"Bữa cơm" - thêm một phát hiện mới về Nguyễn Phan Chánh

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Tranh Nguyễn Phan Chánh hiện chỉ còn trên 50 bức (trong khoảng trên dưới 140 tác phẩm hoàn chỉnh của ông) ở Việt Nam. Chừng 2/3 số tranh của họa sĩ đã phát tán khắp nơi trên thế giới, gia đình và những người quan tâm chỉ biết khá mù mờ về chúng. Thế nhưng, mới đây, đã có một số hé mở về những tác phẩm lưu lạc này.

Thêm hai tác phẩm…

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh
Bản photocopy bức "Bữa cơm" từ một tạp chí cũ

Hơn 50 tác phẩm nói trên gồm trên 20 bức hiện đang được lưu giữ rải rác trong các gia đình con cháu họa sĩ và gần 30 bức đang được Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam bảo quản. Đây cũng chính là những bức được giới nghiên cứu và công chúng biết đến, trong đó có nhiều tác phẩm nổi tiếng. Còn 2/3 số tranh thất lạc kia, ngay cả giới học thuật cũng gần như không nắm được thông tin gì đáng kể.

Điều bất ngờ là mới đây, thêm một tác phẩm của Nguyễn Phan Chánh đã được tìm thấy trên một tạp chí nghệ thuật của Pháp. Đáng tiếc, gia đình họa sĩ không có được bản gốc mà chỉ là bản photocopy và cũng chỉ được một phần từ trang 153 đến trang 183. Thế nên, không thể nhận diện đây là tạp chí gì và xuất bản trong thời gian nào. Cũng trong tạp chí này, phần Arts du Vietnam (Nghệ thuật Việt Nam) còn có một số tác phẩm của sinh viên Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương cùng khóa với Nguyễn Phan Chánh như Lê Phổ, Mai Trung Thứ, Tô Ngọc Vân…

Bức tranh lụa của Nguyễn Phan Chánh đăng trong tạp chí có tên tiếng Pháp là Le Repas (Bữa cơm), được vẽ năm 1929, khổ 87,8 x 65,5 cm, góc trái viết bốn dòng chữ Nho kèm triện son đúng phong cách thường thấy của Nguyễn Phan Chánh. Tác phẩm Bữa cơm chưa từng được nhắc đến và dĩ nhiên chưa thấy xuất hiện ở bất kỳ nơi nào. Bức này được họa sĩ vẽ vào thời kỳ đầu (1929 – 1931) trong cuộc đời sáng tác của mình, cùng với Chơi ô ăn quan (khoảng 1930 – 1931), Cô gái rửa rau (1930), Lên đồng, Cô bé cho chim ăn (1931)… được xem là đỉnh cao của tranh lụa Việt Nam.

Một phần cuốn tạp chí này được TS. Hóa học Nguyệt Phương, cháu nội của danh họa, đang giảng dạy tại Pháp, sao chụp gửi về cho bố là GS. Sử học Nguyễn Phan Quang. Ngoài Bữa cơm được in trang trọng (cùng với bức Rửa rau cầu ao), bài viết còn nhắc đến một tác phẩm khác mà GS.Quang cho biết là ông cũng mới nghe lần đầu. Đó là bức La petite pâtissière (Cô gái bán bánh) đã bán cho ông Baschet, giám đốc tờ L’llustration của Paris, một tay chơi tranh nghiệp dư rất mê tranh Việt Nam.

Sáu bức từng được giới thiệu ở Paris năm 1931

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh
"Chơi ô ăn quan" - tác phẩm nổi tiếng nhất của Nguyễn Phan Chánh.

Cũng theo tư liệu trên, Cô gái rửa rau (đã bị ghi nhầm là “rửa bát”) được đánh giá là bức trứ danh nhất trong số sáu tác phẩm của Nguyễn Phan Chánh triển lãm dịp Noel năm 1931 trên phố La Boétie, Paris. Bốn bức trong số ấy đã tìm ra tung tích là Lên đồng thuộc bộ sưu tập Pierre Massé, Rửa rau cầu ao (bộ sưu tập của bác sĩ Montel), Em bé cho chim ăn (bộ sưu tập của bác sĩ Morax) và Chơi ô ăn quan thuộc bộ sưu tập Đức Minh. Riêng Chơi ô ăn quan ban đầu được nhà Đức Minh mua về từ Pháp nhưng sau đó có tin nó đã bị bán ngược ra nước ngoài!

Thông tin trên một lần nữa được xác minh nhờ cuộc gặp gỡ tình cờ giữa GS. Nguyễn Phan Quang với nhà nghiên cứu ngôn ngữ và sử học Mai Bá Triều, một Việt kiều Bỉ về nước vào tháng 6 năm nay. Người này đã tặng cho GS. Quang cuốn tạp chí L’llustration số đặc biệt nhân mùa Noel năm 1932 có đăng trang trọng bốn bức tranh, trên có ghi rõ nguồn gốc cùng với bài giới thiệu của Jean Tardieu (con trai Victor Tardieu, Hiệu trưởng đầu tiên của Trường Mỹ thuật Đông Dương). Riêng Rửa rau cầu ao năm ngoái lại thấy xuất hiện trong Triển lãm về Nghệ thuật và Văn hóa Việt Nam tại Bỉ (từ 20/4 đến 18/8/2003).

Một họa sĩ Việt Nam lần đầu tiên được giới học thuật phương Tây biết đến và đánh giá cao, Jean Tardieu viết trong số báo đó: “Đứng hàng đầu trong số những họa sĩ Hà Nội là Nguyễn Phan Chánh. Người họa sĩ trẻ này sinh ở Hà Tĩnh, Trung kỳ, trước khi vào trường (Mỹ thuật Đông Dương – PV) là nhà giáo ở quê. Anh ta là một trong số những người Việt Nam trẻ thời đó không dứt bỏ chữ Hán… Qua các tác phẩm của Nguyễn Phan Chánh và các họa sĩ khác cũng không kém phần tài năng của thế hệ anh ta, nghệ thuật của người An nam có thể nói đã đứng ngang hàng với những nền nghệ thuật đã được tôn vinh”.

Điều ngạc nhiên là tranh ông không chỉ được đánh giá bởi dân trong nghề mà còn được dân chơi tranh nghiệp dư ở Paris thuở ấy lùng sục, nhất là sau cuộc triển lãm ở thành phố này. Trong số đó có Pierre Massé, Giám đốc một Công ty Điện, người đã mua được bức Lên đồng, bác sĩ Montel, từng là giám đốc một bệnh viện nhỏ tại Sài Gòn, sở hữu bức Rửa rau cầu ao.

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Chân dung tự họa.

Một chi tiết thú vị nữa theo tài liệu mà con gái GS. Quang cung cấp, sau khi Rửa rau cầu ao đã được Montel mua, ông Hiệu trưởng Victor Tardieu mới nhận được một lá thư đề ngày 24/5/1932 của một nhà sưu tập tên Thierry Delanoue với lời lẽ mong mỏi có được một bức tranh của họa sĩ người Việt kia. Thư có đoạn: “Tôi sẽ rất sung sướng nếu được biết rằng những bức tranh lụa tôi đã thấy trong cuộc triển lãm trước đây có còn ở Pháp hay không và có bán không, đặc biệt là bức tranh về một cô gái bản xứ đang rửa rau và cho tôi biết giá cuối cùng là bao nhiêu”.

Vậy là, sáu tác phẩm từng được trưng bày ở Paris của họa sĩ đến giờ này đã nhận diện thêm được một – bức Bữa cơm, còn Cô gái bán bánh vẫn chỉ mới biết được cái tên.

Con trai danh họa Nguyễn Phan Chánh, GS. Nguyễn Phan Quang cho biết: “Gia đình chúng tôi luôn mong mỏi biết được mặt mũi những tác phẩm ấy như thế nào, thuộc sở hữu của ai cho dù chẳng thể nào mua lại được và cũng không đủ tiền mua”.

Một số tác phẩm của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh
Trong công viên Thống Nhất
Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Hoc vẽ

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Soi gương

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Soi gương (phác thảo)

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Tắm sớm

Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh

Cô và cháu

  • Võ Tiến
Việt Báo
Comment :"Bữa cơm" - thêm một phát hiện mới về Nguyễn Phan Chánh
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết "Bữa cơm" - thêm một phát hiện mới về Nguyễn Phan Chánh bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bua com them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc "Bữa cơm" - thêm một phát hiện mới về Nguyễn Phan Chánh ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
"meal" - add a new discovery of Nguyen Phan Chanh
Nguyen Phan Chanh of Vietnam, Nguyen Phan Quang, Dong Duong, Nguyen Phan Chanh paintings, gallery, O ate the, works, artists, meals, magazines, of the family, said, washing
Painting Nguyen Phan Chanh is just over 50 photos (in approximately 140 of his complete works) in Vietnam. About 2/3 of the artist's paintings spread throughout parts of the world, families and those who care only about them rather obscure. World ...
  • Thoi su 24h306 Formosa la thu pham gay ca chet
    Thời sự 24h(30/6): Formosa là thủ phạm gây cá chết

    Hà Nội 'cấm xe máy, không cấm mua bán sở hữu'; Tài xế container vi phạm chửi bới, xô ngã CSGT, "đại náo" đường phố; Chính thức kết luận Formosa là thủ phạm gây cá chết ở miền Trung; Cảnh báo tình trạng học sinh 'yêu đương hồn nhiên, phá thai dại dột'; 264 xe công được định giá 1,5 triệu đồng: Sự thật là...; là những tin tức thời sự nổi bật ngày 30/6/2016.

  • Thoi su 24h296 Ly ky chuyen bo xuong to ke giet nguoi
    Thời sự 24h(29/6): Ly kỳ chuyện bộ xương tố kẻ giết người

    Nâng lương, thăng quân hàm 9 quân nhân phi hành đoàn CASA-212; Gái trẻ bị giật túi xách ngã bất tỉnh "suýt chết" trên phố Hà Nội; Sự thật giật mình về xuất xứ của những gói bột màu nhuộm miến; Cô gái xinh như hotgirl bị tố lấy tiền từ thiện mưu lợi cá nhân; Vợ trẻ dùng mũ bảo hiểm “phang” túi bụi vào đầu chồng mặc con khóc thét giữa phố

  • Thoi su 24h286 Nguyen nhan phuot thu Anh thiet mang
    Thời sự 24h(28/6): Nguyên nhân phượt thủ Anh thiệt mạng

    Vụ cháy 4 người chết: Đau đớn dãy quan tài xếp cạnh nhau; Hộp đen máy bay quan trọng thế nào trong việc 'giải phẫu' tai nạn?; Từ 1/8: Trạm thu phí để xe ùn tắc sẽ bị phạt 70 triệu đồng; Shipper khốn đốn vì bị kẻ giả mạo nhân viên cửa hàng lừa mất gần 2 triệu đồng; Gia đình phượt thủ người Anh tử nạn ở Fansipan hé lộ nguyên nhân thiệt mạng

  • Thoi su 24h276 6 diem mo trong vu an o Binh Phuoc
    Thời sự 24h(27/6): 6 điểm mờ trong vụ án ở Bình Phước

    Thảm cảnh chung cư: Nước phun từ thang máy vào phòng ngủ tầng 21; Ngân hàng ưu tiên tuyển người cùng họ sếp: Vi phạm luật lao động?; 'Ngáo đá' có thể dẫn đến hành vi giết người chặt xác; Vợ xinh đẹp mất tích lúc đang tắm: Người yêu cũ bất ngờ lên tiếng; Hé lộ cuộc mua bán củ sâm Ngọc Linh "khủng" quý hiếm hơn 100 tuổi

  • Thoi su 24h2306 Cha om con 28 thang tuoi nhay lau tu tu
    Thời sự 24h(23/06): Cha ôm con 28 tháng tuổi nhảy lầu tự tử

    Tai nạn thảm khốc trên đèo Prenn: Cấm xe lưu thông vào ban đêm; Nhân viên BV Bạch Mai "buôn" điện thoại: "Buôn" 4 phút; Cặp bồ với "chồng nhà người ta", cô gái trẻ bị lột áo ngay tại nơi làm việc; Thảm sát Bình Phước: Gian nan nộp tiền khắc phục hậu quả; Thanh Hoá: Phát hiện nhầm con sau 4 năm vì cha mẹ trắng trẻo, con ngăm đen

  • Thoi su 24h2206 Hung thu giet hai nu sinh lop 12
    Thời sự 24h(22/06): Hung thủ giết hại nữ sinh lớp 12

    Nhận đỡ đầu con của Đại tá Trần Quang Khải tới năm 18 tuổi; Đằng sau người đàn bà chạy xe ôm 'ghê gớm' ở bến xe Gia Lâm; Nữ sinh trường Cao đẳng Công thương mất tích bí ẩn hơn nửa tháng; Trục lợi từ video khoe thân qua Facebook Live ở Việt Nam; Tai nạn kinh hoàng, xe cứu thương nát đầu, 10 người thương vong

  • Thoi su 24h2106 100 dan choi phe ma tuy trong khach san
    Thời sự 24h(21/06): 100 dân chơi phê ma túy trong khách sạn

    Hàng loạt bé trai Hà Nội dưới 5 tuổi dễ trở thành “thái giám”; Phạt nặng xe không treo khẩu hiệu: Nặng bệnh hình thức; Đã có ‘vòng kim cô’, chủ dự án BOT hết thời ‘tay không bắt giặc’; TNGT 7 người chết: Hàng nghìn HS nghẹn ngào tiễn đưa 3 cô giáo; Hi hữu ở HN: Chủ say rượu ngủ giữa đường, chó nhất quyết đứng trông

  • Thoi su 24h2006 Co dau xinh dep mat tich khi tam
    Thời sự 24h(20/06): Cô dâu xinh đẹp mất tích khi tắm

