vietbao

Bìa sách văn học: Phải mang hơi hướng thẩm mỹ thời đại…

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Bia sach van hoc Phai mang hoi huong tham my thoi dai
Mẫu sách của Công ty Đông A

Trò chuyện với hai hoạ sĩ design bìa sách hàng đầu ở Hà Nội. Một là họa sĩ Văn Sáng (VS), ngưới từng thiết kế hàng vạn bìa sách văn học sau Đổi mới, để lại ảnh hưởng khá đậm cho lớp trẻ. Hai là hoạ sĩ Trần Đại Thắng (TĐT), người vừa tung ra bộ Văn mới, tuyển chọn những tác phẩm được sáng tác trong 5 năm đầu của “thiên niên kỷ mới”. Loạt bìa của bộ sách này gây xôn xao dư luận vì tính “gây sự” của nó.

Qua lời bộc bạch của hai hoạ sĩ, người đọc có thể hiểu thêm về công việc và những day dứt nghề nghiệp của họ.

+ Thưa hai anh, hai anh nghĩ thế nào về một tác phẩm bìa được gọi là hiện đại?

- TĐT: Để làm một bìa sách hiện đại, tôi nghĩ nó không ràng buộc vào một quy chuẩn nào cả (tỷ lệ vàng trong trường là tên tác giả bằng 1/3 tên tác phẩm. Logo đặt chính giữa…). Chỉ có một tiêu chí là tạo ấn tượng thị giác cho người xem, gây sức hút đối với độc giả.

Ngày xưa, các cụ làm bìa sách là minh hoạ cho cuốn sách đó. Về mặt diện tích thì không bao giờ minh hoạ hết được tinh thần tác phẩm trên diện tích của bìa. Chỉ có thể dùng một hình ảnh gợi ý cho hình tượng. Trong tác phẩm hiện đại, dùng một hình ảnh tĩnh không thể chở nổi trong khi hình tượng văn học toát ra rất nhiều vẻ.

Theo tôi, bìa sách là một kiểu thời trang cho sách, mỗi lần tái bản một cuốn sách văn học, nên thay một bìa mới. Tôi từng làm 3-4 bìa cho cùng một cuốn sách của các anh Hồ Anh Thái, Nguyễn Huy Thiệp…

- VS: Để có sách đẹp cho người yêu sách, chơi sách, thì cần phải đồng bộ. Sách đẹp không chỉ có nghĩa bìa đẹp, mà là phải tổng thể cả ruột, giấy in, bìa, co chữ, các thông tin phụ cũng phải theo ý tưởng design thống nhất. Người kiểm duyệt, biên tập viên đóng vai rất quan trọng trong việc có chấp nhận kiểu design đó không.

Không phải NXB nào cũng có một ông giám đốc là hoạ sĩ như NXB Kim Đồng. Hiện nay đa số NXB mới chỉ quan tâm đến cái bìa (thậm chí chưa quan tâm đến thông điệp thẩm mỹ của bìa, mà chỉ mới quan tâm đến việc bắt mắt, bán chạy). Để bắt mắt, thì với người làm đồ hoạ, quả thật không khó lắm.

Bìa sách văn học thực ra là một thứ bao bì, nhưng khác với bao bì khác là trong nó chứa đựng một thứ giá trị tinh thần, phải sâu lắng và trí tuệ. Do vây, bìa sách văn học đẹp, hiện đại phải là sản phẩm ít tính công nghiệp nhất. Một ấn phẩm văn học phải có hơi hướng thẩm mỹ thời đại!

+ Trong bộ sách Văn mới, anh Trần Đại Thắng dùng rất nhiều ảnh tác giả cho bìa. Còn anh Văn Sáng thì có thể nói là người tiên phong trong việc đưa ảnh tác giả ra bìa. Đó có phải là một cách làm bìa “hiện đại”?

- TĐT: Việc đưa ảnh tác giả ra bìa, chữ tên tác giả to hơn tên tác phẩm chỉ là thủ thuật… Tôi nghĩ dùng ảnh, tranh, hay chỉ dùng chữ trên bìa không quan trọng. Quan trọng là làm sao cho người ta cầm lên. Và làm sao cho cuốn sách bán chạy hơn. Bộ Văn mới tôi làm gần 20 cuốn, có quyển có ảnh, có cái có tranh, hoặc chữ không. Nhưng người ta vẫn nhận ra vài nét thống nhất của bộ sách bằng cái logo, hoặc bằng một chữ trong tên họ tác giả được tôi phóng to hẳn ra.

