vietbao

Xưng hô với thầy cô giáo: Vấn đề là ở thái độ

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Việc SV xưng “tôi” không phải là vấn đề “bất kính hay thiếu lễ phép trong giao tiếp”, cũng không phải là vấn đề “giải phóng năng lực sáng tạo cho cá nhân, việc học trở nên dễ dàng và có hiệu quả cao hơn”. Bất kính và thiếu lễ phép đâu phải vì xưng “tôi” hay xưng “em”, nó là do thái độ của con người với nhau.

Nhiều SV xưng “em” với thầy giáo nhưng rất bất kính và không tôn trọng thầy. Nó cũng tuyệt nhiên không phải là thứ có thể “giải phóng năng lực sáng tạo cho cá nhân, việc học trở nên dễ dàng và có hiệu quả cao hơn”. Điều này là không thể chứng minh, hoặc chỉ có thể chứng minh ngược lại.

Trong giáo dục đại học cũng như phổ thông hiện nay, những SV giỏi nhất, độc lập tư duy nhất lại không phải những SV thường xuyên xưng “tôi” với GV, mà là những SV xưng “em”. Tuy nhiên, tôi vẫn cho rằng việc xưng hô không “khủng khiếp” đến như thế đối với tư duy và nhận thức của SV. Đây là vấn đề của quy ước ngôn ngữ, của văn hoá giao tiếp.

Xung ho voi thay co giao: Van de la o thai do

Bất kính và thiếu lễ phép đâu phải do xưng hô. Nó là do thái độ của con người với nhau. (Ảnh minh họa: ĐH Dược Hà Nội)

Mỗi môi trường có ngôn ngữ và văn hoá giao tiếp của nó. Văn hoá giao tiếp đó vừa mang tính chuẩn mực hiện đại, vừa mang tính truyền thống. Mọi sự áp đặt, khiên cưỡng đều bị nó đào thải. Không nên tuyệt đối hoá việc xưng “tôi”, và cho đó là chìa khoá vạn năng để thay đổi cách dạy, cách học, thay đổi tư duy và nhận thức của SV trong trường đại học.

Xưng hô là vấn đề văn hoá dân tộc. Ngôn ngữ của ta không giống ngôn ngữ các nước Ấn, Âu hay Trung Quốc nên cũng cần chú ý. Tuỳ nơi tuỳ lúc mà có thể xưng “tôi” hay xưng “em”. Xưng “em” đâu có làm nhỏ bé SV đi? Xưng “tôi” đâu có làm lớn SV lên? SV nhỏ bé đi hay lớn lao hơn lên là do những cái khác.

“Em” là một đại từ danh xưng rất hay. Bác Hồ trước đây có lúc gọi cán bộ, chiến sĩ là “em” đâu phải là không đề cao họ, mà chính là để đề cao họ. Bác xưng “anh em” với bộ đội là tôn trọng họ lắm.

“Thầy - Em” thực cũng là những danh xưng tôn trọng và có văn hoá từ lâu nay đối với học sinh, SV. Coi học trò như em mình là một thái độ rất tôn trọng. Người thầy chỉ là người “anh” đi trước chỉ dẫn “em” mà thôi. Chứ không như cách coi học sinh, SV như con, coi mình như “bố” trẻ con, thiếu tôn trọng họ, bắt họ xưng “con” như trong cách gọi ở một số nơi, thậm chí cả trong trường đại học, nhất là ở miền Nam trước và sau 1975.

Không nên vì sự bế tắc của giáo dục đại học mà vội đổ tội cho danh xưng “Thầy - Em”. Đây là một danh xưng học đường hay nhất trong ngôn ngữ Việt Nam từ xưa đến nay.

Dù rất ủng hộ đổi mới cách dạy (cách dạy chứ không phải cách xưng tụng) trong trường đại học, nhưng tôi cho rằng, bước vào một trường đại học mà nhất loạt SV đều xưng “tôi” với các GS, các thầy giáo cao niên, các GV ở bất kỳ đâu cả khi học tập, sinh hoạt... thì khó có thể không thấy có gì như sự “quá trớn”, “cá đối bằng đầu”, “cá mè một lứa”...

Cũng như trong gia đình, không phải lúc nào cũng xưng “tôi” với người anh, lại càng không thể xưng “tôi” với bố mình. Nhà trường không mang tính gia đình. Nhưng nhà trường cũng không thể tách khỏi một môi trường văn hoá có sự dung hợp mang ít nhiều dấu ấn gia đình. Đó là văn hoá truyền thống. Nó tự nhiên như nắng như gió, anh có muốn không chấp nhận cũng không được.

Thật cảm động và nghiêm cẩn biết bao mỗi ngày 20/11 đến, những học trò nay tuổi “ngũ tuần”, “lục tuần”, thành đạt cũng có, địa vị cũng có, vẫn thân thiết mà không kém tôn kính xưng “Thầy - Em” với những người thầy tiểu học, trung học, đại học của mình. Và người thầy giáo già, chẳng kể tuổi tác, vẫn chân tình “Thầy - Em” đầy thương mến mà không ít nghiêm khắc đối với những lứa học trò, SV mới “đầu xanh tuổi trẻ”. Đấy là coi thường họ hay tôn trọng, đề cao họ?

Nếu cho thầy tôi, tôi, bạn bè, đồng nghiệp, học trò của tôi lựa chọn giữa cách gọi “Thầy - Tôi” với cách gọi “Thầy - Em” thì tôi cam đoan rằng sẽ có một tỷ lệ áp đảo tuyệt đối cho cách gọi "Thầy - Em”. Tuy nhiên, tôi không phản đối nếu ai đó thích áp dụng cách gọi “Thầy - Tôi” trong trường đại học.

Tôi cũng đang lên kế hoạch để có một cuộc khảo sát thực tế đến trường đại học đầu tiên của Việt Nam áp dụng cách xưng hô “Thầy - Tôi” trong nhà trường, để có cơ sở đánh giá khách quan việc “giải phóng năng lực sáng tạo cho cá nhân, việc học trở nên dễ dàng và có hiệu quả cao hơn” cho SV chỉ bằng cách xưng hô này.

Theo tôi, vấn đề là ở chỗ, đừng nên xem cách thay đổi xưng hô “Em = Tôi” như là một điều thần kỳ của của chấn hưng giáo dục. Vấn đề là ở chỗ khác kia.

  • Nguyên Phương, Hà Nội
Việt Báo
Thế giới "rùng mình" trước đặc sản Việt Nam
Comment :Xưng hô với thầy cô giáo: Vấn đề là ở thái độ
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Xưng hô với thầy cô giáo: Vấn đề là ở thái độ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Xung ho voi thay co giao Van de la o thai do ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Xưng hô với thầy cô giáo: Vấn đề là ở thái độ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Trang Ban Đọc
Referring to teachers: The problem is in attitude
universities, are not, efficient, effective, vocative, issues, attitudes, culture, respect, Mr. her children, Sv, the, for, people
The.
  • Thoi su 24h298 Cau be 11 tuoi tu tu vi ko co quan ao moi
    Thời sự 24h(29/8): Cậu bé 11 tuổi tự tử vì ko có quần áo mới

    Có một đứa trẻ 11 tuổi vừa tự tử, thưa ông Giời; Kỳ lạ thùng niêm phong tôm tiêm tạp chất, trở thành "sạch" sau 1 đêm; Bàng hoàng thanh niên tay cầm điện thoại, chết ngồi bên đường; Bệnh nhân nhiễm HIV giật kéo đe dọa bác sĩ; Quảng Nam: Loa phát thanh xã nhiễu sóng tiếng Trung Quốc

  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t