Thứ sáu, 03 Tháng ba 2006, 14:59 GMT+7

Bài hát “Đưa cơm cho mẹ đi cày”: Đạo ý thơ?

Bài hát “Đưa cơm cho mẹ đi cày” (của Hàn Ngọc Bích) đã trở nên quen thuộc với nhiều thế hệ nhiếu nhi Việt Nam . Tình cờ chúng tôi biết được lời bài hát lại rất giống với ý bài thơ cùng tên của một tác giả khác.

Tác giả đó là nhà thơ Tô Xuân Lựu, người thôn Khánh Vân, xã Khánh Hà, huyện Thường Tín, tỉnh Hà Tây.

Chúng tôi đã tìm gặp nhà thơ Tô Xuân Lựu để tìm hiểu cho rõ ngọn ngành.

Ngồi trước mặt chúng tôi là một người đàn ông gầy gò, khắc khổ, mắt đã nhìn không còn rõ. Năm nay, nhà thơ Tô Xuân Lựu đã ở vào cái tuổi thất thập cổ lai hy, cái tuổi được an hưởng tuổi già nhưng ông vẫn còn canh cánh một nỗi niềm trong ký ức năm xưa chưa biết tỏ cùng ai.

Khi biết chúng tôi tìm gặp với thắc mắc về sự “trùng hợp” tứ của bài hát và bài thơ Đưa cơm cho mẹ đi cày, như trút bỏ được gánh nặng trong lòng, nhà thơ Tô Xuân Lựu tâm sự: Lần đầu tiên nghe thấy bài hát Đưa cơm cho mẹ đi cày của Hàn Ngọc Bích trên Đài Tiếng nói Việt Nam, tôi giật mình tự hỏi sao có bài hát lại giống ý bài thơ của mình đến thế.

Sau này, một lần, tôi nghe thấy chính nhạc sỹ Hàn Ngọc Bích phát biểu trên Đài Truyền hình Việt Nam rằng bài hát Đưa cơm cho mẹ đi cày được ông sáng tác vào năm 1970, khi ông sơ tán về Hà Tây gặp các em thiếu nhi đi đưa cơm cho mẹ đi cày nên đã xúc động viết thành bài hát.

Trong khi đó, bài thơ của tôi lại được sáng tác năm 1969 để hưởng ứng phong trào phụ nữ ba đảm đang của tỉnh nhà và đã được đăng trên Tập san Văn hóa Hà Tây năm 1969. Năm 1974, Ty Văn hóa có đăng lại bài thơ của tôi trong Tuyển Hà Tây – Thơ 1965- 1972.


Năm 2000, bài thơ cũng được đăng lại trong cuốn Đảng với mùa xuân. Kể tới đây, ông đưa cho chúng tôi xem 3 tập sách để làm bằng chứng cho những điều ông vừa nói.

Sau khi đọc lại bài thơ của mình một lần nữa, nhà thơ Tô Xuân Lựu nói: “Tôi cho rằng bài hát Đưa cơm cho mẹ đi cày của Hàn Ngọc Bích là phỏng theo ý bài thơ cùng tên của tôi”.

Theo nhà thơ Tô Xuân Lựu tuy lời bài hát có nhiều chỗ thay đổi hoặc thêm lời mới ở đoạn 2 nhưng ở đoạn 1 về tứ là giống nhau.

Chẳng hạn như lời thơ là:

Rá cơm cắp nách

Đậy tàu lá dong

Em đi ra đồng

Đưa cơm cho mẹ.

Còn lời bài hát là:

Rá cơm trên tay

Em đi đưa cơm

Cho mẹ em đi cày.

Rõ nhất là đoạn cuối của bài thơ.

Lời thơ là:

Mẹ ơi, nghỉ đã

Ăn cơm cho no

Trâu con giữ cho

Gió đồng mát lắm.

Còn lời bài hát là:

Mẹ ơi, mẹ nghỉ tay

Trời trưa vừa tròn bóng

Mẹ ăn cơm cho nóng

Mẹ để trâu cho con chăn.

Trong đoạn này, Hàn Ngọc Bích có đưa thêm câu hát “Trời trưa vừa tròn bóng” lại thể hiện điều phi lý và xa rời thực tế đối với công việc đồng áng. Người nông dân đi cày từ rất sớm, 3- 4 giờ sáng nên chưa kịp ăn bữa sáng.

Đến khoảng 7- 8 giờ sáng là họ nghỉ để ăn cơm buổi thì (tức là bữa ăn sáng của người đi cày). Khi trời vừa tròn bóng (tức là buổi trưa) thì họ đã tháo cày để đi về nhà.

Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết nhà thơ Tô Xuân Lựu và nhạc sỹ Hàn Ngọc Bích cũng là chỗ quen biết. Nhạc sỹ Hàn Ngọc Bích từng đề nghị nhà thơ Tô Xuân Lựu đưa một số bài thơ của mình cho ông để phổ nhạc. Một lần, nhà thơ Tô Xuân Lựu có đưa bài thơ Đàn ngỗng nhỏ cho nhạc sỹ Hàn Ngọc Bích phổ nhạc nhưng bài hát đó không thành công.