- VS: Để ảnh tác giả ra bìa là khó. Tôi làm 10 năm nay rồi, cuốn đầu tiên là truyện của Nguyễn Huy Thiệp. Nhưng không phải mặt ai cũng “thượng” ra bìa được. Tác giả có đủ lớn không? Đưa như thế nào để cái bìa mặt tác giả phải có cốt cách văn chương, hoà đồng vào tư tưởng tác phẩm. Lỗi về cách đưa sẽ làm cho cái bìa trở thành lố bịch ngay.

+ Hiện nay, sách báo nước ngoài nhập vào nước ta rất nhiều. Những phong cách làm bìa nào ảnh hưởng đến tác phẩm của hai anh?

- TĐT: Về sách nước ngoài, theo tôi có dòng Pháp-Đức và dòng Anh-Mỹ. Dòng Pháp-Đức nghiêng về thẩm mỹ công nghiệp, tính design cao, dùng các mảng miếng hình màu khoẻ, rõ mạnh… Còn dòng sách Anh-Mỹ gần thị trường, làm bắt mắt, hài hoà, hấp dẫn, chữ nổi, mạ vàng, xử lý kỹ. Tôi tham khảo cả hai dòng sách ấy. Còn dòng sách đáng kể nữa là dòng sách của Trung Quốc, họ có đẳng cấp rất cao.

- VS: Bìa sách nước ngoài của Anh, Pháp, Mỹ, Nga hoặc Nhật, Trung Quốc…có rất nhiều hạng sách từ giải trí đến sang trọng, và phân biệt rất rõ giữa các hạng này (không lẫn lộn như mình, có người in tập thơ mấy chục trang cũng “chơi” bìa cứng). Bìa sách Trung Quốc có phong cách riêng, đồ hoạ rất tinh tế, hiện đại, nhưng vẫn “sặc mùi” của họ. Sách văn học của Trung Quốc thẩm mỹ tương đối cao.

Hãy xem thử cái giấy mời của các chương trình nghệ thuật nước ngoài, họ làm rất sang, rất kỹ, làm cho người được mời phải thu xếp công việc bằng được để đến dự, dự xong có khi không dám vứt cái giấy mời đi. Điều đó chứng tỏ thông tin thẩm mỹ tác động rất mạnh đến thái độ của con người. Vào thư viện, rạp phim…, những nơi công cộng, nếu như đó là những nơi sạch đẹp, sang trọng, thì người ta cũng không dám có hành vi không đẹp.

+ Đã từng tạo ra hàng ngàn bìa sách, nhưng các anh đã từng khi nào thất vọng về những tác phẩm của mình? Khi nào các anh làm nhiều quá đến nỗi không đọc nội dung sách mà cứ vẽ bìa?

- TĐT: Tôi là người yêu thích văn học, nhưng ngày trước làm nhiều quá không thể đọc hết nên nhiều lúc cũng mắc sai lầm ngớ ngẩn mà bây giờ vẫn còn ngượng (bây giờ, tôi chỉ làm bìa cho sách của công ty Đông A của tôi). Nếu không đọc thì thiết kế theo cảm nhận khi đọc tên sách, có khi bị đánh lừa bởi tên sách, và không giải thích được bìa mình vẽ theo tình huống nào. Đời sống của bìa có hạn, cái bìa nào cũng có thể làm tốt hơn nữa.

- VS: Tôi là người làm nghề, thấy hổ thẹn khi độc giả bị lừa trước việc cái bìa và nội dung hoàn toàn “trái cựa”. Có lần nhìn thấy bìa cuốn Món ngon Hà Nội, mon lạ miền Nam của nhà văn Vũ Bằng có ảnh một bát mì tôm bốc khói, có cai đùi gà in bốn màu sặc sỡ. Làm bìa như thế là quá coi thường cả độc giả lẫn tác giả.

Tôi từng làm những cuốn sách không cần đọc nội dung, ví dụ như bìa cho một cuốn nghiên cứu tác phẩm về Nam Cao chẳng hạn. Nhưng hầu hết là phải đọc, vì nội dung rất quan trọng, nếu không đọc là làm mò. Ngay cả khi đọc rồi, mà không am hiểu, thì cũng rất khó có thể làm đẹp.

