vietbao

Bà Triệu và con voi trắng

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Hình ảnh Bà Triệu cưỡi voi trắng xung trận không chỉ trở thành huyền thoại mà còn là mạch nguồn sáng tạo của nghệ thuật…

alt
Tượng voi ở đền thờ Bà Triệu.                                                                            Ảnh: TẤN VỊNH
Huyền thoại

Trong dân gian cũng như trong sử sách thường nói đến Bà Triệu cưỡi con voi trắng. Tương truyền rằng, Bà Triệu đã khuất phục con voi trắng hoang dã một ngà rất hung dữ để trở thành người bạn chiến đấu.


Bà Triệu, tên thật là Triệu Thị Trinh, còn được gọi là Lệ Hải Bà Vương, người vùng Quan Yên (Định Công, Yên Định, Thanh Hóa), thủ lĩnh nghĩa quân chống quân Ngô thế kỷ thứ III. Năm 248, Bà Triệu cùng anh là Triệu Quốc Đạt khởi nghĩa, lấy núi Tùng (Hà Trung, Thanh Hóa) làm nơi xuất phát và tiến quân về các thành ấp. Nghĩa quân đánh đâu thắng đó, các huyện ở Cửu Chân lần lượt được giải phóng. Khởi nghĩa của Bà Triệu đã làm cho chính quyền Đông Ngô lo sợ. Ngô vương đã cử Lục Dận đem quân sang đàn áp. Liệu thế chống không nổi, Bà Triệu đã lên núi Tùng tự vẫn. Bà Triệu mất đi nhưng hình ảnh người nữ anh hùng vẫn còn sống mãi trong lòng người dân nước Việt. Lý Nam Đế khi qua núi Tùng vào thăm miếu Bà Triệu đã ban sắc phong “Giản chính phu nhân”, các triều Lý-Trần phong “Giản chính, anh liệt, hùng tài Trinh nhất phu nhân”.
alt
Tranh Bà Triệu cưỡi voi trắng trong đền thờ Bà Triệu, tỉnh Thanh Hóa.
Cuộc khởi nghĩa của Bà Triệu đã gây chấn động cả Giao Châu. Khoảng 100 năm sau, sách sử Trung Quốc nhắc đến Bà Triệu như một nhân vật thần kỳ của nước Nam. Sách Việt điện u linh của Lý Tế Xuyên đầu thế kỷ XIII miêu tả Bà Triệu khi ra trận như sau: “Vú vắt sau vai dùng lụa quấn chặt, mặc áo vàng, đi guốc ngà đứng trên đầu voi, thanh thế ầm ầm. Chẳng có kẻ nào dám chống lại, trong quân đặt tên là Nhụy Kiều tướng quân”. Vua Lê Thánh Tông có bài thơ vịnh về Bà Triệu và cuộc khởi nghĩa năm 248 chống quân Ngô bằng 8 câu thơ Đường luật, trong đó có nhắc về con voi trắng đã từng xông pha trận mạc với người nữ anh hùng:

“Cao một trượng cả mười vừng
Bỏ tóc ngang lưng vú chấm sừng
Họp chúng rừng xanh oai náo nức
Cưỡi đầu voi trắng tiếng vang lừng.
Mác dài trỏ vẫy tan đàn giặc
Ngồi cả lăm le học họ Trưng
Ví biết anh hùng duyên định mấy
Thì chi Đông Hán dám hung hăng”
Mạch nguồn sáng tạo
alt
alt
Bà Triệu cưỡi voi trắng - Tranh dân gian Đông Hồ.
Bà Triệu cưỡi voi đen - Tranh dân gian Đông Hồ.