Từ dạo đó đến nay, nhà thơ Tô Xuân Lựu cũng không lần nào gặp lại nhạc sỹ Hàn Ngọc Bích để giãi bày những trăn trở, thắc mắc của mình về câu chuyện “trùng hợp” giữa bài hát và bài thơ Đưa cơm cho mẹ đi cày.

Chúng tôi muốn khép lại bài viết này bằng tâm sự của nhà thơ Tô Xuân Lựu: “Nếu anh Hàn Ngọc Bích ghi là phỏng theo thơ của tôi thì có phải là một nghĩa cử cao đẹp biết bao. Và tôi không phàn nàn gì. Tôi chỉ muốn làm rõ chuyện này vì rất có thể bạn bè tôi và mọi người cho rằng bài thơ của tôi lại là phỏng theo bài hát của anh Hàn Ngọc Bích”.

Nhạc sỹ Phú Quang: Bài hát nảy từ ý thơ của người khác mà biến nó thành của mình thì không nên!

Trong nhiều bài hát của tôi chỉ có một câu thơ, một vài chữ hoặc một ý thơ nhưng tôi vẫn trân trọng đề tên nhà thơ và trả nhuận bút cho họ.

Tôi nghĩ trong các sáng tác ở Việt Nam thì nhà thơ là thiệt thòi nhất. Nhuận bút bài thơ đăng báo được vài chục đến một trăm ngàn đồng là quá ít ỏi mà mình lại lấy của họ nữa thì quá tàn nhẫn.

Nếu không trân trọng nhà thơ, tôi nghĩ với một chút chữ nghĩa như tôi thì hoàn toàn có thể thay đổi câu thơ của họ một cách dễ dàng và họ có muốn kiện cũng không thể kiện được.

Nhưng tôi thì không nỡ làm thế. Bởi từ chính câu thơ, ý thơ của họ, tôi xúc động viết thành bài hát mà sửa đi vài chữ để biến thành của mình thì thật xấu hổ với lương tâm.

Ví dụ trong bài hát của tôi chỉ có một câu thơ của Thái Thăng Long là: “Tưởng như đã quên rồi những cành bàng ngày xưa”.

Nếu khôn khéo, tôi có thể sửa thành: “Ngỡ đã quên rồi những gốc bàng ngày xưa” hoặc “Ngỡ đã quên rồi những gốc sấu ngày xưa” hoặc “Ngỡ đã quên rồi những phố cũ ngày xưa”…

Như thế thì chẳng còn là câu thơ của Thái Thăng Long và chẳng ai bắt bẻ được cả. Cũng như trong bài hát Hà Nội ngày trở về của tôi chỉ có 8 chữ của nhà thơ Doãn Thanh Tùng là “Vội vã trở về, vội vã ra đi”.

Nếu muốn tôi có thể sửa đi vài chữ. Nhưng tôi không nỡ làm như thế vì nếu không có 8 chữ ấy thì tôi không thể viết được bài hát đó. Tôi quan niệm rằng sự tôn trọng các nhà thơ là tôn trọng chính mình.

Trong sáng tác nghệ thuật, người ta cần phải trung thực. Còn mượn câu thơ, ý thơ mà sửa đi thì với tôi là quá đơn giản. Bài hát nảy từ ý thơ, câu thơ của người khác mà biến nó thành của mình thì thật xấu hổ. Khó nhất là tìm ra được cái tứ.

Tứ đã hay rồi mà dựa vào đó sửa đi một chút thì quá dễ, quá đơn giản, thậm chí còn hay hơn là cái tứ “gốc” của bài thơ.

Theo Việt Hoa - (TP)

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Toàn cảnh Showbiz tuần (18/01 – 24/01)

Tìm ra quán quân của Cặp đôi hoàn hảo 2014, VietNam's Next Top Model 2014, Chồng hờ tố Thúy Nga kết hôn với người khác, Ngọc Trinh làm phim về cuộc đời mình, Sơn Tùng M-TP lại dính nghi án đạo nhạc Âu Mỹ, Irina Shayk xác nhận chia tay C.Ronaldo, Đám cưới cổ tích của Châu Kiệt luân, Lộ diện người yêu của Á hậu Huyền My,...

Nếu cần thiết, sẽ thanh tra dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông

Tại cuộc họp báo sáng 23-1, đại diện Thanh tra Chính phủ cho biết, nếu thấy thực sự cần thiết, Thanh tra Chính phủ sẽ vào cuộc thanh tra Dự án đường sắt trên cao Cát Linh Hà Đông (Hà Nội) theo quy định của pháp luật.

Nghề tay trái hái ra tiền của trọng tài, giám sát Việt Nam

Trợ lý trọng tài Nguyễn Lê Nguyên Thành ngoài việc cầm cờ tại giải hạng Nhất còn là ông chủ của một cửa hàng đồ gỗ mỹ nghệ với giá trị hàng tỷ đồng.

