Thủy điện vẫn là nguồn năng lượng quan trọng

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Phát triển năng lượng là vấn đề khẩn thiết để bù đắp cho tình trạng thiếu hụt hiện nay. Trong đó, thủy điện vẫn là hướng tối ưu nhất.
> Giấc mơ những trang trại gió bên bờ biển Việt

Thiếu điện thì kinh tế không phát triển được. Giá điện cao thì mọi thứ giá khác cũng cao theo. Còn trong cuộc sống hàng ngày, không ai là không thấy khó chịu khi khu vực mình bị cắt điện luân phiên, nhất là khi trời nóng trên 38 độ.

Lâu nay ta vẫn thiếu điện, mà ngày càng thiếu nhiều hơn. Tính đến tháng 11/2009 ta đã phải mua từ Trung Quốc 2,302 tỉ kwh. Giá điện thì vẫn tiếp tục tăng.

Nguồn năng lượng của nước ta hiện nay có công suất phát điện lắp đặt toàn quốc là 19000 Mw, sản lượng 112,658 tỉ kwh.

Năm 2020 phải đạt 52642 Mw, trong đó 4000Mw điện hạt nhân (dự kiến sẽ nhập thêm 4000 Mw điện hạt nhân nữa). Sản lượng điện là 294,012 tỉ kwh.

Từ nay đến năm 2020 phải tăng thêm 33642 Mw lắp đặt. Sản lượng tăng thêm 181,354 tỉ kwh. Những con số đó là lớn, không dễ đạt được, nếu không có hướng đi hợp lý và nỗ lực cao.

Điểm qua các nguồn năng lượng:

Điện hạt nhân: để xây dựng được 4.000 Mw điện hạt nhân vào năm 2020 phải tốn 12 tỉ USD.

Tiền nhiên liệu: Ngay giai đoạn đầu cần 900 triệu USD, sau đó cứ 18 tháng lại thêm 320 triệu USD, cần phải có một đội ngũ cán bộ, nhân viên rất chuyên môn và kỷ luật cao từ 700 đến 900 người. Thêm vào đó là chi phí xử lý các thanh nhiên liệu khi đã sử dụng xong.

Tất cả những chi phí trên làm cho giá thành điện năng của điện hạt nhân đến 5.000 đồng/kwh. Vì vậy chỉ với 7,5% tổng công suất, điện hạt nhân đẩy giá thành điện năng của cả hệ thống lên thêm 255đ/kwh.

Như vậy điện hạt nhân trong điều kiện hiện nay ở nước ta chưa thể là nguồn điện thay thế. Thậm chí chưa là nguồn bổ sung vì giá thành cao quá, các điều kiện kỹ thuật và an toàn khó vượt qua.

Nhiệt điện:

Điện khí: cho đến nay có công suất 3.859 Mw. Phần này khó tăng thêm vì nếu tăng, phải nhập khí, khá đắt.

Điện than: nếu phần tăng thêm công suất 33.642 Mw từ nay đến 2020 do điện than gánh chịu toàn bộ thì than cho phần này là 74 triệu tấn/năm, thành tiền là 80.423 tỉ đồng/năm.

Nhưng điều bất lợi nhất của nhiệt điện là phát khí thải: cứ 1000 Mw điện than, mỗi năm thải ra 7 triệu tấn dioxit cacbon (gây hiệu ứng nhà kính), 200.000 tấn dioxit sulfur (gây mưa axit) trong khi ngày nay trào lưu chống khí thải ngày càng mạnh và có qui mô toàn cầu.

Phong điện:

Trước hết là điện năng sạch không gây ô nhiễm môi trường: giá thành xây dựng là 50 tỉ/Mw. Giá thành điện năng là 1.650 đồng/kwh, chiếm diện tích đất 7,4 ha/MW. Phong điện hiện nay giá thành còn cao. Thời gian hoàn vốn khá lớn. Vì thế mà các nhà đầu tư còn ngần ngại.

Theo tính toán của ngân hàng thế giới (WB) tiềm năng phong điện ở nước ta tới 51.360 Mw.

Thủy điện: Là nguồn năng lượng sạch, không gây ô nhiễm môi trường.

Giá thành xây dựng là 30 tỉ/Mw. Giá thành điện năng: 900 đ/kwh, rẻ nhất trong tất cả các nguồn.

Nhưng hiện nay còn nhiều ý kiến, kể cả một số nhà khoa học, nhà quản lý, phản đối lại việc phát triển mạnh mẽ thay điện với các lý do và tôi sẽ phân tích tình hình thực tế của những lo ngại đó.

Nguồn thủy năng nay đã cạn, không còn chỗ để làm thủy điện?

Trong cả nước hiện có 5579 hồ chứa trong đó mới có một số hồ có lắp phát điện. Còn hàng nghìn hồ có thể đưa phát điện vào. Chỉ tính trung bình mỗi hồ lắp được 1 Mw phát điện thì sẽ có được hàng nghìn Mw lắp máy.

Ở Việt Nam có 2.360 con sông dài trên 10 km. Tiềm năng thủy điện trên các con sông đến 30.000 Mw. Hiện nay có 1.097 dự án thủy điện. Trong số dự án trên, lại chỉ mới triển khai 40% trong đó: 195 dự án đã phát điện với tổng công suất 11.000 Mw, cung cấp 40 % sản lượng điện trong cả nước, 245 dự án đang xây dựng với tổng công suất trên 7.000 Mw. Hiện còn 657 dự án chưa đầu tư.

Nghĩa là số công trình thủy điện đã và đang xây dựng mới chỉ chiếm một nửa số dự án. Như vậy nếu triển khai hết số dự án đã có thể đủ cho nhu cầu phát triển năng lượng trong thập niên tới.

Thủy điện gây ngập nhiều đất đai?

Theo thống kê thật chi tiết thì bình quân thủy điện chiếm 6 ha/Mw, ít hơn phong điện. Nhưng đất gây ngập, phần lớn là lòng sông cũ và triền sông, thường là đá, không có cây hoặc phần nhiều là cây lúp xúp, thân thảo.

Thí dụ: thủy điện Sông Tranh 2: tổng diện tích đất chiếm 21,5 km2. Trong đó đất nông nghiệp là 5,6 km2 (26 %), đất ở 0,26 km2 (1,2 %). Còn lại phần lớn là đất hoang hóa, triền đá, đều được tính là đất lâm nghiệp. Tuy vậy, tổng tiền đền bù tới 319 tỉ đồng

Thủy điện làm gia tăng lũ ở hạ du?

Dư luận về thủy điện làm gia tăng lũ là xuất phát từ hồ thủy điện A Vương trong trận lũ 2009.

Trước khi lũ về đã tháo cạn dung tích phòng lũ là 145 triệu m3. Cửa xả đóng từ lúc bắt đầu lũ cho đến 32 giờ sau, hứng trọn phần đỉnh lũ, chứa vào hồ với lưu lượng lúc lớn nhất là m3/s.

Khi được lệnh xả lũ, lưu lượng dòng lũ lúc đó đã giảm xuống và bằng 2000 m3/s, mở cửa xả. Dòng lũ ào xuống hạ du. Nhân dân ở hạ du thấy dòng lũ lớn (2000m3/s) đột ngột từ trong hồ ào ra, cho rằng hồ thủy điện tạo ra lũ “nhấn chìm hạ du” .

Thực ra lúc đó dòng lũ vào từ phía thượng lưu bao nhiêu lại xả ra hạ lưu vì hồ đã đầy không chứa thêm được nữa. Trong khi đó hồ vẫn chứa 145 triệu m3 nước, điều tiết được 50%: hạ từ lưu lượng đỉnh lũ 4000 m3/s đến lúc xả ra hạ du là 2000 m3/s.

Thủy điện gây ra hạn ở hạ du?

Thủy điện khác với nhiều mục tiêu sử dụng nước khác là không tiêu hao nước mà chỉ điều hòa dòng chảy.

Dưới đây nêu tên một số hồ chứa và lưu lượng bổ sung từ hồ ra trong mùa kiệt (Q m3/s). Nếu lượng nước trữ được trong mùa lũ sẽ phân phối đều cho suốt 8 tháng mùa kiệt:

Yaly (47), Bình Điền (20), A Vương (12,6), Nậm Chiến (7,3), Đa Nhim (7,8), An Khê-Kanak (13,78), Sông Tranh 2 (24,7).

Tuyên Quang (106), Hàm Thuận-Đa My (31,26), Sông Ba Hạ (18,73), Sê San 3A (3,82), Định Bình (8,06), Ayun Hạ (12)

Thí dụ: Hồ Sông Tranh 2, dòng chảy thiên nhiên ở hạ du trong tháng 4 là 29,4 m3/s, theo trên hồ có thể bổ sung thêm 24,7 m3/s. Như vậy dòng chảy trong sông ở hạ du, trong tháng 4 là 58,8 m3/s

Qua những con số nêu trên thấy rằng những suy luận về thủy điện làm gia tăng lũ, hạn là trái lô gic và ngược lại với thực tế. Nhưng tại sao lại có thể tạo ra luồng dư luận mạnh mẽ như vậy.

Cũng là do thời tiết thời gian qua biến đổi dữ dội: Ở Đà Nẵng từ 2005 đến 2011, mỗi năm trung bình có 4 đến 6 trận bão lũ trên báo động cấp 3. Hệ thống Đồng Cam, mực nước xuống thấp nhất kể từ 81 năm nay. Lũ miền Trung vốn đã dữ dằn, mấy năm vừa qua trở thành những cơn cuồng lũ, quậy phá ghê gớm vùng hạ du.

Người dân miền Trung bàng hoàng nhìn những con sông, nay sao quá hung hãn. Chỉ thấy là những công trình thủy điện mới mọc lên, chắn ngang dòng sông. Lại thấy nước từ hồ thủy điện ào ạt chảy ra. Thế là thủy điện trở thành thủ phạm gây ra lũ tăng, hạn nặng, ô nhiễm môi trường ...

Nhưng thực tế thì như đã nêu trên: Hồ A Vương với dung tích phòng lũ bằng 14% tổng lượng lũ 2009 mà hạ được lưu lượng lũ lớn nhất ở hạ du xuống 50% .

Về chống hạn: Rất nhiều hồ thủy điện có thể bổ sung lưu lượng cho hạ du, vào mùa kiệt.

Những trường hợp đặc biệt: dung tích hồ nhỏ quá (thường với thủy điện điều tiết ngày) chỉ trữ nước đơn thuần cho thủy điện mà không điều tiết được lũ, hạn.

Nhưng không hồ nào có thể tăng thêm lũ, hạn được. Có 2 trường hợp chuyển nước sang sông khác. Tuy hiệu ích chung tăng lên nhiều nhưng gây khó khăn cục bộ cho một số nơi. Cần phải có hợp đồng thỏa thuận cụ thể.

Có thể khẳng định là thủy điện ngoài nhiệm vụ lớn là phát điện còn phòng lũ, tưới tiêu.

Hướng tối ưu trong phát triển năng lượng

Phát triển năng lượng là vấn đề khẩn thiết. Hướng đi đúng là rẻ, sạch, an toàn. Để đủ nguồn năng lượng, từ nay đến năm 2020 phải xây dựng thêm 33.642 Mw. Sản lượng tăng thêm 181,354 tỉ kwh.

Nếu thủy điện đảm nhận toàn bộ phần này thì cần 1,3 triệu tỉ đồng, tức là mỗi năm trung bình cần 130 nghìn tỉ đồng. Nếu là phong điện số tiền cần thiết sẽ gấp 2,7 lần. Xem ra ngoài hai loại nguồn này, những nguồn khác chỉ có thể là nguồn bổ sung vì có giá thành cao quá hoặc có những bất lợi khác.

Với thủy điện: giá thành rẻ là do phần công trình, chiếm 85% giá thành đã nội địa hóa hoàn toàn.

Nếu lãi suất vay và các điều kiện quản lý được cải thiện, các công ty cổ phần có thể đảm nhiệm phần lớn làm cho điều kiện phát triển thủy điện hoàn toàn khả thi lại còn hỗ trợ lớn cho thủy lợi, nông nghiệp. Còn nếu chọn nguồn năng lượng đắt quá thì dự án có thể trở thành bất khả thi

PGS.TS. Nguyễn Duy Hạnh (*)

(*) PGS.TS Nguyễn Duy Hạnh hiện nghỉ hưu, ông từng giảng dạy tại trường Đại Học Thủy lợi từ năm 1960, có 3 năm giảng dạy đại học ở nước ngoài. Hiện nay ông đang là chủ nhiệm thiết kế thủy điện Bắc Khê (3 Mw), cố vấn kỹ thuật thủy điện Nậm Pông (33 Mw), thủy điện Sông Hiếu (14 Mw), chuyên gia kỹ thuật thủy điện Nậm Mô (120 Mw).
Việt Báo
Comment :Thủy điện vẫn là nguồn năng lượng quan trọng
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thủy điện vẫn là nguồn năng lượng quan trọng bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Thuy dien van la nguon nang luong quan trong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thủy điện vẫn là nguồn năng lượng quan trọng ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Trang Ban Đọc
Hydropower is an important source of energy
energy resources, the total capacity, hydropower, downstream, cost, can, at present, development, mW, water, rivers, the, year
energy development is urgent need to offset the current shortage. In particular, hydropower is the most optimal direction.u003e The dream of wind farms, the Vietnamese coast.
  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Thoi su 24h087 Chu ho chem 2 chau tu vong
    Thời sự 24h(08/7): Chú họ chém 2 cháu tử vong

    Khách sạn giam khách: Quan ứng tiền giữ thể diện Cửa Lò; Treo biển cam kết "không khiêu dâm, kích dục": Nỗi khổ kép; Ai đã “đầu độc” tôm cá ở thượng nguồn sông Đà?; Sau vụ bảo vệ bệnh viện Nhi: Bộ Y tế chấn chỉnh việc vận chuyển người bệnh; Tiêm thuốc khiến bệnh nhân tử vong, bác sỹ bị... khiển trách

  • Thoi su 24h077 Dam vo giet hang xom vi ghen
    Thời sự 24h(07/7): Đâm vợ, giết hàng xóm vì ghen

    HN: Đưa nạn nhân đi cấp cứu rồi đẩy xuống giữa đường?; Hơn 90 khách bị khách sạn "giam" xe vì không dùng đủ 3 bữa; Cứ mưa là ngập ở Quảng Ninh: Hiểm hoạ từ bãi thải treo trên đầu người dân; Ba mẹ con khóc thét, ngất lịm khi thấy chồng chết dưới bánh xe ben; Bỗng dưng bị đòi lại 1,35 tỷ đồng tiền trúng vé số giải đặc biệt

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