vietbao

Đừng lạm dụng kỹ thuật cao trong chẩn đoán và điều trị

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

TTCN - Kỹ thuật cao trong y tế đem lại những lợi ích thật rõ rệt. Tuy nhiên, phiền toái chính của áp dụng kỹ thuật cao là vấn đề chi phí, ngay cả các  nước phát triển cũng đau đầu với vấn đề này. Đây là gánh nặng quá lớn cho bản thân bệnh nhân, gia đình và xã hội. Tại sao chi phí cao?

Kỹ thuật cao trong y tế đem lại những lợi ích thật rõ rệt: giúp chẩn đoán nhanh chóng và chính xác bằng CT scan, MRI, nội soi siêu âm ba chiều...; giúp điều trị thành công rất nhiều loại bệnh mà trước đây y học khó có thể can thiệp hoặc phải can thiệp rất lớn: lấy sỏi mật qua nội soi, nong van hai lá, phẫu thuật cầu nối động mạch vành...; giúp rút ngắn thời gian nằm bệnh viện, giảm thiểu các biến chứng trong điều trị, đạt được yếu tố thẩm mỹ do đường can thiệp nhỏ…; mở rộng được chỉ định điều trị: một số bệnh trước đây do phải can thiệp lớn (mổ lồng ngực, mổ bụng) nếu tổng trạng bệnh nhân suy kiệt, yếu, các chức năng chính của cơ thể như tuần hoàn, hô hấp bị suy thì không thể tiến hành điều trị.

Tuy nhiên, phiền toái chính của áp dụng kỹ thuật cao là vấn đề chi phí, ngay cả các  nước phát triển cũng đau đầu với vấn đề này. Đây là gánh nặng quá lớn cho bản thân bệnh nhân, gia đình và xã hội. Tại sao chi phí cao?

- Các máy móc trong ngành y tế đòi hỏi độ chính xác cao, sản xuất với số lượng ít, quá trình nghiên cứu và thực nghiệm cho đến khi được áp dụng trên con người rất dài, có khi đến hơn 10 năm. Bản quyền của phát minh kéo dài và cao.

- Trong việc trang bị, do chúng ta còn nghèo nên đều mua qua phương thức trả chậm, chịu lãi suất ngân hàng và có trường hợp giá máy đội lên gấp đôi vì “phết phẩy” và các tầng lớp trung gian.

- Chi phí đào tạo sử dụng các phương tiện này cũng khá cao.

Nguyên nhân của việc lạm dụng kỹ thuật cao:

- Về phía thầy thuốc và ngành y tế, hiện đang hình thành một khuynh hướng chạy đua kỹ thuật giữa các bệnh viện. Nhiều bệnh viện coi kỹ thuật cao là bộ mặt của mình, khi có đoàn nào đến thăm, những phương tiện này luôn được giới thiệu với đầy vẻ tự hào mặc dù chưa chạy hết 25% công suất.

- Áp lực về việc phải chẩn đoán đúng, điều trị đúng và dư luận đè nặng lên vai của người thầy thuốc. Nhưng thật ra chẩn đoán và điều trị bệnh là một quá trình, cần phải có thời gian để theo dõi sát và nắm các diễn tiến của bệnh.

- Sự hiểu biết về các phương tiện chẩn đoán và điều trị mới của người dân còn hạn chế, nhất là về chỉ định và đối tượng áp dụng. Mỗi loại bệnh, mỗi giai đoạn của bệnh có một phương pháp chẩn đoán và điều trị khác nhau.

Ví dụ với ung thư gan, nếu khối u nhỏ đường kính dưới 5cm ở về phía gan trái, một khối u duy nhất thì phẫu thuật cắt gan là tốt nhất. Còn khối u cũng với kích thước như vậy nhưng ở về gan phải thì chỉ định làm tắc mạch (TOCE), còn khối u lớn, nhiều khối u rải rác, gan đã suy mà làm TOCE thì chỉ có “lên đường” sớm...

Trong vấn đề này cũng cần phải nhắc đến vai trò của các phương tiện thông tin đại chúng. Cần có những cố vấn chuyên môn khi xét đăng tải những tin, bài viết về y học. Báo chí và lực lượng thông tin rất cần trong việc làm cho người dân hiểu rõ hơn nữa giá trị, chỉ định và kết quả của từng phương pháp điều trị mới.

Trên cơ sở sự hiểu biết còn hạn chế, người bệnh và thân nhân thường có áp lực về tâm lý, ảo tưởng về phương pháp chẩn đoán và điều trị mới. Áp lực này lan truyền qua người thầy thuốc. Và thầy thuốc sẵn sàng cho làm những xét nghiệm, sẵn sàng giới thiệu bệnh nhân đi làm các phương pháp điều trị mang tính kỹ thuật cao mặc dù biết là không cần thiết.

Thuốc chữa 1: nhạc trưởng

Trong ngành y tế, cũng như trong kiến trúc xây dựng, hiện trạng là nếu nhìn riêng rẽ từng ngôi nhà, từng cơ sở y tế thì rất đẹp, rất hoành tráng. Chủ nhân đã bằng mọi nguồn lực kể cả vay mượn, trả chậm... để biến nhà mình, cơ sở mình phụ trách thành những trung tâm, những mũi nhọn. Nhưng nếu nhìn chung lại thì rất lộn xộn, lãng phí và nhiều bất hợp lý.

