Môn Hóa Học: học tốt lý thuyết để thành công

PGS.TS Vũ Ngọc Ban

Đề thi phần lớn không yêu cầu phải học thuộc lòng các định nghĩa, các khái niệm... mà cần phải hiểu để vận dụng và suy luận. PGS.TS Vũ Ngọc Ban, Khoa Hoá học, trường ĐH KHTN đưa ra một số lời khuyên cho các bạn thi ĐH sắp tới Về môn Hoá học.

Đề thi 3 năm qua có gì cần chú ý?

Năm nay là năm thứ tư việc thi tuyển sinh Đại học (TSĐH) thực hiện theo phương thức ra đề thi chung cho từng khối trường

Cả ba kỳ thi vừa qua, các đề thi môn Hoá (hai khối A, B) đều gồm 6 câu, 2 câu về lý thuyết Vô cơ (3 điểm) 2 câu về lý thuyết Hữu cơ (3 điểm), một bài tập Vô cơ (2 điểm) và 1 bài tập Hữu cơ (2 điểm). Như vậy, điểm phần thuyết cao hơn phần bài tập.

Các câu hỏi về viết phương trình phản ứng, hoàn thành các sơ đồ phản ứng, về điều chế các chất chiếm tỉ lệ cao trong số các câu hỏi lý thuyết. Các câu hỏi về phần nhận biết các chất cũng tương đối nhiều, câu hỏi về tách chất thường ít hơn. Các câu hỏi có tính thực tế, ứng dụng cũng cần được chú ý đến.

Bên cạnh các kiến thức thuộc chương trình lớp 12 (là chủ yếu) có cả các kiến thức phần Hoá Đại cương và Hoá Vô cơ, Hữu cơ lớp 10, 11 như Cấu tạo nguyên tử, pH của dung dịch, cân bằng Hoá học, điều chế các chất Vô cơ quan trọng, đại cương về Hoá Hữu cơ, hoá tính và điều chế các Hidrôcacbon...

Các bài tập phần lớn không lắt léo, phức tạp và không “nặng” như nhiều đề thi những năm trước đây. Các bài tập Vô cơ chủ yếu thuộc chương trình lớp 12, lien quan đến phản ứng của các kim loại và hợp chất của kim loại. Các bài tập Hữu cơ vẫn quen thuộc là các bài toá xác định công thức và các hợp chất hữu cơ...

Từ các nhận xét trên, có thể rút ra điều gì?

Điều đầu tiên là các em phải chú trọng học tốt phần lý thuyết. Không chỉ vì phần lý thuyết có số điểm cao hơn phần bài tập mà ngay trong phần bài tập, nếu không nắm tốt các kiến thức lý thuyết, không viết đúng các phương trình phản ứng thì cũng không giải bài tập được.

Để nắm vững các kiến thức cơ bản, (...) các em không chỉ học phần lý thuyết trong SGK, mà còn phải tìm hiểu các câu hỏi, bài tập ở cuối mỗi bài và ở sách bài tập. Ngoài ra, còn nên đọc thêm một số tài liệu tham khảo như các sách giới thiệu các đề thi TSĐH và CĐ trong những năm gần đây. Qua đó, các em có thể tăng cường kiến thức và quan trọng là để biết các dạng câu hỏi, bài tập thường gặp khi đi thi cũng như cách trả lời, cách trình bày các vấn đề như thế nào cho hợp lý.

Khi học theo SGK, một số em thấy khó khăn, cứ thấy “học trước quên sau” hoặc học xong một vài lượt thì cảm thấy như “cái gì cũng biết” nhưng khi hỏi cụ thể vào một phần nào đó thì quên hẳn hoặc trả lời rất bập bõm. Để tránh tình trạng này, các em nên tự tổng kết các bài theo một dàn ý thật ngắn gọn để dễ nhớ, rồi dựa vao dàn ý đó mà phát triển thành một câu trả lời đầy đủ.

Các đề thi hiện nay không khó như trước đây, số học sinh làm được bài nhiều hơn. Để vượt lên, vấn đề trình bày bài thi cho tốt càng trở nên quan trọng. Muốn vậy, các em cần đọc kỹ đề bài, trình bày ngắn gọn và đầy đủ các yêu cầu của câu hỏi, tránh bỏ sót ý này, ý khác có thể bị mất điểm một cách đáng tiếc. Có gặp các “câu tủ các em cũng đừng ham viết dài, lan man (có khi lạc đề) mất nhiều thời gian, ảnh hưởng đến các câu khác. Đề hỏi gì làm nấy, viết đủ ý, rõ ràng mạch lạc là được.

Chữ viết cũng không cần cầu kỳ, nắn nót, chỉ cần viết sạch, dễ đọc. Các phương trình phản ứng các em chú ý cân bằng và viết đủ các điểu kiện phản ứng (nếu câu hỏi yêu cầu). Phần này nếu không để ý cũng rất dễ bị mất điểm.

Với bài toán Vô cơ và Hữu cơ, các em nhất thiết phải đọc kỹ đề bài 2, 3 lần để hiểu đúng nội dung yêu cầu của bài ra, viết đúng công thức của các chất và các phương trình phản ứng. Cần phải chú ý biện luận các chất phản ứng cho dư hay thiếu, phản ứng hoàn toàn hay chưa hoàn toàn...để biết được các sản phẩm của phản ứng là gì... Đây là bước quan trọng nhất của bài toán. Sau đó mới là bước lập phương trình và tính toán kết quả.

Trong trường hợp vì lý do nào đó, các em không lập đủ phương trình để có thể giải bài toán đi đến đáp số cuối cùng thì tuyệt đối không được “bỏ trắng” cả bài, mà phải viết tất cả những phần mình đã làm được ra giấy thi vì nguyên tắc chấm thi là làm đúng phần nào đều cho điểm phần đó.

Nếu làm bài toán mất nhiều thời gian chưa giải được thì không nên làm cố, dễ bị “sa lầy” mà chuyển sang câu khác, sau đó quay lại có khi lại phát hiện này ra chỗ mình đã sai lầm và giải được bài toán.

Một kinh nghiệm chung khi làm các đề là các em nên chọn những bài dễ mà mình có thể làm tốt để làm trước. Điều này tạo cho các em tâm lý tự tin, thoải mái giúp các em làm tốt các câu tiếp theo.

Nhìn chung, trong ba môn thi, môn Hoá thường được xem là môn “gỡ điểm”, mong các em cố gắng phấn đấu để đạt điểm cao môn Hoá học và thành công trong kỳ thi năm nay.

Theo Sinh Viên Việt Nam