Dân gian truyền tụng Bà Triệu là thiên tướng giáng trần giúp dân cứu nước: Có Bà Triệu tướng/ Vâng lệnh trời ta/ Trị voi một ngà/Dựng cờ giữ nước/ Lệnh truyền sau trước/ Theo gót Bà Vương. Nhờ niềm tin đó nên hàng ngũ nghĩa quân thêm lớn, thanh thế thêm to. Tranh, tượng dân gian khắc họa hình ảnh Bà Triệu với đường nét nghệ thuật khá độc đáo, nhất là tranh dân gian Đông Hồ. Dòng tranh này có ít nhất 2 bức tranh vẽ về Bà Triệu. Một bức vẽ Bà Triệu cưỡi trên lưng con voi đen với tông màu nóng, hai tay cầm hai kiếm dài, phía sau là những mũi giáo chĩa lên trời. Con voi mặc dầu được mặc chiếc yếm trước cổ, phủ đệm trên lưng, đeo chuông, trang trí nhiều hoa văn trên trán, hông, chân nhưng trông rất hung dữ, ý muốn nói chủ và voi trong tư thế đang xông trận. Còn bức khác thì ngược lại, vẽ Bà Triệu như một nàng tiên hiện lên cưỡi trên một con voi trắng. Là nữ tướng nhưng trong tranh không thấy bà cầm gươm, giáo mà hai tay chỉ cầm hai dải áo.  Người dân xứ Thanh còn mãi lưu truyền rất nhiều câu chuyện đẹp về Bà Triệu cưỡi voi xung trận với tiếng cồng, chiêng thúc giục ba quân. Hình ảnh đó đã được khắc họa trong thơ ca dân gian:

“Ru con con ngủ cho lành
Để mẹ gánh nước rửa bành ông voi
Muốn coi, lên núi mà coi

Coi Bà Triệu tướng cưỡi voi, đánh cồng”

Đền thờ Bà Triệu ở xứ Thanh là ngôi đền có cảnh quan đẹp, kiến trúc bề thế với tượng voi chầu ở cổng, trước sân đền, đặc biệt là có hai bức tranh Bà cưỡi voi trắng được trang trí trên bên tả hữu của chính điện. Hình ảnh Bà Triệu với con voi trắng được khắc họạ sâu đậm hơn trong các truyện tranh lịch sử, tranh vẽ và phù điêu, tượng của các họa sĩ, nhà điêu khắc đương đại, thậm chí trên tranh thêu của các thợ thủ công làng nghề ở quê hương Bà Triệu hay khắp mọi miền đất nước. Những lời tương truyền, các trang huyền sử, tranh dân gian và cả những sáng tác hiện đại khi miêu tả về vị nữ anh hùng đều không xa rời hình ảnh con voi, một con vật khổng lồ tượng trưng cho sức mạnh, gắn với biểu tượng nữ quyền. Đó cũng là nét tinh túy của di sản văn hóa dân tộc, là sáng tạo của người đời nhằm ca ngợi, tô điểm cho sự kỳ vĩ, khí phách lớn lao, tiêu biểu cho sức vóc vĩ đại của người phụ nữ Việt Nam.

Việt Báo (Theo Báo Quảng Nam)

Cần Thơ: Bệnh nhân HIV cầm kéo rượt đuổi bác sĩ
Comment :Bà Triệu và con voi trắng
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bà Triệu và con voi trắng bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ba Trieu va con voi trang ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bà Triệu và con voi trắng ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
Ba Trieu and white elephant
Ba Trieu, Dong Ho, Thanh Hoa, folk, Elephant, images, creative, combat, become, power circuits, white, riding, military, people, phenomenon
Pictures Ba Trieu white elephant to become not only combat but also the legendary circuit of artistic creativity ....
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h298 Cau be 11 tuoi tu tu vi ko co quan ao moi
    Thời sự 24h(29/8): Cậu bé 11 tuổi tự tử vì ko có quần áo mới

    Có một đứa trẻ 11 tuổi vừa tự tử, thưa ông Giời; Kỳ lạ thùng niêm phong tôm tiêm tạp chất, trở thành "sạch" sau 1 đêm; Bàng hoàng thanh niên tay cầm điện thoại, chết ngồi bên đường; Bệnh nhân nhiễm HIV giật kéo đe dọa bác sĩ; Quảng Nam: Loa phát thanh xã nhiễu sóng tiếng Trung Quốc

  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t