vietbao

Xưng hô với thầy cô giáo: Vấn đề là ở thái độ

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Việc SV xưng “tôi” không phải là vấn đề “bất kính hay thiếu lễ phép trong giao tiếp”, cũng không phải là vấn đề “giải phóng năng lực sáng tạo cho cá nhân, việc học trở nên dễ dàng và có hiệu quả cao hơn”. Bất kính và thiếu lễ phép đâu phải vì xưng “tôi” hay xưng “em”, nó là do thái độ của con người với nhau.

Nhiều SV xưng “em” với thầy giáo nhưng rất bất kính và không tôn trọng thầy. Nó cũng tuyệt nhiên không phải là thứ có thể “giải phóng năng lực sáng tạo cho cá nhân, việc học trở nên dễ dàng và có hiệu quả cao hơn”. Điều này là không thể chứng minh, hoặc chỉ có thể chứng minh ngược lại.

Trong giáo dục đại học cũng như phổ thông hiện nay, những SV giỏi nhất, độc lập tư duy nhất lại không phải những SV thường xuyên xưng “tôi” với GV, mà là những SV xưng “em”. Tuy nhiên, tôi vẫn cho rằng việc xưng hô không “khủng khiếp” đến như thế đối với tư duy và nhận thức của SV. Đây là vấn đề của quy ước ngôn ngữ, của văn hoá giao tiếp.

Xung ho voi thay co giao: Van de la o thai do

Bất kính và thiếu lễ phép đâu phải do xưng hô. Nó là do thái độ của con người với nhau. (Ảnh minh họa: ĐH Dược Hà Nội)

Mỗi môi trường có ngôn ngữ và văn hoá giao tiếp của nó. Văn hoá giao tiếp đó vừa mang tính chuẩn mực hiện đại, vừa mang tính truyền thống. Mọi sự áp đặt, khiên cưỡng đều bị nó đào thải. Không nên tuyệt đối hoá việc xưng “tôi”, và cho đó là chìa khoá vạn năng để thay đổi cách dạy, cách học, thay đổi tư duy và nhận thức của SV trong trường đại học.

Xưng hô là vấn đề văn hoá dân tộc. Ngôn ngữ của ta không giống ngôn ngữ các nước Ấn, Âu hay Trung Quốc nên cũng cần chú ý. Tuỳ nơi tuỳ lúc mà có thể xưng “tôi” hay xưng “em”. Xưng “em” đâu có làm nhỏ bé SV đi? Xưng “tôi” đâu có làm lớn SV lên? SV nhỏ bé đi hay lớn lao hơn lên là do những cái khác.

“Em” là một đại từ danh xưng rất hay. Bác Hồ trước đây có lúc gọi cán bộ, chiến sĩ là “em” đâu phải là không đề cao họ, mà chính là để đề cao họ. Bác xưng “anh em” với bộ đội là tôn trọng họ lắm.

“Thầy - Em” thực cũng là những danh xưng tôn trọng và có văn hoá từ lâu nay đối với học sinh, SV. Coi học trò như em mình là một thái độ rất tôn trọng. Người thầy chỉ là người “anh” đi trước chỉ dẫn “em” mà thôi. Chứ không như cách coi học sinh, SV như con, coi mình như “bố” trẻ con, thiếu tôn trọng họ, bắt họ xưng “con” như trong cách gọi ở một số nơi, thậm chí cả trong trường đại học, nhất là ở miền Nam trước và sau 1975.

Không nên vì sự bế tắc của giáo dục đại học mà vội đổ tội cho danh xưng “Thầy - Em”. Đây là một danh xưng học đường hay nhất trong ngôn ngữ Việt Nam từ xưa đến nay.

Dù rất ủng hộ đổi mới cách dạy (cách dạy chứ không phải cách xưng tụng) trong trường đại học, nhưng tôi cho rằng, bước vào một trường đại học mà nhất loạt SV đều xưng “tôi” với các GS, các thầy giáo cao niên, các GV ở bất kỳ đâu cả khi học tập, sinh hoạt... thì khó có thể không thấy có gì như sự “quá trớn”, “cá đối bằng đầu”, “cá mè một lứa”...

Cũng như trong gia đình, không phải lúc nào cũng xưng “tôi” với người anh, lại càng không thể xưng “tôi” với bố mình. Nhà trường không mang tính gia đình. Nhưng nhà trường cũng không thể tách khỏi một môi trường văn hoá có sự dung hợp mang ít nhiều dấu ấn gia đình. Đó là văn hoá truyền thống. Nó tự nhiên như nắng như gió, anh có muốn không chấp nhận cũng không được.

Thật cảm động và nghiêm cẩn biết bao mỗi ngày 20/11 đến, những học trò nay tuổi “ngũ tuần”, “lục tuần”, thành đạt cũng có, địa vị cũng có, vẫn thân thiết mà không kém tôn kính xưng “Thầy - Em” với những người thầy tiểu học, trung học, đại học của mình. Và người thầy giáo già, chẳng kể tuổi tác, vẫn chân tình “Thầy - Em” đầy thương mến mà không ít nghiêm khắc đối với những lứa học trò, SV mới “đầu xanh tuổi trẻ”. Đấy là coi thường họ hay tôn trọng, đề cao họ?

Nếu cho thầy tôi, tôi, bạn bè, đồng nghiệp, học trò của tôi lựa chọn giữa cách gọi “Thầy - Tôi” với cách gọi “Thầy - Em” thì tôi cam đoan rằng sẽ có một tỷ lệ áp đảo tuyệt đối cho cách gọi "Thầy - Em”. Tuy nhiên, tôi không phản đối nếu ai đó thích áp dụng cách gọi “Thầy - Tôi” trong trường đại học.

Tôi cũng đang lên kế hoạch để có một cuộc khảo sát thực tế đến trường đại học đầu tiên của Việt Nam áp dụng cách xưng hô “Thầy - Tôi” trong nhà trường, để có cơ sở đánh giá khách quan việc “giải phóng năng lực sáng tạo cho cá nhân, việc học trở nên dễ dàng và có hiệu quả cao hơn” cho SV chỉ bằng cách xưng hô này.

Theo tôi, vấn đề là ở chỗ, đừng nên xem cách thay đổi xưng hô “Em = Tôi” như là một điều thần kỳ của của chấn hưng giáo dục. Vấn đề là ở chỗ khác kia.

  • Nguyên Phương, Hà Nội
Việt Báo
Comment :Xưng hô với thầy cô giáo: Vấn đề là ở thái độ
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Xưng hô với thầy cô giáo: Vấn đề là ở thái độ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Xung ho voi thay co giao Van de la o thai do ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Xưng hô với thầy cô giáo: Vấn đề là ở thái độ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Trang Ban Đọc
Referring to teachers: The problem is in attitude
universities, are not, efficient, effective, vocative, issues, attitudes, culture, respect, Mr. her children, Sv, the, for, people
The.
  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