Có quy chế, bóng đá Việt Nam sẽ chuyên nghiệp hơn?

Đội Nam Định sẽ được tài trợ nhiều hơn nhờ thành tích?

Sáng nay (27/9), Liên đoàn Bóng đá Việt Nam đã tổ chức buổi họp với các câu lạc bộ tổng kết một năm thử nghiệm bóng đá chuyên nghiệp và thảo luận về Bản dự thảo quy chế sẽ được áp dụng trong thời gian tới. Đại diện các đội bóng đã đóng góp ý kiến xung quanh những quy định trong bản dự thảo.

Tổng thư ký Liên đoàn, ông Phạm Ngọc Viễn, mở đầu cuộc họp bằng bài phân tích về một số điểm mới then chốt trong nội dung dự thảo.

Bắt đầu từ mùa giải tới, đội bóng tham gia vào các giải bóng đá chuyên nghiệp bắt buộc phải chuyển đổi về cơ cấu thành câu lạc bộ chuyên nghiệp theo các tiêu chuẩn đã được quy định rõ trong quy chế. Sẽ không chấp nhận yêu cầu của bất kỳ đội nào về việc thử tham gia giải một mùa rồi mới quyết định có chuyên nghiệp hay không.

Tất cả các câu lạc bộ đều phải chuyển dần sang chế độ làm việc theo hợp đồng với huấn luyện viên và cầu thủ. Trong năm đầu, yêu cầu mỗi câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp phải có 3 cầu thủ làm việc theo chế độ hợp đồng chuyên nghiệp (có mẫu do Liên đoàn Bóng đá ban hành). Những năm tiếp theo, mỗi câu lạc bộ phải có thêm cầu thủ làm việc theo hình thức này, tiến tới giảm dần số cầu thủ trong biên chế nhà nước. Các cầu thủ và huấn luyện viên thuộc câu lạc bộ phải được đăng ký với Liên đoàn Bóng đá và sẽ được cấp giấy chứng nhận.

Câu lạc bộ được ký hợp đồng với các cầu thủ theo từng mùa giải, cụ thể là từ tháng 10 năm nay cho tới tháng 5 năm sau. Không bị bắt buộc tuân theo quy định của AFC (Liên đoàn Bóng đá châu Á) và AFF (Liên đoàn Bóng đá Đông Nam Á) về khung thời gian hợp đồng, tối thiểu 1 năm và tối đa 5 năm.

Thu nhập tối thiểu của cầu thủ, trước hết là các cầu thủ chuyên nghiệp là 2 triệu đồng/tháng. Trường hợp cá biệt có thể cao hơn theo sự thoả thuận bằng hợp đồng giữa cầu thủ và câu lạc bộ.

Kinh phí hoạt động một năm của một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp theo cơ chế hạch toán kinh tế là 3 tỷ đồng. Khoản này lấy từ các nguồn: kinh phí của Nhà nước và các tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội trực tiếp quản lý câu lạc bộ và từ các hình thức huy động khác. Phần lớn số tiền dùng cho công tác đào tạo vận động viên kế cận.

Các câu lạc bộ chuyên nghiệp có trách nhiệm cử đội bóng tham dự vào các giải thuộc hệ thống giải chuyên nghiệp do Liên đoàn Bóng đá Việt Nam tổ chức. Nếu câu lạc bộ nào đã đăng ký chuyên nghiệp mà không tham dự giải sẽ bị phạt nặng.

Các câu lạc bộ là thành viên giải bóng đá chuyên nghiệp có nghĩa vụ cung cấp cầu thủ cho đội tuyển quốc gia. Nếu câu lạc bộ nào từ chối cung cấp cầu thủ mà không có lý do chính đáng thì có thể cầu thủ được gọi vào đội tuyển nhưng không lên tập trung đó sẽ không được thi đấu tại giải chuyên nghiệp. Nếu lý do không tham dự đội tuyển mà phía câu lạc bộ đưa ra là sức khoẻ của cầu thủ không đảm bảo thì sẽ có bác sĩ của đội tuyển kiểm tra.

Với mục đích làm tăng độ hấp dẫn của các giải bóng đá chuyên nghiệp, việc phân chia tiền tài trợ sẽ có những đổi mới. Tổng số tiền tài trợ là 14 tỷ đồng của năm thứ nhất đã được chia đều cho 10 câu lạc bộ. Kể từ mùa giải tiếp theo, mỗi mùa số tiền tài trợ sẽ tăng thêm. Mức tăng lên không phải là đồng đều cho mỗi đội mà phụ thuộc vào thứ hạng của các đội trong giải. Đội nào thứ hạng càng cao thì số tiền càng nhiều. Với cách chia như vậy hy vọng sẽ tạo ra cho các đội sự hưng phấn và thi đấu hấp dẫn hơn.

Mức tiền thưởng trong các trận đấu ở Cup quốc gia cũng được quy định lại. Để khuyến khích các trận đấu tích cực, mức thưởng ở vòng một của giải với sự tham gia của 38 đội, nếu thắng trên sân khách được thưởng 15 triệu đồng, nếu thắng trên sân nhà được thưởng 10 triệu đồng. Vòng hai, nếu khách thắng được thưởng 30 triệu đồng, chủ nhà thắng 20 triệu đồng. Vòng 3 mức tương tự là 50 triệu đồng và 40 triệu đồng, vòng 4 thắng hai lượt thưởng 100 triệu đồng. Bán kết thắng 2 lượt được thưởng 150 triệu đồng. Chung kết, đội nhất được thưởng 400 triệu đồng và đội nhì 200 triệu đồng.