Nhận xét tin Bài hát “Đưa cơm cho mẹ đi cày”: Đạo ý thơ?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bài hát “Đưa cơm cho mẹ đi cày”: Đạo ý thơ? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bai hat Dua com cho me di cay Dao y tho ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bài hát “Đưa cơm cho mẹ đi cày”: Đạo ý thơ? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

The song "Take her away for plowing rice": Religion verses?
Han Ngoc Bich Luu Xuan, Vietnam, Ha Tay, the lyrics, the songs, poems, poet, poetic, we, my verses, mothers, rice, plow

Songs " Active rice to her mother "(the Han Ngoc Bich) have become familiar to several generations of Many Children of Vietnam. By chance we learned the lyrics are very similar to the idea of ​​a poem of the same name authors ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h2301 Tang luong huu va tro cap them 8
    Thời sự 24h(23/01): Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Bộ GTVT lên tiếng về vụ Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở; Bắt ông chủ tạp chí cầm đầu đường dây đánh bạc ngàn tỷ; Hàng tấn mỹ phẩm không nguồn gốc "tràn" vào HN; Làm rõ vụ 12 con dê ‘lạc’ vào trang trại Bí thư huyện... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/1.

  • Thoi su 24h2201 Cuc truong Duong sat chet tai tru so
    Thời sự 24h(22/01): Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở

    Cục trưởng Đường sắt VN được phát hiện chết tại phòng làm việc, "Nữ quái" đất Cảng phẫu thuật mặt trốn nã 10 năm; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Nữ du khách nước ngoài đến Hà Nội đã bị cướp; Bắt nghi phạm vụ hiếp dâm, giết bé gái bịt đầu mối; Giữ lại táo nhập từ Mỹ, cấm bán ra thị trường... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày.

  • Thoi su 24h2101 Xang giam toi 1900 donglit
    Thời sự 24h(21/01): Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít

    Thiếu nữ bị kéo lê nửa cây số dưới gầm xe 7 chỗ; 3 công nhân tử vong tại công trường thủy điện; Vụ án tham ô hơn 10 năm chưa xử xong; Hoãn tăng thuế, xăng giảm tới 1.900 đồng/lít; Ô tô lao vun vút ngược chiều trên cầu Nhật Tân; Nữ giáo viên tống tiền giám đốc trường quốc tế... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/1.

  • Thoi su 24h2001 Bi an ho chon hai cot tap the
    Thời sự 24h(20/01): Bí ẩn hố chôn hài cốt tập thể

    Lửa hàn bắn tung tóe tại dự án đường sắt trên cao; Trùm ma túy lĩnh án tử, tiến sĩ luật ốm nặng không phải ra tòa; Má mì xinh đẹp và 2 đại gia bị bắt quả tang mua dâm; Sự ma mãnh của Abbott khi ghi nhãn sữa kỳ thị; Đôi vợ chồng làm giả chữ ký nhiều vị lãnh đạo... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/1.

  • Thoi su trong ngay Phat VTV 40 trieu vi Dieu uoc thu 7
    Thời sự trong ngày: Phạt VTV 40 triệu vì "Điều ước thứ 7"

    Thêm một lý do khiến "dự án đất vàng" chậm tiến độ; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Công dân bị tù oan được bồi thường gần 300 triệu; Xe đưa đón học sinh phát cháy trên phố... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 19/1.

  • Benh vien cam ket khong nam ghep
    Bệnh viện cam kết không nằm ghép

    Lần đầu tiên 13 bệnh viện trung ương ký cam kết chấm dứt tình trạng bệnh nhân nằm ghép, đảm bảo 1 bệnh nhân/giường bệnh. Tuy nhiên xung quanh cam kết này vẫn còn nhiều băn khoăn.

  • Tao My gay chet nguoi da ve Viet Nam
    Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?

    Loại vi khuẩn nguy hiểm nhiễm trong táo Mỹ có thể nhiễm trong nhiều loại thực phẩm quan trọng thường xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày. ------------ Xem thêm: Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?, http://vietbao.vn/tp/Tao-My-gay-chet-nguoi-da-ve-Viet-Nam/7063625/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tinh hinh buon lau dien bien phuc tap
    Tình hình buôn lậu diễn biến phức tạp

    Thời điểm gần Tết Nguyên đán hàng năm luôn là thời điểm nhạy cảm, cao điểm của nạn buôn lậu

  • Danh hai Thuy Nga to chong no nan lua gat
    Danh hài Thúy Nga tố chồng nợ nần, lừa gạt

    Mấy ngày vừa qua, những trang nhật ký của danh hài Thúy Nga chia sẻ chuyện cô bị “chồng hờ” lừa lấy 350.000 USD rồi bỏ trốn và lấy danh nghĩa của cô để lừa đảo rất nhiều người đã làm dấy lên rất nhiều luồng ý kiến. Giới..

  • Thong diep Lien bang My nam 2015
    Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015

    Tổng thống Mỹ nói về trang hoàng kim mới của lịch sử nước Mỹ nơi họ sẽ cùng đồng minh sống vững mạnh. Và Nga sẽ lụi tàn trong sự cô lập? ------------ Xem thêm: Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015, http://vietbao.vn/tp/Thong-diep-Lien-bang-My-nam-2015/7048259/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn