Thứ sáu, 03 Tháng ba 2006, 14:59 GMT+7

Bài hát “Đưa cơm cho mẹ đi cày”: Đạo ý thơ?

Bài hát “Đưa cơm cho mẹ đi cày” (của Hàn Ngọc Bích) đã trở nên quen thuộc với nhiều thế hệ nhiếu nhi Việt Nam . Tình cờ chúng tôi biết được lời bài hát lại rất giống với ý bài thơ cùng tên của một tác giả khác.

Tác giả đó là nhà thơ Tô Xuân Lựu, người thôn Khánh Vân, xã Khánh Hà, huyện Thường Tín, tỉnh Hà Tây.

Chúng tôi đã tìm gặp nhà thơ Tô Xuân Lựu để tìm hiểu cho rõ ngọn ngành.

Ngồi trước mặt chúng tôi là một người đàn ông gầy gò, khắc khổ, mắt đã nhìn không còn rõ. Năm nay, nhà thơ Tô Xuân Lựu đã ở vào cái tuổi thất thập cổ lai hy, cái tuổi được an hưởng tuổi già nhưng ông vẫn còn canh cánh một nỗi niềm trong ký ức năm xưa chưa biết tỏ cùng ai.

Khi biết chúng tôi tìm gặp với thắc mắc về sự “trùng hợp” tứ của bài hát và bài thơ Đưa cơm cho mẹ đi cày, như trút bỏ được gánh nặng trong lòng, nhà thơ Tô Xuân Lựu tâm sự: Lần đầu tiên nghe thấy bài hát Đưa cơm cho mẹ đi cày của Hàn Ngọc Bích trên Đài Tiếng nói Việt Nam, tôi giật mình tự hỏi sao có bài hát lại giống ý bài thơ của mình đến thế.

Sau này, một lần, tôi nghe thấy chính nhạc sỹ Hàn Ngọc Bích phát biểu trên Đài Truyền hình Việt Nam rằng bài hát Đưa cơm cho mẹ đi cày được ông sáng tác vào năm 1970, khi ông sơ tán về Hà Tây gặp các em thiếu nhi đi đưa cơm cho mẹ đi cày nên đã xúc động viết thành bài hát.

Trong khi đó, bài thơ của tôi lại được sáng tác năm 1969 để hưởng ứng phong trào phụ nữ ba đảm đang của tỉnh nhà và đã được đăng trên Tập san Văn hóa Hà Tây năm 1969. Năm 1974, Ty Văn hóa có đăng lại bài thơ của tôi trong Tuyển Hà Tây – Thơ 1965- 1972.


Năm 2000, bài thơ cũng được đăng lại trong cuốn Đảng với mùa xuân. Kể tới đây, ông đưa cho chúng tôi xem 3 tập sách để làm bằng chứng cho những điều ông vừa nói.

Sau khi đọc lại bài thơ của mình một lần nữa, nhà thơ Tô Xuân Lựu nói: “Tôi cho rằng bài hát Đưa cơm cho mẹ đi cày của Hàn Ngọc Bích là phỏng theo ý bài thơ cùng tên của tôi”.

Theo nhà thơ Tô Xuân Lựu tuy lời bài hát có nhiều chỗ thay đổi hoặc thêm lời mới ở đoạn 2 nhưng ở đoạn 1 về tứ là giống nhau.

Chẳng hạn như lời thơ là:

Rá cơm cắp nách

Đậy tàu lá dong

Em đi ra đồng

Đưa cơm cho mẹ.

Còn lời bài hát là:

Rá cơm trên tay

Em đi đưa cơm

Cho mẹ em đi cày.

Rõ nhất là đoạn cuối của bài thơ.

Lời thơ là:

Mẹ ơi, nghỉ đã

Ăn cơm cho no

Trâu con giữ cho

Gió đồng mát lắm.

Còn lời bài hát là:

Mẹ ơi, mẹ nghỉ tay

Trời trưa vừa tròn bóng

Mẹ ăn cơm cho nóng

Mẹ để trâu cho con chăn.

Trong đoạn này, Hàn Ngọc Bích có đưa thêm câu hát “Trời trưa vừa tròn bóng” lại thể hiện điều phi lý và xa rời thực tế đối với công việc đồng áng. Người nông dân đi cày từ rất sớm, 3- 4 giờ sáng nên chưa kịp ăn bữa sáng.

Đến khoảng 7- 8 giờ sáng là họ nghỉ để ăn cơm buổi thì (tức là bữa ăn sáng của người đi cày). Khi trời vừa tròn bóng (tức là buổi trưa) thì họ đã tháo cày để đi về nhà.

Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết nhà thơ Tô Xuân Lựu và nhạc sỹ Hàn Ngọc Bích cũng là chỗ quen biết. Nhạc sỹ Hàn Ngọc Bích từng đề nghị nhà thơ Tô Xuân Lựu đưa một số bài thơ của mình cho ông để phổ nhạc. Một lần, nhà thơ Tô Xuân Lựu có đưa bài thơ Đàn ngỗng nhỏ cho nhạc sỹ Hàn Ngọc Bích phổ nhạc nhưng bài hát đó không thành công.

Từ dạo đó đến nay, nhà thơ Tô Xuân Lựu cũng không lần nào gặp lại nhạc sỹ Hàn Ngọc Bích để giãi bày những trăn trở, thắc mắc của mình về câu chuyện “trùng hợp” giữa bài hát và bài thơ Đưa cơm cho mẹ đi cày.

Chúng tôi muốn khép lại bài viết này bằng tâm sự của nhà thơ Tô Xuân Lựu: “Nếu anh Hàn Ngọc Bích ghi là phỏng theo thơ của tôi thì có phải là một nghĩa cử cao đẹp biết bao. Và tôi không phàn nàn gì. Tôi chỉ muốn làm rõ chuyện này vì rất có thể bạn bè tôi và mọi người cho rằng bài thơ của tôi lại là phỏng theo bài hát của anh Hàn Ngọc Bích”.

Nhạc sỹ Phú Quang: Bài hát nảy từ ý thơ của người khác mà biến nó thành của mình thì không nên!

Trong nhiều bài hát của tôi chỉ có một câu thơ, một vài chữ hoặc một ý thơ nhưng tôi vẫn trân trọng đề tên nhà thơ và trả nhuận bút cho họ.

Tôi nghĩ trong các sáng tác ở Việt Nam thì nhà thơ là thiệt thòi nhất. Nhuận bút bài thơ đăng báo được vài chục đến một trăm ngàn đồng là quá ít ỏi mà mình lại lấy của họ nữa thì quá tàn nhẫn.

Nếu không trân trọng nhà thơ, tôi nghĩ với một chút chữ nghĩa như tôi thì hoàn toàn có thể thay đổi câu thơ của họ một cách dễ dàng và họ có muốn kiện cũng không thể kiện được.

Nhưng tôi thì không nỡ làm thế. Bởi từ chính câu thơ, ý thơ của họ, tôi xúc động viết thành bài hát mà sửa đi vài chữ để biến thành của mình thì thật xấu hổ với lương tâm.

Ví dụ trong bài hát của tôi chỉ có một câu thơ của Thái Thăng Long là: “Tưởng như đã quên rồi những cành bàng ngày xưa”.

Nếu khôn khéo, tôi có thể sửa thành: “Ngỡ đã quên rồi những gốc bàng ngày xưa” hoặc “Ngỡ đã quên rồi những gốc sấu ngày xưa” hoặc “Ngỡ đã quên rồi những phố cũ ngày xưa”…

Như thế thì chẳng còn là câu thơ của Thái Thăng Long và chẳng ai bắt bẻ được cả. Cũng như trong bài hát Hà Nội ngày trở về của tôi chỉ có 8 chữ của nhà thơ Doãn Thanh Tùng là “Vội vã trở về, vội vã ra đi”.

Nếu muốn tôi có thể sửa đi vài chữ. Nhưng tôi không nỡ làm như thế vì nếu không có 8 chữ ấy thì tôi không thể viết được bài hát đó. Tôi quan niệm rằng sự tôn trọng các nhà thơ là tôn trọng chính mình.

Trong sáng tác nghệ thuật, người ta cần phải trung thực. Còn mượn câu thơ, ý thơ mà sửa đi thì với tôi là quá đơn giản. Bài hát nảy từ ý thơ, câu thơ của người khác mà biến nó thành của mình thì thật xấu hổ. Khó nhất là tìm ra được cái tứ.

Tứ đã hay rồi mà dựa vào đó sửa đi một chút thì quá dễ, quá đơn giản, thậm chí còn hay hơn là cái tứ “gốc” của bài thơ.

