vietbao

Vấn đề bóc lột nhìn từ quan điểm pháp lý (hợp đồng)

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Rất mong có những nhà kinh tế học cùng góp ý để trả lời câu hỏi thế nào là bóc lột nhìn từ quan điểm kinh tế học hiện đại.

Là một luật sư, tôi xin phép được trình bày quan điểm bóc lột dưới khía cạnh pháp lý.

Trên quan điểm hợp đồng, thì mọi hợp đồng đều được xây dựng trên tinh thần bình đẳng, tự nguyện, tự định đọat, đôi bên cùng có lợi. Nếu không thì không ai tự nguyện ký hợp đồng lao động để bị bóc lột cả.

Không thể nói A bóc lột B nếu B không xem mình bị bóc lột.

Trường hợp bóc lột xảy ra khi các bên trong hợp đồng không có tư do ý chí, hay có nhưng không hòan chỉnh, do ở vị trí yếu, không đàm phán được một cách bình đẳng.

Khi này, giải pháp để xóa bỏ bóc lột là giảm vị thế của bên mạnh thế xuống (theo Marx là nhà tư bản) hay tăng vị thế của bên yếu thế lên (theo Marx là giai cấp công nhân), hoặc cả hai.

Câu hỏi đăt ra là làm thế nào để giảm và tăng?

Theo quan điểm của Marx và một số học giả muốn Nhà nước can thiệp "từ trên xuống", thì bên yếu thế phải lên nắm quyền, rồi tái phân phối lại tài sản. Rủi ro của phương pháp này là từ chỗ bên A bóc lột bên B, có thể hậu quả sẽ là bên B bóc lột lại bên A, hay cả hai đều bị bên C nào đó bóc lột. Nguy hiểm hơn nữa, là cả hai bên đều cảm thấy không hài lòng và không ai cố gắng nữa. Sản xuất sẽ đình trệ.

Theo quan điểm của các học giả muốn can thiệp "từ dươi lên", mà theo tôi ở Việt Nam người trình bày vấn đề xuất sắc nhất là NCS Nguyễn An Nguyên ĐH Rice University, trong các bài gần đây đăng trên Tuổi trẻ Chủ Nhật.

Theo phương thức "từ dưới lên", hãy để cho các nhóm lợi ích tự đòan kết lại và trình bày quan điểm của mình. Nhà nước chỉ đóng vai trò trọng tài chứ không can thiệp. Bên nào thuyết phục được bên kia (gọi là "lobby"), và thuyết phục được Nhà nước thì bên đó sẽ thắng.

Như vậy, để tránh A bóc lột B, thì B phải nêu vấn đề này lên và thuyết phục Nhà nước ra các qui định hạn chế quyền bóc lột của A.

Ngược lại, nếu A thấy các qui định này là vô lý thì có thể trình bày quan điểm của mình hay đạt được thỏa thuận với B để cùng có 1 kiến nghị sửa luật, gửi lên các cơ quan lập pháp. Đó cũng là tư tưởng của Jurgen Harbemas, một nhà triết học Marxist tiên tiến người Đức, về thông tin và đối thọai.

Nhìn chung, quan điểm can thiệp "từ dưới lên" hiện đang thắng thế, ít nhất là trong ngành nghiên cứu khoa học pháp lý ở các nước Phương Tây.

Về kinh tế, tôi không phải chuyên gia, song tôi được biết mô hình "giá trị thặng dư" của Marx thật ra do nhà kinh tế học Anh Ricardo đề xướng để lý giải nguồn gốc lợi nhuận. Tuy nhiên quan điểm Ricardo đã bị nhiều người phê phán.

Hiện nay, kinh tế học đã có nhiều công cụ nghiên cứu hiệu quả hơn như mô hình chọn lựa công cộng, lý thuyết trò chơi, lý thuyết thông tin bất đối xứng, lý thuyết nghiên cứu tâm lý trong kinh tế.

Rất mong có những nhà kinh tế học cùng góp ý để trả lời câu hỏi thế nào là bóc lột nhìn từ quan điểm kinh tế học hiện đại.

Ngòai ra, cũng mong các nhà tâm lý học, xã hội học cùng trao đổi thế nào là "bóc lột" nhìn từ quan điểm xã hội học và tâm lý học.

Cuối cùng, rất mong những người trong cuộc, các anh chị em công nhân vừa rồi tham gia đình công ở Đồng Nai, Bình Dương tham gia diễn đàn xem họ có bị "bóc lột" không. Tôi chỉ e rằng họ đang phải lao động đến nỗi cả ngày không nhìn thấy ánh mặt trời, không có thời gian để tham gia tranh luận (xem Tuổi trẻ Chủ Nhật 15/1/2006, bài "Đồng lương đói").

Vì vậy, tôi đề nghị câu hỏi của cuộc tranh luận không phải là "giai cấp công nhân có bị bóc lột không"? (có chỗ có, có chỗ không), mà làm thế nào để giảm bóc lột cho giai cấp công nhân mà vẫn khuyến khích tư bản tư nhân phát triển?

Phương Mai

Việt Báo
Thế giới "rùng mình" trước đặc sản Việt Nam
Comment :Vấn đề bóc lột nhìn từ quan điểm pháp lý (hợp đồng)
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Vấn đề bóc lột nhìn từ quan điểm pháp lý (hợp đồng) bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Van de boc lot nhin tu quan diem phap ly hop dong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Vấn đề bóc lột nhìn từ quan điểm pháp lý (hợp đồng) ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Trang Ban Đọc
The problem of exploitation from the point of legal (contract)
economists, the economic point, the working class, the legal exploitation, from the contract issue, how, sentence asked, the look, theory, current |-nbsp; We hope to have the same economists suggestions to answer the question what is exploitative view of the modern economics ..
  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t