    Máy bay CASA 212 bị nạn: Ngóng đợi tin các anh trở về đất Mẹ; Tai nạn ở đèo Prenn 7 người chết: Nhiều sai phạm cần khởi tố vụ án ; Vỡ hồ chứa nước đãi titan: Hàng loạt sai phạm chỉ được coi là "thiếu sót"?; Vụ đánh ghen tại bigc quận Hà Đông, Hà Nội: Hành vi “có tổ chức” sẽ bị xử lý nghiêm!;

  • Thoi su 24h1706 Phan no co giao tat bom bop vao mat tre
    Thời sự 24h(17/06): Phẫn nộ cô giáo tát bôm bốp vào mặt trẻ

    Máy bay chở chín người tìm Su-30MK2 mất tích; Nửa đêm, bị kẻ lạ mặt ném mắm tôm vào nhà "khủng bố" tinh thần?; Đã tìm được thi thể phi công Trần Quang Khải; Phẫn nộ clip cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi; Bùng nổ các vụ đánh ghen: Trước hả hê, sau hối hận; CSGT phạt lỗi lốp mòn, đèn mờ bằng... mắt: Bức xúc!

  • Nghin le chuyen tuan qua 2606 2072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 26/06 - 2/07/2016

    Nước mắt tuôn rơi trong tang lễ phi hành đoàn CASA-212; Chính thức kết luận Formosa là thủ phạm gây cá chết ở miền Trung; Hà Nội xem xét cấm xe máy vào năm 2025; 10 tội danh có thể bị phạt tiền từ ngày 1-7; Hàng loạt chính sách quan trọng có hiệu lực từ 1/7... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 26627
    Sự kiện quốc tế nổi bật (26/6-2/7)

    Một loạt các quan chức Anh đồng loạt từ chức sau cuộc trưng cầu dân ý Anh rời EU; Indonesia tăng ngân sách quốc phòng đối phó Trung Quốc; đánh bom liên hoàn sân bay Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2606 02072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (26/06 - 02/07/2016)

    Formosa với hàng loạt dự án hủy diệt môi trường, Dn bị hành bởi các giấy phép con, tỷ giá liệu có ảnh hưởng bởi Brexit, ưu tiên tuyển dụng con em cháu cha tại LienVietPostBank, Coca Cola phải tạm dừng lưu thông 13 sản phẩm... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nh

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 266 0207
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (26/6 - 02/07)

    Vào mùa… đau mắt đỏ; Hà Nội: Ghi nhận 6 ca viêm não Nhật Bản trong một tuần; Chuyên gia “mách” cách bổ sung dinh dưỡng cho các sĩ tử trong mùa thi; Những điều cần biết để thỏa sức ăn vải ngày hè;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1906 25062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 19/06 - 25/06/2016

    9 quân nhân trên Casa 212 đã hy sinh; Tai nạn thảm khốc ở đèo Prenn - Đà Lạt; An toàn hàng không sân bay Nội Bài bị uy hiếp vì tia lazer; Một giáo viên “phản pháo” việc tuyển dụng vợ phi công Khải; Những vụ đánh ghen lột trần tình địch giữa phố ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 196 256
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (19/6 - 25/6)

    Căn bệnh cướp mạng gần 5.000 phụ nữ Việt mỗi năm; Sử dụng điều hòa quá lạnh làm tăng nguy cơ đột quỵ và tử vong; 10 thực phẩm Trung Quốc chuyên gia Mỹ khuyên tránh xa; Chuyên gia chia sẻ bài thuốc hạ sốt cho trẻ bằng cây nhà lá vườn;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 196256
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/6-25/6)

    Người Anh lựa chọn rời EU; bão tử thần tấn công Trung Quốc, 898 người thương vong; Chủ tịch Kim Jong Un tự tin tên lửa Triều Tiên đã có thể đánh trúng Mỹ'; Tổng thống Indonesia họp kín bàn cách phá 'đường lưỡi bò'... là những tin đáng chú ý trong tuần này.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 126 186
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (12/6 - 18/6)

    Cô gái 20 tuổi tử vong sau khi được truyền dịch; Cá nục nhiễm chất cực độc phenol; Bé gái 5 tuổi liệt mặt vì mẹ bật điều hoà suốt đêm; Con bị tật bẩm sinh, đừng chậm trễ... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1206 18062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 12/06 - 18/06/2016

    Máy bay Su-30, CASA gặp nạn trên biển; Bé trai 2 tuổi bị bỏ rơi cùng lá thư tuyệt vọng; Cá nục nghi nhiễm chất Phenol cực độc; Hot girl bị đánh ghen lột đồ tại siêu thị Big C Hà Đông; Cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.