vietbao

Vấn đề bóc lột nhìn từ quan điểm pháp lý (hợp đồng)

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Rất mong có những nhà kinh tế học cùng góp ý để trả lời câu hỏi thế nào là bóc lột nhìn từ quan điểm kinh tế học hiện đại.

Là một luật sư, tôi xin phép được trình bày quan điểm bóc lột dưới khía cạnh pháp lý.

Trên quan điểm hợp đồng, thì mọi hợp đồng đều được xây dựng trên tinh thần bình đẳng, tự nguyện, tự định đọat, đôi bên cùng có lợi. Nếu không thì không ai tự nguyện ký hợp đồng lao động để bị bóc lột cả.

Không thể nói A bóc lột B nếu B không xem mình bị bóc lột.

Trường hợp bóc lột xảy ra khi các bên trong hợp đồng không có tư do ý chí, hay có nhưng không hòan chỉnh, do ở vị trí yếu, không đàm phán được một cách bình đẳng.

Khi này, giải pháp để xóa bỏ bóc lột là giảm vị thế của bên mạnh thế xuống (theo Marx là nhà tư bản) hay tăng vị thế của bên yếu thế lên (theo Marx là giai cấp công nhân), hoặc cả hai.

Câu hỏi đăt ra là làm thế nào để giảm và tăng?

Theo quan điểm của Marx và một số học giả muốn Nhà nước can thiệp "từ trên xuống", thì bên yếu thế phải lên nắm quyền, rồi tái phân phối lại tài sản. Rủi ro của phương pháp này là từ chỗ bên A bóc lột bên B, có thể hậu quả sẽ là bên B bóc lột lại bên A, hay cả hai đều bị bên C nào đó bóc lột. Nguy hiểm hơn nữa, là cả hai bên đều cảm thấy không hài lòng và không ai cố gắng nữa. Sản xuất sẽ đình trệ.

Theo quan điểm của các học giả muốn can thiệp "từ dươi lên", mà theo tôi ở Việt Nam người trình bày vấn đề xuất sắc nhất là NCS Nguyễn An Nguyên ĐH Rice University, trong các bài gần đây đăng trên Tuổi trẻ Chủ Nhật.

Theo phương thức "từ dưới lên", hãy để cho các nhóm lợi ích tự đòan kết lại và trình bày quan điểm của mình. Nhà nước chỉ đóng vai trò trọng tài chứ không can thiệp. Bên nào thuyết phục được bên kia (gọi là "lobby"), và thuyết phục được Nhà nước thì bên đó sẽ thắng.

Như vậy, để tránh A bóc lột B, thì B phải nêu vấn đề này lên và thuyết phục Nhà nước ra các qui định hạn chế quyền bóc lột của A.

Ngược lại, nếu A thấy các qui định này là vô lý thì có thể trình bày quan điểm của mình hay đạt được thỏa thuận với B để cùng có 1 kiến nghị sửa luật, gửi lên các cơ quan lập pháp. Đó cũng là tư tưởng của Jurgen Harbemas, một nhà triết học Marxist tiên tiến người Đức, về thông tin và đối thọai.

Nhìn chung, quan điểm can thiệp "từ dưới lên" hiện đang thắng thế, ít nhất là trong ngành nghiên cứu khoa học pháp lý ở các nước Phương Tây.

Về kinh tế, tôi không phải chuyên gia, song tôi được biết mô hình "giá trị thặng dư" của Marx thật ra do nhà kinh tế học Anh Ricardo đề xướng để lý giải nguồn gốc lợi nhuận. Tuy nhiên quan điểm Ricardo đã bị nhiều người phê phán.

Hiện nay, kinh tế học đã có nhiều công cụ nghiên cứu hiệu quả hơn như mô hình chọn lựa công cộng, lý thuyết trò chơi, lý thuyết thông tin bất đối xứng, lý thuyết nghiên cứu tâm lý trong kinh tế.

Rất mong có những nhà kinh tế học cùng góp ý để trả lời câu hỏi thế nào là bóc lột nhìn từ quan điểm kinh tế học hiện đại.

Ngòai ra, cũng mong các nhà tâm lý học, xã hội học cùng trao đổi thế nào là "bóc lột" nhìn từ quan điểm xã hội học và tâm lý học.

Cuối cùng, rất mong những người trong cuộc, các anh chị em công nhân vừa rồi tham gia đình công ở Đồng Nai, Bình Dương tham gia diễn đàn xem họ có bị "bóc lột" không. Tôi chỉ e rằng họ đang phải lao động đến nỗi cả ngày không nhìn thấy ánh mặt trời, không có thời gian để tham gia tranh luận (xem Tuổi trẻ Chủ Nhật 15/1/2006, bài "Đồng lương đói").

Vì vậy, tôi đề nghị câu hỏi của cuộc tranh luận không phải là "giai cấp công nhân có bị bóc lột không"? (có chỗ có, có chỗ không), mà làm thế nào để giảm bóc lột cho giai cấp công nhân mà vẫn khuyến khích tư bản tư nhân phát triển?

Phương Mai

Việt Báo
Comment :Vấn đề bóc lột nhìn từ quan điểm pháp lý (hợp đồng)
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Vấn đề bóc lột nhìn từ quan điểm pháp lý (hợp đồng) bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Van de boc lot nhin tu quan diem phap ly hop dong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Vấn đề bóc lột nhìn từ quan điểm pháp lý (hợp đồng) ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Trang Ban Đọc
The problem of exploitation from the point of legal (contract)
economists, the economic point, the working class, the legal exploitation, from the contract issue, how, sentence asked, the look, theory, current |-nbsp; We hope to have the same economists suggestions to answer the question what is exploitative view of the modern economics ..
  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