Cần khả năng thiên bẩm để phát hiện ra chi tiết văn học, có khi nhỏ thôi, nhưng lại là chi tiết tác giả gởi gấm nhiều. Giống như người nấu ăn, phải có khứu giác tốt, người làm sách cũng cần “thính” như thế.

+ Vừa nãy anh Văn Sáng có nhắc đến “hơi hướng thẩm mỹ thời đại trên bìa sách”. Vấn đề này đặt ra rất hay, nhưng để có cái “hơi hướng” ấy thì cần làm thế nào. Anh có thể nói kỹ hơn không?

- VS: Hơi hướng thẫm mỹ thời đại thì không thể nằm trong một thứ. Cuộc sống thay đổi do công nghệ thay đổi một phần, phần khác do thẫm mỹ ngày nay khác ngày xưa. Và nó thấm vào từng người sáng tác từ nhiều thứ, không thể cảm nhận một lúc, một ngày, hay chỉ qua một vật phẩm. Tất cả đều phải thay đổi, và người làm đồ họa sách, cũng phải thay đổi, không thể làm giống ngày hôm qua. Muốn thấm được cái hơi hướng đấy, phải tiếp cận thông tin mới bằng nhiều hình thức. Từ thời trang cho đến cái nhỏ như điếu thuốc lá cũng đều có dấu ấn thời đại cả.

Để làm bìa sách, tôi hay la cà, tiếp xúc với các tác giả để hiểu họ hơn, rồi xem phim, nghe nhạc… Với người không sâu sắc, nhanh, thì mọi cái đi qua là vô tình. Với người làm nghề họa, khi ta “bắt” được cái mới, nó lay động, nó thấm vào, và nó dần dần thay đổi, những tạo dáng trong tác phẩm mà anh ta sáng tác ra cũng chuyển động theo…

Theo Thể thao và Văn hóa

>> Design sách đẹp

Người đàn ông chọc dao đổ chất lạ vào mít, xem ngay để tránh nha mọi người
Comment :Bìa sách văn học: Phải mang hơi hướng thẩm mỹ thời đại…
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bìa sách văn học: Phải mang hơi hướng thẩm mỹ thời đại… bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bia sach van hoc Phai mang hoi huong tham my thoi dai ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bìa sách văn học: Phải mang hơi hướng thẩm mỹ thời đại… ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
Cover literature: Yes that's probably slightly aesthetic era ...
Van Sang, Hanoi, Tran Dai Thang, China, the millennium, concern, caused a stir, cover books, files, aesthetic, author, literature, little direction, new, he
A painter with two leading book cover design in Hanoi. A painter Van Sang (VS), who had thousands of book cover design after innovation literature, exert quite strong for the young. Two painter Tran Dai Thang (census), who recently launched the Van ...
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h308 Con dam chet cha duong truoc nha tro
    Thời sự 24h(30/8): Con đâm chết cha dượng trước nhà trọ

    Lùi thời hạn bồi thường thiệt hại sự cố môi trường biển tại 4 tỉnh miền Trung; Người đàn bà thuê người chặt tay, chân hối hận trong nước mắt; 7 tấn thuốc bảo vệ thực vật lậu từ Trung Quốc: Việt Nam hứng độc; Nghi vấn rơi thang máy chung cư ở Hà Nội, 1 người mắc kẹt; Lào Cai lần đầu thừa nhận số nạn nhân vụ sập hầm vàng đã tăng lên 11

  • Thoi su 24h298 Cau be 11 tuoi tu tu vi ko co quan ao moi
    Thời sự 24h(29/8): Cậu bé 11 tuổi tự tử vì ko có quần áo mới

    Có một đứa trẻ 11 tuổi vừa tự tử, thưa ông Giời; Kỳ lạ thùng niêm phong tôm tiêm tạp chất, trở thành "sạch" sau 1 đêm; Bàng hoàng thanh niên tay cầm điện thoại, chết ngồi bên đường; Bệnh nhân nhiễm HIV giật kéo đe dọa bác sĩ; Quảng Nam: Loa phát thanh xã nhiễu sóng tiếng Trung Quốc

  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t