Đơn cử, có những bệnh viện trình độ đội ngũ thầy thuốc chưa đủ để thông tim, nong mạch vành cũng cố gắng có một cái máy DSA rồi trùm mền để đó. Nên chăng có một sự phân công, điều phối rõ ràng để tập trung bệnh nhân, tránh mua quá nhiều máy, giúp đội ngũ cán bộ chuyên khoa làm việc chuyên sâu và hiệu quả.

Cần phát huy vai trò của các hội chuyên khoa, nên công nhận kết quả xét nghiệm, kết quả điều trị của nhau trên cơ sở những qui định chuẩn. Từ đó tránh cho bệnh nhân phải làm nhiều lần các loại xét nghiệm đắt tiền. Các cơ sở khám chữa bệnh nên trả toàn bộ hồ sơ cho bệnh nhân, chỉ lưu lại những bản sao vì bệnh nhân đã trả tiền cho những kết quả này, họ có toàn quyền sở hữu nó. Không cần làm đơn xin xỏ như hiện nay.

Thuốc chữa 2: truyền thông

Trong thời gian qua đã có một số trường hợp thổi phồng thông tin, dẫn đến hiểu sai về tác dụng, chỉ định của một phương pháp chẩn đoán và điều trị, nhất là với các kỹ thuật cao.

Thuốc chữa 3: thầy thuốc

Cần mạnh dạn từ chối những yêu cầu không chính đáng của bệnh nhân, của thân nhân bệnh nhân, của những nhà quản lý về áp lực áp dụng kỹ thuật cao trong chẩn đoán và điều trị. Chỉ thực hiện những kỹ thuật này khi xác định đúng chỉ định và tùy thuộc vào hoàn cảnh kinh tế, xã hội của từng người bệnh.

Thuốc chữa 4: bệnh nhân và thân nhân bệnh nhân

Nên trang bị cho mình những kiến thức y học tối thiểu, nhất là khi mắc những bệnh mãn tính. Không nên gây áp lực tâm lý cho thầy thuốc khi khám chữa bệnh. Tuy nhiên khi thầy thuốc đề nghị một phương pháp chẩn đoán và điều trị, chính bệnh nhân hoặc thân nhân  có quyền yêu cầu thầy thuốc của mình giải thích rõ những ưu, nhược điểm và giá thành của phương pháp, thậm chí đề nghị thầy thuốc trình bày nhiều phương pháp điều trị để mình chọn lựa. 

BS NGUYỄN HOÀI NAM
(Đại học Y dược TP.HCM)

Việt Báo
Chân dung "Người cha hoàn hão" xem mà rơi nước mắt
Comment :Đừng lạm dụng kỹ thuật cao trong chẩn đoán và điều trị
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Đừng lạm dụng kỹ thuật cao trong chẩn đoán và điều trị bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Dung lam dung ky thuat cao trong chan doan va dieu tri ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Đừng lạm dụng kỹ thuật cao trong chẩn đoán và điều trị ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Trang Ban Đọc
Do not overuse high technology in the diagnosis and treatment
for themselves, the developed countries, health care, engineering, treatment, patient diagnosis, physician, cost, high primary , how, who, I
craft - high technology to bring health benefits is obvious. However, the main trouble of applying highly technical matter the cost, even in developed countries also headaches with this problem. This is an excessive burden for the patients themselves, family ...
  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Thoi su 24h228 Nhung vu giet hai can bo tai tieng
    Thời sự 24h(22/8): Những vụ giết hại cán bộ tai tiếng

    TPHCM kiểm tra "lót tay" lấy sổ đỏ: Sẽ như Hà Nội?; Những vụ giết hại cán bộ bằng súng tai tiếng nhất từ trước tới nay; Hé lộ nguyên nhân ban đầu vụ nhóm côn đồ nổ súng truy sát 1 gia đình ở Thanh Hóa; Nước biển miền Trung 'đạt chuẩn' để tắm và nuôi thủy sản; Cán bộ điều tra đánh người nhưng vẫn có thư cảm ơn;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 22/8/2016.

  • Thoi su 24h178 Me nhan tam giet 3 con ruot roi bo tron
    Thời sự 24h(17/8): Mẹ nhẫn tâm giết 3 con ruột rồi bỏ trốn

    Hà Nội chi 53 tỷ đồng/năm cắt cỏ: Dừng là đúng; Rúng động thảm án mẹ sát hại 3 con, đốt nhà rồi trốn vào rừng; Sự thật đằng sau bức ảnh tố nhân viên y tế chơi điện thoại; Vợ công an đánh ghen kinh hoàng: Trên tình bạn một tí; Sân bay tắc nghẽn sao còn cắt đất làm sân golf?

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t

  • Toan canh kinh te tuan 1408 20082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/08- 20/08/2016)

    Những dự án lọc dầu lớn phải bù lỗ tới hàng nghìn tỷ đồng, Bộ Công thương phản hồi về bộ nhiệm tại Sabeco, bảo mật tại các NH lớn, giá xăng tăng trở lại...Cùng với đó là những thông tin bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuần qua.

  • Tong hop tin Doi song tuan qua 15218
    Tổng hợp tin Đời sống tuần qua (15-21/8)

    Mới đây, lời cảnh báo được một vị phụ huynh đưa ra cùng với hình ảnh được cắt ra từ camera của lớp học mẫu giáo cho thấy một bé trai đang cố làm chuyện người lớn với bé gái trong giờ nghỉ trưa khiến nhiều bậc cha mẹ phải suy ngẫm.