Thứ hai, 17 Tháng bảy 2006, 08:07 GMT+7

Bản quyền tinh thần của tác giả

Ban quyen tinh than cua tac gia
Nhạc sĩ Đoàn Chuẩn.

Nếu tiền nhuận bút của tác giả là bản quyền vật chất, thì giải thưởng được Nhà nước xét tặng (dù có kèm theo tiền thưởng) lại là bản quyền tinh thần của tác giả.

Trong ba lần xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, giới nhạc sĩ vinh dự có 15 tác giả (đợt 1: 5 người, đợt 2: 9 người, đợt 3: 1 người) trong đó có 6 tác giả được truy tặng và 2 tác giả mất sau khi xét tặng (nhạc sĩ Nguyễn Văn Thương và nhạc sĩ Trần Hoàn). Trong hai lần xét tặng Giải thưởng Nhà nước, giới nhạc sĩ vinh dự có 73 tác giả (đợt 1: 40 người, đợt 2: 33 người) trong đó có 18 người đã mất. Như vậy, trong số 88 nhạc sĩ được vinh dự nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước có đến 26 người đã mất.

Sau lần công bố Giải thưởng Nhà nước đợt 1, có hai nhạc sĩ không nhận giải thưởng là Phạm Tuyên và Nguyễn Đình Phúc. Nhiều người nói hai ông xứng đáng Giải thưởng Hồ Chí Minh nên không nhận để chờ đợt xét tặng sau. Nhưng đến đợt này, người thứ 15 được đề cử nhận vinh dự này lại là nhạc sĩ Trọng Bằng. Có lẽ hai ông vẫn tiếp tục phải chờ các đợt xét tặng sau nữa chăng. Cũng sau lần công bố Giải thưởng Nhà nước đợt 1, dư luận giới nhạc sĩ không khỏi ngạc nhiên vì sao những nhạc sĩ Văn Chung, Lê Yên, Vũ Trọng Hối, Lê Lôi, An Chung, Vũ Thanh... lại chưa được xét tặng, mặc dù trong số họ có những người còn xứng đáng được Giải thưởng Hồ Chí Minh như Văn Chung, Lê Yên, Nhật Lai...

Điều đó đã được nhạc sĩ Hồng Đăng (khi ấy đương nhiệm Phó Tổng Thư ký thường trực Hội Nhạc sĩ VN) giải thích: "Thực ra, cho đến danh sách bổ sung cuối cùng thì hội đã đưa lên trên hơn 70 nhạc sĩ. Song có lẽ do chủ trương ban đầu của Hội đồng Giải thưởng Quốc gia (HĐGTQG) là không trao giải thưởng cho những người đã mất (thực ra, họ mới là những tác giả có đóng góp đáng kể). Đến khi có chủ trương xét tặng cả những người đã mất thì lại mắc ở khâu kinh phí đã định sẵn. Nên đành để lại một số trường hợp cho đợt sau.

Quả nhiên đến đợt này, Hội Nhạc sĩ VN và HĐGTQG đã không quên những nhạc sĩ có đóng góp song đã mất như: An Chung, Mộng Lân, Vĩnh An, Lương Vĩnh, Lê Lôi, Thái Cơ, Tú Ngọc, Vũ Thanh, Vũ Trọng Hối, Hoàng Tạo, Nguyễn Thành, Lê Yên, Văn Chung. Bên cạnh đấy, Hội Nhạc sĩ VN và HĐGTQG đã ghi nhận được thành tích các nhạc sĩ thời chống Pháp khác nữa như Xuân Oanh, Nguyễn An, Phan Thanh Nam, Trần Quý. Nhiều nhạc sĩ thời chống Mỹ như Hoàng Đạm, Đức Minh, Phan Ngọc, Đôn Truyền, Ca Lê Thuần, Nguyễn Văn Nam, Trương Quang Lục, Tôn Thất Lập, Trần Long Ẩn, Nguyễn Cường, Trần Tiến... cũng được vinh danh. Có những nhạc sĩ có đóng góp sau năm 1975 như Nguyễn Đình Bảng (dù tuổi cao), An Thuyên, Đỗ Hồng Quân... cũng được ghi nhận trong đợt xét tặng này.

Tuy đã có nhiều cởi mở như vậy, HĐ vẫn rất cần tiếp tục trả lại "bản quyền tinh thần" cho rất nhiều tác giả nữa ở các đợt sau. Vẫn còn nhiều tác giả của thời kỳ chống Pháp và thời chống Mỹ cũng rất xứng đáng được ghi nhận. Làm sao lịch sử âm nhạc có thể quên được các tác giả thời chống Pháp như Nguyễn Hữu Ba, Bùi Công Kỳ, Lưu Bách Thụ, Phạm Văn Chừng, Tạ Phước, Doãn Mẫn, Tử Phú, Trần Ngọc Xương... Cũng không thể quên được các tác giả thời chống Mỹ như Thanh Anh, Vĩnh Cát, Đỗ Dũng, Hoàng Hà, Đinh Quang Hợp, Bửu Huyền, Nguyễn Kim, Văn Lưu, Hoàng Nguyễn, Cầm Phong, Ngô Sĩ Hiển, Trí Thanh, La Thăng, Ngô Quốc Tính, Lê Tịnh, Trương Tuyết Mai, Văn Thắng, Hồ Hữu Thới, Thanh Trúc...

