc-khoe-quan-trong-tuan-qua134-194/2147554199/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh Showbiz tuan 1204 1804
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/04 – 18/04)

    Lan Ngọc dành giải quán quân Bước nhảy hoàn vũ 2015, "Fast & Furious 7" cán mốc doanh thu 100 tỉ tại Việt Nam, Ngọc Trinh trở thành Nữ hoàng bikini châu Á, Xuân Bắc "chốt" cát-xê 8 tỉ đồng, vượt nhiều tên tuổi lớn, Thân thế ít người biết về 2 người mẫu bán dâm nghìn đô, Hoa hậu Kỳ Duyên bị tố làm màu trong việc bán dưa hấu, CL (2NE1) chỉ chịu thua Tổng thống Nga, Em út EXO-M lại bị đồn rời nhóm, "Bạn gái ngực lép" úp mở tuyên bố chia tay G-Dragon,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh Showbiz tuần (12/04 – 18/04), http://vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Toan-canh-Showbiz-tuan-1204-1804/2147554226/49/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1204 1804
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/04 - 18/04)

    Người mẫu, hoa khôi... bán dâm giá nghìn đô; Phi công và tiếp viên VNA bị bắt tại Hàn Quốc; Thảm án 3 bà cháu bị chém chết; Điều chưa biết về vụ trộm táo bạo nhất lịch sử; Những phi vụ táo tợn của “Băng cướp Hắc Long”; Bóc mẽ những chiêu thức tinh vi trong thế giới cá độ online;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/04 - 18/04), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-1204-1804/2147554187/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn