Thủy điện vẫn là nguồn năng lượng quan trọng

Phát triển năng lượng là vấn đề khẩn thiết để bù đắp cho tình trạng thiếu hụt hiện nay. Trong đó, thủy điện vẫn là hướng tối ưu nhất.
> Giấc mơ những trang trại gió bên bờ biển Việt

Thiếu điện thì kinh tế không phát triển được. Giá điện cao thì mọi thứ giá khác cũng cao theo. Còn trong cuộc sống hàng ngày, không ai là không thấy khó chịu khi khu vực mình bị cắt điện luân phiên, nhất là khi trời nóng trên 38 độ.

Lâu nay ta vẫn thiếu điện, mà ngày càng thiếu nhiều hơn. Tính đến tháng 11/2009 ta đã phải mua từ Trung Quốc 2,302 tỉ kwh. Giá điện thì vẫn tiếp tục tăng.

Nguồn năng lượng của nước ta hiện nay có công suất phát điện lắp đặt toàn quốc là 19000 Mw, sản lượng 112,658 tỉ kwh.

Năm 2020 phải đạt 52642 Mw, trong đó 4000Mw điện hạt nhân (dự kiến sẽ nhập thêm 4000 Mw điện hạt nhân nữa). Sản lượng điện là 294,012 tỉ kwh.

Từ nay đến năm 2020 phải tăng thêm 33642 Mw lắp đặt. Sản lượng tăng thêm 181,354 tỉ kwh. Những con số đó là lớn, không dễ đạt được, nếu không có hướng đi hợp lý và nỗ lực cao.

Điểm qua các nguồn năng lượng:

Điện hạt nhân: để xây dựng được 4.000 Mw điện hạt nhân vào năm 2020 phải tốn 12 tỉ USD.

Tiền nhiên liệu: Ngay giai đoạn đầu cần 900 triệu USD, sau đó cứ 18 tháng lại thêm 320 triệu USD, cần phải có một đội ngũ cán bộ, nhân viên rất chuyên môn và kỷ luật cao từ 700 đến 900 người. Thêm vào đó là chi phí xử lý các thanh nhiên liệu khi đã sử dụng xong.

Tất cả những chi phí trên làm cho giá thành điện năng của điện hạt nhân đến 5.000 đồng/kwh. Vì vậy chỉ với 7,5% tổng công suất, điện hạt nhân đẩy giá thành điện năng của cả hệ thống lên thêm 255đ/kwh.

Như vậy điện hạt nhân trong điều kiện hiện nay ở nước ta chưa thể là nguồn điện thay thế. Thậm chí chưa là nguồn bổ sung vì giá thành cao quá, các điều kiện kỹ thuật và an toàn khó vượt qua.

Nhiệt điện:

Điện khí: cho đến nay có công suất 3.859 Mw. Phần này khó tăng thêm vì nếu tăng, phải nhập khí, khá đắt.

Điện than: nếu phần tăng thêm công suất 33.642 Mw từ nay đến 2020 do điện than gánh chịu toàn bộ thì than cho phần này là 74 triệu tấn/năm, thành tiền là 80.423 tỉ đồng/năm.

Nhưng điều bất lợi nhất của nhiệt điện là phát khí thải: cứ 1000 Mw điện than, mỗi năm thải ra 7 triệu tấn dioxit cacbon (gây hiệu ứng nhà kính), 200.000 tấn dioxit sulfur (gây mưa axit) trong khi ngày nay trào lưu chống khí thải ngày càng mạnh và có qui mô toàn cầu.

Phong điện:

Trước hết là điện năng sạch không gây ô nhiễm môi trường: giá thành xây dựng là 50 tỉ/Mw. Giá thành điện năng là 1.650 đồng/kwh, chiếm diện tích đất 7,4 ha/MW. Phong điện hiện nay giá thành còn cao. Thời gian hoàn vốn khá lớn. Vì thế mà các nhà đầu tư còn ngần ngại.

Theo tính toán của ngân hàng thế giới (WB) tiềm năng phong điện ở nước ta tới 51.360 Mw.

Thủy điện: Là nguồn năng lượng sạch, không gây ô nhiễm môi trường.

Giá thành xây dựng là 30 tỉ/Mw. Giá thành điện năng: 900 đ/kwh, rẻ nhất trong tất cả các nguồn.

Nhưng hiện nay còn nhiều ý kiến, kể cả một số nhà khoa học, nhà quản lý, phản đối lại việc phát triển mạnh mẽ thay điện với các lý do và tôi sẽ phân tích tình hình thực tế của những lo ngại đó.

Nguồn thủy năng nay đã cạn, không còn chỗ để làm thủy điện?

Trong cả nước hiện có 5579 hồ chứa trong đó mới có một số hồ có lắp phát điện. Còn hàng nghìn hồ có thể đưa phát điện vào. Chỉ tính trung bình mỗi hồ lắp được 1 Mw phát điện thì sẽ có được hàng nghìn Mw lắp máy.

Ở Việt Nam có 2.360 con sông dài trên 10 km. Tiềm năng thủy điện trên các con sông đến 30.000 Mw. Hiện nay có 1.097 dự án thủy điện. Trong số dự án trên, lại chỉ mới triển khai 40% trong đó: 195 dự án đã phát điện với tổng công suất 11.000 Mw, cung cấp 40 % sản lượng điện trong cả nước, 245 dự án đang xây dựng với tổng công suất trên 7.000 Mw. Hiện còn 657 dự án chưa đầu tư.

Nghĩa là số công trình thủy điện đã và đang xây dựng mới chỉ chiếm một nửa số dự án. Như vậy nếu triển khai hết số dự án đã có thể đủ cho nhu cầu phát triển năng lượng trong thập niên tới.

Thủy điện gây ngập nhiều đất đai?

Theo thống kê thật chi tiết thì bình quân thủy điện chiếm 6 ha/Mw, ít hơn phong điện. Nhưng đất gây ngập, phần lớn là lòng sông cũ và triền sông, thường là đá, không có cây hoặc phần nhiều là cây lúp xúp, thân thảo.

Thí dụ: thủy điện Sông Tranh 2: tổng diện tích đất chiếm 21,5 km2. Trong đó đất nông nghiệp là 5,6 km2 (26 %), đất ở 0,26 km2 (1,2 %). Còn lại phần lớn là đất hoang hóa, triền đá, đều được tính là đất lâm nghiệp. Tuy vậy, tổng tiền đền bù tới 319 tỉ đồng

Thủy điện làm gia tăng lũ ở hạ du?

Dư luận về thủy điện làm gia tăng lũ là xuất phát từ hồ thủy điện A Vương trong trận lũ 2009.

Trước khi lũ về đã tháo cạn dung tích phòng lũ là 145 triệu m3. Cửa xả đóng từ lúc bắt đầu lũ cho đến 32 giờ sau, hứng trọn phần đỉnh lũ, chứa vào hồ với lưu lượng lúc lớn nhất là m3/s.

Khi được lệnh xả lũ, lưu lượng dòng lũ lúc đó đã giảm xuống và bằng 2000 m3/s, mở cửa xả. Dòng lũ ào xuống hạ du. Nhân dân ở hạ du thấy dòng lũ lớn (2000m3/s) đột ngột từ trong hồ ào ra, cho rằng hồ thủy điện tạo ra lũ “nhấn chìm hạ du” .

Thực ra lúc đó dòng lũ vào từ phía thượng lưu bao nhiêu lại xả ra hạ lưu vì hồ đã đầy không chứa thêm được nữa. Trong khi đó hồ vẫn chứa 145 triệu m3 nước, điều tiết được 50%: hạ từ lưu lượng đỉnh lũ 4000 m3/s đến lúc xả ra hạ du là 2000 m3/s.

Thủy điện gây ra hạn ở hạ du?

Thủy điện khác với nhiều mục tiêu sử dụng nước khác là không tiêu hao nước mà chỉ điều hòa dòng chảy.

Dưới đây nêu tên một số hồ chứa và lưu lượng bổ sung từ hồ ra trong mùa kiệt (Q m3/s). Nếu lượng nước trữ được trong mùa lũ sẽ phân phối đều cho suốt 8 tháng mùa kiệt:

Yaly (47), Bình Điền (20), A Vương (12,6), Nậm Chiến (7,3), Đa Nhim (7,8), An Khê-Kanak (13,78), Sông Tranh 2 (24,7).

Tuyên Quang (106), Hàm Thuận-Đa My (31,26), Sông Ba Hạ (18,73), Sê San 3A (3,82), Định Bình (8,06), Ayun Hạ (12)

Thí dụ: Hồ Sông Tranh 2, dòng chảy thiên nhiên ở hạ du trong tháng 4 là 29,4 m3/s, theo trên hồ có thể bổ sung thêm 24,7 m3/s. Như vậy dòng chảy trong sông ở hạ du, trong tháng 4 là 58,8 m3/s

Qua những con số nêu trên thấy rằng những suy luận về thủy điện làm gia tăng lũ, hạn là trái lô gic và ngược lại với thực tế. Nhưng tại sao lại có thể tạo ra luồng dư luận mạnh mẽ như vậy.

Cũng là do thời tiết thời gian qua biến đổi dữ dội: Ở Đà Nẵng từ 2005 đến 2011, mỗi năm trung bình có 4 đến 6 trận bão lũ trên báo động cấp 3. Hệ thống Đồng Cam, mực nước xuống thấp nhất kể từ 81 năm nay. Lũ miền Trung vốn đã dữ dằn, mấy năm vừa qua trở thành những cơn cuồng lũ, quậy phá ghê gớm vùng hạ du.

Người dân miền Trung bàng hoàng nhìn những con sông, nay sao quá hung hãn. Chỉ thấy là những công trình thủy điện mới mọc lên, chắn ngang dòng sông. Lại thấy nước từ hồ thủy điện ào ạt chảy ra. Thế là thủy điện trở thành thủ phạm gây ra lũ tăng, hạn nặng, ô nhiễm môi trường ...

Nhưng thực tế thì như đã nêu trên: Hồ A Vương với dung tích phòng lũ bằng 14% tổng lượng lũ 2009 mà hạ được lưu lượng lũ lớn nhất ở hạ du xuống 50% .

Về chống hạn: Rất nhiều hồ thủy điện có thể bổ sung lưu lượng cho hạ du, vào mùa kiệt.

Những trường hợp đặc biệt: dung tích hồ nhỏ quá (thường với thủy điện điều tiết ngày) chỉ trữ nước đơn thuần cho thủy điện mà không điều tiết được lũ, hạn.

Nhưng không hồ nào có thể tăng thêm lũ, hạn được. Có 2 trường hợp chuyển nước sang sông khác. Tuy hiệu ích chung tăng lên nhiều nhưng gây khó khăn cục bộ cho một số nơi. Cần phải có hợp đồng thỏa thuận cụ thể.

Có thể khẳng định là thủy điện ngoài nhiệm vụ lớn là phát điện còn phòng lũ, tưới tiêu.

Hướng tối ưu trong phát triển năng lượng

Phát triển năng lượng là vấn đề khẩn thiết. Hướng đi đúng là rẻ, sạch, an toàn. Để đủ nguồn năng lượng, từ nay đến năm 2020 phải xây dựng thêm 33.642 Mw. Sản lượng tăng thêm 181,354 tỉ kwh.

Nếu thủy điện đảm nhận toàn bộ phần này thì cần 1,3 triệu tỉ đồng, tức là mỗi năm trung bình cần 130 nghìn tỉ đồng. Nếu là phong điện số tiền cần thiết sẽ gấp 2,7 lần. Xem ra ngoài hai loại nguồn này, những nguồn khác chỉ có thể là nguồn bổ sung vì có giá thành cao quá hoặc có những bất lợi khác.

Với thủy điện: giá thành rẻ là do phần công trình, chiếm 85% giá thành đã nội địa hóa hoàn toàn.

Nếu lãi suất vay và các điều kiện quản lý được cải thiện, các công ty cổ phần có thể đảm nhiệm phần lớn làm cho điều kiện phát triển thủy điện hoàn toàn khả thi lại còn hỗ trợ lớn cho thủy lợi, nông nghiệp. Còn nếu chọn nguồn năng lượng đắt quá thì dự án có thể trở thành bất khả thi

PGS.TS. Nguyễn Duy Hạnh (*)

(*) PGS.TS Nguyễn Duy Hạnh hiện nghỉ hưu, ông từng giảng dạy tại trường Đại Học Thủy lợi từ năm 1960, có 3 năm giảng dạy đại học ở nước ngoài. Hiện nay ông đang là chủ nhiệm thiết kế thủy điện Bắc Khê (3 Mw), cố vấn kỹ thuật thủy điện Nậm Pông (33 Mw), thủy điện Sông Hiếu (14 Mw), chuyên gia kỹ thuật thủy điện Nậm Mô (120 Mw).
Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

Rùng mình với cô gái khóc ra máu khi đang ngủ
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Trang Ban Đọc NỔI BẬT

Khác biệt ‘đỉnh’ của đôi ta

Theo quan điểm của các nhà khoa học, “đỉnh” của các chị em có nhiều khác biệt so với nam giới và còn là một vấn đề cần được nghiên cứu nhiều hơn nữa.

Nhận xét tin Thủy điện vẫn là nguồn năng lượng quan trọng

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thủy điện vẫn là nguồn năng lượng quan trọng bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Thuy dien van la nguon nang luong quan trong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thủy điện vẫn là nguồn năng lượng quan trọng ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Trang Ban Đọc.

Hydropower is an important source of energy
energy resources, the total capacity, hydropower, downstream, cost, can, at present, development, mW, water, rivers, the, year

energy development is urgent need to offset the current shortage. In particular, hydropower is the most optimal direction.u003e The dream of wind farms, the Vietnamese coast.

Xem tiếp: Trang Ban Đọc


  • Thoi su 24h0402 Virus Zika teo nao lay qua duong quan he
    Thời sự 24h(04/02): Virus Zika teo não lây qua đường quan hệ

    Những lần “trảm tướng” nhanh như chớp của Bộ trưởng Thăng; Hành trình vây bắt đối tượng có lệnh truy nã đặc biệt nguy hiểm; Hành lý của khách bị rạch ở sân bay: Thanh tra Bộ GTVT vào cuộc; Phá trọng án trong những ngày Tết nguyên đán đã cận kề;Câu chuyện giảm nghèo chưa bao giờ dừng lại;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 04/02/2016.

  • Thoi su 24h0302 Dot phao no co the bi tu den 7 nam
    Thời sự 24h(03/02): Đốt pháo nổ có thể bị tù đến 7 năm

    Sửa tàu Cát Linh-Hà Đông, Trung Quốc chưa nghe: Tội hình thức; “Ngáo đá” khống chế hai cháu bé, dọa dội nước sôi; "Choáng" với quy trình sản xuất chè Đinh 3 triệu đồng/kg; Sự thật sau lời đồn về cái chết bí ẩn của nam sinh trên cầu; Liên tiếp có nhiều trẻ em nhập viện vì ngộ độc chì trong thuốc cam;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 03/02/2016.

  • Thoi su 24h0202 sap bay lua doi 3 trieu lay 12 trieu
    Thời sự 24h(02/02): sập bẫy lừa đổi 3 triệu lấy 12 triệu

    3/14 mẫu thực phẩm phục vụ Tết không đạt chất lượng; 102 người đi bộ bị xử phạt trong ngày đầu: "Cần nhưng chưa đủ"?; Bị phát hiện bột ngọt từ nguyên liệu TQ, chốt cửa tẩu tán; WHO ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu về virus Zika;

  • Thoi su 24h0102 Dao mo moi chon trom di 1 phan co the
    Thời sự 24h(01/02): Đào mộ mới chôn, trộm đi 1 phần cơ thể

    Kẻ gian đào mộ mới chôn, trộm đi một phần cơ thể; Đã tháo dỡ hết biển báo dưới 50km/h sau 10 ngày; CSGT trưng dụng tài sản cá nhân, tổ chức: Luật quy định thế nào?; "Người dân đừng trộm hoa ven hồ Gươm nữa"; Đã có kết quả xét nghiệm gạo từ thiện gây ngộ độc;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 01/02/2016.

  • Thoi su 24h2901 Nghi pham giet vo chong dai gia o TG
    Thời sự 24h(29/01): Nghi phạm giết vợ chồng đại gia ở TG

    Nghi “ăn gạo từ thiện… ngộ độc”: Hội nạn nhân chất độc da cam lên tiếng; Hành trình phá đường dây ma túy hội quý tử con nhà giàu; Việt Nam lên phương án đối phó với virus Zika gây teo não; Sân bay Nội Bài lên tiếng vụ "vòi vĩnh": Người tố trên Facebook nói gì?; Coi chừng lỡ chuyến tàu Tết vì... vé không hợp lệ!;... là những tin tức thời sự nổi bật

  • Tet binh than 2016
    Tết bính thân 2016

    Người Việt có thói quen quan tâm tới cuộc sống cá nhân của nhau. Nhưng điều này không phải phù hợp, thậm chí thành khiếm nhã. Tết là dịp điều này thể hiện rõ nhất.

  • Xu phat nguoi di bo vi pham giao thong o HN
    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN

    Tai nạn giao thông chết người do người đi bộ gây ra ở TP.HCM và Hà Nội đáng báo động.

  • Hari Won Tran Thanh Yeu that hay PR
    Hari Won - Trấn Thành: Yêu thật hay PR?

    Showbiz Việt hôm qua (3/2) dậy sóng sau khi hình ảnh MC đắt show bậc nhất hiện nay "khóa môi", cõng người yêu cũ Đinh Tiến Đạt xuất hiện trên mạng.

  • Virus Zika gay tat dau nho o tre so sinh
    Virus Zika gây tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh

    Mỹ vừa ghi nhận ca lây nhiễm virus Zika gây bệnh teo não đầu tiên không phải do muỗi đốt mà dường như từ quan hệ tình dục.

  • Tien gia cong khai rao ban tren facebook
    Tiền giả công khai rao bán trên facebook

    Lợi dùng lòng tham và sự nhẹ dạ cả tin của người dân, một số đối tượng đã dùng thủ đoạn đổi tiền thật lấy tiền giả để chiếm đoạt tài sản. ------------ Xem thêm: Tiền giả công khai rao bán trên facebook, http://vietbao.vn/tp/Tien-gia-cong-khai-rao-ban-tren-facebook/13583762/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 31162
    Sự kiện quốc tế nổi bật (31/1-6/2)

    Lệnh Hoàn Thành tiết lộ cho tình báo Mỹ bí mật thâm cung của Bắc Kinh; Hoà đàm Syria tạm ngừng do giao tranh khốc liệt trên chiến trường; Bà Clinton chính thức giành chiến thắng 'sít sao nhất lịch sử'; Viễn cảnh nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu đã cận kề.... là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 3101 06022016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 31/01 – 06/02/2016

    Ngày 2/2/2016 diễn ra buổi họp báo Công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2014, ông Đinh Quang Tri – Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẳng định chưa có kế hoạch tăng giá điện, tuy nhiên tới mùa cao điểm, doanh nghiệp 'chưa nói trước được điều gì'. Cũng trong buổi họp này, tổng kết hoạt động kinh doanh của tập đoàn này, EVN lãi hơn

  • Nghin le chuyen tuan qua 0102 05022016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 01/02 - 05/02/2016

    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN; CSGT trưng dụng tài sản của dân gây tranh cãi; Đề xuất mua tàu Trung Quốc cũ; Hoa trang trí ở hồ Gươm bị ăn trộm; Các điểm bắn pháo hoa giao thừa Tết Bính Thân 2016 tại 64 tỉnh, thành... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 3101 0602
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (31/01 - 06/02)

    Cảnh báo nạn trộm cắp, cướp giật dịp Tết; Phận tù 'mồ côi', Tết về rưng rưng nước mắt; Tiền giả công khai rao bán trên facebook; Rượu bia ngày Tết và những hệ lụy: Từ rượu giả đến tai nạn giao thông; Hành trình cảm động của người cha qua 15 tỉnh, thành đi tìm con; Phá án là trách nhiệm chứ không phải chiến công;.....là những tin đáng chú ý.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 311 62
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (31/1 - 6/2)

    Thái Lan phát hiện virus Zika, Bộ Y tế Việt Nam họp khẩn; Ăn tiết canh ngày Tết, dễ chết như chơi; Trẻ nhập viện liên tiếp vì ngộ độc chì từ thuốc cam; Không biết bị lạc nội mạc tử cung: Nhiều phụ nữ vô sinh;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.