Có một điểm chưa được đưa vào Quy chế, nhưng Liên đoàn đưa ra để các câu lạc bộ cho ý kiến: Kể từ mùa giải tới, sẽ tổ chức thêm giải kép cho đội hình hai của các câu lạc bộ. Trận giữa hai đội hình phụ sẽ diễn ra vào ngày hôm sau ngày có trận đấu chính.

Ý kiến của các câu lạc bộ:

Giám đốc Sở Thể thao Nam Định, ông Đỗ Thanh Xuân:

Liên đoàn Bóng đá Việt Nam cần tìm ra phương hướng trình Chính phủ để có những biện pháp chuyển đổi cơ chế quản lý, cơ chế tài chính sao cho linh hoạt hơn. Như vậy, các câu lạc bộ mới có thể rộng đường phát triển theo hướng chuyên nghiệp. Việc đem 1,4 tỷ đồng tiền tài trợ cộng vào một đội bóng cũ chưa thể tạo ra một đội bóng chuyên nghiệp.

Vấn đề khó khăn nhất của các đội là tài chính. Hiện nay kinh phí cho bóng đá phụ thuộc rất nhiều vào ngân sách địa phương. Nếu địa phương không đầu tư hoặc đầu tư không đủ thì các câu lạc bộ không thể vừa đảm bảo chi cho một đội tham dự giải và đào tạo phát triển một loạt các đội "U" ở tuyến trẻ.

Theo ông Xuân, Quy chế quy định thu nhập của cầu thủ 2 triệu đồng/tháng là quá thấp. Thực tế thu nhập của các cầu thủ đều vào khoảng 5-6 triệu đồng/tháng. Tổng số tiền tối thiểu chi cho một CLB trong một năm không dưới 4 tỷ đồng. Nếu Quy chế chỉ quy định 3 tỷ đồng, địa phương sẽ cắt ngân sách của câu lạc bộ. Trong khi đó, 1,4 tỷ đồng mà Liên đoàn dành cho mỗi câu lạc bộ chỉ đủ thuê 4 vận động viên nước ngoài trong một mùa giải, ngoài ra câu lạc bộ còn phải chi rất nhiều khoản khác như trả lương cho nhân viên câu lạc bộ và chi các khoản khác 800-900 triệu đồng, tiền di chuyển của đội không dưới 300 triệu.

Nói về việc thi đấu của các đội hình 2 (dự bị), ông Xuân cho rằng chưa kể những khoản chi phát sinh cho 20 người của đội này, nếu thi đấu ở những giải xa, đội hình chính phải nằm chờ đội hình phụ thi đấu xong mới ra về sẽ khiến cho việc quản lý rất khó khăn. Và các cầu thủ bị giảm sức khoẻ là điều khó tránh được. Nên chăng cho đội hình 2 lên thi đấu lẫn đội hình chính.

Ông Nguyễn Hồng Thanh, Câu lạc bộ Sông Lam Nghệ An:

Hầu hết các câu lạc bộ hiện vẫn bám vào bầu sữa của Nhà nước mà chưa thành đơn vị kinh doanh. Vì thế, ngân sách sẽ không đủ để đảm bảo tốt mọi khoản chi phát sinh từ đòi hỏi của một câu lạc bộ chuyên nghiệp.

Việc câu lạc bộ có trách nhiệm cung cấp cầu thủ cho đội tuyển quốc gia là đúng. Nhưng nếu trong một mùa giải, một đội mất quá nhiều cầu thủ cho đội tuyển thì việc xét rớt hạng và trụ hạng nên tính thế nào. Ở đây sẽ xảy ra xung đột giữa quyền lợi của câu lạc bộ và nghĩa vụ với quốc gia.

Ngoài ra, để tạo ra một môi trường hoạt động có tính chuyên nghiệp cao, Liên đoàn phải nâng việc xử lý những vi phạm của các đội bóng lên tính luật chứ không thể để tình trạng cảm tính như hiện nay. Các câu chữ trong văn bản phải thể hiện tính khoa học và nghiêm minh.

Ông Tống Việt Hồng, Câu lạc bộ Thừa Thiên - Huế:

Điều khó khăn nhất hiện nay cho các câu lạc bộ đi lên chuyên nghiệp là khung pháp lý. Đến nay chỉ có Khánh Hoà là đi trước, tiến lên chuyên nghiệp còn các đội khác vẫn đang chờ phê duyệt Quy chế của Thủ tướng Chính phủ thì mới tiến hành làm thủ tục.

Việc trụ hạng, rớt hạng của các câu lạc bộ chuyên nghiệp có ảnh hưởng quyết định tới nguồn kinh phí do địa phương phân bổ cho câu lạc bộ đó. Chính vì vậy, trong một số năm đầu khi câu lạc bộ đang tìm ra hướng đi để chuyên nghiệp hoá, nên chăng chưa xét rớt hạng và trụ hạng.

Mỹ Dung - Anh Tuấn