Theo Việt Hoa - (TP)

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Vụ sập hầm: Phó Thủ tướng đến hiện trường chỉ đạo ứng cứu

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải chỉ đạo phải nỗ lực khẩn trương tích cực hơn nữa trong công tác ứng cứu; đảm bảo an toàn cho các công nhân cũng như các lực lượng tham gia cứu hộ

Công tác đào tạo VĐV trẻ nhìn từ Đại hội TDTT toàn quốc 2014: Ít niềm vui, nhiều nỗi lo

Đa số các đoàn vào cuộc ở Đại hội đều có tâm lý “săn” được càng nhiều huy chương càng tốt và trong tính toán của nhiều đoàn, đây không phải là chỗ mạo hiểm để cho các tài năng trẻ thử sức.

Sắp nối lại đàm phán hòa bình Ukraine

Tổng thống Pháp Francois Hollande cho biết các cuộc đàm phán hòa bình giữa đại diện chính phủ Ukraine và phe ly khai miền Đông có thể diễn ra vào ngày 21 hoặc 22/12 tới tại thủ đô Minsk của Belarus.

Sơn Tùng M-TP là 'Mỹ nam của năm 2014'

Dù những scandal "đạo nhạc" kéo theo những việc trì hoãn bộ phim đầu tiên chạm ngõ điện ảnh Chàng trai năm ấy, nhưng Sơn Tùng M-TP vẫn xứng đáng nhận được giải thưởng Mỹ nam của năm, đề cử từ khán giả hâm mộ.

Nhận xét tin Bài hát “Đưa cơm cho mẹ đi cày”: Đạo ý thơ?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bài hát “Đưa cơm cho mẹ đi cày”: Đạo ý thơ? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bai hat Dua com cho me di cay Dao y tho ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bài hát “Đưa cơm cho mẹ đi cày”: Đạo ý thơ? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

The song "Take her away for plowing rice": Religion verses?
Han Ngoc Bich Luu Xuan, Vietnam, Ha Tay, the lyrics, the songs, poems, poet, poetic, we, my verses, mothers, rice, plow

Songs " Active rice to her mother "(the Han Ngoc Bich) have become familiar to several generations of Many Children of Vietnam. By chance we learned the lyrics are very similar to the idea of ​​a poem of the same name authors ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h1812 Thang 72015 to chuc thi quoc gia
    Thời sự 24h(18/12): Tháng 7/2015 tổ chức thi quốc gia

    Tháng 7/2015 tổ chức thi THPT quốc gia; Đào cùng lúc 2 đường hầm cứu nạn; Lý giải máy bay Vietnam Airlines gặp sự cố; Sa Pa lạnh 0 độ, phủ trắng sương muối; Xe điên náo loạn là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/12...

  • Thoi su 24h1712 Xe o to roi vuc sau 5 quan nhan tu vong
    Thời sự 24h(17/12): Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong

    Khoan hầm giải cứu 12 công nhân mắc kẹt; Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong; Mở hộp đen tìm nguyên nhân máy bay hạ cánh khẩn cấp;Sa Pa rét 2 độ, có thể xuất hiện băng giá; Kho tiền 6 tấn của tay chơi Bắc Ninh... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 17/12.

  • Thoi su 24h1612 3 tai nan kinh hoang
    Thời sự 24h(16/12): 3 tai nạn kinh hoàng

    Sập hầm thủy điện, 11 người mắc kẹt; Tai nạn kinh hoàng ở Móng Cái, 6 người chết; Phó chủ tịch bị tố đánh dân giữa chợ; Đắm thuyền ở Thái Bình, 6 người chết; Bán sắt vụn chiếc máy bay bỏ quên 7 năm ở Nội Bài... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 16/12.

  • Thoi su 24h1512 5 thuyen vien mat tich tren bien
    Thời sự 24h(15/12): 5 thuyền viên mất tích trên biển

    Xuất hiện "nhân vật mới" tại phiên xử siêu lừa Huyền Như; Bầu Kiên bị tuyên 30 năm tù; 1.000 xe TQ muốn vào du lịch, Bộ Quốc phòng không đồng tình; Miền Bắc chuẩn bị rét dưới 10 độ; 5 thuyền viên mất tích trên biển; Hé lộ "hợp đồng nô lệ" trong showbiz Việt... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 15/12.

  • Thoi su tuan qua Bau Kien bat khoc tai toa
    Thời sự tuần qua: Bầu Kiên bật khóc tại tòa

    Ông Hoàng Văn Nghiên xin trả biệt thự; Một đại gia bị tạt axít khi đang ăn sáng;Lần đầu tiên bầu Kiên bật khóc trước tòa; Vụ Hồ Duy Hải: Tang vật được mua... ngoài chợ?; Cha của bé 2 tuổi bị bỏ rơi trên taxi đã xuất hiện?..

  • Sap ham thuy dien Da Dang
    Sập hầm thủy điện Đạ Dâng

    Sau bao nỗ lực, bất chấp nguy hiểm của gần 1.000 người tham gia cứu hộ suốt 4 ngày qua, 12 nạn nhân mắc kẹt trong vụ sập hầm thủy điện đã được đưa ra ngoài an toàn.

  • EVN sap tang gia dien
    EVN sắp tăng giá điện?

    Đề xuất tăng giá điện của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khi năm hết Tết đến đang nhận được những ý kiến trái chiều. Trong khi nhiều người tỏ ra lo lắng, vẫn có ý kiến cho rằng, tăng giá điện vào thời điểm này là hợp lý.

  • Chuong trinh Guong mat than quen nhi 2014
    Chương trình Gương mặt thân quen nhí 2014

    Cặp đôi ngoại quốc Kyo York và Uyên Nhi đã xuất sắc trở thành Quán quân mùa đầu tiên của "Gương mặt thân quen nhí".

  • Nhung chuyen hy huu o chon phap dinh
    Những chuyện hy hữu ở chốn pháp đình

    Trả giá sau 2 thập kỷ vì ép thiếu nữ cởi áo; rắn tấn công bị cáo khiến phiên xử náo loạn; chị dâu xin ly hôn em chồng... là những cảnh diễn ra ở chốn pháp đình năm 2014.

  • Facebook nam 2014 The gioi hai mat cam bay
    Facebook năm 2014: Thế giới hai mặt cạm bẫy

    Việt Nam đang là một trong những nước có số lượng người truy cập Facebook thuộc hàng 'khủng' trên thế giới.

  • Toan canh kinh te tuan 1412 20122014
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/12 - 20/12/2014)

    Giá xăng thế giới giảm mạnh, vậy mà PVoil vẫn than lỗ và đề nghị tăng thuế nhập khẩu xăng dầu, để cần tiền trả nợ EVN có thể tăng giá điện thêm 9,5%, lên mức 1.652,19 đồng/kWh, tới đây NHNN sẽ siết cho vay ngoại tệ nhằm hạn chế tình trạng đô la hóa, TTCK tuần qua đã có những phiên chọc thủng đáy, cùng với đó là những thông tin thị trường tiêu dùng là những t

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 14122012
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (14/12-20/12)

    Diễn biến mới nhất vụ thủ môn Bửu Ngọc kiện CLB Đồng Tháp; ĐT Việt Nam hậu AFF Cup: Khủng hoảng niềm tin, cầu thủ chán lên tuyển; Chung kết lượt đi AFF Cup: Thái Lan chạm tay vào cúp vô địch; Kết quả bốc thăm vòng 1/8 Champions League; Tổng hợp bóng đá cuối tuần...là những tin tức Bóng đá-Thể thao nổi bật trong tuần.

  • Toan canh Showbiz tuan 1412 2012
    Toàn cảnh Showbiz tuần (14/12 – 20/12)

    Nguyễn Thị Loan lọt top 25 Miss World 2014, Người đẹp Nam Phi đăng quang Hoa hậu Thế giới 2014, Đám cưới ngọt ngào của Huyền Lizzie, Nhật Kim Anh, Sơn Tùng M-Tp là mỹ nam của năm, Hollywood lại chấn động vì bị tin tặc tấn công, Jennifer Lawrence được tìm nhiều nhất trên Google năm 2014,...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 142012
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 14-20/12)

    Vụ sản phụ băng huyết tử vong: Gia đình yêu cầu bệnh viện bồi thường 1,5 tỷ đồng; 7 nguyên nhân hàng đầu gây bệnh ung thư năm 2014; Những loại vắc-xin cần tiêm cho trẻ sơ sinh; Ấn tượng những xu hướng bầu bí hot nhất năm 2014;10 điều tiếp tục diễn ra trên cơ thể người chết; Tôm khô cao su được sản xuất thế nào?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1412 2012
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (14/12 - 20/12)

    Những chuyện hy hữu ở chốn pháp đình; Đằng sau những vụ án chồng giết vợ; 5 vụ án hình sự nhiều người quan tâm năm 2014; Những lời cuối cùng nổi tiếng của tử tù trước giờ trả án; Lĩnh án 30 năm tù - vĩ thanh buồn cho “bầu” Kiên; Nhìn lại 4 vụ án oan 'tốn giấy mực' trong năm 2014;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.