Riêng đối với hai nhạc sĩ - liệt sĩ là Vĩnh Bảo và Văn Cận thì không hiểu vì sao HĐ lại không ghi nhận đợt này trong khi ở chuyên ngành văn học thì những nhà văn - liệt sĩ cùng thời như Dương Thị Xuân Quý, Chu Cẩm Phong... đã được ghi nhận. Cả hai đợt, vẫn ít thấy một nhạc sĩ người dân tộc thiểu số nào như Y Dơn, Cầm Bích, Kpa Púi, Đàm Thanh... được vinh danh bên cạnh Đàm Linh đơn độc. Cũng còn quá ít những nhạc sĩ lý luận phê bình như Tô Vũ, Tô Ngọc Thanh, Tú Ngọc... trong số ngót một trăm nhạc sĩ được vinh danh. Không lẽ những Nguyễn Xinh, Vũ Nhật Thăng, Dương Viết AÁ, Vũ Tự Lân, Thụy Loan, Hồng Thao... không có những đóng góp thực sự đáng kể sao? Nếu ở chuyên ngành văn học đã vinh danh được những Hoàng Cầm, Trần Dần, Lê Đạt, Hữu Loan, Phùng Quán, Vũ Bằng... thì sao chưa thể vinh danh cho Đoàn Chuẩn, Trịnh Công Sơn...?

Tuy nhiên cũng theo lời nhạc sĩ Hồng Đăng khi nói về HĐ: "Xét cho cùng, những thành viên được cử trong HĐ thì họ cũng là con người bình thường như mọi người, có yêu, có ghét, có chủ quan, có khách quan, làm sao mà tránh được nhược điểm. Họ đâu phải là thánh thần gì. Cuộc sống luôn phải chấp nhận tất cả". Chỉ có điều nếu đợt này rút kinh nghiệm thì đợt sau sẽ hoàn thiện hơn.

Theo Nguyễn Thuỵ Kha - (Lao động)


Nhận xét tin Bản quyền tinh thần của tác giả

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bản quyền tinh thần của tác giả bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ban quyen tinh than cua tac gia ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bản quyền tinh thần của tác giả ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

The author's moral rights
Le Yen, Van Chung, The Music, An Chung Ngoc Tu, Hong Dang and Ho Chi Minh Award, State Award, ethnic minorities, a list of additional who lost, Trinh Cong Son, Tran Long An, general secretary, musician, stage

If the author's royalties are copyrighted material, the prize was awarded at the State (whether accompanied by bonus ) is the author's moral rights. In considering the presentation award three times the Ho Chi Minh, with 15 musicians honored author (dot. ..



  • Thoi su 24h Bi kich vo nhet ma tuy vao vi chong roi bao CA
    Thời sự 24h: Bi kịch vợ nhét ma túy vào ví chồng rồi báo CA

    Sự cố mất điện toàn miền Nam: Ai sẽ phải bồi thường thiệt hại?; Ngày đền tội của băng cướp 1000 lượng vàng bằng súng chấn động; Triều Tiên chấp nhận theo lời Trung Quốc về đàm phán; Bác sĩ bật mí ‘chiêu trò’ móc túi người bệnh; Đằng sau ánh hào quang của sao Hàn Quốc... là những tin tức nóng nhất trong ngày 24/05

  • Thoi su 24h Nick Vujicic tai su kien Nick chao Viet Nam
    Thời sự 24h: Nick Vujicic tại sự kiện "Nick chào Việt Nam"

    EVN thông báo về sự cố mất điện toàn miền Nam; Sốc vì thu nhập "bèo" của các mại dâm nam; Trung Quốc "già mồm" đòi chủ quyền Trường Sa của Việt Nam; Xuất hiện "bút bi thần kì" lợi hại hơn "bút phù thủy"; Phố “trai gọi” chuyên phục vụ quý bà; "Rẻ" như "sao" Việt... là những tin tức nóng nhất trong ngày 23/05.

  • Thoi su 24h 2205 Mot trinh nu Viet gia toi thieu 3000 USD
    Thời sự 24h (22/05): Một trinh nữ Việt, giá tối thiểu 3000 USD

    Sốc giá tối thiểu 3.000 USD "mua" một trinh nữ Việt; Vụ “nam giới bán dâm”: Có cả giáo viên tham gia!; Hàn Quốc: Mối đe dọa từ Triều Tiên “chưa từng có”; Ăn sữa chua mít: Tự đầu độc mình?; Phẫn nộ clip nhóm thiếu niên trêu chọc cụ già; Sự khác biệt thú vị giữa trẻ con ngày ấy và bây giờ... là những tin nóng nhất trong ngày 21/05.

  • Thoi su 24h Bi tiem vac xin het dat chau be soc thuoc
    Thời sự 24h: Bị tiêm vắc xin "hết đát", cháu bé "sốc" thuốc

    Côn đồ truy sát nữ sinh: Dân lý giải chuyện đứng nhìn; Thu phí nhạc số: Không thành công cũng thành nhân; Vòi rồng khổng lồ san phẳng ngoại ô Mỹ, 51 người chết; Hàng ngàn người Hà Nội ăn nước phở bẩn mỗi sáng; Chuyện "đo đạc" thí sinh hoa hậu; Điệp khúc mất điện mùa nóng, chiêu tăng giá của EVN?... là những tin nóng nhất trong ngày 21/05

  • Thoi su 24h Hang chuc nguoi Viet Nam bi vi khuan an thit
    Thời sự 24h: Hàng chục người Việt Nam bị vi khuẩn 'ăn thịt'

    Thiết bị gián điệp tinh vi xuất hiện ở Hà Nội; M.U 5-5 West Brom: Sir Alex chia tay trong sự điên rồ; Hàn Quốc triển khai tên lửa sát biên giới Triều Tiên; Rùng rợn những cơn ghen mất tính người; Vi khuẩn “ăn thịt người” ở Việt Nam; “Sao” Việt dự LHP Cannes làm gì?; Một lít xăng đang cõng 4 loại thuế, 3 loại phí...là những tin nóng nhất trong ngày 20/05.